Persoonlijke impressie SER congres Duurzame ontwikkeling: tijd voor een eigen ministerie?

Vandaag ben ik bij het SER seminar Duurzame ontwikkeling: tijd voor een eigen ministerie? geweest. Aanleiding voor het seminar vormde het 60 jarig bestaan van de SER en het concept advies Nederland moet meer werken aan duurzame groei.

Een twitterverslag kun je hier (pdf) vinden en er komt ongetwijfeld een officieel verslag, dus dat ga ik hier niet proberen te geven. Wel wil ik hier een aantal observaties plaatsen naar aanleiding van de discussie.

Het meest opvallend vond ik het gebrek aan coherentie in het gebruik van de term duurzaamheid, verduurzamen of duurzame ontwikkeling. Deze termen werden al naar believen door elkaar gehanteerd, waarbij de ene spreker pleitte voor beperking tot de planet kant (soms zelfs tot 1 indicator omdat mannen te dom zijn om op meer dan een ding tegelijk te letten 😉 Terwijl de andere spreker nog verder verengde tot duurzaamheid is klimaat- (& energie) beleid) en de volgende opriep tot sociale duurzaamheid. En daarvoor pleitte Louise Fresco al voor beperking tot efficiënt omgaan met grondstoffen en het omvormen naar een circulaire economie (meer recyclage). Tijdens de discussie werd het soms weer omgebogen tot een ministerie voor de fysieke leefomgeving.

De gehanteerde definitie heeft, naar mijn mening, echter nogal effect op de aanbevelingen voor de aanpak binnen de overheid. Om te beginnen bij de smalste definitie: duurzaamheid is klimaatbeleid. Als dat probleem getackeld moet worden gaat het om dus om het verminderen van het aantal CO2-equivalenten (waarbij bijvoorbeeld methaan vele malen sterker is dan CO2), zoals dat sinds de jaren tachtig succesvol gebeurt met verzuringsequivalenten in het kader van grootschalige luchtverontreiniging, of met ozonaantastende stoffen.

Daar hoef je dan ook geen nieuw ministerie voor op te richten. Noem het dan gewoon milieubeleid en val terug op bewezen aanpakken die op langere termijn (20 tot 30 jaar) kunnen resulteren in 60 tot 90 procent emissie-reductie. VROM krijgt daarbij de hoofdverantwoordelijkheid voor het halen van de doelstelling en werkt samen met EZ, V&W, en LNV om de belangen van de verschillende sectoren te borgen. Dat is zo gedaan voor zwaveldioxide, stikstofoxiden, ammoniak, ozon, toxische stoffen etc. Wie de cijfers in het compendium voor de leefomgeving bekijkt (of in de Milieubalans) ziet op al die terreinen voortgang zonder ministerie voor duurzaamheid. Wanneer je de Europese Benchmark Indicatoren uit 2006 bekijkt zie je dat zeker de Nederlandse industrie op veel gebieden tot de meest eco-efficiënte van Europa behoort. Zelfs als duurzaam ook gaat over energie, kan deze aanpak prima gevolgd worden. EZ kijkt tenslotte toch al mee, en borgt ook nu al de belangen van de energiesector bij bv. grootschalige luchtverontreiniging.

Als duurzaamheid ook gaat over circulaire economie en efficiënte omgang met grondstoffen, dan komt innovatie nadrukkelijker naar voren als belangrijk thema. Bovendien krijgen meer landen door de opkomst van China, India en Brazilië te maken met een gebrek aan grondstoffen. Een voorsprong op gebied van dematerialisatie van de Nederlandse economie en herinrichting van productieprocessen om vervuilende emissies verder te verlagen, of te kunnen hergebruiken als grondstof voor andere productieprocessen, kan dan op termijn een economisch voordeel opleveren. Door minder import, maar ook door verkoop van kennis en technologie aan het buitenland.

Wanneer duurzaamheid ook gaat over de sociale kant, dan gaat het ook over werkgelegenheid, gezondheid en leefomgeving. Dan komen SZW en VWS ook in beeld. Ook de oplossingen die je kiest worden dan anders. Al helemaal als we eindelijk werk gaan maken van een holistische aanpak, waarbij profit niet draait om financiële opbrengsten maar om het toevoegen van waarde.

Wat ook opviel was dat de rol die de sociale partners kunnen spelen erg vaag bleef, wel erg vaak werd gewezen naar de overheid als bron van alle ellende en oplossing van al uw problemen. Terwijl juist in het bedrijfsleven momenteel zoveel gebeurd. Kijk bijvoorbeeld naar initiatieven als het duurzaamheidsconsortium, of IBM die al haar leveranciers gaat bevragen op duurzaamheid of Sony die aankondigt in 2050 geen negatieve impact meer te willen hebben op de aarde.

Stel je eens voor wat voor innovatieve krachten een zelfde ambitie als van Sony voor Nederland tot gevolg kan hebben…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s