Post Tagged ‘voedsel’

Afgelopen donderdag heb ik meegedaan aan het Future Leaders Event van MVO Nederland. Het thema was dit jaar schaarste. Het team waar ik in zat had een mooie case uitgewerkt op gebied van energieschaarste voor Alliander. Helaas mochten we niet door naar de finale, waarin de winnaars per subthema het tegen elkaar opnamen. Overall winnaar werd een van de teams grondstofschaarste met het concept Vodaswitch.

Openingssprekers

Het event kende een gebruikelijke opzet met een vijftal inleidende sprekers, waarna de deelnemers ieder voor zich de laatste hand konden leggen aan hun presentatie. Desgewenst met hulp van experts, tekenaar of pitch coach Rens de Jong.

Van de openingssprekers zijn me een aantal zaken bijgebleven. Op de eerste plaats het onderzoek van Maayke Daamen over grondstofschaarste. Een verhaal dat interessant werd toen ze begon over het opzetten van een Google for grondstoffen. Nuttig en noodzakelijk als je wil komen tot een circulaire economie. Iemand zal tenslotte bij moeten houden welke grondstoffen in welk product of in welk gebouw zijn beland. Anders wordt hergebruik lastig.

Ruud Koornstra was zoals altijd een feest om te horen spreken, vooral ook omdat dagvoorzitter Rens de Jong zich duidelijk had voorgenomen het onmogelijke te doen: Ruud van z’n a propo brengen en daarmee ook binnen de tijd houden. Wat volgens mijn horloge uiteindelijk niet lukte, toch weer een punt voor Koornstra. Naast de oproep om in alle rollen die je hebt dezelfde pet op te houden is vooral het laatste filmpje bijgebleven. Een filmpje met een apparaatje wat stroom produceert, zonder toevoer van buitenaf. Nu heb ik de afgelopen jaren meerdere keren me vermaakt om de filmpjes van en berichten over nulpuntsenergie, maar deze leek serieuzer.

Al klonk de calculatie me iets te rooskleurig. Een 10 kW unit voor USD 4.000. Als zo’n unit non stop op vol vermogen kan produceren betekent dat ruim 87.600 kWh per jaar (10*24*365). Bij een levensduur van 10 jaar en geen onderhoudskosten betekent dat een kostprijs van minder dan 5 dollarcent per kWh. To good to be true… Maar goed, we zullen het zien.

Ook opvallend was de presentatie van Lucas Simons, die met zijn bedrijf NewForesight, werkt aan verduurzaming van de landbouwsector. Hij hanteert daarbij een systeemaanpak. Mooi en intrigerend om te zien, lastig om even snel te doorgronden tijdens de powerpoint.

To be continued… met de cases en onze eigen oplossing

Ben je ambitieus in je carrière? Bewust bezig met je ontwikkeling op het gebied van persoonlijk leiderschap? Draag je duurzaamheid en verantwoord ondernemen een warm hart toe?

8 oktober en 8 november –Future Leaders Event 2012

Zet deze twee data dan alvast in je agenda, want op die dagen vindt het  Future Leaders Event 2012 plaats. Een inspirerend event rond duurzaamheid en persoonlijk leiderschap, speciaal voor high potentials uit bedrijfsleven en overheid. Samen werk je aan duurzame oplossingen op het thema van jouw keuze. Daarbij word je geholpen door experts en geïnspireerd door topsprekers.

De kansen van schaarste

Er is lijkt geen ontkomen aan: wordt schaarste het centrale thema van de 21ste eeuw? Water, voedsel, energie & olie en grondstoffen – de vraag dreigt het aanbod te overstijgen. Ook de Nederlandse arbeidsmarkt staat al in het teken van schaarste. Deelnemers werken aan een concrete case over de Kansen van Schaarste – dit jaar aangedragen door Vodafone, Douwe Egberts, FrieslandCampina, USG People en Alliander. Zet je denkkracht in en kom in teamverband met een oplossing voor het thema van jouw keuze! Vindt jouw team de beste strategie om de bedreiging van schaarste om te buigen in een kans? Op 8 november weet je het. Dan wordt jullie werk beoordeeld door een deskundige jury. De beste teams winnen een managementboekenpakket, en het allerbeste team krijgt een training persoonlijk leiderschap/boven het maaiveld van door de MVO Nederland Academie.

Nog niet aan de top, al wel aan de knoppen

Het Future Leaders Event 2012 is een mooie kans om je alvast voor te bereiden op de dag dat jij voor de grote beslissingen staat die de toekomst van jouw bedrijf zullen bepalen. Het Future Leaders Event doet een beroep op je durf en inzet; kwaliteiten die iedere leider in ruime mate moet bezitten.

Inschrijving geopend

De officiële inschrijving is van start gegaan. Op www.futureleadersevent.nl vind je alle informatie over het FLE, de sprekers, de vraagstukken en de werkvorm. Het evenement staat open voor 200 deelnemers, waaronder degene die je deze mail doorstuurde. Wil je meer weten over het FLE? Neem dan contact met me op, lees de factsheet of kijk op www.futureleadersevent.nl. We zijn ook te vinden op LinkedIn (besloten groep) en op twitter: @FutureleadersNL, hashtag #fle2012.

En ja, ik en een aantal Strukton collega’s nemen ook deel.

 

Eind maart stond op Foodlog.nl een artikel over voedselrevolutie. Geen grootse meeslepende revolutie, maar een kleine donderstorm van onderop. Het gaat niet om de actie van de bekende Engelse kok Jamie Oliver, maar om een actie van Nederlandse bodem. Opgezet door Dick Veerman van Foodlog en Sandra van Kampen van Urgenda.

Manifest

Het bijbehorende manifest stelt dat de huidige voedselvoorziening niet toekomstvast is. Dat is te veranderen en ieder individu kan daar een bijdrage aan leveren. Het manifest roept om te werken aan de benodigde veranderingen vanuit negen slimme principes die de fouten van het verleden uitsluiten:

  1. Doe het samen:
    Als consumenten, producenten en winkeliers samen bepalen wat er op ons bord komt, ontstaan nieuwe markten waar iedereen zich verantwoordelijk voor voelt. Slimme, toekomstgerichte bedrijven zullen er evenveel plezier van hebben als consumenten.
  • Sluit kringlopen regionaal (binnen enkele tientallen tot honderden kilometers):
    Houd water en voedingsstoffen in een voor ons beschikbare vorm in omloop; alleen regionaal lukt dat optimaal.
  • Houd ook de geldstromen regionaal:
    Dat zorgt voor voedselzekerheid en werk, zowel in Nederland als in andere landen.
  • Wees biodivers wijs:
    In de natuur hangt alles met alles samen; respecteer je dat niet, dan loop je risico.
  • Sjouw niet met halffabricaten of levende dieren:
    Dat verspilt energie, koopkracht en kostbare nutriënten en zorgt voor onnodig leed.
  • Produceer regionaal en drijf inter-regionaal handel:
    Dat belast de natuur het minst; we kunnen nu eenmaal lang niet al ons voedsel lokaal kopen.
  • Denk EEEE:
    Niet alleen Economisch (financiering), Ecologisch (natuur) maar ook Ethisch (mensen, dieren) en Esthetisch (schoonheid) moeten onze landbouw, voedselproductie en –consumptie met elkaar in evenwicht zijn.
  •  Zorg voor een gezond eetpatroon
    Reclame en verkooptactieken voeden ons op tot te veel en verkeerd eten; gebruik ze om mensen goed en eerlijk te laten eten.
  • Verzamel revolutionair durfkapitaal in een beleggingsfonds
    Banken zien te weinig in echt innoverende projecten die op deze principes gebaseerd zijn; als investeerders tevens consumenten zijn ontstaat veel sneller rendabele vernieuwing.

Mijn bijdrage

Ik heb het manifest ondertekent, al wil ik niet beweren dat ik meteen naar alle 9 principes weet te handelen. Wat niet wegneemt dat ik het wel probeer. Zo hebben we sinds dit voorjaar 3 appelboompjes in onze tuin. De boompjes zijn in Limburg gekweekt en geven over 2 a 3 jaar appels. Aangezien we in een stadswijkje wonen, hebben we bewust appelbomen gekozen die klein blijven.

Daarnaast hebben we vandaag via Symbid een klein bedrag geïnvesteerd in de Rotterdamse stadsboerderij in wording.

Het weblog van Colin Beavan kende ik al heel wat jaar en ik heb er ook al een paar keer aandacht aan besteed. Het boek kende ik nog niet, gelukkig hebben mijn (oud-)collega’s bij EL&I daar een einde aan gemaakt. Inmiddels heb ik het boek ook gelezen en kan ik het iedereen van harte aanbevelen. Hoewel niet alle delen aan mij besteed waren, soms is het gewoonweg te zoetsappig Amerikaans.

Daar staat tegenover dat het mooi is om de ontdekkingstocht van een stadsbewoner naar een jaarlang leven met nul impact op het milieu te volgen. Het boek beschrijft de zoektocht van Colin Beavan met genoeg humor. Gedurende het jaar probeert Beavan samen met zijn vrouw en dochter in een aantal stappen naar nul impact te komen. Beavan begint met een poging om zonder afval te leven, maar geen afval betekent ook geen verpakkingen kopen. En dat is zo makkelijk nog niet in de grote stad… Aan de andere kant is het misschien wel makkelijker dan tegen je familie zeggen dat je niet langskomt, omdat je geen transportmiddelen wilt gebruiken die een negatieve milieuimpact hebben. Want de tweede stap is duurzaam transport. Als derde stap gaan Beavan en familie over op duurzaam voedsel, gecombineerd met duurzaam transport komt dat al snel neer op lokaal voedsel.

Stoppen met het kopen van nieuwe spullen valt mee, doordat er in de stad altijd wel wat te ruilen of repareren valt. De lastigste stap in een appartementencomplex in de stad is om zonder elektriciteit te leven. Zeker in de wintermaanden valt dat niet mee.

Al met al is het boek een aanrader. Al is het maar om je tot nadenken aan te zetten over de benodigde veranderingen in gedrag, cultuur en waardepatroon om te komen tot een minder negatieve impact op het milieu. In Nederland is vorig jaar ook een No Impact Man week georganiseerd. Op de site hiervan vind je een handleiding hoe je zelf een No Impact Week kunt organiseren. Dat staat bij mij nog op het verlanglijstje om te doen. Ik weet nu al: boodschappen doen zonder verpakkingen en duurzaam voedsel dat wordt niet makkelijk in Schiedam…

Upgrading a country! In zeven dagen tijd, van 28 februari tot 6 maart 2011, geven heel veel vrijwilligers Nederland een upgrade met ruim 90 initiatieven in 15 steden! Ze laten zien wat je kunt bereiken zonder geld; en juist mét gebruik van sociale overwaarde! Zie hier in 90 seconden hoe we dat doen

Het thema van vandaag is voedsel

Slow food. Fast food. Biologisch eten. Gezond eten. Ongezond eten. Vegetarisch eten. Het boerenleven. Gezellig samen eten. Nieuwe smaken. Gastvrijheid. Overvloed & tekorten. Kunstmatige smaakstoffen. Puur natuur. Zelf eten produceren. Koken. Uit Eten. Liefde gaat door de maag.

Welke initiatieven 7DI zich laat smaken vind je hier.

Een paar maanden geleden schreef ik al dat er een nieuw ‘keurmerk’ voor voedsel aan zat te komen. Inmiddels is gisteren de lancering geweest in Wageningen. Het lancering van het initiatief van Wouter de Heij, Dick Veerman en J.P. van Doorn maakt blijkbaar wat los in voedselland, want zowel de WUR, Unilever als Monsanto waren aanwezig en geven in het filmpje van Stephan Verveen een reactie.

Kijk of het klopt – Reacties op de aankondiging d.d. 26 april 2010 #kloptie from FunnelVision on Vimeo.

Belangrijk punt lijkt het loslaten van de controle over informatie te zijn. Het grote verschil met het Sustainability Consortium, waar Unilever een van de founding partners van is, is namelijk dat iedereen de mogelijkheid krijgt om te reageren op informatie en zelf informatie toe te voegen.

Het doel van Kijk of het klopt is kennis en bewustzijn creëren over voedsel… Het doel van het Sustainability Consortium (waar ik al een paar keer eerder over schreef) is volgens Wal Mart om de informatie van levenscyclus analyses beschikbaar te maken op de wijze waarop de consument dat wil: ‘put the consumer in the driver seat’. Wat dat betreft is Kijk of het klopt enkel de overtreffende trap.

Presentatie kloppende keuken wag 26_april_2008

View more presentations from dickveerman.

Lees vooral ook de reacties op Foodlog zou ik zeggen, zowel op het bericht over de lancering, als de reactie van Annechien ten Have-Mellema.

En degene die dieper in de ontstaansgeschiedenis van Kijk of het klopt willen duiken verwijs ik naar het weblog van Wouter de Heij:

Vorig jaar schreef ik al over Pattie Maes van MIT die op de TED conferentie liet zien wat het zesde zintuig van Pranav Mistry van de Fluid Interface Group mogelijk maakt met een mobiele telefoon. Het ging in het filmpje onder andere over de mogelijkheid om de barcode van producten te scannen in de supermarkt. Het resultaat van die scan is een rood, oranje of groen stoplicht op basis van de criteria die je zelf instelt, bijvoorbeeld de duurzaamheid van een produkt.

Inmiddels is in Duitsland de applicatie Barcoo voor de mobiele telefoon gelanceerd, waarmee dit werkelijk mogelijk is. Deze is ruim 500.000 keer gedownload volgens duurzaam ondernemen. Ook de Nederlandse community site Rank a brand levert informatie voor de Duitse startup Barcoo aan.

Voor de iPhone zijn zulke applicaties volgens mij ook al voorhanden. In Nederland is er (voor zover ik weet, maar ik heb er ook niet hard naar gezocht) geen applicatie op de markt, maar er zijn wel meerdere partijen die daar over nadenken. Bijvoorbeeld Diana den Held die vorig jaar het idee voor een mobiele cradle to cradle applicatie en Wouter de Heij speelt in het kader van Kijk of het klopt en Foodcyclopedia met eenzelfde idee voor voedsel.

Een groeiend aantal organisatie verzameld informatie die gebruikt kan worden in dergelijke applicaties, met als overtreffende trap het initiatief tot een open database met de gegevens van levenscyclus analyses waartoe het Sustainability Consortium het initatiatief heeft genomen (en waar ik eerder deze week over schreef). Het is een kwestie van tijd tot de uitkomsten daarvan bij producten in de supermarkt vermeld worden. Onder de leden zitten tenslotte verschillende supermarkten zoals Wal-Mart, Ahold en Asda. Bovendien heeft Wal Mart in juli 2009 jaar tijdens een grote meeting aangegeven dat uiteindelijk de consument de beschikking krijgt over de data op de wijze die de consument wil. Wanneer dat gebeurt veranderen supermarkten misschien wel echt van boodschappenbolwerk in duurzaamheidsbolwerk. Of ben ik dan te optimistisch?

In ieder geval maakt het succes van Barcoo wederom zichtbaar dat verschillende trends bij elkaar komen en elkaar de komende jaren naar mijn mening zullen versterken.

Vandaag kwam ik een berichtje over het keurmerk ‘Kijk of het klopt’ tegen op Foodlog.nl. Het idee achter Kijk of het klopt is dat het niet moet gaan om criteria, maar om feiten. In de woorden van Dick Veerman:

Geef je bedrijven criteria (zogenaamde ‘integrale performance indicatoren’ en ‘indexen’), dan zullen ze die naar hun hand zetten en moeten mensen dat maar slikken. Feiten geven leidt tot innovatie en betere producten die de winkels uitvliegen omdat ze aantoonbaar beter mogen zijn op heel uiteenlopende en zelfs onvoorziene details. Het voorschrijven van criteria leidt tot cosmetische commercie omdat die betere producten alleen maar hoeven te voldoen aan een paar criteria of indexen. Dat is jammer, want van echte innovatie zullen bedrijven niet slechter worden, al moeten ze er wel even echt wakker voor worden. Het is zelfs dubbel jammer, want alles valt of staat met het gedrag van consumenten. Alleen als je mensen zelf laat nadenken, heb je kans dat ze ook verder gaan kijken naar wat ze doen en beter anders kunnen doen. Alleen zo betrek je ze weer.

Daarmee past dit initiatief ook bij het samenkomen van de trends van duurzaamheid, transparantie en openheid waar ik vorig jaar al over heb beschreven. Nu nog voldoende mensen vinden om bij te dragen aan Foodcyclopedia. Want het is de bedoeling dat burgers zelf bijdragen aan het verzamelen en checken van de gegevens. Crowdsourcing in optima forma, oftewel:

Een informatiemerk van, voor en door consumenten. Ook consumenten die overdag bij een voedselleverancier werken ….
En ambtenaren die in de avonduren ook meedoen.
En professoren die via de band willen spelen.
Maar alles onder het brandend zuiverende van alle Nederlanders.

Doe je mee?

Gouden toekomst voor gouden rijst? – GeenCommentaar.nl

Het had hét succesverhaal moeten worden onder de genetische gewassen: gouden rijst. Niet ontstaan in de labs van Monsanto of Syngenta om de winst op te krikken, maar een ideel project bedoeld om het vitamine-A-tekort onder armen in Azië te bestrijden door beta-caroteen door rijst te laten maken. Maar acht jaar nadat Ingo Potrykus, één van de twee leidende wetenschappers in het project, op de voorpagina van Time stond is er nog steeds geen gouden rijst op de markt.

Science zocht het uit en komt tot de conclusie dat gouden rijst nog veelbelovender is dan tien jaar geleden, dit komt door verbeteringen en de ontdekking dat beta-caroteen veel beter door het lichaam wordt opgenomen dan gedacht.

Waarom het dan nog steeds het lab niet uit is? Onder andere Greenpeace blokkeert de marktintroductie via een uiterst effectieve mediacampagne. Terwijl commerciële gentechgewassen inmiddels wel in opmars zijn. De Monsanto’s van deze wereld hebben dus minder last van de anti-gentech campagnes dan arme mensen met een gebrek aan voedingsstoffen.

Ik hoop dat Potrykus gelijk heeft met zijn idee dat een grote publieksvoorlichtingscampagne de uiteindelijke acceptatie van genetisch gemodificeerde gewassen kan bewerkstelligen. Dat scheelt een heleboel kinderen die blind worden en/of dood gaan.

Gouden rijst verandert weinig aan de scheve verdeling van voedsel in de wereld, maar daar kunt u zelf wat aan doen door minder vlees te eten… Dat doe ik ook al meer dan 10 jaar tot volle tevredenheid.

Al een aantal maanden woedt er een debat over de vraag of biobrandstoffen de voedselproductie verdringen. Ik kan zelf niet beoordelen of dat het geval is, maar de discussie is op z’n minst in veel gevallen erg ongenuanceerd en slecht onderbouwd. Wat me verder opvalt in het debat is dat er weinig aandacht is voor de grote verstoring van de landbouwmarkt door subsidies. Daarmee bedoel ik niet alleen de subsidies voor de productie van biobrandstoffen, maar ook en vooral de subsidies aan de landbouwsector in de EU en de VS, en de subsidies om de voedselprijs laag te houden voor de stadsbevolking die veel armere landen hanteren (of bestaat er al weer een nieuw pleonasme voor arme landen?).

Hierbij twee hoofdredactionele commentaren die wel aandacht hebben voor dit onderdeel van het dilemma en de negatieve bijeffecten van de subsidie goed uitleggen:

NRC commentaar d.d. 19 april 2008 » Het landbouwbeleid op de korrel genomen:

De teelt van gewassen voor biobrandstoffen verdringt de teelt voor de voedingsmarkt. Het is dus geen wonder dat de twijfel – onder meer in het Europees Parlement – over het gebruik van biobrandstoffen, dat bedoeld is om CO2-uitstoot te verminderen, toeneemt. Naast deze factoren heeft incidentele droogte de schaarste vergroot.

De fundamentele oorzaak van het verder stijgen van de prijzen is echter politiek. De traditionele industrielanden subsidiëren en beschermen van oudsher de landbouwsector. Dat gaat ten koste van de consument die vaak te veel betaalt voor zijn voedingsmiddelen, want de binnenlandse prijzen waren, en zijn, vaak hoger dan de prijzen op de wereldmarkt. In grote delen van (voorheen) de derde wereld is dat precies andersom. Op last van de overheid worden de voedselprijzen voor de bevolking laag gehouden, met tariefbeperkingen en subsidies. De subsidiëring van de consument is hier ten koste gegaan van de boer. Die heeft door de lage prijzen een onvoldoende prikkel om te investeren.

De Groene Amsterdammer d.d. 17 april 2008, Hoofdcommentaar: Vegetarische boterhamworst:

Het is duidelijk dat subsidies, hoe ruim ook, alleen directe onrust kunnen wegnemen. De voedselcrisis is niet een tijdelijke impasse, het is een fundamenteel probleem. De vooruitgang die de laatste veertig jaar in de bestrijding van honger en armoede is geboekt, kan er volledig door worden tenietgedaan.

(…)

Het deprimerende is dat het hier niet gaat om een tekort maar om een verdelingsprobleem, en dus om de manier waarop de wereldeconomie inzake voedsel is ingericht. Internationale organisaties als het imf stimuleren de ontwikkelingslanden bijvoorbeeld hun voedselproductie minder divers te maken en te richten op de export. Daarmee maken zij zich los van de directe lokale behoefte en worden ze gevoeliger voor internationale tendensen, waar zij bovendien maar heel weinig invloed op kunnen uitoefenen. Tegelijkertijd overspoelen de rijkere landen de lokale markten in de Derde Wereld met gesubsidieerde landbouwproducten, waardoor de lokale productie wordt weggeconcurreerd en de brodeloze boeren naar de stad trekken.

Je kan het natuurlijk ook iets algemener trekken, zoals David Zetland op zijn weblog Aguanomics: Kill Biofuels doet:

Bottom Line: Governments should not choose winners. Governments should set a carbon tax and let markets and competition produce the winners.