Nog 4 dagen #dvdd: duurzaam leesvoer

dagvandeduurzaamheidlogoMet nog 4 dagen te  gaan tot de dag van de duurzaamheid is het een mooie dag om naar de winkel te gaan en leesvoer aan te schaffen. Hierbij mijn top 10 van interessante boeken over duurzame ontwikkeling van de afgelopen jaren:

  1. De Noodzakelijke Revolutie van Peter Senge. Een boek vol met voorbeelden van wat er mogelijk is en hoe je ongewone coalities kunt sluiten om je organisatie duurzamer te krijgen.
  2. Groene Intelligentie van Daniel Goleman. Hoewel de titel anders doet vermoeden, gaat het boek vooral over de kansen die radicale transparantie in combinatie met nieuwe internettechnologie biedt voor het bereiken van een duurzamere wereld.
  3. Het Aquarium van Walter Huijsmans van Bas Haring
  4. 10 tips voor slimme sturing van Caroline van Leenders: een boekje met praktische tips uit de praktijk over hoe je duurzame ontwikkeling verder brengt binnen je organisatie. Zie hier voor mijn eerdere bespreking van dit boekje.
  5. Duurzaam ontwikkelen… een wereld kans van Anne-Marie Rakhorst. Prima salontafelboek met veel praktische voorbeelden van wat er wel kan. Een verademing tussen de negatief doemdenkers.
  6. Het Boodschappenbolwerk van Frits Kremer: Dit boek geeft een aardig inzicht in de werking van de supermarktwereld, al is het wat schreeuwerig van toon. Zie hier voor mijn eerdere bespreking.
  7. Bouwen aan een Duurzame Economie van EWI
  8. De winst van duurzaam bouwen van Anne-Marie Rakhorst. Prima salontafelboek met veel praktische voorbeelden van wat mogelijk is op het gebied van duurzaam bouwen.
  9. Cradle to Cradle van William McDonough en Michael Braungart. Een paar jaar geleden door VPRO’s Tegenlicht in Nederland geïntroduceerd en inmiddels bijna uitgegroeid tot een nieuw dogma. De basisprincipes blijven inspirerend. Zie hier voor mijn eerdere bespreking.
  10. Groei en bloei: Economie is goed voor het milieu van Ed Lof. Voor een gezonde dosis scepsis, al gaat Ed Lof af en toe wat kort door de bocht. Zie hier voor mijn eerdere bespreking.

Mist er een boek? Laat het weten in de commentaren.

Selectief lezen van Planeet Groenlinks

Planeet GroenLinks is een groot succes. Een paar dagen niet lezen leidt al snel tot 1000 of meer ongelezen posts.

Dat is bijna niet bij te werken, aan de andere kant wil ik de goede/populaire berichten van de Planeet ook niet missen. Gelukkig lijkt het Canadese bedrijf PostRank daar nu wat op gevonden te hebben. Ze delen een rss-feed in naar populariteit van een bericht. De populariteit wordt bepaald door het aantal keren dat een bericht gelezen is, het aantal reacties en het aantal keer dat een bericht gedeeld wordt via twitter, delicous of andere sites. De details kun je vast op hun website vinden.

Sinds kort kun je een rss-feed ook door PostRank halen en dan toevoegen aan je favoriete nieuwslezer, bv. die van Planeet GroenLinks. Op die manier kun je bijvoorbeeld een rss-feed krijgen voor alle berichten, goede berichten, geweldige berichten of de beste berichten.

Alle berichten voegt weinig toe aan de rss-feed van de planeet. De andere 3 opties zijn mijns inziens een aardige aanvulling voor mensen die wel op de hoogte willen blijven, maar niet alles willen lezen.

Groei en bloei: Economie is goed voor het milieu

Vorig jaar heb ik als laatste boek Groei en bloei: Economie is goed voor het milieu gelezen van Ed Lof. Ed Lof is econoom en doet in het boek een poging om te laten zien hoe en waarom economisch denken en marktwerking goed zijn voor het milieu. Als milieu-econoom vind ik dat een lovenswaardig streven.

Het boek bevat een aantal positieve en een aantal negatieve kanten.  Om met de positieve te beginnen:

  • De ‘markt’ of marktwerking krijgt vaak onterecht de schuld van problemen.
  • Focus op energiebesparing en alternatieve energiebronnen is zinvoller dan enkel focussen op het verlagen van de CO2 uitstoot.
  • Er zijn meer problemen dan klimaatverandering alleen. Energie leveringszekerheid, armoede, gebrek aan sanitair en schoon drinkwater zijn minstens zo belangrijk. Zo niet belangrijker.

Minder te spreken ben ik over:

  • De negatieve toon van het boek
  • De geforceerd aandoende poging om te laten zien dat ecologie en economie op dezelfde principes gestoeld zouden zijn
  • Een zwalkende visie over de rol van de overheid.
  • Vanuit economisch oogpunt bevat het boek in mijn ogen een aantal vreemde redenaties.
  • Hij verwijst te vaak naar kranten i.p.v. oorspronkelijke bronnen.

Mijn eindoordeel is dan ook dat het een aardig boek is, maar er zijn betere te verkrijgen over dit onderwerp. Voor de liefhebber ga ik daar hieronder meer in detail op in.

Recensie in De Pers.

De markt als oorzaak van al uw problemen

Ik ben het met Ed Lof eens dat ‘de markt’ vaak onterecht de schuld krijgt. Net als Lof denk ik dat marktwerking in combinatie met zinvolle regulering goed kan zijn voor het milieu. Alleen Ed Lof doet in de eerste hoofdstukken van het boek een wel heel erg verkrampte poging om te laten zien dat ecologie en economie beide met dezelfde mechanismen te maken hebben. Terwijl de samenhang tussen beide me na het lezen van zijn boek onduidelijk blijft en het boek in mijn ogen beter was geweest als Lof minder in had gezet op de samenhang tussen economie en ecologie.

Ik ben het wel eens met zijn constatering dat het raar is om te spreken over evenwicht in de ecologie en economie. In beide gevallen speelt tijdsdimensie namelijk een grote rol. Een evenwicht is zodoende altijd tijdelijk en het effect van een verandering in een van de vele variabelen in het systeem zal dat evenwicht meteen of met een tijdvertraging verstoren. Het evenwicht uit de mechanica is dan ook niet echt geschikt om situaties in de economie of ecologie te beschrijven.

Er is meer dan klimaatverandering

Ed Lof geeft terecht aan dat er meer problemen zijn dan klimaatverandering. Bovendien wijst hij er terecht op dat armoede vaak zeer ecologisch onverantwoord is. Arme mensen weten vaak prima hoe ze het ecosysteem waarin ze leven in stand kunnen houden. Ze zijn alleen zo druk met overleven, dat er geen tijd is om je daar druk om te maken. Erst das Fressen, dan die Moral.

Als voorbeeld vertelt hij het verhaal van een arme familie die hout kapt om er houtskool van te maken, die vervolgens verkocht wordt in de stad. De familie geeft aan te beseffen dat het omhakken van bomen tot minder regen leidt en dus minder opbrengsten op termijn. Maar ja, er moet toch brood op de plank?

Lof geeft aan van mening te zijn dat klimaatadaptatie vaak een goedkopere keuze is dan het tegengaan van CO2 uitstoot, bv. door de opvang en opslag van CO2. Het valt me daarbij op dat hij dan ineens geen rekening houdt met de mogelijke schokken die ecosystemen kennen. Veel ecosystemen kennen een aantal min of meer stabiele situaties, met een omslagpunt. Neem de groene soep die we in Nederland meren en singels plegen te noemen. Die zijn al bijna 15 jaar zo, terwijl de fosfaat en nitraat lozingen fors vermindert zijn. Het water verandert echter niet vanzelf terug naar een heldere staat. De groene soep is dus een stabiele staat met een fors buffervermogen. Als dat ook geldt voor het klimaat op wereldmaat is het maar de vraag of klimaatadaptatie goedkoper is. Een hele kleine kans tegen enorm hoge kosten is nog steeds heel duur.

In economische analogie: kijk naar de kredietcrisis. Bergen met ieder voor zich kleine, beheersbare en berekenbare risico’s gaan een kantelpunt over en leiden tot miljardenkosten voor de samenleving. Met het wegsturen van 1600 studenten in IJsland van de universiteit wat mij betreft als voorlopig dieptepunt.

Overheid

Waar ik moe van wordt bij Ed Lof is z’n enorm negatieve insteek richting milieu-aanhangers en overheid. Hij is ook niet consistent in de rol die de overheid heeft. De ene keer moet de overheid randvoorwaarden scheppen, de andere keer moet de overheid meer geld steken in een volgens hem veelbelovende techniek. Want het bedrijfsleven investeert fors, en de overheid zet daar maar een klein bedrag tegenover.

Milieu-economie

Ook lijkt Ed Lof essentiële stellingen uit de milieu-economie niet te kennen of begrijpen, zoals Coase theorema. Dit theorema stelt kort door de bocht in het Nederlands dat handel in externe effecten (bv. geluidsoverlast) bij een goed werkende markt tot een efficiënte uitkomst leidt, ongeacht de verdeling van de rechten bij aanvang van de handel. Door de handel in het externe effect zijn de partijen gezamenlijk altijd beter af, dan voordat het externe effect in rekening werd gebracht.

Let wel: deze stelling zegt dus niets over de verdeling van de lusten en de lasten van een extern effect. Je kan een vervuiler het recht geven om te vervuilen, of een omwonende recht op een schone leefomgeving. In het eerste geval betaald de omwonende de vervuiler om minder te vervuilen. In het tweede geval betaald de vervuilerde de omwonende om wat meer te mogen vervuilen.

Uiteraard gaat Coase theorema alleen op onder bepaalde voorwaarden:

  • geen transactiekosten
  • de schade veroorzaakt door externe effecten moet meetbaar zijn
  • een goede omschrijving van de eigendomsrechten
  • een beperkt aantal betrokken partijen

Aan de hand van CO2 emissiehandel stelt Lof vervolgens dat de ervaringen matig zijn. Want veel bedrijven, met name energiebedrijven belasten de kosten van CO2 rechten door aan hun klanten. Terwijl ze er niet voor hebben betaald. Daardoor is de consumentenprijs voor energie hoger, terwijl er geen energie wordt bespaard.

Dat vind ik een vreemde redenatie. Ten eerste is er geen enkele reden om te verwachten dat elektriciteitsbedrijven CO2 rechten die geld waard zijn gratis weggeven aan consumenten, enkel omdat ze ze gratis hebben gehad. Of geeft u die dure antieke klok die u als erfstuk heeft gehad ook gratis weg aan de antiquair?

Overigens: Waar zijn de provincies en gemeenten (tenslotte aandeelhouder van een fors deel van de Nederlandse energiesector) als het gaat om de inzet van de ‘overwinst’ voor energiebesparing? Of weet u wat er wel gebeurd met dat geld?

Effect van hogere consumentenprijs

Bij een hogere consumentenprijs mag je verwachten dat consumenten op hun energierekening gaan letten. De reden dat dat niet gebeurd zit hem er eerder in dat de energienota slechts 1 maal per jaar op de mat valt. Er is nauwelijks feedback voor consumenten over hun energiegebruik.

Consumenten die meedoen aan programma’s voor energiebesparing en wekelijks hun verbruik noteren en vergelijken met referentiecijfers zijn naar mijn weten zuiniger met energie. Ook een directere terugkoppeling van het effect van gedrag op energiegebruik kan helpen.

Vandaar de inzet op ‘slimme’ meters, dan zie je sneller wat het je kost als je de lichten overal in huis aanlaat. Uit psychologisch onderzoek blijkt dat te helpen (en economie is nu eenmaal een menswetenschap, dus kan veel leren van de psychologie). Robert Cialdini heeft in het verleden ook gepleit bij het Amerikaanse parlement voor een meer op psychologie gebaseerde strategie voor milieu.

Bronverwijzingen

Wat ik tenslotte erg jammer vind van het boek van Ed Lof is dat veel noten verwijzen naar krantenartikelen. Meer dan datum en krant staat er echter niet. Dat betekent dat veel bronnen moeilijk tot niet terug te vinden zijn, terwijl er tussendoor toch echt leuke informatie in het boek staat. Waar ik graag meer over had gelezen. Om daarvoor nou het Financieel Dagblad van 5 januari 2007 op te gaan zoeken… Teveel moeite.

De Grote Groene Anti-Google Quiz

Vandaag heb ik in de trein van Ede-Wageningen naar Rotterdam een dappere poging gedaan om de Grote Groene Anti-Google Quiz in te vullen. Da’ s was niet goed voor m’n zelfvertrouwen… Ik snap de vragen namelijk niet eens. Laat staan dat ik de antwoorden kan verzinnen of bij elkaar weet te zoeken op internet. Ik ben benieuwd wie wel alle vragen goed heeft.

Als voorproefje de eerste vraag, alleen wat is de vraag? Moet je de personen hierbij zoeken?

I FAMILIESPEL: WIE BEN IK?

  1. Als uw moeder, weduwe, een nieuwe man zoekt houdt ze het in de familie. Op het eigen liefdesgebied zit het ook al niet mee. U krijgt er waanbeelden van. Het is werk’lijk een ontologisch vraagstuk.
  2. Arme jongeling! Uw tweede naam is die van uw oom, en als deze – indirect – door uw schuld om het leven komt, staat u er bijna alleen voor; uw ouders waren immers al overleden. Gelukkig heeft u net een merkwaardig schoolreisje achter de rug. Tijd om het recht te zetten. Maar besef: met grote kracht komt grote verantwoordelijkheid.
  3. Uw hond praat. Uw baby is een kwade  genius. Uw dochter is zo lelijk dat de honden er geen brood van lusten. Gelukkig heeft u uw vrouw nog, uw steun en toeverlaat, die ooit haar WASP-familie achterliet om nu gedienstig uw working-class leventje te runnen. Zo eendimensionaal is uw leven ook weer niet.
  4. Doe een zilveren spuugbak op uw kop en doe alsof het nooit gebeurd is: dat u niet verliefd bent geworden op uw zus, dat u geen neusje voor gevaar hebt, dat u niet een Weduwe achter u aan hebt zitten. Man! Slaap eens lekker uit, u bent veel te laat opgebleven.
  5. Uw reisgenoot is negen jaar oud: het product van uw eerste huwelijk. In New York is een meisje dat zichzelf een menselijk trampoline noemt. Het verliezen van liefde is als een openstaand raam; iedereen kan zien hoe het waait, iedereen kan zien hoe je uit elkaar waait.
  6. Waar te beginnen? Burgeroorlog, geheugenverlies, stakende bananenkwekers – incest! Niets bleef u bespaard. Misschien is het wel uw eigen fout en had uw familie nooit zo ver van de bewoonde wereld moeten gaan wonen.

Ik geef ’t op. Ik heb nog genoeg leesvoer voor de kerstdagen. Voor de mensen die zich vervelen: stuur je antwoorden op naar de Groene, of puzzel ’t bij elkaar in de replies. Dan stuur ik ze door op Nieuwjaarsdag. Mocht ik winnen dan mogen de mensen die antwoord geven het prijzenpakket verdelen 🙂

Voorlopig offline

De aanvraag voor internet via UPC heb ik ingediend, ADSL van XS4ALL is opgezegd. De leveringstijd van UPC is 3 weken, dus ik ben vanaf vandaag voorlopig offline… Hooguit via de telefoon af en toe, maar da’s me eigenlijk te traag en te duur.

Overigens blijft telecom en tv een vreemde wereld vol koppelverkoop achtige praktijken. Neem je een combipakket van UPC, krijg je aan het eind de ‘keuze’ om een standaard TV en radiopakket af te nemen. Alleen is er geen enkele mogelijkheid om die te omzeilen…Dan maar geen digitale tv, want waarom zou ik en digitale tv en gewone tv nemen als ik maar een tv en een paar ogen heb?

UPC screenshot

Een jaartje UPC en dan hoop ik dat de concurrentie ook op de kabel van start kan. Wie weet keer ik dan nog wel terug naar XS4ALL ook. Voorlopig enkel nog een paar maanden XS4all Pack, zodat ik mijn emailadres en weblogarchief kan overzetten.

Daarna weer aan nieuwe dingen beginnen, heb nog een paar berichten staan over films: Paradise Now, Paradise Lost en de Metallica docu van vorige week.

WordPress (ge)update

Meteen vandaag maar even WordPress naar de nieuwste versie geupdate en een drietal nieuwe plug-ins toegevoegd: WordPress Mobile Edition, Old Post Notifier en 404-notifier. Alle drie van Alex King en gevonden via de commentaren op een bericht van Lifehacking.nl.

404 notifier is vooral voor mezelf handig om te zien welke links stuk zijn op m’n site. Ik ben zelf vooral benieuwd naar WP Mobile Edition (en in mindere mate Old Post Notifier).

Blogontwikkelingen

Bij RWW las ik een stukje over veel ingrijpendere veranderingen waar zowel WordPress als Movable Type aan werken. Die veranderingen kunnen je blog omvormen tot een sociale netwerksite. Movable Type heeft de nieuwe versie al gelanceerd en WordPress werkt hieraan onder de naam BuddyPress. Standaard zal BuddyPress de volgende functionaliteiten gaan bevatten:

  • Extended Profiles
  • Personal Blog
  • Private Messaging
  • Friends
  • Groups
  • The Wire
  • Status Updates
  • Albums

Waarmee ik me afvraag wat het verschil wordt tussen sites als Hyves, Facebook, Friendfeed en je persoonlijke blog? Of is dit de tegenbeweging richtint meer versnippering, nu sociale netwerksites steeds meer functionaliteit integreren (bij Hyves kun je volgens mij alle bovenstaande zaken)? Ik ben het met RWW eens dat het te hopen is dat dataportabiliteit en dan met name portabiliteit van je zogenaamde social graph snel van de grond komt. Ik moet er niet aan denken nog vaker profielen aan te maken…