Tien tips voor slimme sturing #abd09

Op 20 mei mocht ik samen met een collega van het ministerie van LNV en met 2 collega’s van de gemeente Amsterdam een workshop over Ambtenaar 2.0 geven tijdens de conferentie van de Algemene Bestuursdienst (ABD). De dag was afgetrapt door Peter Senge die een presentatie gaf die gebaseerd was op zijn nieuwste boek The Necessary Revolution.

Tegelijkertijd met onze workshop was er een workshop die mede door Caroline van Leenders georganiseerd was. Ze had ook een lang aangekondigd boekje bij zich met de titel: Tien tips voor slimme sturing. In dit boekje zet ze haar jarenlange kennis op gebied van veranderingsprocessen en duurzame transities om in 10 praktische en bruikbare tips. De onderliggende boodschap is zorg voor positieve feedbackloops, veranderingsprocessen zijn namelijk non-lineair.

De meeste tips had ik de afgelopen anderhalf jaar dat Caroline ken al langs horen komen. Ik wil ze de lezer van dit weblog echter niet onthouden.

De 10 tips

  1. Leef in parallelle werelden
  2. Start ondergronds. Anders gezegd: begin klein als je grote impact wilt hebben…
  3. Blik op de toekomst, voeten op de grond
  4. Breng samen en verbind
  5. Laat ideeën gaan
  6. Gebruik die procedures!
  7. Haak aan
  8. Draai ’t om
  9. De tangconstructie
  10. Geef ’t tijd

Er komt ook een website, die is echter nog in ontwikkeling. Als er een lezer is met verstand van web 2.0 en wat tijd die wil helpen bij de realisatie: laat ’t weten! Die website leent zich ook beter voor meer uitleg bij de 10 tips.

Deugden 2.0: de voorbereiding #abd09

Deze bijdrag is eerder geplaatst op Ambtenaar 2.0 en het Rijksduurzaamheidsnetwerk.

Op 20 mei was de conferentie van de algemene bestuursdienst over Deugden 2.0. Na de introductie ’s ochtends door Peter Senge heb ik samen met een collega van het ministerie van LNV en twee collega’s van de gemeente Amsterdam een presentatie gegeven over Ambtenaar 2.0. Aangezien duurzaamheid al door de hele dag heen liep als rode draad hebben we het Rijksduurzaamheidsnetwerk bewust niet genoemd. Het thema van onze presentatie was betrokkenheid.

Hoe het begon

Eind vorig jaar werd ik samen met een collega benaderd voor een interview over duurzame besluitvormingsprocessen binnen het werk. Het interview werd gedaan door Annette de Vries en Rosa Lucassen van Stichting Echte Welvaart in opdracht van de Algemene Bestuursdienst.

Vragen die in het interview aan bod kwamen waren onder andere: Wat is duurzame besluitvorming? Hoe kom je tot duurzame besluitvorming? Waar loop je tegen aan binnen een ambtelijke organisatie? Wat neem je waar bij collega’s? Hoe betrek je je management?

Het vervolg

Begin dit jaar werden Davied van Berlo en ik benaderd om vanuit het Rijksduurzaamheidsnetwerk en Ambtenaar 2.0 een workshop in te richten op de jaarconferentie van de Algemene Bestuursdienst. Het thema van de conferentie was duurzame besluitvorming. De organisatie vond duurzaam echter een te weinig aansprekende term en had daarom gekozen voor de naam deugden 2.0. De vier klassieke Griekse deugden gestoken in een modern jasje.

Na de presentaties van de verschillende projecten werd besloten dat Ambtenaar 2.0 het best past bij de deugd betrokkenheid. Aangezien Davied op vakantie was stond ik er alleen voor. Gelukkig is Ambtenaar 2.0 dan een snelle en actieve community, dus binnen 2 dagen na de oproep via twitter en ambtenaar 2.0 om medesprekers wilde zowel Jeroen Vis als Kim Spinder mee doen met de presentatie.

De laatste loodjes…

…wegen uiteraard het zwaarst. De maandag voor de presentatie heb ik nog overlegd met Joeren Vis. En dinsdagavond elf uur hing ik nog aan de lijn met Bas Könnings van Nieuw Akademia en Kim Spinder over de invulling van de presentatie. Gelukkig hadden ze allebei een andere mening over hoe ’t de presentatie er uit zou moeten zien.

De dag zelf

De dag begon al weer vroeg. Eerst langs LNV omdat Kim nog op het idee kwam om boekjes Ambtenaar 2.0 uit te delen. Perfect idee, jammer dat ik er niet eerder aan had gedacht. Nu moest ik met 2 dozen boekjes op de OV-fiets over straat.

De openingsgesprekken heb ik niet meegemaakt, want er waren nog wat puntjes op de i te zetten. Het zag er gemoedelijk uit en blijkbaar zijn er goede gesprekken gevoerd. De dagvoorzitter kon het ook niet nalaten te benadrukken dat hij zelden voor elf uur ’s ochtends al een goed gesprek had gehad.

Peter Senge

De keynote speaker van de dag was Peter Senge. Op zich een mooi verhaal, maar persoonlijk vond ik ’t teveel op de routine verteld. Een deel van Senge’s boodschap was dat verandering draait om individuele mensen en dat ieder mens de mogelijkheid heeft om veranderingen tot stand te brengen. De grootste vergissing in dat opzicht is volgens hem het wachten op de ‘leiders’ om de verandering in gang te zetten.

Daarnaast gaf Senge aan dat de klimaatcrisis een cadeau voor de mensheid is, omdat het een crisis is die alleen gezamenlijk op te lossen is en deze ons ook dwingt om te erkennen dat we onderdeel zijn van het systeem aarde. Senge vind het leren zien van systemen een van de belangrijkste opgaven voor de komende jaren.

Wat ons brengt bij een ander thema van Senge: leren. Volgens hem leren mensen wat ze willen leren. Fietsen leer je niet uit een boekje, fietsen leer je door te doen. Oftewel aldoende leer je. Dat vergt echter moed voor de leerling en vertrouwen van de meester.

Na wat vragen uit de zaal was het tijd voor de lunchpauze. Met heerlijk weer was dat een genot in de tuin van het museum voor communicatie. Tijdens de pauze heb ik een hoop mensen weer kort gezien en gesproken. Helaas te kort, want de presentatie voor de workshop ging voor. Volgende keer hopelijk beter!

In een volgende bijdrage meer over hoe de workshops verlopen zijn.