Persoonlijk verslag van de cursus Eenvoud in Duurzaamheid

De afgelopen dagen heb ik de cursus Eenvoud in Duurzaamheid mogen volgen. De financiering was geregeld via het programma Leren voor Duurzame Ontwikkeling van SenterNovem. Ik heb de opleiding in eigen tijd gedaan om de discussie die op het laatste moment opkwam binnen mijn directie over de door mij gekozen persoonlijke ontwikkelingsrichting de kop in te drukken.

De reden dat ik de cursus perse wilde volgen lag in de doelstelling van de cursus:

Over duurzaamheid en wat er aan gedaan moet worden is inmiddels veel bekend, maar dat geldt veel minder voor de vraag hoe je in een organisatie (of met organisaties) aan de slag gaat om duurzaamheid te bereiken.

Met andere woorden gezegd: op duurzaamheidsthema’s zitten vaak zeer intrinsiek gedreven personen die sterk inhoudelijk ontwikkeld zijn. In complexe organisaties als de overheid vergt het verder brengen van duurzame ontwikkeling mijns inziens echter voor 80% uit proces- en organisatiekennis en 20% inhoudelijke kennis. Terwijl ik ook een sterke inhoudelijke focus heb.

Een andere reden om de cursus te willen volgen was de opmerking in de beschrijving dat de cursus gebaseerd was op het U proces. Een term waar ik vorig jaar tijdens de cursus Leiderschap voor Duurzame Ontwikkeling van LvDO mee in contact was gekomen, en die ik sindsdien meerdere keren heb horen vallen. Alleen had ik nog geen flauw benul wat het inhield en zit deze vorm van interactieve procesbegeleiding ook niet in de Toolbox van Buiten naar Binnen die ik volg bij de Academie van Sociale Zaken.

De voorbereiding: Case inbrengen

Twee weken geleden werd ik gebeld door Ruud Schuurs met de vraag welke case ik wilde inbrengen voor de training. Op dat moment kon ik er twee verzinnen die spelen:

  1. Het rijksduurzaamheidsnetwerk. Waarbij mijn vraag is hoe ik dat netwerk tot grotere bloei kan laten komen en deelnemers kan uitdagen hun kennis en kunde (meer) te gaan delen en de aanwezige energie kan omzetten in activiteiten om de overheidsorganisatie duurzamer te maken.
  2. De vraag waar ik binnen EZ mee worstel over de integratie van duurzaamheid in het beleid van de directie Ondernemen. Een complexe uitdaging gezien de breedheid van onderwerpen binnen mijn directie en de verschillen in ontwikkeling daarbinnen. Mijn directie herbergt aanspreekpunten voor alle economische sectoren (behalve landbouw, visserij, energie, ICT en financiƫle dienstverleners, al weet ik dat laatste niet eens zeker). Daarnaast loopt het beleid uiteen van milieu & economie tot de Kamer van Koophandel, en van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen tot het bevorderen van aandacht voor ondernemerschap in het onderwijs.

Beide complexe vraagstukken waarbij in mijn ogen drie zaken essentieel zijn:

  1. Welke lange termijn visie heb je er bij?
  2. Hoe kom ik aan medestanders?
  3. Hoe voorkom ik dat ik te ver voorloop op waar mijn eigen organisatie aan toe is?

Afgelopen dinsdag kwam ik er via een collega achter dat er meer voorbereiding gewenst was dan ik had verwacht. Ik had duidelijk een brief gemist. Ik had dinsdag nog snel kopieƫn gemaakt van de te maken opdrachten, maar de powerpoint presentatie was er duidelijk bij ingeschoten.

De training zelf

Over de training zelf wil ik niet teveel verklappen, behalve dat de training er uit bestond om in 48 uur tijd zelf een U-proces te doorlopen. Een bijzondere ervaring. Wat zeker tot nieuwe inzichten heeft geleid. Binnen het U-proces wordt gewerkt met 4 niveaus van luisteren en handelen. Waarbij het idee is dat je niet rechtstreeks in de oplossingen moet schieten, maar eerst door gaat zoeken naar diepere niveaus van luisteren om op die manier vernieuwende inzichten te verkrijgen.

Mijn visie

Het belangrijkste inzicht voor mijn projecten was eigenlijk een herhaling van een vergeten inzicht uit het openingsweekend van Visie NL. Namelijk dat duurzaamheid niet mijn hoofdthema is. Mijn hoofdthema’s zijn transparantie en congruentie. Oftewel wees open over wat je doet en wat je wil bereiken, zodat anderen de dialoog met je kunnen zoeken en desgewenst mee kunnen gaan op reis richting je uiteindelijke visie.

Mijn persoonlijke einddoel is daarbij te zorgen dat Nederland een positieve foodprint achterlaat op de aarde. De eerste concreet genomen stappen:

De vervolgstappen? Watch & see…