Uit de inbox: Reactie ABP op oliewinning uit teerzand

Eerder deze week schreef ik over de investeringen van ABP in oliebedrijven die actief zijn in de winning van olie uit teerzand. Inmiddels heb ik een reactie van ABP ontvangen. De reactie staat onderaan dit bericht volledig weergegeven. Wat me opvalt is dat ABP net als een aantal jaar geleden aangeeft dat ze bedrijven (in dit geval oliebedrijven) aanspreken om de schade milieu en negatieve effecten voor de lokale bevolking te minimaliseren.

Ik hoop dat dergelijke gesprekken ook consequenties kunnen hebben voor de investeringen van ABP, zoals de ASN en Triodos soms ook besluiten om bedrijven uit hun investeringsuniversum te verwijderen als ze niet voldoen aan de duurzaamheidseisen die deze banken stellen. Afgaande op de  investeringen die ABP nog steeds heeft in het mijnbouwbedrijf Freeport McMoRan kan dat echter nog wel even duren. Milieudefensie organiseerde namelijk in 1997 al een actie tegen de investeringen van ABN Amro in Freeport McMoran. ABN Amro trok zich in 1999 terug uit Freeport McMoran, terwij ABP volgens het overzicht van beursgenoteere deelnemingen het 2e kwartaal van 2010 nog steeds investeringen in Freeport McMoran had.

Bericht van ABP:

Bedankt voor uw e-mail, waarin u aandacht vraagt voor het investeren in oliezanden en andere onconventionele olie. We begrijpen uw zorgen over de bijdrage van (on)conventionele oliewinning aan klimaatverandering.

Ook ABP maakt zich zorgen over de negatieve gevolgen van deze oliewinning. We spreken oliebedrijven dan ook aan om de schade aan milieu en de negatieve effecten voor de lokale bevolking te minimaliseren. Dit houdt in dat onze vermogensbeheerder de betrokken oliemaatschappijen aanspoort om transparant te zijn over de aanpak van milieuproblemen en sociale vraagstukken, inzicht te geven in bijkomende kosten en nieuwe technieken te ontwikkelen om de druk op het milieu (waaronder ook energie- en waterverbruik) te reduceren. Dit wordt gedaan tijdens directe gesprekken met de ondernemingen in kwestie, en tijdens de aandeelhoudersvergaderingen.

Wij zijn van mening dat de winning van olie uit teerzanden een stuk schoner kan door technologische vooruitgang. Met name bij specifieke vormen van oliezandwinning (in-situ) is er veel meer energiebesparing mogelijk. Overigens komt bij deze vorm veel minder afval vrij dan bij open mijnbouw en heeft deze veel minder ingrijpende gevolgen voor het landschap en de natuur. Voor open mijnbouw is in Canada de wetgeving voor oliebedrijven inmiddels strenger geworden, waardoor oliebedrijven gedwongen zijn om het restafval van de oliezandwinning (tailing ponds) op te ruimen. Dit dwingt de bedrijven nu te investeren in onderzoek naar nieuwe technieken.

Wat betreft uw oproep om er bij oliebedrijven op aan te dringen investeringen in duurzame energie te doen: voor ABP geldt dat het in duurzame energie investeert, maar alleen wanneer deze beleggingen gepaard gaan met goede en stabiele rendementen. Die hebben we nodig om onze deelnemers een betaalbaar pensioen te kunnen bieden. Van de ondernemingen waarin we beleggen verwachten we dan ook dat ze soortgelijke eisen stellen aan hun investeringen in duurzame energie. Alleen wanneer ze investeren in rendabele vormen van duurzame energie vormen deze ondernemingen een goede belegging voor een pensioenfonds.

Voor het investeren in duurzame energie is het belangrijk dat er sprake is van helder, betrouwbaar en duurzaam overheidsbeleid. Tijdens de klimaatconferentie in Kopenhagen en wederom bij de recente klimaat top in Cancun hebben we dan ook samen met 150 andere investeerders (verenigd in de Institutional Investors Group on Climate Change) die in totaal $9000 miljard beheren, internationale overheden opgeroepen tot een stringent klimaatakkoord.

Maar gelukkig zien we ook vandaag de dag al beleggingskansen die specifiek aan de aanpak bijdragen van belangrijke maatschappelijke en milieuproblemen, zoals armoede in ontwikkelingslanden en klimaatverandering Daarbij gaat het bijvoorbeeld om bedrijven die biobrandstoffen produceren, schone technologie-ondernemingen of duurzame infrastructuurfondsen (wind- en zonne-energie) maar ook om beleggingen in microfinanciering. We zouden graag meer investeren in dit soort projecten en blijven actief op zoek naar beleggingen met goede en stabiele rendementen.

Wanneer u meer wilt weten over de invulling van het Beleid Verantwoord Beleggen door ABP, dan kunt u daarvoor onze website abp.nl raadplegen

Met vriendelijke groet, namens ABP,
Medewerker Telefoon en E-mail APG

Verkiezing duurzaamste merk van Nederland

Op de site van P+ kwam ik een paar weken geleden het bericht tegen dat Allesduurzaam.nl de verkiezing van het duurzaamste merk van Nederland organiseert. De 75 bij Allesduurzaam.nl geregistreerde merken doen allen mee, maar ook andere merken kunnen zich alsnog registreren en kans maken op de titel “Duurzaamste merk van Nederland”. P+  roept al haar  lezers op om hun voorkeurmerk op te geven. De stemming begint vanaf 1 oktober en wordt op 11 november de winnaar op de Dag van de Duurzaamheid bekend gemaakt.

In mijn tweet over het nieuwsbericht van P+ ontbrak de link naar P+, waardoor er ook wat reacties van twitterazi loskwamen. Die wil ik de lezer niet onthouden:

Zelf heb ik mijn voorkeur nog niet bepaald. De vijf Nederlandse bedrijven die sectorleider in de Dow Jones Sustainability Index 2010 zijn gooien hoge ogen. Al vraag ik me af of Akzo Nobel, Unilever, TNT, Air France KLM en Philips ook als merk kwalificeren. TNT, KLM en Philips wel, de andere twee opereren toch meestal onder andere merknamen. Ik laat me echter graag overtuigen, dus wat is voor jou het meest duurzame merk van Nederland (dat mag ook een merk zijn dat niet bij Allesduurzaam.nl geregistreerd staat)?

Lancering De Groene Zaak: ondernemers voor een duurzame economie

Vanochtend ben ik vroeg uit de veren omdat ik Staatssecretaris Heemskerk van Economische Zaken mag begeleiden bij een bijzondere bijeenkomst: de lancering van De Groene Zaak. Een vereniging van ondernemers voor een duurzame economie. Zoals ze in hun informatieblad zelf schrijven:

Nut en noodzaak van duurzaamheid staan allang niet meer ter discussie in Nederland. Niet bij het bedrijfsleven, niet bij de politiek en niet bij de overheid. Dat geldt nog wél voor de af te leggen weg. De ambities. De vertaling naar beleid, instrumentarium en uitvoering. Iedereen ontdekt een nieuwe wereld. Het is een gezamenlijke ontdekkingsreis.

Menige innovatieve Nederlandse onderneming voelt hoe het huidige ondernemingsmodel kraakt in zijn voegen. En dat optimalisatie binnen de bestaande economische structuur grenzen heeft. Deze ondernemingen zijn bezig om een fundamenteel nieuw businessmodel te ontwikkelen, dat aansluit bij hun visie op een duurzame samenleving – economisch, ecologisch en maatschappelijk. Een businessmodel dat nieuwe marktmechanismes en continuïteit op de middellange en lange termijn als vertrekpunt heeft. Logisch: zonder duurzaam ondernemingsmodel geen duurzame samenleving. En zonder duurzame samenleving geen toekomst.

‘Groene’ ondernemingen ervaren dat ook de overheid gaandeweg beweegt naar een nieuw, duurzaam paradigma, waarin beleidsuitgangspunten, visie en ambities zijn omgezet in nieuw instrumentarium. Máár: binnen het huidige krachtenveld is de tendens om bestaande modellen te behouden nog steeds vele malen groter, zowel in de markt als bij de overheid. De vorderingen zijn ontoereikend, zeker als we Nederland bezien in internationale context. Nederland moet (veel) sneller verduurzamen dan nu gebeurt.

Waarom een nieuwe belangenvereniging?

Volgens De Groene Zaak zijn er onder de Nederlandse ondernemingen een aantal groene koplopers die zich
aantoonbaar inzetten voor duurzaamheid. Deze koplopers hebben veel kennis over de valkuilen en beren op de weg. Volgens De Groen zaak ervaren koplopers in duurzaam ondernemen geregeld dat hun ambities worden:

ingeperkt door overheidsbeleid. Zo hebben ‘groene’ overheidsambities nog niet geleid tot een ommezwaai in overheidsbeleid waarbij vervuilers betalen en vergroeners worden gestimuleerd en beloond. Dat is intussen wel cruciaal, als het de overheid menens is met haar duurzaamheiddoelstellingen. Innovatieve groene bedrijven merken óók dat bestaande verenigingen nog niet scherp genoeg voor hun belangen opkomen.

Sterker: er is momenteel geen organisatie die uitsluitend de belangen van de private sector vertegenwoordigt en behartigt, en die juist bedrijven profileert op het gebied van duurzaamheid. De koplopers vinden het cruciaal dat er zo’n – brancheoverstijgende – belangenbehartiger komt, die ondernemers helpt om hun duurzaamheidsdoelen voortvarender te realiseren. Door de groene speelruimte te vergroten.

Want de koplopers kunnen vanuit én namens het bedrijfsleven een nieuw geluid laten horen, steunpilaar zijn bij het werken aan een duurzame samenleving. En dat is volgens De Groene Zaak waardevol, gezien de cruciale rol van het bedrijfsleven in de verduurzaming van Nederland. De Groene Zaak stelt overigens nadrukkelijk open te staan voor samenwerking met bestaande organisaties. Met de speech van Bernard Wientjes op Big Improvement Day (zie ook dit eerder bericht) in gedachte lijkt daar ook ruimte toe.

Founding partners van De Groene Zaak:

Ahrend, Albron, Antropia, ASN Bank, Athlon Car Lease, AT Osborne, Between-us, Climate Neutral Group, Coram, Deerns, Dutch, Eneco, Enviu, Etopia, Experience Island, van Gansewinkel, van Houtum papier, InterfaceFLOR, JPvS advies, Klostermann, Menzis, Move Next, MultiCopy NL, Nationale Postcode Loterij, Noordhoff Uitgevers, OVG, Paulussen advocaten, Koffiebranderij Peeze, Plugwise, Tendris, TNT, Triodos Bank, Qurrent, Wessanen

Voor meer informatie zie de website van De Groene Zaak

Uit de inbox: Help je bank investeren in klimaat?

Mooi bericht:

Heb je het al gelezen? Vanochtend hebben alle grote Nederlandse banken de regering in een verklaring opgeroepen om wetten te maken die duurzame energie krachtig stimuleren. De banken willen ook zelf meer in duurzame energie investeren, schrijven ze.
Wij zijn er blij mee. Jij ook? Zullen wij als klanten met z’n duizenden ervoor zorgen dat onze banken hun wens ook snel omzetten in daden? Via de Eerlijke Bankwijzer kan dat.

Stuur jouw bank vandaag een oproep: www.eerlijkebankwijzer.nl/wat-kunt-u-doen/stuureenbericht
Eerlijke Bankwijzer
Maken onze oproepen verschil? Jazeker. Eerder dit jaar stuurden 3.700 mensen via Treemagotchi een e-mail aan hun bank, in 1 week. Dat zette de banken serieus aan het denken. Sterker nog, de afgelopen maanden beloofde een aantal grote banken om hun beleid op wapenhandel aan te scherpen. Wij zijn heel trots op dit resultaat van ons samen.

Juist omdat onze meningen tellen, zetten we door en sturen we ze weer een bericht. Lees meer hier .

Ook namens de mensen achter de Eerlijke Bankwijzer,

Groeten van het Treemagotchiteam

En een mooie verklaring, ondertekent door de bestuursvoorzitters van ABN AMRO, AEGON, ASN Bank, Fortis Bank Nederland, Friesland Bank, ING, Rabobank, Robeco Bank, SNS Bank en Triodos Bank. Alleen hou ik dan 2 vragen:

  1. Welke banken financieren de kolencentrales die in Nederland in aanbouw zijn?
  2. Waarom ondernemen de banken zelf geen actie, zoals bijvoorbeeld een groep Amerikaanse bankens en energiebedrijven sinds vorig jaar doet door met een fictieve CO2 prijs van 40 dollar per ton CO2 te rekenen in investeringsplannen die worden voorgelegd voor financiering. Zie de site van The Carbon Principles en dit artikel van Reuters.

Iemand een antwoord daarop?

'Babies zijn een milieuramp'

Dat is de kreet die me nog bij staat uit mijn jeugd. Iedere zondagochtend Vroege Vogels luisteren op de radio met de column van Midas Dekkers. Nu ik zelf een kleine heb probeer ik me al een tijdje te verdiepen in wat milieuvriendelijker kan.

Geboortekaartje (toegevoegd juli 2010)

De geboortekaartjes zijn gedrukt op 100% FSC gecertificeerd papier bij Idrukker, een Rotterdams bedrijf dat deelneemt aan de Milieubarometer en nog een hele trits milieumaatregelen heeft genomen.

Luiers

De eerste gedachte van Nelleke en mij was om uitwasbare luiers te doen. Wat nader onderzoek en het vooruitzicht op poepkrabben deed ons toch anders besluiten. Waarbij de idee van een emmer met koud water voor de vieze luiers op onze slaapkamer ook meetelde. Gewoon wegwerpluiers, alleen dat moet toch milieuvriendelijker & natuurlijker kunnen dan de standaard Pampers en Huggies.

Na wat tips van collega’s en speurwerk op internet zijn we nu uitgekomen bij luiers van Nature Babycare, te koop bij Etos. Een andere optie die we overwegen zijn Joppies. Bij Green Jump zijn die echter niet te krijgen in de kleinste maat, dus er staat een pak te wachten voor als de kleine meer dan 5 kg is. Dat kan best snel gaan aangezien ze op het moment 80 gram per dag aankomt.

Billendoekjes

Het is ongelofelijk in welk tempo die er doorheen gejaagd worden. Het kan aan onervarenheid van onze kant liggen, maar we hebben er al snel meer dan 5 nodig bij het verschonen van een poepluier. Met meerdere poepluiers per dag tikt dat dus lekker aan. Daarom hebben we een forse voorraad ingeslagen van het merk Jackson Reece. De billendoekjes/toetenpoetsers zijn:

  • Vrij van parabenen
  • Vrij van alcohol
  • Vrij van Sodium Laureth Sulfate en Sodium Lauryl Sulfate
  • Hypoallergeen

Ik weet dat er veel discussie is over al dan niet schadelijk zijn van parabenen, maar ik neem zelf liever het zekere voor het onzekere. Dus vermijd ik parabenen voor de jongste telg in de familie, ook al zijn de producten iets duurder. Een overzicht van merken zonder parabenen vind je op het weblog van Green Jump.

Voeding

Het eten zelf is eigenlijk nog het makkelijkst. Want voorlopig gaat Josie aan de borst. Zelf eten en drinken we voornamelijk biologische en Fair Trade producten, dus op die manier krijgt Josie dat via de borstvoeding ook mee.

De flessen zijn al een stuk lastiger, want bij veel babyflessen is onduidelijk of er bisfenol-A (BPA) inzit. Volgens de site van Greenpeace heeft BPA een hormoonverstorend effect. Bij onder andere Green Jump zijn babyflessen te koop zonder BPA, alleen is bij een webwinkel moeilijk te achterhalen of dat aansluit bij de maat flessen die we nu al hebben. En met babyflessen is het gelukkig net als met computers: ieder merk hanteert zijn eigen standaard.

Wat mij betreft wordt dat dus een kwestie van in 1 keer uitfaseren van de potentieel BPA houdende flessen van Etos en de Dodie flessen van Johnson & Johnson op het moment dat de kleine aan een grotere maat flessen toe is. Potentieel BPA houdend, omdat op de verpakking van zowel de Etos als de Johnson & Johnson Dodie fles onduidelijk was of er BPA in de flessen zit (ook onvindbaar op hun website). Aangezien er op sommige flessen zeer nadrukkelijk BPA-vrij staat neem ik aan dat alle andere fabrikanten het er wel in hebben zitten.

Kleding

Voor kleding hebben we tot nu toe weinig hoeven doen. Via een collega van mij hebben we een grote hoeveelheid kinderkleren cadeau gekregen. De wieg is dezelfde als waar mijn vriendin in heeft gelegen, de kinderwagen, box en maxi-cosi zijn van mijn broer. En andere babykleren hebben we cadeau gekregen van de kraamvisite.

Spaarrekening

Als toekomstvaste ouders hebben we ook meteen een jeugdspaarrekening bij de ASN bank geopend voor Josie. Bij de ASN omdat we daar al klant zijn en dat toch een van de duurzamere banken van Nederland is. Al geeft deze post van Peter Verhaar te denken. Volgens hem wordt het spaaroverschot dat de ASN momenteel opbouwd door de aanwinst van klanten door moederbedrijf SNS Reaal gebruikt om pakketten hypotheekleningen op te kopen.

Als dat verhaal klopt wordt het op termijn misschien toch een overstap naar de Triodos, want het geld van Josie is bedoeld voor haar toekomst. Dat betekent in mijn ogen dat het geld dat we voor haar sparen bedoeld is voor investeringen in duurzame bedrijven en niet voor het opkopen van pakketten ellende van de huidige generatie in de vorm van hypotheekschulden door moederbedrijf SNS bank.

Tips?

Reacties, tips of aanvullingen? Ik hoor het graag via de reacties.

Nog 2 dagen #dvdd: duurzame bedrijven

dagvandeduurzaamheidlogoMet nog 2 dagen te gaan tot de dag van de duurzaamheid is het tijd voor mijn top 15 van duurzame Nederlandse bedrijven (in willekeurige volgorde).

  1. ASN-bank, een van de twee duurzame banken die Nederland rijk is.
  2. Triodos bank, de enige zelfstandige duurzame bank die Nederland rijk is en inmiddels ook multi-national met vestigingen in onder andere België, Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Winnaar van de Financial Times Sustainable Bank of the Year Award 2009.
  3. Tendris, een duurzame initieringsmaatschappij. Moederbedrijf van onder andere Lemnis Lightning, Visa GreenCard en GreenBookings.
  4. Dutch Spirit: duurzame mode & maatpakken, onder andere het sustainable suit.
  5. Search bv. ingenieursbureau, laboratorium en opleidingsinstituut op gebied van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO)
  6. Tony’s Chocolonely: Fair Trade op weg naar slaafvrije chocolade
  7. OVG Duurzame projectontwikkelaar.
  8. TNT, vooral het Planet Me initiatief is inspirerend.
  9. GreenChoice: duurzame energie met milieukeur.
  10. AgroFair: importeur van Fair Trade fruit.
  11. Verkade: Fair Trade chocolade van een A-merk
  12. Eneco: een van de weinige traditionele energiebedrijven die daadwerkelijk om gaat richting duurzame energie, in woord en daad.
  13. E-Traction: producent van zeer energiezuinige elektrische aandrijfsystemen voor o.a. elektrische voertuigen. Zie ook MIT Technology Review van april dit jaar.

Nummer 14 en 15 volgen overmorgen, want daar ga ik op werkbezoek met mijn directeur-generaal 🙂

Ontbreekt er een bedrijf of heb je een ander bedrijf dat volgens jou in de lijst thuishoort, laat het weten in de commentaren.

Verdubbel je investering in microkrediet via je creditcard

Nadat ik woensdag de site MyC4 ontdekt heb, ben ik vandaag ziek en brak thuis zittend een beetje verder gaan surfen naar meer informatie over P2P leensites die zich richten op microkrediet voor ondernemers in ontwikkelingslanden.

De bekendste en oudste site is volgens mij Kiva. Net als bij MyC4 leg je je geld in door geld te storen op je account met je creditcard. Het mooie is dat er inmiddels ook een (mij verder volstrekt onbekende) creditcardmaatschappij is die de investeringen van haar zakelijke kaarthouders verdubbelt tot een maximumbedrag van 200 US$ per maand per kaart. De inleg wordt geinvesteerd door het team van Kiva.

Het initiatief heet KivaB4BProject en tot op heden hebben ze ruim 500 leningen verstrekt. een overzicht van de portfolio kun je hier vinden. Helaas kan ik niet terugvinden hoeveel dollar ze tot nu toe aan leningen hebben versterkt.

Het zou mooi zijn als een Nederlandse creditcardmaatschappij of bank een soortgelijke actie zou beginnen gericht op mensen die geld lenen via MyC4 of Kiva. Misschien wat voor de twee frontrunners op het gebied van maatschappelijk verantwoord bankieren (ASN-Bank & Triodos)?

Bron: P2P-Banking.com Blog » Advanta doubles funds to Kiva loans

PS. Ik ben overigens benieuwd hoeveel CO2 credits ik mag compenseren van Visa Greencard voor de Euros die ik via MyC4 heb geinvesteerd.

Mooie quotes uit de NRC

Op 28 december stond er een interview met Bart Jan Krouwel, directeur maatschappelijk verantwoord ondernemen van de Rabobank, in de NRC. Helaas is het me niet (meer) gelukt om een link naar het artikel te vinden, maar een aantal citaten wil ik de bezoeker van mijn blog niet onthouden.
Doorgaan met het lezen van “Mooie quotes uit de NRC”

Duurzaamheid en private equity

Dit weekend stond er een interview in de NRC met Peter Blom (bestuursvoorzitter Triodosbank) over de verhouding tussen private equity en hedge funds aan de ene kant en duurzaamheid aan de andere kant. Hierin stelt hij de korte termijn waarop private equity zich vaak richt op gespannen voet staat met duurzaamheid. Vooral doordat sommige aandeelhouders doen alsof ze nog nooit van de maatschappelijke relevantie van ondernemen hebben gehoord.

Ik weet niet of ik het volledig met hem eens ben, maar de spagaat tussen snelle koerswinst en het streven naar het verduurzamen van productie en consumptie op de lange termijn zie ik we. Het is de logische andere kant van de eis tot transparantie die de pensioenfondsen de afgelopen maand massaal te horen naar aanleiding van een uitzending van Zembla over pensioenfondsen.

Een eis die je ook bij private equity zou moeten neerleggen en waar ik ABP ook naar gevraagd heb in mijn email van 31 maart (zonder reactie tot op heden). Ik denk namelijk niet dat er een aandeelhouder of pensioenpremieafdrager is die tegen het maken van meer rendement is, als het gaat om bedrijven die slecht presteren of om profiteren van imperfecties in de marktwerking. Waar het wel om gaat is dat je wilt zien hoe, namens wie en volgens welke strategie deze fondsen werken. Net als ik dat van ‘normale’ bedrijven waar ik zaken mee doe wens te weten.

Helaas geven onze eigen pensioenfondsen nog steeds geen openheid van zaken als het gaat om hun deelnemingen in private equity fondsen. Of het nu gaat om bedrijvenopkopers of om hedgefunds, het blijft een raadsel waar ons pensioengeld heengaat. Het is dus ook onduidelijk hoe pensioenfondsen hun deelname aan private equity fondsen inzetten om lange termijn doelstellingen te borgen en duurzaamheid na te streven

Overigens verbaast me dat niks na het bijwonen van een bijeenkomst van het Actuarieel Genootschap (AG) en de VBDO afgelopen week (Klik hier voor het verslag op de site van het AG). Het leek wel alsof ik dik tien jaar terug was in de tijd en tijdens het eerste jaar van m’n studie met bedrijfsmanagers stond te praten: ‘Milieu? Duurzaamheid? Lange termijn? Wat moet dat kosten dan?’ Openheid, transparantie: dat wilde hun deelnemers niet, die wilde gewoon het hoogste pensioen voor het minste geld. En de ophef over de Zembla uitzending dat was allemaal emotie… Oftewel achterhaald denken, ingehaald door de tijd en waarschijnlijk net zo goed met de computer als Wim Kok jaren terug met de muis. Laten we hopen dat ze op tijd wakker worden. Of beter gezegd: tijd voor een wake-up call via de deelnemersraden waar de vakbonden inzitten.

Wat overigens wel opvalt in de publicatie van Profundo (pfd) die hoort bij de uitzending van Zembla is dat ABP fors in ExxonMobile zit. Een bedrijf dat niet bekend staat als het schoonste en netste jongetje van de klas, of wil ABP beweren dat ze achter de recente draai van ExxonMobile met betrekking tot klimaatverandering zitten?

Inmiddels heeft PGGM z’n aandelenportefuille op internet gepubliceerd. Ook ABP zou dat gedaan moeten hebben, maar op de site kan ik het vooralnog niet vinden. Mijn gegevens over ExxonMobile komen dan ook uit de NRC van vorige week.