2e bijdrage als gasthoofdredacteur bij Idealize: Beek over duurzaamheid, talent en topsalarissen

Dit bericht is eerder gepubliceerd op Idealize.

Krispijn Beek was afgelopen week samen met Linda van Duivenbode gasthoofdredacteur bij Idealize. Voor de laatste keer vertelt de mede-organisator van Innovatie 2.0 wat hem in de media opviel.

Vandaag is mijn tweede en alweer laatste dag als gasthoofdredacteur van Idealize. Het was wat hectisch door een overvolle agenda. Vandaag is er namelijk een Tweede Kamerdebat over de voortgangsbrief Kabinetsbrede Aanpak Duurzame Ontwikkeling (KADO) en over Schoon & Zuinig.

Veiligheid kleine bedrijven en het Koplopersloket

Vrijdag was ook al een drukke dag met veel voorbereidend werk voor de landelijke lancering in september van de regeling Veiligheid Kleine Bedrijven en voor het Community of Talents event op 1 juli.

’s Middags had ik ook nog een bespreking met het Koplopersloket en Tom Bosschaert van Except. Een bijzondere man van een bijzonder bedrijf op het gebied van duurzaam bouwen, gebiedsontwikkeling, architectuur en communicatie. Volgens hun eigen omschrijving zijn ze een duurzaamheids-denktank die doet, een architectenbureau dat onderzoekt en een media bedrijf dat adviseert ineen. Bosschaert stelde tijdens het gesprek: “Cradle to Cradle is een goede stap richting duurzaamheid, maar mist aandacht voor toxiciteit tijdens de levensduur, de omgeving en de sociale component.”

Aan het eind van de dag liep ik een beetje naast m’n schoenen door Kim’s 5e Keek op de week.

Community of Talents: ‘t weekendwerk

Dit weekend heeft de organisatie weer hard doorgewerkt aan het Innovatie 2.0 event, want vandaag gaat het programma naar de drukker. Helaas was mijn eigen tijd beperkt doordat ik privé een vol weekend had. Ik heb de mail inmiddels wel bijgewerkt, maar mijn actiepuntenlijst is nog niet leeg.

Gebrek aan strategie vs community of talents

Topmanagers van Nederlandse bedrijven zien in de economische recessie weinig aanleiding tot strategische herbezinning, volgens een onderzoek van KPMG. Ze kijken liever naar de overheid voor oplossingen. Arne van der Wal, hoofdredacteur FEM business en Ewald Engelen van De Groene hebben ieder zo hun bedenkingen daarbij.

Ik ook, want dat komt niet overeen met het beeld dat ik heb gekregen van vijf maanden Innovatie 2.0. De deelnemers barsten van de ambitie en het talent om van Nederland een community of talents te maken.  Abdu Rahman Avany gaf z’n visitekaartje al af met het Burger Innovatie Initiatief en verzorgt tijdens Innovatie 2.0: Community of Talents een sessie samen met Brenno de Winter. Brenno gaf eerder dit jaar z’n visitekaartje af door een WOB-verzoek in te dienen bij alle Nederlandse gemeenten, provincies en waterschappen. Dat belooft dus een spannende sessie te worden.

Elektrische auto

Via een tweet van Better Place Community las ik dat Renault Nissan heeft aangekondigd dat de economische recessie geen effect heeft op hun investeringen in elektrische auto’s. Zij zetten hun strategische herbezinning tijdens de recessie door.

Economie

De Volkskrant heeft haar jaarlijkse onderzoek naar topsalarissen weer gepubliceerd. Als econoom worstel ik met 2 vragen als ik dit soort bedragen zie:

1) Staat de hoogte van de arbeidsproductiviteit van een topmanager in verhouding tot de beloning?
2) Hoe kan ‘de wereldmarkt’ het loon aan de top van de arbeidsmarkt naar duizelingwekkende hoogte duwen en aan de onderkant alsmaar omlaag?

En de NRC berekent dat bijna vijftig procent van de aardgasbaten opgegaan aan sociale zekerheid, openbaar bestuur en veiligheid. Ook daarbij kun je met een economische bril je vraagtekens zetten.

“Green” Winners

Dit weekend heb ik het artikel “Green” Winners gelezen, dat een collega had gestuurd. Het artikel gaat over een studie van AT Kearney die laat zien dat bedrijven die ondanks de crisis blijven investeren in duurzaam ondernemen op lange termijn betere financiële prestaties halen. Alhoewel, vijftien procent in zes maanden, fors beter veel maar lange termijn?

Daarmee is wel het antwoord gegeven op de vraag die vandaag centraal staat tijdens het seminar ‘De kredietcrisis: een zegen of een ramp voor verantwoord ondernemen?’ in Rotterdam, waar ik via een van de coaches van Visie NL op gewezen werd.

Tot slot

Heeft Nederland last van een Haags taalprobleem of is het toch de grachtengordel? Herbert Blankensteijn stelt in de NRC dat de Nederlandse politiek internet totaal verkeerd gebruikt en geen oprechte interesse in internet of burgers heeft. Ik dacht dit blogartikel door te kunnen mailen vanaf de Blackberry, maar helaas had ik het bestand in odf-formaat opgeslagen. Dat herkende het redactiesysteem van Idealize niet, dus even geconverteerd met de plugin van EZ.

BUMA gaat RIAA achterna.

The RIAA Principle

Originally uploaded by Geek&Poke

Tja, betalen voor het embedden van muziek. Stel je voor dat je op je weblog of website een muzikant die je goed vind promoot, dat kan natuurlijk niet. Hoewel BUMA inmiddels beweert dat het om een overijverige medewerker ging, hou ik mijn hart vast.

Als BUMA/STEMRA dit doorzet komt er enkel nog muziek van artiesten die onder Creative Commons licentie werken op mijn blog.

Doe mij maar de Japanse mentaliteit. Als je het goed vind hoor je ook de cd of de mp3’s van een artiest te kopen. Voor die mentaliteit heb ik BUMA niet nodig, dat regel ik zelf wel. Ik wil hardwerkende artiesten niet tekort doen, maar ik zie weinig reden om mee te betalen aan het salaris van BUMA/STEMRA medewerkers of directeuren van platenmaatschappijen. Bob Dylan zong het tijden geleden al: The times they are a changing. De komende decennia is in mijn ogen de content industrie aan de beurt (waaronder dus ook de muziekindustrie). Tijd voor wat jaren creatieve destructie, zoals Schumpeter dat zo mooi noemde. En ja, dat doet pijn voor een deel van de betrokkenen.

Freakonomics

Begin deze week heb ik het boek Freakonomics van Steven D. Levitt en Stephen J. Dubner eindelijk gekocht. Ik had het boek al een tijdje op mijn verlanglijstje staan, omdat ik me ook erg kan vermaken om hun weblog bij de NY Times.

De auteurs benaderen problemen vanuit een ronduit onconventionele hoek en gaan daarmee in tegen de conventionele wijsheid. Alleen al door deze term van de vorig jaar overleden, onconventionele econoom John Kenneth Galbraith weer van stal te halen hebben de auteurs een streepje bij me voor. In het boek zijn de centrale thema’s de daling van de criminaliteit, hoe werkt een criminele bende, en de invloed van scholen en ouders op de toekomst van kinderen.

Levitt en Dubner behandelen deze thema’s door op het eerst gezicht vreemde vragen te stellen, zoals:

  • Waarom wonen drugsdealers nog steeds bij hun moeder?
  • Wat is de overeenkomst tussen schoolmeesters en sumoworstelaars?
  • Wat is gevaarlijker voor je kind: een zwembad in de tuin of een pistool?
  • Wat is de oorzaak van de daling van de misdaadcijfers?

Vooral op de laatste vraag geven de heren een controversieel antwoord: de legalisering van abortus speelt een grote rol bij de daling van de misdaadcijfers in de jaren 80 en 90. Ik heb het boek momenteel niet bij de hand, dus de precieze factoren kan ik hier niet noemen. Daar kom ik zeker op terug in een latere post.

Ook voor ouders van opgroeiende kinderen bevat het boek een aantal relativerende opmerkingen. Kortom zeker de moeite waard om te lezen en in pocketversie goedkoper dan een opvoedboek.

Deel 1 Cowboys in een ruimteschip (2)

In het derde hoofdstuk schopt Korten tegen één van de heiligste huisjes van de huidige maatschappij aan: Economische groei is altijd goed voor u.Volgens hem is dit niet het geval. Dit komt doordat de huidige meting van economische groei wel laat zien dat de welvaart stijgt, maar dat wil niet zeggen dat het welzijn ook stijgt. Concreet signaleert hij drie problemen met de huidige wijze van meting van het Bruto Nationaal Product (BNP):

  • Verschuiving van activiteiten van de geldloze naar de geld economie leidt tot economische groei: . voetballen op straat telt bv. niet mee, maar het lidmaatschap van een fitnessclub levert wel een hoger BNP op
  • Het opruimen van afval en het herstellen van schade veroorzaakt door de groei, leidt tot groei.
  • Het uitputten van natuurlijke hulpbronnen leidt tot economische groei

Het debat over de verdeling van de koek is op de achtergrond geraakt sinds economische groei als doel op zich wordt gezien. Dat is niet terecht. Boven een minimumniveau van economische productie gaat het niet om de vraag hoe hoog het absolute inkomen is, het gaat om het relatieve inkomen. En dan vooral om de verdeling. De nadruk op groei sinds de jaren vijftig heeft de problemen van de armen niet opgelost. De indicatoren van maatschappelijke desintegratie en milieuvernieting zijn bijna overal verslechterd.

Als je armen vraagt waar behoefte aan is, zullen ze ook zelden aangeven dat ze economische groei nodig hebben. Groei is voor de rijken. Tijdens periodes waarin de economische politiek gericht is op groei wordt inkomen verplaatst van mensen die werken voor de kost naar mensen met vermogen. Volgens Korten leidt snelle economische groei tot dure speeltjes voor de elite, maar gaan de levensomstandigheden van de massa er zelden op vooruit. Snelle groei vereist vaak buitenlandse valuta, waardoor arme boeren worden verjaagd naar marginale gronden of moeten in sweatshops gaan werken om in hun inkomen te voorzien. Hierdoor worden gezinnen ontwricht, komen sociale verbanden onder zware druk te staan en neemt het geweld mee. De mensen die wel hebben weten te profiteren van de groei hebben vervolgens meer buitenlandse valuta nodig om wapens te kopen om zich tegen de massa te beschermen. Een wel erg cynische blik, maar aan de andere kant gaan de sociale indicatoren in Nederland op z’n zachtst gezegd ook niet echt vooruit. De precieze cijfers ken ik niet, maar Nederland is daarin niet uniek: de geluksbeleving is in de hele westerse wereld sinds de jaren zestig redelijk stabiel, terwijl de economie fors gegroeid is. Factoren die aan onze geluksbeleving ten grondslag liggen:

Layard (…) says that a study of 50 countries has found that six factors can account for 80% of the variations in happiness. These are the divorce rate, the unemployment rate, the level of trust, membership of non-religious organisations, the quality of government and the fraction of the population that believes in God. Divorce and unemployment are higher than they were 40 years ago, the levels of trust, memberships of societies and religious belief are down. We live in a rich but barren environment, insecure about our jobs and worried about crime.

Nu maar wachten tot deze kennis ingang vind in de neo-klassieke economie (helaas nog steeds de overheersende stroming, maar ik geef ze minder dan 10 jaar) en in de politiek…

Deel I Cowboys in een ruimteschip (1)

Volgens David Korten is de laatste helft van de twintigste eeuw een van de meest opmerkelijke periode uit de geschiedenis van de mens. De periode wordt gekenmerkt door grote wetenschappelijke vooruitgang en de opkomst van mondiale instellingen als IMF & Wereldbank. West-Europa werd van een continent van oorlogvoerende staten en staatjes omgevormd tot een vreedzame en welvarende unie. De nucleaire dreiging van de Koude Oorlog is ondertussen verdwenen en Oost-Europa is voor een groot deel geruisloos opgenomen in de EU. Veel landen hebben zich van dictaturen om weten te vormen tot democratiën. Ziektes als polio en pokken zijn (bijna) volledig uitgeroeid.

Op het gebied van economische groei en uitbreiding van de handel (de twee belangrijkste doelstellingen die we onszelf in de laatste helft van de twintigste eeuw hebben gesteld, aldus Korten) hebben we grote vooruitgang geboekt. Volgens Korten zijn we op een punt aangeland dat we de kennis, de middelen en het organisatievermogen bezitten om eerder onhaalbare doelen; zoals eliminatie van armoede, ziekte en oorlog; ook daadwerkelijk uit te roeien. Een mening die ook door wereldleiders word gedeeld gezien de gestelde Millennium Goals, en die ook op bredere steun kan rekenen gezien het succes van LIVE8.

Ondanks deze vooruitgang is er volgens Korten sprake van een drievoudige crisis, die veroorzaakt wordt door een wereldwijd falen van institutionele systemen. Dit falen manifesteert zich in een toename van:

  • armoede
  • maatschappelijke desintegratie
  • milieuvernietiging

In plaats van het nastreven van basiszekerheden als:

bestaanszekerheid, een goede plek om te wonen, gezond en niet verontreinigd voedsel, goed onderwijs en goede gezondheidszorg voor onze kinderen, een schone, levende natuurlijke omgeving.

, zijn leiders en instanties bezig met het ontwikkelen van de nieuwste hippe snufjes. Korten signaleert een drievoudige menselijke crisis. Ten eerste een toenemende kloof tussen arm en rijk, ook in welvarende landen. Hierbij wordt de middenklasse uitgedund en heeft een groeiende groep mensen te kampen met grotere economische onzekerheid.

In ontwikkelde landen lijken opleiding en onderwijs ook geen uitweg meer te bieden richting een zekerder bestaan. In andere landen wordt het probleem gevormd door de groeiende strijd om (schaarse) grondstoffen, waarbij de arme het onderspit delven en de mogelijkheid om in hun eigen levensonderhoud te voorzien verliezen. Waarbij mensen afhankelijk worden van deeltijdwerk of een tweede baan, niet als aanvulling op het gezinsinkomen maar uit pure noodzaak.

De groeiende kloof tussen arm en rijk is ook in Nederland zichtbaar, volgens Beleggers voor Belasting (ja ze bestaan ècht!) leeft 10% van de Nederlanders momenteel in Armoede. Ook Kerk In Actie signaleert een toenemende hulpvraag en heeft de minister vorige maand om aanvullend beleid gevraagd. In de Volkskrant van 22 juli 2005 gaf Hans Spigt, wethouder sociale zaken in Dordrecht en voorzitter van de VNGcommissie Sociale Zaken en Werkgelegenheid, een interview over armoede in Nederland. Hij gaf daarin aan dat de toenemende problemen niet allen liggen aan de kredietverschaffers, volgens hem zijn de uitkeringen door het vasthouden van de nullijn de afgelopen twee jaar te laag zijn geworden.

Of zou Ricardo dan toch gelijk hebben gehad toen hij in zijn iron law of wages stelde dat: de reëele lonen van arbeiders op de lange termijn niet boven het bestaansminimum uit kunnen komen. De maatschappelijke gevolgen van de groeiende armoede is een ontwrichting van sociale netwerken en leidt volgens Korten tot groei van misdaad en geweld in de wereld.

Het derde deel van de crisis betreft de milieuvernietiging, welke ook een steeds groter ontwrichtend effect begint te krijgen op samenlevingen. Het probleem daarvan wordt steeds nijpender, vooral doordat de grenzen aan de groei in zicht komen. De wereld is een begrenst systeem aan het worden. Korten schetst het probleem aan de hand van een cowboyeconomie versus een ruimteschipeconomie (afkomstig van Boulding). Volgens hem zitten we in een ruimteschipeconomie, waarin groei niet meer onbeperkt mogelijk is. Met doorgaan op de huidige voet plunderen we volgens hem onze planeet en verscheuren tegelijkertijd de niet-economische sociale relaties, die de basis van een menswaardig samenleving vormen.

Prikkelender is zijn visie op kolonisatie: dit was volgens hem een manier om vermogen over te dragen van de middenklassen aan de hogere klassen. De rijken ontvangen de winsten op hun investeringen, de middenklasse ontving enkel de belastingaanslag om het militaire apparaat in stand te houden. En in ons kikkerlandje de rekening om het faillisement van de VOC af te wenden. Globalisering heeft volgens Korten hetzelfde effect. Doordat landen die meer consumeren dan ze zelf aan ecologische hulpbronnen hebben momenteel de regels schrijven, onder druk van de Structurele Aanpassingsprogrammas van het IMF hebben veel landen meer exportgewassen geplant, waardoor ze niet meer in staat zijn om voedsel voor hun eigen bevolking te verbouwen. Bovendien worden deze exportgewassen vaak op grote bedrijven geteeld, die de kleine zelfvoorzienende boeren naar marginale landen verjagen.