Post Tagged ‘Amsterdam’

Update 15/12/13 20:50u: links naar Kamervragen SP en GroenLinks toegevoegd. Vragen Nigtevecht aan gemeente Stichtse Vecht toegevoegd.

Update 28/1/14 21:50u: links naar Kamervragen SP en GroenLinks toegevoegd. Vragen Nigtevecht aan gemeente Stichtse Vecht toegevoegd.

Update 28/3/2014 23:00: links naar beantwoording Kamervragen GroenLinks en SP toegevoegd.

Update 22/7/2014: links naar beantwoording gemeenteraadsvragen GroenLinks Rotterdam toegevoegd.

Eerder deze week schreef ik een korte en een lange versie met kanttekeningen bij het onderzoek naar emissies van ontgassen. Een taai en langjarig dossier, waar voor mij veel meer mensen hun tanden in hebben gezet. Om al die mensen eer aan te doen (‘standing on the shoulders of giants’) hieronder een chronologisch overzicht van de Kamervragen en vragen aan gemeenterbesturen die ik terug heb weten te vinden over dit onderwerp.

Als je aanvullingen hebt, laat ze achter in de reacties. Dan voeg ik ze toe.

Vorig jaar mei schreef ik voor TEDxBinnenhof over de economische kansen van Nederlandse innovaties in luchtkwaliteit. In de kerstvakantie kreeg ik een rapport in handen dat de economische potentie vanuit een andere kant onderstreepte. Het afvangen van schadelijke gassen, die de binnenvaart momenteel al varende in de lucht loost, levert de handelaren in en producenten van deze gassen volgens het rapport ruim €117 mln extra inkomsten op. Zo zie je maar: de strijd van GroenLinks voor schonere lucht in het Rijnmond gebied kan prima samengaan met winstkansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Reden voor de website Duurzaam Bedrijfsleven om het onderwerp samen op te pakken.

Transport vluchtige organische stoffen

Nederlandse binnenvaartschepen vervoeren jaarlijkse miljoenen liters vluchtige organische stoffen, zoals benzeen, MBTE en styreen. Het zijn industriële chemicaliën die worden gebruikt als oplosmiddel of bij de productie van plastics. Deze stoffen zijn in principe vloeibaar, maar vluchtig: ze verdampen snel. In vakjargon heten ze NMVOS.

Door die vluchtigheid blijft er na het lossen van de vloeibare lading altijd een hoeveelheid aan gassen achter in de tanks. In 60 procent van de gevallen moet dit ontgast worden. De Nederlandse wetgeving kent geen beperkingen voor binnenvaartschepen om varend te ontgassen. Het ontgassen leidt tot stankoverlast en, aangezien sommige NMVOS kankerverwekkend zijn, ook tot schade aan het milieu en de volksgezondheid.

Kans van 117 miljoen euro

Het ontgassen is ook een gemiste economische kans. Volgens een recent onderzoek van Raymond Kastermans, specialist in gevaarlijke stoffen bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu, blijkt dat elk jaar vier miljoen liter aan NMVOS wordt ontgast. Deze gassen kunnen ook worden opgevangen en verhandeld. Volgens het onderzoek van Kastermans vertegenwoordigen de gassen een economische waarde van ruim €117 mln.

Alleen al het afvangen van benzeen zou €42 mln op kunnen leveren. Blootstelling aan hoge doses benzeen is schadelijk voor de gezondheid. Het havengebied in Rotterdam is volgens het Planbureau voor de Leefomgeving en het RIVM een van de weinige gebieden in Nederland waar nog een probleem met het halen van de norm voor benzeenconcentratie bestaat.

VentoClean

Het Rotterdamse TEICom heeft met zijn gepatenteerde koelinstallatie VentoClean een uitvinding in handen die vluchtige gassen kan opvangen en om kan zetten naar een waardevol product. Met behulp van stikstof wordt de ladingdamp direct afgegeven aan de ontvanger, zonder dat het product qua fysische eigenschappen veranderd is.

Tegenover een markt van €117 mln staan investeringskosten van ongeveer €1 mln voor aanschaf en installatie. VentoClean verbruikt 200 kilowattuur aan elektriciteit per uur, maar zelfs tegen kleinverbruikerstarief is dat een schijntje van €46 per uur aan exploitatiekosten.

Met het systeem kan op een 110 meter binnenvaarttanker zoals de Aaltje per reis rond 1100 liter benzeen of 700 liter benzine worden teruggewonnen.

Wereldwijd patent

Vluchtige organische stoffen zijn een wereldwijd probleem. TEICom is net naar de Verenigde Staten geweest, waar het probleem zich ook voordoet. Het bedrijf uit Honselersdijk profiteert van hun wereldwijde patent.

In Nederland is strengere wetgeving in de maak over het ontgassen van NMVOS, maar deze laat op zich wachten. In de tussentijd wordt onvoldoende gebruik gemaakt van innovatieve oplossingen van Nederlandse bedrijven voor het verbeteren van luchtkwaliteit. Alleen in Amsterdam zijn twee VentoClean-installaties besteld.

Havengebied Rotterdam

Het havengebied van Rotterdam is niet zo ambitieus en vond in eerste instantie 2030 vroeg genoeg:

Vorig voorjaar heeft het gemeentebestuur van Rotterdam aangegeven te werken aan een verbod op varend afgassen vanaf 2014. Tot 2020 wordt het afgassen in de Geulhaven gedoogd, dat betekent nog 7 jaar overlast van afgassen voor Vlaardingen (en in mindere mate Schiedam, Rhoon en Hoogvliet).

Tegelijkertijd spreekt Hans Smits, de directeur van het Havenbedrijf Rotterdam, in de serie MVO Leiderschap van NuZakelijk prachtig woorden over het belang van MVO en zorg voor de omgeving voor de ‘licence to operate’ van het Rotterdams Havenbedrijf. Of bij het blijven gedogen van het lozen van schadelijke stoffen naar de lucht, terwijl alternatieven voorhanden zijn de term leiderschap hoort…

Vorige week heb ik een eerste versie van mijn rekentooltje voor het doorrekenen van collectieve decentrale energieprojecten met levering in natura online gezet. Na wat feedback via de mail, onder andere van Pauline Westendorp, heb ik deze wat aangepast. De belangrijkste aanpassingen zijn:

  • Inbouw van effect van geld lenen op je rendement. Rente wordt berekend zodra je een rentepercentage invult. Uitgangspunt is daarbij een lineaire aflossing van de lening gedurende de levensduur van het collectieve energieproject. Eerder aflossen bespaart rente en is heeft dus een gunstig effect op je rendement.
  • Formules ingebouwd om automatisch terugverdienjaar in overzicht bovenaan de spreadsheet te laten zien. Klein aandachtspunt is nog dat een terugverdientijd van 0 jaar kan duiden op heel snel of helemaal niet.
  •  Formules ingebouwd om de gemiddelde Return On Investment te berekenen gedurende de levensduur.
  • Je kan nu kiezen voor investering in meer dan 1 deel van een windpark, zonnepark.

Daarnaast ter verduidelijking de uitgangspunten:

  • inflatie kan je zelf meenemen/instellen
  • prijsstijging elektra idem
  • prijsstijging jaarlijkse onderhoudsbijdrage idem
  • rentevoet: nog niet meegenomen
  • btw 21%, maar aan te passen
  • opbrengstvermindering panelen: niet meegenomen. Uitgangspunt is gemiddelde opbrengst volgens opgaaf aanbieders
  • afschrijvingstermijn = levensduur

Wensenlijst voor volgende versies:

  • Afschrijvingstermijn los kunnen koppelen van levensduur
  • Onderhoudskosten: optie toevoegen om onderhoudskosten per jaar in te voeren i.p.v. gemiddeld per jaar.
  • Indicatie van energierekening per jaar toevoegen voor zelfinvesteren versus energiebedrijf.
  • Toevoegen totaal aantal kWh zelf opgewekt
  • Uitbreiden met groen gas
  • En niet te vergeten: het GroenLinks Amsterdam plan voor burger windparken doorrekenen.
  • Toevoegen optie gemeenschapsbijdrage.
  • Toevoegen duurzame energiebaten en differentiatie energiebelasting grijs-groen
  • Mogelijkheid om vanuit totale investering voor wind/zonne-energiepark te werken toevoegen

Meebouwen? Fouten ontdekt? Laat maar weten in de comments of stuur een mailtje.

Op 7 september was ik op persoonlijke titel uitgenodigd om het duurzame debat Duurzame Kracht van de gemeente Rotterdam bij te wonen. Inmiddels zijn niet alleen het verslag en het twitterverslag beschikbaar, maar begint de gemeente Rotterdam ook concreet invulling te geven aan haar ambities. Het weblog Duurzaam Gebouwd meldt namelijk dat wethouder Alexandra Van Huffelen, Duurzaamheid, Binnenstad en Buitenruimte en wethouder Hamit Karakus, Wonen, Ruimtelijke Ordening en Vastgoed met ruim 40 vastgoedpartijen een Samenwerkingsovereenkomst Duurzaam Ontwikkelen heeft afgesloten.

In deze overeenkomst zijn de ambities en uitdagingen opgenomen waarvoor de partijen zich de komende jaren inzetten. In een eerdere overeenkomst uit 2008 werd vooral ingezet op CO2 reductie bij nieuwbouw, nu wordt van een brede definitie van duurzaamheid uitgegaan bij zowel bestaande bouw als nieuwe gebiedsontwikkeling en projecten.

Naast CO2 reductie gaat het om zaken als energie, water, afval, gezondheid, luchtkwaliteit (incl. NOx en fijnstof), landgebruik, buitenruimte, transport en management. Ook is het de ambitie Rotterdam groener en aantrekkelijker te maken.

Een mooie stap die past bij mijn persoonlijke mening dat duurzaamheid meer is dan energie en klimaat. En een stap die betekent dat ik mijn mening over het verschil in aanpak tussen Rotterdam en Amsterdam moet gaan herzien. Tot nu toe vond ik dat Amsterdam veel integraler te werk ging bij haar duurzaamheidsstrategie dan Rotterdam, met de Samenwerkingsovereenkomst Duurzaam Ontwikkelen laat Rotterdam zien dat duurzaamheid ook voor de gemeente Rotterdam meer is dan CO2/klimaatbeleid.

Nu al 2.500 plekken waar je je elektrische voertuig kunt opladen

Amsterdam, 30 juni 2010.

Elektrisch vervoer is aan een opmars bezig, maar het gaat de branche nog niet snel genoeg. Daarom is een vereniging voor ondernemers in elektrisch vervoer opgericht met als doel schoner vervoer, betere mobiliteit en ontwikkeling van de markt voor elektrisch vervoer. DOET (Dutch Organisation for Electric Transport) heet de nieuwe club en is opgericht in samenwerking met o.a. Urgenda, Eco-movement en BOVAG. Vandaag presenteerden de leden van DOET zich aan de media met de lancering van oplaadpalen.nl; een website met gratis mobiele applicatie waarop je kunt zien waar de dichtstbijzijnde oplaadpaal is voor elektrische voertuigen. Er zijn inmiddels 2.500 oplaadmogelijkheden door heel Nederland. Ruud Koornstra (Formule-E Team) en Steven Blom (Voorzitter DOET) verrichtten de lancering van oplaadpalen.nl.

Elektrisch vervoer staat nog in de kinderschoenen, maar groeit hard. Elektrisch vervoer is de toekomst: het is schoon, stil en efficiënter. Bovendien opent het de markt voor nieuwe Nederlandse innovaties. De ondernemers achter vereniging DOET zijn sinds 2005 actief in het voorbewerken en voorbereiden van de markt. Zij besloten barrières als infrastructuur, regelgeving en andere marktbeperkingen met elkaar te lijf te gaan. DOET staat voor ‘Dutch Organisation for Electric Transport’.

De gevestigde brancheverenigingen op het gebied van mobiliteit, BOVAG en RAI Vereniging, zijn ook medeoprichters van DOET. “Wij zien elektrisch vervoer steeds belangrijker worden binnen de mobiliteitsketen in Nederland; autofabrikanten en producenten van andere vervoersmiddelen nemen elektrisch vervoer inmiddels serieus,” aldus algemeen directeur Koos Burgman van BOVAG.

DOET zet vaart achter ontwikkeling van technologie en het promoten van elektrisch vervoer. De vandaag gelanceerde website Oplaadpalen.nl is zo’n ontwikkeling. De website laat zien dat er op dit moment al 2.500 plekken zijn waar je je elektrische voertuig kunt opladen. DOET-initiatiefnemer Steven Blom: “Elektrische vervoersmiddelen zijn er al lang, nu is het zaak dat de ontwikkeling van elektrisch vervoer serieus gefaciliteerd gaat worden op het gebied van infrastructuur, regelgeving en nieuwe technologie. Denk bijvoorbeeld aan de vergroting van de actieradius van elektrische voertuigen door de plaatsing van oplaadpalen en de ontwikkeling van betere en duurzame accu’s.” Mede-initiatiefnemer Geert Kloppenburg vult aan: “Met DOET initiëren en ondersteunen we proefprojecten op het gebied van elektrische mobiliteit. In de gemeente Rotterdam is inmiddels een project van start gegaan waarbij elektrisch vervoer de afstand tussen voordeur en bushalte overbrugt. Hierbij wordt de gehele keten van elektrisch vervoer, van oplaadpaal tot eindgebruiker, in een keer in de markt gezet.”

Een kleine greep uit de wapenfeiten van de leden van DOET tot nu toe:

Al gerealiseerd:

  • Verenigen van de hele keten voor Elektrisch Vervoer in DOET.
  • Online, open-source kennisplatform voor leden.
  • Proeftuin elektrische taxi in Utrecht.
  • Elektrische TukTuks als openbaar vervoer in Rotterdam (gemeente Rotterdam).
  • De website oplaadpalen.nl met gratis iPhone-applicatie voor mobiele telefoons.

Nieuwe doelstellingen:

  • Binnen nu en 3 jaar elektrische taxi’s op elk groot NS station in Nederland.
  • Binnen 5 jaar alle distributie, zoals post, pakketen en bevoorrading etc., in de grote steden met elektrische voertuigen.
  • Vergroten aandeel elektrisch in de verkopen van brom- en snorfietsen.

Over DOET

DOET – de naam zegt het al – is sterk gericht op doén. Opgericht door ondernemers die al zo’n vijf jaar bezig zijn elektrisch vervoer in Nederland op de kaart te zetten. No-nonsense, met een al imposante trackrecord. DOET vertegenwoordigt de hele keten Elektrisch Vervoer en is mede opgericht door Eco-movement, Stichting Urgenda, BOVAG, RAI Vereniging, Stichting TwentyTwenty en TukTuk Company.

Het doel van DOET: stimuleren van elektrisch vervoer in Nederland door te lobbyen, kennis te delen en projecten gezamenlijk op gang te brengen. Lidmaatschap is gratis voor ondernemers uit de branche.

Voor meer informatie, kijk op www.doetdoet.nl, www.oplaadpalen.nl en Twitter: @doetdoet en @oplaadpalen.

Vanavond heb ik een presentatie gegeven bij op de thema-avond van VisieNL over Ik ben die verandering. We waren te gast bij de IMC Weekendschool in Amsterdam Zuid-Oost. Het onderwerp van de presentatie was:

Ben jij Die Verandering of ken jij Die Verandering? Vertel het VisieNL-leden in 20 slides x 20 seconden.
20×20? Dat is PechaKucha! Zie http://www.pecha-kucha.org/ voor inspirerende voorbeelden. Zoek 20 afbeeldingen bij elkaar en verbind daaraan een presentatie van max 20×20 seconden. Geef in je presentatie antwoord op de volgende vragen:

  1. Wie is volgens jou Die Verandering (schroom niet jezelf naar voren te schuiven!)
  2. Waarom?
  3. Waartoe zet Die Verandering jou aan? / Waartoe zet jij als Die Verandering anderen aan? / Waarbij kun jij als Die Verandering nog hulp van (Visie)NL-ers gebruiken?

Mijn presentatie

Dat ik EZ 1.3 noem, wil overigens niet zeggen dat mijn Minister 1.3 is. Het betekent dat ik van mening ben dat EZ nog lerende is en nog een stuk te gaan heeft voordat de werkcultuur daarwerkelijk past bij wat de 2.0 profeten voor ogen hebben. Dat neemt niet weg dat ik erg trots ben te werken bij een departement waar de politieke en ambtelijke leiding het wel aandurft om te experimenteren met deze nieuwe technieken. Vanavond werd ik zelfs uitgemaakt als deelmakend van de internet avant-garde (en dat voor een voormalig geiten wollen sok uit Wageningen, die nu ambtenaar is… ;-)

Links & filmpjes

Hierbij ook de links naar de in de presentatie genoemde initiatieven en organisaties:

Filmpjes:

Tim Berners-Lee over open data:

TEDxAmsterdam: Christien Meindertsma from TEDxAmsterdam on Vimeo.

Christien Meindertsma’s fascinating talk at TEDxAmsterdam is based on her book PIG 05049, that documents an astounding array of products that different parts of an anonymous pig called 05049 support.

Meindertsma reveals the lines between raw materials and producers, products and consumers that have become so invisible in an increasingly globalized world. The findings of her research came as a complete surprise to those in the audience.