Crowdfinancing: Wekomenerwel.nl

Vorig jaar heb ik, n.a.v. de nieuwjaarsreceptie van Urgenda, een aantal keer met GreenWish meegedacht over andere vormen en manieren om aan financiering voor social entrepreneurs en maaatschappelijke initiatieven te komen.

Als reactie op mijn blogs over dit onderwerp kwamen er van verschillende kanten mensen die bezig waren met initiatieven. En een aantal mensen, waaronder Mark Hillen, reageerde ook zeer actief op mijn eigen prille ideeën over crowdfunding als alternatief voor banken. CrowdAboutNow is eind vorig jaar gestart en inmiddels blijkt dat ook Mark Hillen zijn crowdfinancing initiatief Wekomenerwel.nl eind vorig jaar in stilte gelanceerd heeft:

Financiering vinden voor het starten van je onderneming doe je het liefst anoniem, bij een bank of  via een onbekende investeerder, maar meestal lukt dat niet of kost het een jaar.  Logisch, want een bank wil (en mag) het risico niet nemen en vraagt onderpand en dus financier je eigenlijk zelf , en een vreemde vertrouwt je niet.  Ook logisch want hij kent je niet en weet niet wat je kunt. Die wil eventueel wel meedoen, maar pas dan als je een eerste succes kan laten zien.

Waar moet je het dus wel zoeken ?  Bij mensen die een betrokkenheid voelen.  Het gaat om mensen die het kunnen beoordelen, zoals kennissen met verstand van de business en de markt. Collega’s, potentiële afnemers, potentiële business partners, etc.  Als je die een professionele en interessante  investeringspropositie doet,  waarin veel mensen die jou iets gunnen een relatief kleine bijdrage leveren en het risico dus beperkt is, dan geeft dat een prettige basis voor succes. Dus bouwen op je netwerk, en het netwerk van je netwerk, maar dan zonder je vriendschappen zwaar te belasten mocht het uiteindelijk toch niet succesvol worden. De methode Wekomenerwel.

Mark Hillen over financiering door betrokkenen from sociaal ondernemen on Vimeo.

Het vinden van financiering via je netwerk is een mooi uitgangspunt, dat aansluit bij mijn eigen ideeën hierover.

Met deze tweede lancering kan het in 2011 druk worden op de peer to peer en crowdfinancing markt in Nederland. Want ook Sprowd en Symbid (zie ook mijn bericht uit 2010) lopen zich nog warm. Daarnaast is het afwachten of er naast ABN Amro (Seeds) nog andere banken met soortgelijke initiatieven rondlopen. Een mogelijk scenario heb ik vorig jaar op VoorDeWereldVanMorgen beschreven, maar ik heb geen idee of de ASN (of een andere bank) daar ook daadwerkelijk mee aan de slag gaat/wil.

Eerste indruk Wekomenerwel.nl

De website van Wekomenerwel.nl ziet er goed uit met veel informatie over de ondernemer, de risico’s die je loopt als investeerder en de redenen om al dan niet te investeren in een ondernemer via We Komen Er wel. De minimuminleg van Euro 500 per investering vind ik zelf aan de hoge kant, maar misschien dat dat voor informal investors met diepere zakken dan ik geen probleem vormt.

Aan de andere kant laten de transactiekosten die Ideal rekent bij CrowdAboutNow (0,77 cent) zien dat lagere investeringen de moeite niet lonen. Dan gaat een veel te groot deel van het rendement op aan bankkosten. Die transactiekosten geven overigens volop ruimte voor nieuwkomers op de Nederlandse markt. Bij zulke hoge transactiekosten is het dan ook niet raar dat verschillende partijen zich warmlopen om een deel van de online en mobiele betalingsmarkt te veroveren.

Op dit moment staat er slechts een ondernemer, BrandMission, op de website. Mark kennende is dat niet voor niks. Met in mijn achterhoofd de lessen die MyC4 (mijn kennismaking met actief investeren in ondernemers) mij op hardhandige wijze heeft geleerd is een voorselectie van kwalitatief goede ondernemersplannen erg belangrijk om op de langere termijn het vertrouwen van de investeerders te behouden.

Uit de inbox: Reactie ABP op oliewinning uit teerzand

Eerder deze week schreef ik over de investeringen van ABP in oliebedrijven die actief zijn in de winning van olie uit teerzand. Inmiddels heb ik een reactie van ABP ontvangen. De reactie staat onderaan dit bericht volledig weergegeven. Wat me opvalt is dat ABP net als een aantal jaar geleden aangeeft dat ze bedrijven (in dit geval oliebedrijven) aanspreken om de schade milieu en negatieve effecten voor de lokale bevolking te minimaliseren.

Ik hoop dat dergelijke gesprekken ook consequenties kunnen hebben voor de investeringen van ABP, zoals de ASN en Triodos soms ook besluiten om bedrijven uit hun investeringsuniversum te verwijderen als ze niet voldoen aan de duurzaamheidseisen die deze banken stellen. Afgaande op de  investeringen die ABP nog steeds heeft in het mijnbouwbedrijf Freeport McMoRan kan dat echter nog wel even duren. Milieudefensie organiseerde namelijk in 1997 al een actie tegen de investeringen van ABN Amro in Freeport McMoran. ABN Amro trok zich in 1999 terug uit Freeport McMoran, terwij ABP volgens het overzicht van beursgenoteere deelnemingen het 2e kwartaal van 2010 nog steeds investeringen in Freeport McMoran had.

Bericht van ABP:

Bedankt voor uw e-mail, waarin u aandacht vraagt voor het investeren in oliezanden en andere onconventionele olie. We begrijpen uw zorgen over de bijdrage van (on)conventionele oliewinning aan klimaatverandering.

Ook ABP maakt zich zorgen over de negatieve gevolgen van deze oliewinning. We spreken oliebedrijven dan ook aan om de schade aan milieu en de negatieve effecten voor de lokale bevolking te minimaliseren. Dit houdt in dat onze vermogensbeheerder de betrokken oliemaatschappijen aanspoort om transparant te zijn over de aanpak van milieuproblemen en sociale vraagstukken, inzicht te geven in bijkomende kosten en nieuwe technieken te ontwikkelen om de druk op het milieu (waaronder ook energie- en waterverbruik) te reduceren. Dit wordt gedaan tijdens directe gesprekken met de ondernemingen in kwestie, en tijdens de aandeelhoudersvergaderingen.

Wij zijn van mening dat de winning van olie uit teerzanden een stuk schoner kan door technologische vooruitgang. Met name bij specifieke vormen van oliezandwinning (in-situ) is er veel meer energiebesparing mogelijk. Overigens komt bij deze vorm veel minder afval vrij dan bij open mijnbouw en heeft deze veel minder ingrijpende gevolgen voor het landschap en de natuur. Voor open mijnbouw is in Canada de wetgeving voor oliebedrijven inmiddels strenger geworden, waardoor oliebedrijven gedwongen zijn om het restafval van de oliezandwinning (tailing ponds) op te ruimen. Dit dwingt de bedrijven nu te investeren in onderzoek naar nieuwe technieken.

Wat betreft uw oproep om er bij oliebedrijven op aan te dringen investeringen in duurzame energie te doen: voor ABP geldt dat het in duurzame energie investeert, maar alleen wanneer deze beleggingen gepaard gaan met goede en stabiele rendementen. Die hebben we nodig om onze deelnemers een betaalbaar pensioen te kunnen bieden. Van de ondernemingen waarin we beleggen verwachten we dan ook dat ze soortgelijke eisen stellen aan hun investeringen in duurzame energie. Alleen wanneer ze investeren in rendabele vormen van duurzame energie vormen deze ondernemingen een goede belegging voor een pensioenfonds.

Voor het investeren in duurzame energie is het belangrijk dat er sprake is van helder, betrouwbaar en duurzaam overheidsbeleid. Tijdens de klimaatconferentie in Kopenhagen en wederom bij de recente klimaat top in Cancun hebben we dan ook samen met 150 andere investeerders (verenigd in de Institutional Investors Group on Climate Change) die in totaal $9000 miljard beheren, internationale overheden opgeroepen tot een stringent klimaatakkoord.

Maar gelukkig zien we ook vandaag de dag al beleggingskansen die specifiek aan de aanpak bijdragen van belangrijke maatschappelijke en milieuproblemen, zoals armoede in ontwikkelingslanden en klimaatverandering Daarbij gaat het bijvoorbeeld om bedrijven die biobrandstoffen produceren, schone technologie-ondernemingen of duurzame infrastructuurfondsen (wind- en zonne-energie) maar ook om beleggingen in microfinanciering. We zouden graag meer investeren in dit soort projecten en blijven actief op zoek naar beleggingen met goede en stabiele rendementen.

Wanneer u meer wilt weten over de invulling van het Beleid Verantwoord Beleggen door ABP, dan kunt u daarvoor onze website abp.nl raadplegen

Met vriendelijke groet, namens ABP,
Medewerker Telefoon en E-mail APG

Uit de inbox: Help je bank investeren in klimaat?

Mooi bericht:

Heb je het al gelezen? Vanochtend hebben alle grote Nederlandse banken de regering in een verklaring opgeroepen om wetten te maken die duurzame energie krachtig stimuleren. De banken willen ook zelf meer in duurzame energie investeren, schrijven ze.
Wij zijn er blij mee. Jij ook? Zullen wij als klanten met z’n duizenden ervoor zorgen dat onze banken hun wens ook snel omzetten in daden? Via de Eerlijke Bankwijzer kan dat.

Stuur jouw bank vandaag een oproep: www.eerlijkebankwijzer.nl/wat-kunt-u-doen/stuureenbericht
Eerlijke Bankwijzer
Maken onze oproepen verschil? Jazeker. Eerder dit jaar stuurden 3.700 mensen via Treemagotchi een e-mail aan hun bank, in 1 week. Dat zette de banken serieus aan het denken. Sterker nog, de afgelopen maanden beloofde een aantal grote banken om hun beleid op wapenhandel aan te scherpen. Wij zijn heel trots op dit resultaat van ons samen.

Juist omdat onze meningen tellen, zetten we door en sturen we ze weer een bericht. Lees meer hier .

Ook namens de mensen achter de Eerlijke Bankwijzer,

Groeten van het Treemagotchiteam

En een mooie verklaring, ondertekent door de bestuursvoorzitters van ABN AMRO, AEGON, ASN Bank, Fortis Bank Nederland, Friesland Bank, ING, Rabobank, Robeco Bank, SNS Bank en Triodos Bank. Alleen hou ik dan 2 vragen:

  1. Welke banken financieren de kolencentrales die in Nederland in aanbouw zijn?
  2. Waarom ondernemen de banken zelf geen actie, zoals bijvoorbeeld een groep Amerikaanse bankens en energiebedrijven sinds vorig jaar doet door met een fictieve CO2 prijs van 40 dollar per ton CO2 te rekenen in investeringsplannen die worden voorgelegd voor financiering. Zie de site van The Carbon Principles en dit artikel van Reuters.

Iemand een antwoord daarop?

Een middagje duurzaam ABN-Amro

Ja, je leest het goed. Een aantal twittervriendjes hadden het al gespot: gistermiddag was ik te gast bij een bijeenkomst over duurzaam ondernemen bij ABN-Amro in Amsterdam. Op uitnodiging van Anastasia Kellermann van 2Lead4Us mocht ik voor de tweede keer een deel van de cursus leiderschap voor duurzame ontwikkeling bijwonen.

Het doel van de cursus is om mensen te laten zien wat ze zelf kunnen doen, ook (of zelfs juist) binnen grotere organisaties om hun organisatie duurzamer te maken. Anastasia noemt dat ‘sustainability joint adventures’ aangaan. Oftewel partnerships met vele verschillende partijen binnen, en buiten je organisatie. Waarbij veel tijd en energie gaat zitten in het zoeken naar echte win-win situaties om de verschillende mensen aan bord te krijgen. Het boek The Necessary Revolution van Peter Senge bevat ook veel voorbeelden van dit soort partnerships.

De cursus aanpak

De cursus van Anastasia Kellermann gaat uit van 4P’s en 4 H’s, die nodig zijn om tot duurzaam handelen te komen. De vier p’ staan voor people, planet, prosperity (als vervanger voor profit) en person (want je kan een ander pas overtuigen als je zelf in je plannen geloofd). De vier h’s staan voor hoofd, handen, hart en handelen. Als je de inhoud daarvan wilt weten raad ik je aan eens te gaan praten met Anastasia zelf.

Gistermiddag bestonden de deelnemers aan de cursus uit 10 managementtrainees van ABN-Amro. Aan het begin van de middag heeft Marcel Spaas verteld over zijn werk bij FairFood, zijn redenen om daar weg te gaan en de totstandkoming van BID Network. Een mooi en inspirerend verhaal, waarin veel uitdagingen die overwonnen moeten worden om succesvol project neer te zetten aan bod zijn gekomen.

Presentatie elke dag kiezen voor duurzaamheid

Zelf had ik de presentatie voorbereid die ik ook tijdens de LvDO Empowerpoint in juni heb gebruikt. Kernboodschap daarvan is dat ambtenaren altijd werken binnen de context van door de politiek gestelde doelen. Dat staat niet ter discussie, de uitdaging is hoe halen we de doelen. En bij duurzame bedrijfsvoering is het voor een groeiend aantal collega’s de sport om de doelstellingen zo snel mogelijk te halen.
Wanneer dat lukt is het zaak om de ambtelijke top en de bewindspersonen op de hoogte te stellen van de successen. Waarbij het de kunst is dat zo te doen dat ze geprikkeld worden om hun collega’s op andere departementen te vragen:

Wat doe jij eigenlijk op het gebied van duurzame bedrijfsvoering?

Om die vraag te beantwoorden zal veelal informatie bij ondergeschikten opgevraagd worden, die vervolgens de kans hebben om hun eigen successen te etaleren, of aandacht te vragen voor hun eigen projecten en maatregelen.
Blijkbaar vertelde ik het iets te ratterig, want een van de trainees vroeg zich af of ik het boek Hoe word ik een rat? had gelezen. Dat heb ik niet, al kan ik me wel wat voorstellen bij wat ik in dat boek kan verwachten. Want ik heb wel het boekHoe vang ik een rat? gelezen 😉

Projecten van de deelnemers

Het leukste deel van de middag waren de presentaties van de projectplannen waar de trainees aan werken. Waarbij Marcel en ik de rol hadden om op te treden als potentiële partner in hun project. Helaas mag ik inhoudelijk weinig zeggen over de projecten. Ik kan wel zeggen dat ik een aantal goede en interessante voorstellen langs heb horen komen.

De managementtrainees miste aan de duurzame kant soms nog wat kennis, daar staat tegenover dat ik van managementtrainees bij ABN-Amro verwacht dat ze een klinkende business case kunnen maken. Waarvan alle partners in de keten profiteren en alle p’s er per saldo op vooruit gaan.

Slot

De middag was gister zeker goed besteed. Nu wachten hoe lang het duurt voordat de verschillende projecten daadwerkelijk tot uitvoer komen. Voor die tijd hoop ik nog een keer te mogen sparren over de verschillende plannen, want niks zo leuk als werken met jonge gedreven mensen die op zoek zijn naar positieve veranderingen binnen en door hun organisatie.

Ook gepubliceerd op het Rijksduurzaamheidsnetwerk

Sneue overnames

Bij het overplaatsen van mijn archief kwam ik een post uit mei 2007 tegen met de titel ‘gesneuvelde overnames‘. Waarin ik kort aan de overnamestrijd rond ABN-Amro refereer (zie ook mijn post over ‘De Prooi‘):

Heel Nederland lijkt in de ban van de recente overnamewoede rondom ABN AMRO. Ondertussen worden de ‘kampioenen’ en ’superdeals’ van de vorige overnamehausse momenteel ontbonden. Met als meest recente voorbeeld de verkoop van Chrysler aan Cerberus Capital Management, waarna Daimler weer alleen achterblijft. Een slordige USD 30 miljard armer, dat wel…

Overnemen: het blijft een vorm van collectieve verblinding van de bedrijfstop ;-) Uit onderzoek (en de praktijk) blijkt dat veel fusies en overnames mislukken en dat veel bedrijven nog geen 10 jaar na een fusie worden opgebroken langs de lijnen waarlangs ze ooit werden samengevoegd.

Het bericht van vandaag dat Royal Bank of Schotland een recordverlies bekend heeft gemaakt, wat voor een groot deel toegeschreven wordt aan de van ABN-Amro overgenomen zakenbank activiteiten, sluit daar bij aan. Net als de vorige week aangekondigde splitsing van City bank. De bank die nog niet zo lang geleden riep dat ze een miljard klanten wilden.

Iedere keer als ik een bericht lees over de kredietcrisis (en vooral over de telling van de leeftijd door de Volkskrant) denk ik aan deze post uit september 2007 en het interview met Noreena Hertz in de Groene Amsterdammer met de gevleugelde uitspraak:

This crisis is so not over

Kortom: tijd voor herbezinning.

Hoog tijd om die vragen te gaan beantwoorden. Waarbij ik hoop dat bestaande politieke partijen (GroenLinks incluis) over hun eigen schaduw heen kunnen stappen en tot een gezamelijke aanpak weten te komen.

De Prooi: blinde trots breekt ABN AMRO

Afgelopen maand heb ik De Prooi van Jeroen Smit gelezen. Het boek gaat over de ondergang van ABN AMRO. Of het boek 100% waarheidsgetrouw is weet ik niet.

Het eerste dat me bekroop bij het lezen van het eerste deel was een gevoel van onbehagen. Ik heb me verbaasd dat op het topniveau van de raad van bestuur en de raad van commissarissen zoveel draait om ego’s. Terwijl mensen lager in de hiërarchie van organisaties te horen krijgt dat het ego opzij moet voor het grotere belang van de organisatie handelt de top van de organisatie daar in z’n geheel niet naar.

Countervailing power

John Kenneth Galbraith (een econoom, die na Keynes nu ook aan een comeback begonnen is in de VS met het boek The Great Crash) introduceerde ooit het begrip countervailing power. In zijn optiek hoort iedere macht in evenwicht gehouden te worden door een tegenmacht. Zoals de Tweede Kamer niet aarzelt om vragen te stellen of debatten aan te vragen met het Kabinet, hoe dom ze ook lijken. Zo hoort de Raad van Commissarissen de Raad van Bestuur te bestoken met lastige vragen over het reilen en zeilen van de onderneming. De Prooi laat zien dat dat mechanisme faalde bij ABN Amro. Volgens het boek strijken de voorzitter van de Raad van Commissarissen en Rijkman Groenink zoveel mogelijk plooien glad voor de vergadering.

Rijkman Groening duldt weinig tot geen inbreng geduld van andere leden van de raad van bestuur tijdens vergaderingen met de raad van commissarissen. Waarmee de externe tegenmacht langzaam maar zeker buitenspel gezet wordt.

Het boek verhaalt hoe de subtop van ABN-Amro langzaam maar zeker wordt omgevormd tot een groep vertrouwelingen van Rijkman Groenink. Ook andere leden van de raad van bestuur omringen zich met hun vertrouwelingen. De confrontatie tussen verschillende stromingen wordt niet openlijk gezocht en de keuzes van de top stel je nie ter discussie. De verschillen worden hiermee onder het tapijt geschoven, maar daarmee zijn ze niet weg. Zeker de eerste hoofdstukken deden me denken aan de negatieve bijeffecten van hiërarchische structuren, zoals die bleken na  de vliegtuigramp bij Tenerife.

Centralisme

Het boek laat ook zien dat te  centraal aangestuurde organisaties zwaar in de problemen kunnen komen, zeker als het ook nog eens wemelt van de wantrouwige vergadertijgers (p. 66):

(…) De bank is een grote vergaderfabriek geworden, iedereen lijkt vooral bezig met het schrijven van nota’s, met elkaar in de gaten houden et cetera.

In het veld wordt vooral het hoofdkantoor als een van de grote problemen gezien. Alles gaat top-down. Daar wordt vastgesteld wat iedereen moet verdienen. Daar wordt bijvoorbeeld verordonneerd hoeveel marge op een deposito moet worden gemaakt. In de regio mag daar niet aan worden getornd. En dus kan er niet gereageerd worden als een lokale Rabobank net onder dat tarief duikt en klanten wegpikt.

Een andere grote ergernis is het ontbreken van een heldere afrekencultuur. Als mensen hun targets niet halen, krijgen ze toch (een stuk van) hun bonus.

Wat dat laatste punt betreft daagde ik de lezers van mijn weblog in 2005 al uit om een positieve correlatie aan te tonen tussen wijziging in totale beloning van een gemiddelde topman en het koersrendement van de gemiddelde onderneming. De site met beloningen is nog steeds in de lucht en de jenever nog niet vergeven…

Vertrouw op de zelfsturende professionals in de regio

Maar goed terug naar het boek. Een ander citaat dat de strijd tussen holding en de ‘zelfsturende professionals’ in het veld goed weergeeft (p 70):

Het hoofdkantoor moet verantwoordelijkheden naar het veld delegeren. De regio moet leidend worden, zo kan het ondernemerschap binnen de bank worden gestimuleerd. (…) Simon pleit ervoor om te vertrouwen op de de professionele capaciteiten van de mensen en hun relatie met de klanten. (…) Dat ligt gevoelig op het hoofdkantoor, daar zitten de de gestudeerde koppen die het sowieso lastig vinden om de mensen in het veld verantwoordelijkheden te geven. Er is veel discussie over de vraag of mensen die bij een bank werken wel ondernemend kunnen zijn. Zijn het niet juist risicomijdende mensen die bij een bank werken?

Die laatste zin doet me denken aan de oeverloze discussie bij mijn eigen werkgever de overheid. En zie hier het antwoord op de vraag of de overheid uniek is: NEE, de overheid is een bureaucratische organisatie net als elke andere. Zowel bij de overheid als in grote bureaucratische bedrijven denken mensen graag voor een ander in plaats van voor zichzelf 😉

Leading by example

De top van ABN Amro blijkt ook niet uit te blinken in leading by example. Volgens het boek zijn de hoge vliegkosten een terugkerende ergernis. Waarbij van alles wordt geprobeerd om de kosten te drukken. De stafmensen geven aan dat het helpt als de Raad van Bestuur het goede voorbeeld geeft. Daar hebben ze echter geen zin in, de Raad van Bestuur wisselt onderling tips uit welke First Class betere service verleent… Impliciete boodschap: als u belangrijk wenst te zijn vliegt u first class en trekt u zich geen flikker aan van de pogingen tot kostenbeheersing.

Conclusie

Een aanrader om te lezen voor iedereen die een inkijkje wil in de psyche en het wie kent wie van de zakelijke elite in Nederland. Het geeft ook een mooi tijdsbeeld van de opkomst en ondergang van een bepaald type bankieren. ABN-Amro die de vier (inmidels niet meer bestaande) Amerikaanse zakenbanken naar de kroon wil steken. Vanuit dat oogpunt bezien is de ondergang van ABN-Amro misschien wel te zien als een eerste opmaat naar de huidige kredietcrises. Inclusief de ondergang van ’s werelds grootste zakenbanken (ok, niet allemaal failliet. Maar overgenomen of omgevormd tot gewone bank, dus als business model ten onder).

Het boek bevestigt me ook in mijn mening dat leidinggeven en leiderschap tonen zeker geen synoniemen zijn in grote organisaties. Dat geldt in het bedrijfsleven evengoed als binnen de overheid. Misschien is het tijd voor een nieuwe term voor het gedrag dat hoort bij leiderschap. Leidinggevenden zeggen m.i. namelijk iets te makkelijk:

Ik geef leiding dus ik ben een leider.

Iemand suggesties?

Order to Destroy

De Groene Amsterdammer werpt een ander licht op de oorzaken van de overname van ABN AMRO:

In 2004 en 2005 werd ABN Amro in de VS door de Financiële Autoriteiten hard aangepakt. De bank bleek slecht toe te zien op verdachte transacties en kreeg een boete en een verbod op overnames. De gevolgen zijn onderbelicht gebleven, maar ze waren groot. ‘Dat ABN Amro niet kon groeien in de VS droeg bij aan de overname.’