Our Common Future 2.0: thema sociale media

Het is bijna 25 jaar geleden dat het beroemde rapport van de Brundtland-commissie Our Common Future uitkwam. Zoals ik al eerder schreef is dat aanleiding voor een aantal mensen in Nederland om via Our Common Future 2.0 te werken aan een vernieuwde visie op een duurzame toekomst. Daarbij zijn 19 deelthemas benoemd. Zelf zit ik in het deelthema sociale media (hyves, linkedin, twitter, je kent het wel).

Ik kon helaas niet bij de kick-off en de eerste meeting van het thema team zijn, maar dankzij mail, Hyves, LinkedIn en Google Docs weet ik ongeveer wat er speelt. Al snel werd duidelijk dar dit niet de meest ideale manieren van discussiëren en kennisdelen zijn. Een aantal deelnemers stelde voor om hiervoor een Yammer netwerk op te zetten. Dat heb ik dus ook gedaan.

Ondertussen is het deelthema sociale media ook al weer opgedeeld in een subthema voor people, planet en prosperity. Ik ben benieuwd hoe dat allemaal weer bij elkaar gaat komen…

Mijn persoonlijke inzet

Zelf denk ik dat de volgende onderwerpen een plaats horen te krijgen in een toekomstvisie op sociale media en duurzaamheid:

  • people: nieuwe manieren om mensen te betrekken en te activeren om zaken te verbeteren. Een goed voorbeeld vind ik dit recente artikel op ReadWriteWeb over de mogelijke manieren om met locatiediensten (zoals Foursquare en Feest.je) democratie en vrijwilligerswerk te promoten. Maar je kan ook denken aan apps als Buiten Beter of verbeterdebuurt.nl.
  • planet: nieuwe manieren om milieu-informatie te verzamelen. Dat kan gaan om slimme sensoren (het internet der dingen), maar ook om mobiele applicaties zoals Visibility.
  • prosperity/profit: dat gaat bijvoorbeeld over nieuwe businessmodellen, over manieren om geld te verdienen, maar ook om waarde toe te voegen voor burgers. Denk aan het Nederlandse bedrijf Layar dat stevig aan de weg timmert met hun augmented reality browser.
  • Overstijgend gaat het onder andere om het beschikbaar maken van open data op een machineleesbare manier, zodat burgers (people), bedrijven en overheid daar nieuwe diensten mee kunnen ontwikkelen (prosperity).

Aanvullingen?

Ik ben benieuwd naar jullie aanvullingen op de verschillende subthemas, maar vooral naar de subthema overstijgende onderwerpen die volgens jullie in een toekomstvisie op sociale media en duurzaamheid thuishoren.

Uit de inbox: welkomstmail Our Common Future 2.0

In 2012 is het 25 jaar geleden dat ‘Our Common Future’ (het Brundtland Rapport) verscheen. Dit rapport identificeerde in 1987 dé duurzaamheidthema’s en bood een inspirerende visie op de toekomst. De visie die 25 jaar geleden is neergezet, is volgens de initiatiefnemers van Our Common Future 2.0 niet meer van deze tijd. Zij sluit niet meer aan bij wat we nu weten en wat er nu moet gebeuren. Bijna 25 jaar later is het dus tijd voor een update van de thema’s en van het wenkend perspectief.

Na een paar weken wikken en wegen heb ik besloten me aan te melden als deelnemer van Our Common Future 2.0. Wat resulteerde in onderstaande mail:

Beste OCF 2.0-deelnemer,

Hartelijk dank voor je inschrijving voor het project Our Common Future 2.0! Wij zijn erg verheugd met alle enthousiaste aanmeldingen die wij reeds ontvangen hebben. Op dit moment hebben ruim 270 van de 350 deelnemers zich al aangemeld. Door middel van deze welkomstmail willen wij je op de hoogte brengen van de ontwikkelingen van het project en de activiteiten die op het programma staan.

Het project zal eind september van start gaan en doorlopen tot half december. Iedere deelnemer spendeert hier vrijwillig twee weken van zijn tijd aan, verspreid over deze drie maanden. De precieze uitvoering van het project zal samen met je themateam tegen die tijd besproken worden. Ter afsluiting is er een kerstborrel waar we met zijn allen feestelijk zullen proosten op een goede afloop van het project.

Graag willen wij je vragen om in jouw eigen netwerk mensen op de hoogte te stellen van dit project, mensen te verwijzen naar de website en hen uit te nodigen om ook deel te nemen. Bovendien nodigen wij je ook uit om ook lid te worden van onze groep op LinkedIn en Facebook en ons te volgen op Twitter. Heb je goede ideeën, suggesties of wellicht toegang tot netwerken of andere middelen om OCF 2.0 meer bekendheid te geven, dan houden wij ons graag aanbevolen.

Volg ons op twitter: www.twitter.com/ocf2

Voor nu alvast een paar belangrijke data die je in je agenda kan noteren:

  • 7 september brede publicitaire lancering Our Common Future 2.0 op Duurzame Dinsdag (helaas niet toegankelijk voor deelnemers);
  • 20 september sluiting laatst mogelijke inschrijving om deel te nemen;
  • Eind september kickoff event;
  • 17 december einde schrijven aan OCF 2.0 – opleveren groepsoutput en feestelijke kersborrel voor iedereen;
  • 1 januari 2011 start redigeren OCF 2.0;
  • 4 april 2011 oplevering OCF 2.0 eindrapport en deelrapporten;
  • 10 mei conferentie en presentatie OCF 2.0 (mogelijke doorstart naar Global OCF 2.0).

We zullen jullie regelmatig op de hoogte houden van de verdere ontwikkelingen door middel van onze nieuwsbrief.

Met vriendelijke groet,

Jan Jonker & het OCF 2.0-team
Radboud Universiteit Nijmegen

Boekpresentatie: Het wiel opnieuw uitvinden

Afgelopen maandag was ik bij de boekpresentatie van Het wiel opnieuw uitvinden van Manfred van Doorn. Een van de onderwerpen was de omslag naar een duurzame samenleving en het duurzaam leiderschap dat daarvoor nodig is. Naar mijn mening dus de moeite waard om de entreekosten van 30 euro te betalen.

De bijeenkomst

Ik kwam helaas wat later binnen doordat ik niet op tijd weg kon op het werk. Zoals mijn meisjes weten gaat bij mij meestal het werk voor het meisje, zo ook deze keer. Wat ik gemist heb weet ik dus niet (al vermoed ik dat het deels over crowdsourcing ging). Wat ik gezien en gehoord heb wel, en eerlijk gezegd viel het me wat tegen. De opbouw van het verhaal en van de verschillende vormen van leiderschap volgde voor een groot deel de spiral dynamics opbouw. De kleuren waren wat anders gekozen, want gebaseerd op chakra’s. Buiten dat was de inhoud per kleur in mijn ogen redelijk vergelijkbaar.

Manfred van Doorn haalde in zijn verhaal de Kondratieff cyclus aan. Altijd leuk voor een econoom zoals ik als er weer ‘ns een grootmeester van stal wordt gehaald. Bij de cycli, die ik de laatste tijd wel vaker langs zie komen (bv. bij Wouter de Heij), blijf ik echter twijfelen. Crises komen namelijk vaker voor. De focus in de meeste plaatjes ligt erg op die in de Westerse economieën. De crisis in Japan, de Aziatische Tijgers, of de saving&loans in de VS, passen volgens mij niet in het plaatje. Het voelt daarmee een beetje als een theorie bij je verhaal zoeken, zonder wetenschappelijke onderbouwing. Maar ik geef toe dat dat een onderbuik gevoel is, ik ben onvoldoende thuis in de theoretische ontwikkelingen op dit gebied van de economische wetenschap.

Na het verhaal van Manfred van Doorn waarin een een aantal goed gekozen filmfragmenten over verbindend leiderschap (vast de verkeerde term) zaten kwamen 4 personen kort wat vertellen over hun ervaring met leiderschap. Helaas waren dat, in mijn ogen, voor het merendeel vrij traditionele verhalen. Al had ik dat misschien kunnen verwachten gezien de titel van het boek…

Een ambtenaar die komt vertellen dat de huidige crisis betekent dat we heel scherp moeten kiezen wat we niet meer gaan doen als overheid, klinkt als de nachtwakerstaat uit de 19e eeuw. Een voormalig topambtenaar die vertelt hoe hij jaren geleden al interdepartementaal samenwerkte en de problemen die hem dat opleverde. Waarna hij het onderhand aloude mantra dat je met het huidige internet niks meer hoeft te weten herhaalde. Die gedachte is inmiddels ook al weer tamelijk saai en traditioneel te noemen.

Hoe dan wel? Kiezen als overheid

Naar mijn mening kan het ook anders. Dat vergt echter wel lef en leiderschap van de leiding… Om te beginnen bij het maken van keuzes vanwege de slechte toestand van de overheidsfinanciën. In plaats van te kiezen voor taken afstoten, kun je er ook voor kiezen om de rekening neer te leggen bij degene die de pot verteerd hebben zoals Obama van plan is.

Oftewel: bij de financiële sector die het woord innovatie de afgelopen jaren misbruikt hebben om te doen alsof risico geen prijs meer had. Net als ICT-goeroes ooit dachten dat ICT een Nieuwe Economie voort had gebracht met eeuwig dalende kosten. Wat al eerder de reinste kolder bleek, waar de economen fors intrapten (die hadden nog niks geleerd van de ondergang van Long Term Capital Management).

Een andere oplossingsrichting kan zijn om meer te vertrouwen op het zelfsturend en organiserend vermogen van je burgers, en ze niet te behandelen als imbecielen (zoals Roel in ’t Veld dat zo subtiel noemt). Dat kun je bijvoorbeeld doen door als nieuwe kerntaak van de overheid te definiëren dat je eerlijke en open data verstrekt aan burgers. Dan sluit je als Nederlandse overheid aan bij de trends, zoals ik die nog steeds zie.

Spaar bijvoorbeeld kosten uit door niet alleen te roepen hoeveel vragen je krijgt, maar ontsluit deze vragen en antwoorden ook. Zodat je je helpdesk, of in het geval van de overheid de vele een-loketten te ontlasten (wat weer menskracht uitspaart). Of plaats alle vergunningaanvragen en klachten op een interactieve kaart met statusinformatie erbij. Op die manier kunnen burgers zien wat er speelt, zonder dat een ambtenaar de vraag daarover hoeft te beantwoorden. Of ga een stapje verder en stel je informatie open met locatiekenmerken, zodat bedrijven als Layar of burgerinitiatieven als verbeterdebuurt.nl applicaties kunnen ontwikkelen om de informatie te ontsluiten.

De ultieme stap is natuurlijk digitale ontsluiting van de archieven met overheidsinformatie. Want hoeveel ambtenaren hebben nu een dagtaak aan het voorkomen dat burgers hun recht op overheidsinformatie via de WOB uitoefenen? De overheid vraagt van haar burgers allerlei informatie onder het motto:

u heeft toch niks verkeerds gedaan, wat heeft u dan te verbergen?

Laten we dat dan ook ‘ns op de overheid zelf toepassen. Dus geen parlementaire commissie De Wit, maar alle correspondentie van Financiën, DNB en de banken vrij geven. Dan kan iedere burger die dat wil zelf bepalen of het Kabinet een juist besluit nam en kunnen we ook besparen op het aantal ambtenaren & tegelijkertijd investeren in innovatieve informatiediensten… Zeg maar tranparantie als nieuwe objectiviteit.

Internet: mind the crap

De laatste oplossingsrichting vormt een mooie brug naar de achterhaalde stelling dat je met internet geen kennis meer hoeft te hebben, omdat alle informatie vindbaar is op internet. Dat is volgens mij totale onzin. Op internet is veel goede informatie te vinden, tegelijkertijd denk ik bij internet (met een parafrasering van de Londense subway):

Mind the crap

Zonder parate kennis en inzicht in samenhang tussen onderwerpen krijg je grote kans op uitglijders. Stel je voor dat ik in een overleg zit zonder parate kennis en ik ga het op internet opzoeken (wat al een tamelijke gênante vertoning is), hoe bepaal ik dan waar en onwaar?

Parate kennis over de onderwerpen waar je verantwoordelijk voor bent is dus van essentieel belang in een kenniseconomie. Als je de omslag van kenniseconomie naar een innovatie economie wilt maken zul je volgens mij nog een stap verder moeten gaan, want dan heb je ook parate kennis van andere onderwerpen nodig. Dat geldt ook voor de omslag naar een duurzame economie.

Wanneer je dat niet doet wordt duurzaamheid verengd tot klimaatverandering, luchtkwaliteit, biodiversiteit, kinderarbeid of een ander los thema. Terwijl het bij duurzaamheid nu juist gaat om de samenhang tussen thema’s en het afwegen van keuzes waar je voor staat. Wat is op dit moment belangrijker: luchtkwaliteit, biodiversiteit, of minder CO2 emissies? Twee grootheden die niet vergelijkbaar zijn, en juist door ze beide op tafel te houden vind je innovatieve manieren om beide doelen gelijktijdig te halen. Gebrek aan parate kennis van een van de onderwerpen levert  op z’n minst controverses op

Conclusie

De losse verhalen vond ik niet passen bij het idee van een nieuw paradigma. Daarvoor waren ze te traditioneel. Dat neemt niet weg dat ik zeker wel van plan ben het boek van Marcel van Doorn te gaan lezen. De bijeenkomst zelf was ook geslaagd, aangezien ik weer interessante mensen heb ontmoet. Vooral de persoon die vroeg:

Is vragen of er genoeg geld is voor de omslag naar duurzamheid niet hetzelfde als vragen of er genoeg olie is om het vuur te doven?

prikkelde mijn verbeelding 🙂