Post Tagged ‘klimaatverandering’

Ik geef toe het is minder spectaculair nieuws dan het lekken van emails van onderzoekers. Toch zou je wat meer aandacht verwachten voor het recente BEST onderzoek dat laat zien dat het klimaat verandert en dat het veroorzaakt wordt door de mens. Vooral omdat het betreffende onderzoek gefinancierd is door een aantal klimaatontkenners. Aan de andere kant, je kan je er beter om vermaken dan al te druk om maken… Iemand een idee hoeveel seconden of centimeter persaandacht dit onderzoek in Nederland heeft gehad?

Oh ja, en het antwoord op de vraag uit de titel van dit stuk is dus dat sceptici geen ontkenners zijn.

Voor wie serieuzere stukken wil lezen op z’n vrije zondag:

Voor wie zich afvraagt wie de Koch broers zijn is deze Al Jazeera documentaire een aardige starter:


Bron: Climate Progress

Sinds in november 2009 een berg emails het internet op werd geslingerd in een affaire die de geschiedenis in gaat als ‘Climategate’ is de discussie over klimaatverwarring ver weggedwaald van wetenschap. In de discussies met collega’s en met mensen in de kroeg kun je sindsdien maar beter niet beginnen over klimaatverandering, tenzij je naar je hoofd geslingerd wil krijgen dat dat wetenschappelijk nog niet bewezen is. In de VS is de situatie nog een maatje erger dan in Nederland, maar ik ben bang dat wat Al Gore in zijn speech bij het Aspen Institue zegt ook richting Nederland komt:

Nederland heeft tenslotte ook jaren achtergelopen in het rookbeleid doordat de lobby hier volhield dat gezondheidsschade wetenschappelijk onbewezen was. In de VS zijn proberen dezelfde mensen al een paar jaar wetenschappelijke twijfel te zaaien over de oorzaak van klimaatverandering. In Nederland zullen de toendertijd betrokken ‘medisch specialisten’ ondertussen ook wel omgeschoold zijn tot klimatoloog…

Wat betreft Climate-gate ben ik van mening dat wetenschappelijke tijdschriften en onderzoekscommissies ondertussen hebben vastgesteld dat Climategate vooral een storm in een glas water is. Ik ben geen klimaatwetenschapper en ga dus uit van de huidige wetenschappelijk consensus onder klimaatwetenschappers dat klimaatverandering door de mens veroorzaakt wordt. Wat sociologen of economen van die verklaringen vinden vind ik wat minder interessant. Voor wie zich zelf een oordeel wil vormen over Climate-gate en de ontwikkelingen sindsdien is dit bericht van Jan Paul van Soest een goed startpunt. Wie meer uitleg wil over hoe de mens impact heeft op klimaatverandering raad ik dit bericht op Climate Progress aan.

(Volks)gezondheid als alternatief voor klimaatverandering

Zelf kies ik al een paar jaar een andere route om uit te leggen dat het beperken van de verbranding van (fossiele) brandstoffen letterlijk een gezonde keuze is. Fossiele brandstoffen zijn namelijk goed voor een groot deel van de luchtverontreiniging die jaarlijks veel mensen gezondheidsklachten bezorgt. Het aanpakken van luchtkwaliteit is in mijn ogen veel tastbaarder voor burgers en luchtkwaliteitsbeleid en klimaatbeleid kunnen elkaar versterken. Volgens sommige onderzoekers zelfs zoveel dat het halen van de doelstellingen uit CAFE (samenvatting) de CO2 prijs in het Europese emissiehandelssysteem tot bijna nul zal reduceren. Daarnaast zijn er ook meer goede redenen om bij milieubeleid verder te kijken dan klimaat alleen, al was het maar omdat maatregelen voor luchtkwaliteit en klimaatbeleid ook kunnen botsen…

Bijval in Nederland?

Luchtkwaliteit en menselijke gezondheid worden vaak betrokken bij protesten tegen de aanleg van infrastructuur (met name snelwegen) of bij verkeer en transport, maar in de energiehoek kent mijn insteek naar mijn weten nauwelijks bijval. In de discussie over energietransitie overheersen volgens Jan Paul van Soest de volgende argumenten (bron: de transitiefanfare):

  1. Voorraden: de (absolute, fysieke) schaarste aan brandstoffen
  2. Voorzieningszekerheid: de beschikbaarheid van voldoende energie, nu en in de toekomst.
  3. Kosten: de kosten waarmee energie beschikbaar kan worden gemaakt (winning, bewerking, transport, gebruik)
  4. Kansen en innovatie: tijdig omschakelen kan nieuwe vindingen en bedrijvigheid opleveren
  5. Klimaatverandering ten gevolge van de uitstoot van CO2 bij het gebruik van fossiele brandstoffen

Het hele milieuprobleem wordt in de energietransitie verengd tot klimaatverandering (of duurzame energie) met alle problemen van dien. De hele menselijke kant valt af en daarmee (volks)gezondheid. Dat heeft de deur wijd open gezet voor mensen die niet in klimaatverandering geloven (of om financiële redenen het hele idee van door de mens veroorzaakte klimaatverandering willen bestrijden) om het onderwerp om zeep te helpen.

De focus op klimaatbeleid als reden voor de inzet op energietransitie en duurzame energie is m.i. de afgelopen jaren zo groot geweest dat het terughalen van andere redenen door de tegenstanders als paniekvoetbal wordt uitgelegd. Dat krijg je ervan als je ingewikkelde zaken in Jip & Janneke taal uit gaat leggen en daarbij een zeer abstract probleem kiest om aan te pakken. ‘Klimaatverandering? Dit jaar was de winter koud, zie je wel dat het onzin is…’

Vergelijk dat met de discussie over het ophogen van de dijken om ons te wapenen tegen veranderende weersomstandigheden en een stijgende zeespiegel. Ik ken maar weinig mensen die durven roepen dat we dat geld maar niet moeten uitgeven, omdat de zeespiegel toch niet verder gaat stijgen. En oh ironie, die stijging komt door: klimaatverandering…

Bijval in de VS?

Michael Bloomberg, burgemeester van New York, maakte een paar weken geleden bekent 50 miljoen dollar te schenken aan de Beyond Coal campagne van de Sierra Club. De philantropische organisatie van Bloomberg legt bij de aankondiging van de schenking de nadruk op de voordelen voor volksgezondheid:

This is not science saying what is going to happen years from now as the oceans rise and the planet warms, This is: this year we are going to kill another 13,000 Americans.

Volgens The Guardian maakt de Sierra Club een goede kans om haar doelstelling om 30% van de Amerikaanse kolencentrales te sluiten te halen. Veel plannen  voor nieuwe centrales zijn in de ijskast beland en scherpere eisen aan bestaande kolencentrales zal waarschijnlijk tot sluiting van een aanzienlijk aantal centrales leiden.

Vergelijk dat met Europa waar onder andere in het VK gelobbied wordt voor meer subsidies voor bijstook van biomassa, terwijl biomassa vanzelf wordt bijgestookt in kolen- en gascentrales die onder het Europes emissiehandelssysteem (ETS) vallen als de CO2 prijs maar hoog genoeg is.

Nu maar hopen dat er tijdig verlichte miljonairs in Nederland opstaan om het debat over een andere boeg te gooien…

De Solar Days zijn nog bezig en dit weekend kun je op bezoek bij mensen die zonnepanelen hebben liggen. Een mooi moment dus voor wat interessant leesvoer uit de VS over de ontwikkelingen in de zonne-energiemarkt.

En voor wie wat breder wil kijken dan zonne energie het Special Report on Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation van het IPCC (zit ook een managementsamenvatting van slechts 26 pagina’s bij).

Vanmorgen vond ik in de mailbox het nieuwste themanummer van de Science for Environment Policy nieuwsbrief. De nieuwsbrief is dit keer geheel gewijd aan de wisselwerking tussen klimaatemissies en luchtverontreinigende emissies. Interessante onderzoeken, maar een waarschuwing vooraf: lezen van onderstaande stuk uit de nieuwsbrief maakt het er niet makkelijker op. Klimaatbeleid en luchtkwaliteitsbeleid kunnen elkaar namelijk versterken, maar ook tegenwerken…

Continued reductions in air pollution and greenhouse gas (GHG) emissions are essential, as they pose serious threats to both people’s health and the environment across the world. Air quality and climate policies can provide mutual benefits: climate change mitigation actions can help reduce air pollution, and clean air measures can help reduce GHG emissions leading to reductions in global warming. There can also be trade-offs, if reducing a particular pollutant emission leads to additional atmospheric warming rather than cooling.

Furthermore, air pollution and climate change influence each other through complex interactions in the atmosphere. Increasing levels of GHGs alter the energy balance between the atmosphere and the Earth’s surface which, in turn, can lead to temperature changes that change the chemical composition of the atmosphere. Direct emissions of air pollutants (e.g. black carbon), or those formed from emissions such as sulfate and ozone, can also influence this energy balance. Thus, climate change and air pollution management have consequences for each other.

Given that emissions are linked to air quality and climate change, this thematic issue presents recent research that investigates the trade-offs and co-benefits that may be gained from reducing both long-lived GHGs, responsible for climate change, and air pollutants, responsible for adverse impacts on human health, ecosystems and the climate.

Although reducing particulate matter (PM) has clear health benefits, understanding the impact of this reduction on climate change is essential if mutual benefits for climate and health are to be delivered. The overall impacts of reductions are complex because PM is made up of many different chemical components with different physical properies, some of which lead to warming of temperatures (e.g. black carbon) by absorbing heat from the sun, whilst others (e.g. sulfates) bring about cooling effects by reflecting sunlight.

Several studies suggest that, in addition to health benefits, reducing black carbon sources would lead to cooling of global temperatures (see: ‘Reducing black carbon emissions benefits both climate and health’ download article (PDF)). On the other hand, other studies point out that reducing air pollution could worsen climate change in the short-term by contributing to an increase in global temperatures (see: ‘Do climate policies need a ‘pollution safety margin’?’ download article (PDF)). This is still an area of active research with many uncertainties to resolve.

Poor air quality is also caused by emissions of nitrogen oxides, methane and other volatile organic compounds that combine in the lower atmosphere to produce ozone. Ground-level ozone is a serious pollutant, which at high levels, damages human health and vegetation, including crop yields. In addition, ozone is a short-lived GHG contributing to climate change.

Changing environmental conditions, including rising temperatures caused by climate change, are expected to increase concentrations of ground-level ozone. Policies and management strategies to reduce ozone levels must be designed in light of evidence that there is a ‘climate penalty’ since increased temperatures make it more difficult to reach targets for ozone (and PM) in summertime. In particular, policies must incorporate evidence of how climate change is likely to affect different regions of Europe, if they are to be effective. The article, ‘How climate change could affect European ozone pollution’ download article (PDF), reports on research which suggests that climate change will lead to higher ozone levels across southern Europe this century.

The health costs of ozone pollution are likely to worsen under climate change. The impacts of climate change on air quality, ozone levels and ill-health are presented in ‘Climate impacts on air pollution could increase respiratory disease’ download article (PDF).

A reduction in pollutant emissions that produce ozone would not only improve public health but would also provide climate benefits. Integrating climate change and air quality policies would be the most effective approach.

One article, ‘Integrated climate change and air pollution strategies: a winning combination’ download article (PDF), compares the costs and benefits of implementing reductions in local air pollution and climate change actions separately or in combination. The message, again, is that simultaneous achievements in welfare and climate change are possible when decision-makers integrate both sets of policies.

Designing policies to combat future climate change is complicated by the many uncertainties associated with predicting the complex interactions governing long-term changes in climate and air pollutants. A recent study, detailed in ‘Unravelling the complex chemistry of the atmosphere’ download article (PDF), has reviewed progress in understanding the interactions between atmospheric chemical composition and climate. Continued and improved networks of measurements that provide long-term data are essential to gain a more robust understanding about past and present changes in concentrations of air pollutants and GHGs.

Such networks include surface, aircraft and satellite monitoring. Aircraft experiments combined with analysis using numerical models have proved to be particularly useful in advancing our knowledge about key chemical and physical processes in the atmosphere. There is also a clear need for improved emission inventories that track changing sources of air pollutants and GHGs over a wide range of locations and from year to year.

Ongoing research can provide opportunities for decision makers to choose policies that not only reduce GHGs but improve air quality and meet health goals.

Meer onderzoeken en artikelen vind je op de Science for Environment Policy website.

Annie Leonard heeft na het succesvolle filmpje The Story of Stuff een nieuw filmpje gemaakt. Dit keer vertelt ze het verhaal van CO2-emissiehandel (in de VS cap & trade genoemd).

Helaas is het filmpje wat selectiever onderbouwd dan story of stuff. Wat voor de econoom Nat Keohane aanleiding was om een reactie te maken:

Oordeel vooral zelf.

Voor meer informatie: zie Carboncapfacts.org en Story of Stuff Cap&Trade.

Mijn mening

Als milieu-econoom zit ik meer op de lijn van Keohane. Het Europees emissiehandel voor CO2 is gebaseerd op het succes van het Amerikaanse emissiehandelsysteem voor zwaveldioxide. Je weet wel dat spul dat zure regen en ‘waldsterben’ veroorzaakt. Een van de vorige redenen om te roepen:

de wereld vergaat, koop een spaarlamp.

Mijn tip aan de milieubeweging: knoop de volgende woorden van Peter Senge uit zijn boek The Necessary Revolution tussen je oren:

People invest enormous amounts of time and energy trying to make a better world by fighting against the world they don’t want. (…) Fighting threats you seek to avoid can be a powerful motivator, but only to a certain extent. Once the threat goes away, so too does the motivation to change. (…) Ultimately, change strategies based on reacting to threats limit the commitment, imagination, and collective intelligence needed for ongoing innovation.

En dat is in mijn ogen precies wat er gebeurd is na de gevaren van de aantasting van de ozonlaag en zure regen. De acute gevaren van beide zijn opgelost en de wereld is er niet aan ten onder gegaan. Exit reden om te veranderen. Nu onder druk van stijgende grondstofprijzen en klimaatverandering is er weer een momentum (geweest) voor verandering. Waarbij er kans is om de ladder van Lansing weer een sportje op te klauteren en misschien zelfs wel richting de circulaire economie van Louise Vet te komen.

Om Peter Senge nog een keer aan te halen:

The view, shared by many within organizations and throughout society, that change will never occur without desperation and fear carries with it a subtle and profoundly limiting message – that we are incapable of changing simple because we have a of what we truly want. If the desperation theory were truly correct, we never would have learned how to walk, talk, ride bicycles, or become a violinist or engineer. These profound learning processes were drive by aspiration, not desperation, and learning to create a regenerative society and economy will be no different.

Bronnen: Story of Stuff via Project Electric Vehicle, reactie via Tim Haab van Env-Econ.net

De afgelopen weken is er veel te doen over fouten in de IPCC rapporten. Dat geeft al aanleiding tot de roep om foutloze wetenschap, wat volgens mij een contradictio interminus is. Ik ben geen natuurwetenschapper, maar econoom. En juist daarom ben ik me er volledig van bewust dat iedere theorie en ieder model een versimpeling is van de werkelijkheid. Wat vandaag waar is, kan morgen achterhaald zijn. Dat is wetenschap.

Daarom is het goed om je te realiseren dat klimaatbeleid meer doelen kan dienen. Een aardig overzicht van voordelen van klimaatbeleid, die overeind blijven wanneer de theorie over klimaatverandering niet blijkt te kloppen boodt Colin Beavan vorig jaar al op No Impact Man. Zonder te beweren het met allemaal eens te zijn, hierbij de lijst. Waar mogelijk aangevuld met een link naar Europees of Nederlands onderzoek dat de genoemde voordelen ondersteunt.

  1. I am glad we created 5 million or more new jobs here in the United States in the fields of energy efficiency and renewable generation.
  2. I am glad we created a culture that relies less on foreign oil, so that our children can live secure lives, knowing that the energy rug can’t be pulled out from under them.
  3. I am glad we have found a way to save people and industry billions upon billions of dollars by making the use of energy more efficient.
  4. I am glad the millions of children who suffer from asthma can now breathe easier thanks to the fact that we aren’t pumping the air full of toxins from our exhaust pipes and smokestacks.
  5. I am glad that, by no longer burning oil and coal into our air, we’ve put an end to acid rain and the devastation of our aquatic life.
  6. I am glad that we created good, reliable, fun-to-use public transportation system so that families no longer have to raid their budgets to pay for cars and gas.
  7. I am glad we’ve stopped building suburbs, which make people unhappy and [thanks to the happy suburbanites who wrote in] are designed for cars not people, and instead build villages where people can have strong community bonds that help make life fulfilling.
  8. I am glad we now have fuel-efficient automobiles.
  9. I am glad that we’ve learned as a culture to get off the work-more-to-spend-more treadmill which gobbles up resources and leaves us unfulfilled and instead turned to a way of live full of meaning and purpose.
  10. I am glad we developed local, fresh food systems that care not just about filling bellies but what we put in those bellies.
  11. I am glad that we have rejected the philosophies of survival of the fittest and competition for resources as driving philosophies and have instead embraced a philosophy of compassion and justice.
  12. I am glad that we have understood that a sustainable society cannot work without supporting all of its people and that we looked for and found ways to improve the lives of everyone.
  13. I’m glad that we’ve come to see people rather than things as our most valuable resource and that, in embracing the respectful and loving principles of not wasting, we have learned not to waste youth in prisons but instead to get them help for their drug addictions and alcoholism.
  14. I am glad that, in realizing our resources are limited, we have come to use them to do what is important and to help each other rather than compete with each other.
  15. I am glad that we have come to see education as the ultimate in sustainable industries.
  16. I am glad that we have developed distributed, renewable energy technologies that allow kids in all parts of the world to have electric light so they can learn how to read.
  17. The list goes on and on, but in short, I am glad that we have embraced the opportunities presented by the crisis of climate change in order to improve our society in ways we should have done anyway.

Voor de maatschappelijke kosten en baten van verbetering van de luchtkwaliteit zie bv. dit rapport van CE Delft. Voor grondstofschaarste, zie bv. dit bericht op Cleantech.com of de berichten in de NRC van zaterdag 16 en vrijdag 22 januari 2010. Of lees een aantal van de inspirerende visies op een duurzame samenleving, waar ik gister een verzamelpost over publiceerde.

TEDxAmsterdam: Rabbi Soetendorp on compassion from TEDxAmsterdam on Vimeo.