Een middagje duurzaam ABN-Amro

Ja, je leest het goed. Een aantal twittervriendjes hadden het al gespot: gistermiddag was ik te gast bij een bijeenkomst over duurzaam ondernemen bij ABN-Amro in Amsterdam. Op uitnodiging van Anastasia Kellermann van 2Lead4Us mocht ik voor de tweede keer een deel van de cursus leiderschap voor duurzame ontwikkeling bijwonen.

Het doel van de cursus is om mensen te laten zien wat ze zelf kunnen doen, ook (of zelfs juist) binnen grotere organisaties om hun organisatie duurzamer te maken. Anastasia noemt dat ‘sustainability joint adventures’ aangaan. Oftewel partnerships met vele verschillende partijen binnen, en buiten je organisatie. Waarbij veel tijd en energie gaat zitten in het zoeken naar echte win-win situaties om de verschillende mensen aan bord te krijgen. Het boek The Necessary Revolution van Peter Senge bevat ook veel voorbeelden van dit soort partnerships.

De cursus aanpak

De cursus van Anastasia Kellermann gaat uit van 4P’s en 4 H’s, die nodig zijn om tot duurzaam handelen te komen. De vier p’ staan voor people, planet, prosperity (als vervanger voor profit) en person (want je kan een ander pas overtuigen als je zelf in je plannen geloofd). De vier h’s staan voor hoofd, handen, hart en handelen. Als je de inhoud daarvan wilt weten raad ik je aan eens te gaan praten met Anastasia zelf.

Gistermiddag bestonden de deelnemers aan de cursus uit 10 managementtrainees van ABN-Amro. Aan het begin van de middag heeft Marcel Spaas verteld over zijn werk bij FairFood, zijn redenen om daar weg te gaan en de totstandkoming van BID Network. Een mooi en inspirerend verhaal, waarin veel uitdagingen die overwonnen moeten worden om succesvol project neer te zetten aan bod zijn gekomen.

Presentatie elke dag kiezen voor duurzaamheid

Zelf had ik de presentatie voorbereid die ik ook tijdens de LvDO Empowerpoint in juni heb gebruikt. Kernboodschap daarvan is dat ambtenaren altijd werken binnen de context van door de politiek gestelde doelen. Dat staat niet ter discussie, de uitdaging is hoe halen we de doelen. En bij duurzame bedrijfsvoering is het voor een groeiend aantal collega’s de sport om de doelstellingen zo snel mogelijk te halen.
Wanneer dat lukt is het zaak om de ambtelijke top en de bewindspersonen op de hoogte te stellen van de successen. Waarbij het de kunst is dat zo te doen dat ze geprikkeld worden om hun collega’s op andere departementen te vragen:

Wat doe jij eigenlijk op het gebied van duurzame bedrijfsvoering?

Om die vraag te beantwoorden zal veelal informatie bij ondergeschikten opgevraagd worden, die vervolgens de kans hebben om hun eigen successen te etaleren, of aandacht te vragen voor hun eigen projecten en maatregelen.
Blijkbaar vertelde ik het iets te ratterig, want een van de trainees vroeg zich af of ik het boek Hoe word ik een rat? had gelezen. Dat heb ik niet, al kan ik me wel wat voorstellen bij wat ik in dat boek kan verwachten. Want ik heb wel het boekHoe vang ik een rat? gelezen 😉

Projecten van de deelnemers

Het leukste deel van de middag waren de presentaties van de projectplannen waar de trainees aan werken. Waarbij Marcel en ik de rol hadden om op te treden als potentiële partner in hun project. Helaas mag ik inhoudelijk weinig zeggen over de projecten. Ik kan wel zeggen dat ik een aantal goede en interessante voorstellen langs heb horen komen.

De managementtrainees miste aan de duurzame kant soms nog wat kennis, daar staat tegenover dat ik van managementtrainees bij ABN-Amro verwacht dat ze een klinkende business case kunnen maken. Waarvan alle partners in de keten profiteren en alle p’s er per saldo op vooruit gaan.

Slot

De middag was gister zeker goed besteed. Nu wachten hoe lang het duurt voordat de verschillende projecten daadwerkelijk tot uitvoer komen. Voor die tijd hoop ik nog een keer te mogen sparren over de verschillende plannen, want niks zo leuk als werken met jonge gedreven mensen die op zoek zijn naar positieve veranderingen binnen en door hun organisatie.

Ook gepubliceerd op het Rijksduurzaamheidsnetwerk

Tien tips voor slimme sturing #abd09

Op 20 mei mocht ik samen met een collega van het ministerie van LNV en met 2 collega’s van de gemeente Amsterdam een workshop over Ambtenaar 2.0 geven tijdens de conferentie van de Algemene Bestuursdienst (ABD). De dag was afgetrapt door Peter Senge die een presentatie gaf die gebaseerd was op zijn nieuwste boek The Necessary Revolution.

Tegelijkertijd met onze workshop was er een workshop die mede door Caroline van Leenders georganiseerd was. Ze had ook een lang aangekondigd boekje bij zich met de titel: Tien tips voor slimme sturing. In dit boekje zet ze haar jarenlange kennis op gebied van veranderingsprocessen en duurzame transities om in 10 praktische en bruikbare tips. De onderliggende boodschap is zorg voor positieve feedbackloops, veranderingsprocessen zijn namelijk non-lineair.

De meeste tips had ik de afgelopen anderhalf jaar dat Caroline ken al langs horen komen. Ik wil ze de lezer van dit weblog echter niet onthouden.

De 10 tips

  1. Leef in parallelle werelden
  2. Start ondergronds. Anders gezegd: begin klein als je grote impact wilt hebben…
  3. Blik op de toekomst, voeten op de grond
  4. Breng samen en verbind
  5. Laat ideeën gaan
  6. Gebruik die procedures!
  7. Haak aan
  8. Draai ’t om
  9. De tangconstructie
  10. Geef ’t tijd

Er komt ook een website, die is echter nog in ontwikkeling. Als er een lezer is met verstand van web 2.0 en wat tijd die wil helpen bij de realisatie: laat ’t weten! Die website leent zich ook beter voor meer uitleg bij de 10 tips.

Persoonlijk verslag van de cursus Eenvoud in Duurzaamheid

De afgelopen dagen heb ik de cursus Eenvoud in Duurzaamheid mogen volgen. De financiering was geregeld via het programma Leren voor Duurzame Ontwikkeling van SenterNovem. Ik heb de opleiding in eigen tijd gedaan om de discussie die op het laatste moment opkwam binnen mijn directie over de door mij gekozen persoonlijke ontwikkelingsrichting de kop in te drukken.

De reden dat ik de cursus perse wilde volgen lag in de doelstelling van de cursus:

Over duurzaamheid en wat er aan gedaan moet worden is inmiddels veel bekend, maar dat geldt veel minder voor de vraag hoe je in een organisatie (of met organisaties) aan de slag gaat om duurzaamheid te bereiken.

Met andere woorden gezegd: op duurzaamheidsthema’s zitten vaak zeer intrinsiek gedreven personen die sterk inhoudelijk ontwikkeld zijn. In complexe organisaties als de overheid vergt het verder brengen van duurzame ontwikkeling mijns inziens echter voor 80% uit proces- en organisatiekennis en 20% inhoudelijke kennis. Terwijl ik ook een sterke inhoudelijke focus heb.

Een andere reden om de cursus te willen volgen was de opmerking in de beschrijving dat de cursus gebaseerd was op het U proces. Een term waar ik vorig jaar tijdens de cursus Leiderschap voor Duurzame Ontwikkeling van LvDO mee in contact was gekomen, en die ik sindsdien meerdere keren heb horen vallen. Alleen had ik nog geen flauw benul wat het inhield en zit deze vorm van interactieve procesbegeleiding ook niet in de Toolbox van Buiten naar Binnen die ik volg bij de Academie van Sociale Zaken.

De voorbereiding: Case inbrengen

Twee weken geleden werd ik gebeld door Ruud Schuurs met de vraag welke case ik wilde inbrengen voor de training. Op dat moment kon ik er twee verzinnen die spelen:

  1. Het rijksduurzaamheidsnetwerk. Waarbij mijn vraag is hoe ik dat netwerk tot grotere bloei kan laten komen en deelnemers kan uitdagen hun kennis en kunde (meer) te gaan delen en de aanwezige energie kan omzetten in activiteiten om de overheidsorganisatie duurzamer te maken.
  2. De vraag waar ik binnen EZ mee worstel over de integratie van duurzaamheid in het beleid van de directie Ondernemen. Een complexe uitdaging gezien de breedheid van onderwerpen binnen mijn directie en de verschillen in ontwikkeling daarbinnen. Mijn directie herbergt aanspreekpunten voor alle economische sectoren (behalve landbouw, visserij, energie, ICT en financiële dienstverleners, al weet ik dat laatste niet eens zeker). Daarnaast loopt het beleid uiteen van milieu & economie tot de Kamer van Koophandel, en van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen tot het bevorderen van aandacht voor ondernemerschap in het onderwijs.

Beide complexe vraagstukken waarbij in mijn ogen drie zaken essentieel zijn:

  1. Welke lange termijn visie heb je er bij?
  2. Hoe kom ik aan medestanders?
  3. Hoe voorkom ik dat ik te ver voorloop op waar mijn eigen organisatie aan toe is?

Afgelopen dinsdag kwam ik er via een collega achter dat er meer voorbereiding gewenst was dan ik had verwacht. Ik had duidelijk een brief gemist. Ik had dinsdag nog snel kopieën gemaakt van de te maken opdrachten, maar de powerpoint presentatie was er duidelijk bij ingeschoten.

De training zelf

Over de training zelf wil ik niet teveel verklappen, behalve dat de training er uit bestond om in 48 uur tijd zelf een U-proces te doorlopen. Een bijzondere ervaring. Wat zeker tot nieuwe inzichten heeft geleid. Binnen het U-proces wordt gewerkt met 4 niveaus van luisteren en handelen. Waarbij het idee is dat je niet rechtstreeks in de oplossingen moet schieten, maar eerst door gaat zoeken naar diepere niveaus van luisteren om op die manier vernieuwende inzichten te verkrijgen.

Mijn visie

Het belangrijkste inzicht voor mijn projecten was eigenlijk een herhaling van een vergeten inzicht uit het openingsweekend van Visie NL. Namelijk dat duurzaamheid niet mijn hoofdthema is. Mijn hoofdthema’s zijn transparantie en congruentie. Oftewel wees open over wat je doet en wat je wil bereiken, zodat anderen de dialoog met je kunnen zoeken en desgewenst mee kunnen gaan op reis richting je uiteindelijke visie.

Mijn persoonlijke einddoel is daarbij te zorgen dat Nederland een positieve foodprint achterlaat op de aarde. De eerste concreet genomen stappen:

De vervolgstappen? Watch & see…