Transactiekosten van milieubeleid

Milieubeleid kan gepaard gaan met hoge kosten, een deel daarvan bestaat uit de kosten die bedrijven en burgers moeten nemen om emissies te reduceren. Een ander deel bestaat uit zogenaamde transactiekosten. Dat zijn indirecte kosten die samenhangen met het milieubeleid. Het kan gaan om informatie verzamelen, personeel bijscholen, monitoring, rapportagekosten, kosten om wetgeving te ontwikkelen, implementatiekosten, handhavingskosten etc.

Transactiekosten

Transactiekosten staan binnen de economie al langer in de belangstelling, vooral door het boek Transaction Cost Economics. In dit boek biedt Williamson een verklaring voor het bestaan van bedrijven/organisaties terwijl de vrije markt de heilige graal is. Binnen een bedrijf/organisatie wordt de vrije markt tenslotte uitgeschakeld, er zijn dus omstandigheden waarin de markt niet het beste systeem is om schaarse middelen te verdelen. De keuze om een transactie binnen de eigen organisatie plaats te laten vinden of via de markt hangt volgens Williamson af van:

  • frequentie
  • specificiteit
  • beperkte rationaliteit
  • opportunistisch gedrag

Belangrijkste factoren

Een recente studie (pdf) van Coggan, Whitten en Bennett laat zien dat dit ook speelt bij milieubeleid. Transactiekosten kunnen volgens Coggan ea. optreden in verschillende fase van het milieubeleisproces, van planning tot handhaving. Volgens de studie zijn de transactiekosten van milieubeleid vooral afhankelijk van:

  1. De door Williamson al genoemde factoren, zoals:
    De aard en frequentie van de transactie. Hoe specifieker het onderwerp van beleid, hoe hoger de kosten waarschijnlijk zijn. Overigens laat een andere recente studie (pdf) zien dat er ook grote synergie in het halen van doelstellingen is bereiken door betere afstemming van bijvoorbeeld klimaatbeleid, energiebeleid en luchtkwaliteitsbeleid op elkaar afgestemd worden [link toevoegen]. Voor de meeste beleidseconomen is dit geen nieuw inzicht, aangezien dit een andere manier is om te zeggen dat de voorkeur uitgaat naar zogenaamde ‘no regret’ maatregelen.
    Wanneer transacties vaker herhaald worden kunnen de transactiekosten beperkt worden door bv. standaardcontracten op te stellen of een markt te creëren.
  2. Transactiekosten kunnen sterk variëren door de tijd en activiteiten in het begin van het beleidsproces kunnen een grote impact hebben op de transactiekosten bij de uitvoering of handhaving.
  3. Transactiekosten hangen af van het gekozen beleidsinstrument. Bv. van de keuze tussen regulering en marktinstrumenten. Wanneer voor een marktinstrument gekozen wordt stijgen bv. de transactiekosten van investeringsbeslissingen, omdat er verschillende opties afgewogen moeten worden. Regulering kan echter tot hogere kosten als gevolg van regulering en handhaving leiden. Bovendien kan regulering erg duur uitpakken als het leidt tot veel vervroegde afschrijvingen op bestaande apparatuur die niet kan voldoen aan de nieuwe norm.

Hoe de EU haar wetgeving exporteert

In de Financial Times van 9 juli staat een interessant artikel over een onverwacht exportproduct van de EU: wet- en regelgeving. Waar de EU onverwacht niet goed voor kan blijken te zijn.Het artikel begint met de besprekingen die Californië voert om te bezien of en hoe Californië zich kan aansluiten bij het Europese handelssysteem voor broeikasgassen.

Het artikel beschrijft dat dit initiatief van Californië niet op zichzelf staat, maar dat er meer landen zijn die voor verschillende soorten regelgeving verplicht of vrijwillig de EU-regels overnemen. Voorbeelden die het artikel noemt zijn product standaarden, finaciële regelgeving, anti-trust regels, telecom en milieu. Andere landen nemen de regelgeving niet altijd vrijwillig over, maar de impact van de EU op regelgeving in de rest van de wereld is gegroeid met de groeiende omvang van de EU. Daardoor is de EU een de omvangrijkste en meest lucratieve importmarkt ter wereld geworden, aldus de FT. Waarbij ook het streven naar een interne markt voor goederen, diensten, kapitaal en arbeid helpt.

Bovendien behoren de EU-regels voor o.a. product veiligheid, consumentenbescherming, milieu en gezondheidseisen volgens de FT tot de strengste ter wereld. Bedrijven die voldoen aan de EU-standaarden kunnen hun producten daardoor bijna overal ter wereld verkopen. Bovendien probeert de EU andere landen te stimuleren om de EU-normen te volgen. Niet zozeer door harde acties, maar vooral door de dialoog te zoeken met andere landen (zoals China).

Het zetten van de toon heeft volgens het artikel ook een voordeel voor het bedrijfsleven in de EU:

C. Boyden Gray, the US ambassador to the EU, says Washington’s concerns about the Union’s moves reflect the fact that they often hurt businesses outside the 27 member states: “I think there is now recognition [in the US] that the EU is being aggressive about exporting their approach – which tends to favour their own native companies. I think the US is concerned about it because frequently it imposes higher costs across the board.”He adds: “What many in the US think is happening is that EU policymakers tolerate a higher level of regulation and then worry that they are putting themselves at a competitive disadvantage. So they seek to export their regulations abroad so that every multinational is subject to the same level [of regulation].”

To EU officials, this may seem a less than charitable interpretation. But even they admit that the drive to export EU rules is motivated to a large degree by the desire to help European companies. As the February Commission paper argued, being the maker rather than the follower of global rules “works to the advantage of those already geared up to meet these standards”.

Bron: FT.com / Comment & analysis / Analysis – How the European Union exports its laws