Nog 7 dagen #dvdd: ‘Hoe groen ben jij?’

Jong Nederland bepaalt de toekomst op 9.9.9dagvandeduurzaamheidlogo

Op 9 september, om twee voor twaalf, op de nationale Dag van de Duurzaamheid, komen young professionals en studenten bij elkaar om hun verantwoordelijkheid voor een duurzame toekomst te laten zien. Zij gaan op verschillende hogescholen en universiteiten op exact hetzelfde tijdstip in debat met onder andere Femke Halsema en Diederik Samsom. Het doel van de actie ‘Hoe groen ben jij?’ is om overheid, onderwijsinstellingen en bedrijfsleven te stimuleren meer aandacht te schenken aan duurzaamheid in het onderwijs. Daarnaast moet de jongere generatie zich realiseren dat zij nu al keuzes kunnen maken die een positieve impact hebben op de toekomst. Het initiatief komt van de young professionals van Leaders for Nature, in samenwerking met studentennetwerk Morgen.

De actie is op touw gezet door Sanne Rozenberg, werkzaam bij advies- en ingenieursbureau DHV, en Christopher Baan, oud-voorzitter van studentennetwerk Morgen. Naast Femke Halsema en Diederik Samsom, werken ook voormalig vice-premier Jan Terlouw en Professor Arnold Heertje mee. In totaal nemen 9 verschillende onderwijsinstellingen deel, waaronder de Universiteit Utrecht, de Universiteit Twente, TU Delft, Hogeschool Windesheim, de Erasmus Universiteit en de TU Eindhoven. Op iedere onderwijsinstelling zal een young professional samen met een student en/of een Bekende Nederlander zijn/haar mening geven over de urgentie van het onderwerp duurzaamheid.

Baan: ‘Er is een enorm leiderschapspotentieel onder de jonge generatie. We staan voor enorme uitdagingen, op sociaal, economisch als ecologisch gebied. Nú is de tijd dat wij als jonge generatie die verantwoordelijkheid nemen om leiderschap te tonen’.

De nationale Dag van de Duurzaamheid is in het leven geroepen door de Stichting Urgenda. Op deze dag wil Urgenda de urgentie van het duurzaamheidsvraagstuk en mogelijke oplossingen onder de aandacht brengen.

Leaders for Nature is een lerend en actiegericht netwerk voor huidige en toekomstige leiders uit meer dan 20 bedrijven met als doel om het ecosysteem denken te verankeren in het DNA van bedrijven. LFN richt zich op generieke thema’s van duurzaamheid zoals ecosystemen, natuurbehoud, duurzame bedrijfsvoering en leiderschap en specifieke thema’s zoals klimaat, duurzame energie en groene economie.

 Morgen is het landelijk studentennetwerk dat zich inzet voor een duurzame levensstijl en duurzame bedrijfsvoering aan universiteiten en hogescholen. Morgen werkt samen met studenten aan vraagstukken voor duurzame ontwikkeling in zowel studie als het dagelijks leven. Dat doet zij door lidorganisaties door het hele land te ondersteunen, door het organiseren van conferenties, debatten, excursies en het voeren van lobby. Duurzame ontwikkeling gaat over hier en nu, met oog voor daar en morgen.

Een middagje duurzaam ABN-Amro

Ja, je leest het goed. Een aantal twittervriendjes hadden het al gespot: gistermiddag was ik te gast bij een bijeenkomst over duurzaam ondernemen bij ABN-Amro in Amsterdam. Op uitnodiging van Anastasia Kellermann van 2Lead4Us mocht ik voor de tweede keer een deel van de cursus leiderschap voor duurzame ontwikkeling bijwonen.

Het doel van de cursus is om mensen te laten zien wat ze zelf kunnen doen, ook (of zelfs juist) binnen grotere organisaties om hun organisatie duurzamer te maken. Anastasia noemt dat ‘sustainability joint adventures’ aangaan. Oftewel partnerships met vele verschillende partijen binnen, en buiten je organisatie. Waarbij veel tijd en energie gaat zitten in het zoeken naar echte win-win situaties om de verschillende mensen aan bord te krijgen. Het boek The Necessary Revolution van Peter Senge bevat ook veel voorbeelden van dit soort partnerships.

De cursus aanpak

De cursus van Anastasia Kellermann gaat uit van 4P’s en 4 H’s, die nodig zijn om tot duurzaam handelen te komen. De vier p’ staan voor people, planet, prosperity (als vervanger voor profit) en person (want je kan een ander pas overtuigen als je zelf in je plannen geloofd). De vier h’s staan voor hoofd, handen, hart en handelen. Als je de inhoud daarvan wilt weten raad ik je aan eens te gaan praten met Anastasia zelf.

Gistermiddag bestonden de deelnemers aan de cursus uit 10 managementtrainees van ABN-Amro. Aan het begin van de middag heeft Marcel Spaas verteld over zijn werk bij FairFood, zijn redenen om daar weg te gaan en de totstandkoming van BID Network. Een mooi en inspirerend verhaal, waarin veel uitdagingen die overwonnen moeten worden om succesvol project neer te zetten aan bod zijn gekomen.

Presentatie elke dag kiezen voor duurzaamheid

Zelf had ik de presentatie voorbereid die ik ook tijdens de LvDO Empowerpoint in juni heb gebruikt. Kernboodschap daarvan is dat ambtenaren altijd werken binnen de context van door de politiek gestelde doelen. Dat staat niet ter discussie, de uitdaging is hoe halen we de doelen. En bij duurzame bedrijfsvoering is het voor een groeiend aantal collega’s de sport om de doelstellingen zo snel mogelijk te halen.
Wanneer dat lukt is het zaak om de ambtelijke top en de bewindspersonen op de hoogte te stellen van de successen. Waarbij het de kunst is dat zo te doen dat ze geprikkeld worden om hun collega’s op andere departementen te vragen:

Wat doe jij eigenlijk op het gebied van duurzame bedrijfsvoering?

Om die vraag te beantwoorden zal veelal informatie bij ondergeschikten opgevraagd worden, die vervolgens de kans hebben om hun eigen successen te etaleren, of aandacht te vragen voor hun eigen projecten en maatregelen.
Blijkbaar vertelde ik het iets te ratterig, want een van de trainees vroeg zich af of ik het boek Hoe word ik een rat? had gelezen. Dat heb ik niet, al kan ik me wel wat voorstellen bij wat ik in dat boek kan verwachten. Want ik heb wel het boekHoe vang ik een rat? gelezen 😉

Projecten van de deelnemers

Het leukste deel van de middag waren de presentaties van de projectplannen waar de trainees aan werken. Waarbij Marcel en ik de rol hadden om op te treden als potentiële partner in hun project. Helaas mag ik inhoudelijk weinig zeggen over de projecten. Ik kan wel zeggen dat ik een aantal goede en interessante voorstellen langs heb horen komen.

De managementtrainees miste aan de duurzame kant soms nog wat kennis, daar staat tegenover dat ik van managementtrainees bij ABN-Amro verwacht dat ze een klinkende business case kunnen maken. Waarvan alle partners in de keten profiteren en alle p’s er per saldo op vooruit gaan.

Slot

De middag was gister zeker goed besteed. Nu wachten hoe lang het duurt voordat de verschillende projecten daadwerkelijk tot uitvoer komen. Voor die tijd hoop ik nog een keer te mogen sparren over de verschillende plannen, want niks zo leuk als werken met jonge gedreven mensen die op zoek zijn naar positieve veranderingen binnen en door hun organisatie.

Ook gepubliceerd op het Rijksduurzaamheidsnetwerk

Verslag versnellingsmiddag Visie Nederland #VisieNL

Afgelopen dinsdag was de versnellingsmiddag van Visie Nederland bij de SER. Een mooie bijeenkomst met 150 genodigden. Waarbij de deelnemers aan de genodigden uit hebben gelegd wat Visie NL is en waar we voor staan. Daarnaast hebben de verschillende themagroepen een presentatie gegeven van de visie op hun deelthema om feedback te krijgen en hulpvragen te stellen aan de genodigden.

Ook werd een kort filmpje getoond dat Ludo Keijzer & Co. heeft gemaakt met een aantal deelnemers:

Onze overkoepelende visie

Gaandeweg hebben we geleerd om onze ambities bij te stellen als ze onrealistisch blijken. Dus was er dinsdag geen boek over onze visie op Nederland, zoals vorig jaar bij het openingsweekend de bedoeling was.
Wel is er een overkoepelende visie waarin 5 kernwoorden centraal staan: positief, ambitieus, duurzaam, innovatief en sociaal. De synthese groep heeft er ook een mooie tekst bij gemaakt:

Een schitterend Nederland
In 2020 wonen we in een schitterend Nederland.
Een Ambitieuze maatschappij – want wij gaan uit van oneindige mogelijkheden voor iedereen. Omdat we al onze talenten optimaal benutten is iedereen actief betrokken bij de maatschappij. Door onze positieve mentaliteit is Nederland een inspirator voor zichzelf en de wereld. Wij denken in mogelijkheden.

In 2020 wonen we in een schitterend Nederland waar Duurzaamheid in de breedste zin wordt omarmd en vanzelfsprekend is. De leiders van Nederland nemen met visie voor de lange termijn hun beslissingen en verantwoordelijkheden.

In 2020 wonen we in een schitterend Nederland, een land dat Innovatief en ondernemend is. We denken niet langer in problemen en in termen van crisis maar in uitdagingen en mogelijkheden. We vernieuwen, zijn slim en lenig.

In 2020 wonen we in een schitterend Nederland, een land dat ook in veranderende realiteit als vanouds Sociaal blijft. We zijn betrokken, verbonden en verantwoordelijk: in onze eigen omgeving en daarbuiten. We geven en nemen verantwoordelijkheid en hebben vertrouwen in elkaar en onze samenleving.

Dit is het Nederland waar wij ons hard voor willen maken.
Dit is het Nederland waaraan wij elke beslissing die we nu en in de toekomst nemen aan willen toetsen.
Dit is een schitterend Nederland.

Reacties van genodigden

De verwachtingen van de genodigden waren hoog, zoals SER voorzitter Alexander Rinnooy Kan het zei:

U heeft de lat hoog gelegd voor uzelf door hoge verwachtingen te creëren. Nu wil ik u eroverheen zien springen.

Of we voldaan hebben aan die hoog gespannen verwachtingen? Gelet op de reacties van de genodigden na afloop is het beeld wisselend. Jan Pronk vond ons te braaf, te lief tegen de huidige leiders, te beleefd luisterend zonder de confrontatie aan te gaan over de rommel die er nog steeds is in de wereld. Andere waren positiever en vonden dat er een behoorlijke basis gelegd is.

Opvalllende deelthema’s

Het aantal deelthema’s is te groot om van allemaal te horen wat ze op dit moment precies aan het doen zijn. Een aantal die ik gezien heb wil ik hier kort de revue laten passeren.

The Next Rolemodel

Een van de meest aansprekende vond ik zelf de groep mentaliteit. Een van hun projecten is het creëren van de website ik ben die verandering waarop je mensen die een positief rolmodel voor je zijn in het zonnetje kunt zetten. Op dit moment roepen ze via de site mensen op om zich aan te melden als ‘Vriend van de verandering’.

Een andere gedachte die de revue passeerde was een tv-programma dat mensen oproept om nieuw rolmodellen aan te dragen. Uit deze aanmeldingen wordt uiteindelijk een nieuw rolmodel gekozen. Het idee is dat de huidige rolmodellen niet voldoen. Waar ik me wat bij voor kan stellen als je ziet dat topbankiers vinden dat ze recht hebben op miljoenenbonussen, terwijl hun bank miljarden steun krijgt van de samenleving. Juridisch staan ze wellicht in hun recht, moreel staan ze naar mijn mening in hun hemd. Volstrekt gebrek aan leiderschap.

Andere overheid

Het is me helaas niet gelukt om te praten met de mensen van de themagroep andere overheid. Het is wel een van de themagroepen die binnenkort met activiteiten aan de slag gaat. Het thema van hun eerste debatavond is “Van partijpolitiek naar themapolitiek”:

Verandering van partijpolitiek naar themapolitiek zorgt ervoor dat inhoud en kennis regeren boven individuele belangen. Themapolitiek stimuleert het maken van een duurzaam, visionair beleid, waarbij moeilijke keuzes voor de lange termijn niet uit de weg worden gegaan. Daadkrachtige keuzes op belangrijke thema’s geven de burger inspiratie om te bouwen aan de gezamenlijke toekomst van Nederland.

Aanmelden kan hier.

SoukSouk

Het deelproject waar ik zelf bij betrokken ben is SoukSouk. Naar mijn mening een geweldig project om jongeren te helpen het beste uit zichzelf te halen. Het startschot hiervoor is september 2009. Dus binnenkort meer hierover.

Hoe verder?

Met de versnellingsmiddag van afgelopen dinsdag is Visie NL niet ten einde. Wat mij betreft begint ’t nu pas. Want we zijn nog lang niet over de lat gesprongen die we zelf gaandeweg de hoogte in geschroefd hebben.

Bovendien komt er over 2 jaar een nieuwe groep van 111. De uitdaging is om deze mensen net zo’n mooie reis met onbekende bestemming aan te bieden als wij hebben gekregen. De valkuil is om deze mensen onze visie als startpunt van hun reis op te dringen. Voor mij zit de waarde van Visie NL namelijk veel minder in de inhoud en veel meer in het individuele en gezamenlijke ontwikkelingsproces.

Wat dat betreft ben ik ook benieuwd wanneer de andere deelnemers klaar zijn voor meer openheid. Vooralsnog zit er een slot op onze netwerksite. Mijn inzet is slot eraf en zo snel mogelijk deelprojecten waar de deelnemers aan Visie NL aan werken delen op sites als VoorDeWereldVanMorgen en Dag van de duurzaamheid.

De Prooi: blinde trots breekt ABN AMRO

Afgelopen maand heb ik De Prooi van Jeroen Smit gelezen. Het boek gaat over de ondergang van ABN AMRO. Of het boek 100% waarheidsgetrouw is weet ik niet.

Het eerste dat me bekroop bij het lezen van het eerste deel was een gevoel van onbehagen. Ik heb me verbaasd dat op het topniveau van de raad van bestuur en de raad van commissarissen zoveel draait om ego’s. Terwijl mensen lager in de hiërarchie van organisaties te horen krijgt dat het ego opzij moet voor het grotere belang van de organisatie handelt de top van de organisatie daar in z’n geheel niet naar.

Countervailing power

John Kenneth Galbraith (een econoom, die na Keynes nu ook aan een comeback begonnen is in de VS met het boek The Great Crash) introduceerde ooit het begrip countervailing power. In zijn optiek hoort iedere macht in evenwicht gehouden te worden door een tegenmacht. Zoals de Tweede Kamer niet aarzelt om vragen te stellen of debatten aan te vragen met het Kabinet, hoe dom ze ook lijken. Zo hoort de Raad van Commissarissen de Raad van Bestuur te bestoken met lastige vragen over het reilen en zeilen van de onderneming. De Prooi laat zien dat dat mechanisme faalde bij ABN Amro. Volgens het boek strijken de voorzitter van de Raad van Commissarissen en Rijkman Groenink zoveel mogelijk plooien glad voor de vergadering.

Rijkman Groening duldt weinig tot geen inbreng geduld van andere leden van de raad van bestuur tijdens vergaderingen met de raad van commissarissen. Waarmee de externe tegenmacht langzaam maar zeker buitenspel gezet wordt.

Het boek verhaalt hoe de subtop van ABN-Amro langzaam maar zeker wordt omgevormd tot een groep vertrouwelingen van Rijkman Groenink. Ook andere leden van de raad van bestuur omringen zich met hun vertrouwelingen. De confrontatie tussen verschillende stromingen wordt niet openlijk gezocht en de keuzes van de top stel je nie ter discussie. De verschillen worden hiermee onder het tapijt geschoven, maar daarmee zijn ze niet weg. Zeker de eerste hoofdstukken deden me denken aan de negatieve bijeffecten van hiërarchische structuren, zoals die bleken na  de vliegtuigramp bij Tenerife.

Centralisme

Het boek laat ook zien dat te  centraal aangestuurde organisaties zwaar in de problemen kunnen komen, zeker als het ook nog eens wemelt van de wantrouwige vergadertijgers (p. 66):

(…) De bank is een grote vergaderfabriek geworden, iedereen lijkt vooral bezig met het schrijven van nota’s, met elkaar in de gaten houden et cetera.

In het veld wordt vooral het hoofdkantoor als een van de grote problemen gezien. Alles gaat top-down. Daar wordt vastgesteld wat iedereen moet verdienen. Daar wordt bijvoorbeeld verordonneerd hoeveel marge op een deposito moet worden gemaakt. In de regio mag daar niet aan worden getornd. En dus kan er niet gereageerd worden als een lokale Rabobank net onder dat tarief duikt en klanten wegpikt.

Een andere grote ergernis is het ontbreken van een heldere afrekencultuur. Als mensen hun targets niet halen, krijgen ze toch (een stuk van) hun bonus.

Wat dat laatste punt betreft daagde ik de lezers van mijn weblog in 2005 al uit om een positieve correlatie aan te tonen tussen wijziging in totale beloning van een gemiddelde topman en het koersrendement van de gemiddelde onderneming. De site met beloningen is nog steeds in de lucht en de jenever nog niet vergeven…

Vertrouw op de zelfsturende professionals in de regio

Maar goed terug naar het boek. Een ander citaat dat de strijd tussen holding en de ‘zelfsturende professionals’ in het veld goed weergeeft (p 70):

Het hoofdkantoor moet verantwoordelijkheden naar het veld delegeren. De regio moet leidend worden, zo kan het ondernemerschap binnen de bank worden gestimuleerd. (…) Simon pleit ervoor om te vertrouwen op de de professionele capaciteiten van de mensen en hun relatie met de klanten. (…) Dat ligt gevoelig op het hoofdkantoor, daar zitten de de gestudeerde koppen die het sowieso lastig vinden om de mensen in het veld verantwoordelijkheden te geven. Er is veel discussie over de vraag of mensen die bij een bank werken wel ondernemend kunnen zijn. Zijn het niet juist risicomijdende mensen die bij een bank werken?

Die laatste zin doet me denken aan de oeverloze discussie bij mijn eigen werkgever de overheid. En zie hier het antwoord op de vraag of de overheid uniek is: NEE, de overheid is een bureaucratische organisatie net als elke andere. Zowel bij de overheid als in grote bureaucratische bedrijven denken mensen graag voor een ander in plaats van voor zichzelf 😉

Leading by example

De top van ABN Amro blijkt ook niet uit te blinken in leading by example. Volgens het boek zijn de hoge vliegkosten een terugkerende ergernis. Waarbij van alles wordt geprobeerd om de kosten te drukken. De stafmensen geven aan dat het helpt als de Raad van Bestuur het goede voorbeeld geeft. Daar hebben ze echter geen zin in, de Raad van Bestuur wisselt onderling tips uit welke First Class betere service verleent… Impliciete boodschap: als u belangrijk wenst te zijn vliegt u first class en trekt u zich geen flikker aan van de pogingen tot kostenbeheersing.

Conclusie

Een aanrader om te lezen voor iedereen die een inkijkje wil in de psyche en het wie kent wie van de zakelijke elite in Nederland. Het geeft ook een mooi tijdsbeeld van de opkomst en ondergang van een bepaald type bankieren. ABN-Amro die de vier (inmidels niet meer bestaande) Amerikaanse zakenbanken naar de kroon wil steken. Vanuit dat oogpunt bezien is de ondergang van ABN-Amro misschien wel te zien als een eerste opmaat naar de huidige kredietcrises. Inclusief de ondergang van ’s werelds grootste zakenbanken (ok, niet allemaal failliet. Maar overgenomen of omgevormd tot gewone bank, dus als business model ten onder).

Het boek bevestigt me ook in mijn mening dat leidinggeven en leiderschap tonen zeker geen synoniemen zijn in grote organisaties. Dat geldt in het bedrijfsleven evengoed als binnen de overheid. Misschien is het tijd voor een nieuwe term voor het gedrag dat hoort bij leiderschap. Leidinggevenden zeggen m.i. namelijk iets te makkelijk:

Ik geef leiding dus ik ben een leider.

Iemand suggesties?

Start kick-off weekend VisieNL

Afgelopen weekend was het kick-off weekend voor Visie Nederland. Ik behoorde tot een van de 111 gelukkigen die geselecteerd waren uit ruim 400 aanmeldingen.

Bij de aanmelding had ik geen hoge verwachtingen van Visie NL. De website blinkt naar mijn mening niet uit in duidelijk of overzichtelijkheid, al spraken de uitgangspunten me wel aan:

Visie op Nederland

Een gezamenlijke visie op de toekomst is belangrijk om samen daadkrachtig op te kunnen treden. Idealistisch? Misschien, maar over tien jaar ligt Nederland aan onze voeten. Laten we daarom nú beginnen. Nu we nog jong zijn. Dit is het moment!

Onze uitgangspunten zijn:

  • Optimisme: ‘kan wél, in plaats van kan niet’
  • Inzet: ‘Ik wil me inzetten voor de samenleving, samen met anderen’
  • Verbinding: ‘Samen hebben we een nieuwe visie en maken wij die waar’
  • Ambitie: ‘Nederland kan veel sprankelender, ambitieuzer, duurzamer’
  • Ander nadeel: er zijn zoveel van dit soort initiatieven. Dus waarom zou dit initiatief wel een verschil kunnen maken? Wat dat betreft paste ik prima in het Nederland dat de initiatiefnemers van Visie NL willen aanpakken en veranderen.

    Opdrachten

    De eerste opdracht begon goed: wat verwacht je van Visie NL? Welke thema raakt je? En vat dit samen in 1 alinea en 1 woord. De alinea heb ik niet bij de hand, het woord wel: tegendraads.

    De vervolgopdrachten bezorgden me jeuk: Hou een dagboek bij en teken je levenslijnen. Doe dit voor de volgende deelgebieden mentaal, emotioneel, fysiek en spiritueel. De eerste 3 daar kan ik nog wel wat mee:

    1. Mentaal: stijgend met pieken en dalen
    2. Emotioneel: hoge pieken, diepe dalen
    3. Fysiek: stijgend tot m’n 15e, daarna in een gestage lijn naar beneden. De laatste jaren ’s zomers weer licht stijgend door m’n eigen zeilboot
    4. Spiritueel: flatline… daar heb ik dus echt niks mee. Ik heb respect en begrip voor mensen die kracht en energie halen uit een godsdienst, soms zelfs beetje jaloers. Maar zelf geloof ik niet in god of in een leven naast of na mijn huidige leven.

    De laatste informatie en verzamelpunt

    Een paar dagen voor het weekend werd gemeld waar we ons moesten melden. Uit die brief bleek dat de organisatie achter VisieNL hoge ambities heeft, de brief trok de vergelijking met de beroemde Bilderbergconferenties. Er moesten wel warme kleren en een slaapzak mee, maar met Bilderberg in m’n hoofd zag ik rijk gevulde schalen in een mooi conferentieoord in Holten…

    De eerste dag

    Bij de aankomst op station Apeldoorn konden de twee collega’s die ook geselecteerd waren zich moeizaam losrukken van hun blackberry. Op het perron voor La Place liepen de eerste deelnemers met rugzakken die voorzichtig de eerste contacten met elkaar legde. Wie ben je? Hoe heet je? Waar werk je? Je kent het wel. Ook was er wat verwarring over de benodigdheden, moest je nu wel of niet een slaapzak meenemen? De ene helft had een slaapzak de andere niet, sommige deelnemers zonder slaapzak maakten zich wat zorgen.

    Vervolgens mochten we speeddaten in een overvolle stoptrein richting Holten. Voor de overige passagiers moet het een rare gewaarwording zijn geweest dat VisieNL werd welkom geheten door de machinist. Ik was zelf ook enigszins verbaasd en verwondert. Om het levensmotto van een van de deelnemers te parafraseren.

    Bij het speeddaten zat ik tegenover de man die uiteindelijk de rode draad bleek te zijn voor mijn VisieNL, nu en in de toekomst. Hij vertelde over zijn onderneming, die met Marokkaans-Nederlandse jongeren projecten opzet in Marokko en die een onderzoek heeft gedaan naar de mogelijkheden en belemmeringen voor duurzame energie in Noord-Marokko. Waarna ik vertelde over mijn activiteiten met micro-krediet (MyC4) en ik vroeg of het geen idee was om dit systeem te introduceren bij Marokkaanse jongeren. Niet trots zijn op je coole nieuwe mobiel, maar op het feit dat je een Marokkaanse ondernemer in het land van je voorouders aan geld voor de groei van zijn bedrijf hebt geholpen. Dat vond ie wel een prikkelend idee, jammer alleen dat MyC4 nog niet actief is in Marokko en ik ook niet wist of ze plannen hadden om daar actief te worden… Les 1 van het weekend: Slechte voorbereiding is de dood in de pot voor je idee.

    Bij aankomst in Holten ging het te voet verder naar het conferentieoord. Dat gaf kans om met wat meer deelnemers te praten. Een divers pluimage: werknemers van banken, consultants, onderzoekers, promovendi, maar ook mensen vanuit de ICT, telecom, zorgsector, overheden en non-profit. Ieder met z’n eigen ideeen over hoe een visie voor Nederland er uit zou moeten zien. Een boeiend en prikkelend begin.

    Het conferentieoord…

    Het conferentieoord zag er toch wat typisch uit, want het bestond uit tenten, bungalowtenten en tipis, kampvuren, terrasverwarmers en kaarsen. De schalen waren echter goed gevuld, met voldoende eten. Zowel vlees, vego, als halal. Aan elk dieet was gedacht.

    Na het eten werd de groep in verschillende subgroepen gedeeld van ongeveer 6 deelnemers. De opdracht was om jezelf binnen die groep voor te stellen aan de hand van de opdracht met de vier levens lijnen en daarbij te focussen op de momenten dat je goed in je energie zit. Dat gaf 6 mooie persoonlijke en open verhalen over waar ieder vandaan kwam. Een mooi cadeau om van vijf wildvreemden te horen waar ze vandaan komen en waar ze staan in hun leven.

    Aan het eind van de oefening werd er gevraagd om het openen van de bar en uitleg over het programma. Dat zat er echter niet in. De deelnemers werden ingedeeld voor hun slaapplaats. De tipis voor de heren en de bungalowtenten voor de dames. Zou hoffelijkheid een waarde zijn die de organisatie terug wil brengen in de maatschappij?

    De tipis waren goed warm gestookt en de bedden opgemaakt. Bovendien stond er een kruikje kruidenbitter, er lag een fleece deken en herriestoppers. Wat een service! Ook lag er een brief met instructies voor de volgende dag: dagboek, pen, warme kleren mee, extra trui, stevige wandelschoenen en de fleece deken die klaar lag voor iedere deelnemer. De instructie bevatte geen mededelingen over wat ons te wachten stond. Dan maar gewoon een warme douche nemen, de terrasverwarmer uit en slapen…