De (on)logica van de markt: schuldprobleem

De afgelopen jaren blijf ik me verbazen over de logica van de heilige gelovers in de vrije markt ten aanzien van een te hoge schuldenlast. Op de een of andere manier lukt het banken en politici om twee tegengestelden redenaties te verkopen.

De redenatie die wordt opgehangen voor kleine bedrijven en individuen luidt wie te veel schulden heeft gemaakt krijgt geen leningen meer en gaat failliet. Een doorstart is mogelijk, voor individuen zoals u en ik betekent dat 3 jaar lang leven op een absoluut bestaansminimum. Via de schuldhulpverlening wordt alle inkomsten boven het minimum gebruikt om zoveel mogelijk schulden af te betalen. Tegelijkertijd krijg je begeleiding om te voorkomen dat je jezelf nog een keer zo in de problemen brengt. Na 3 jaar ben je schuldenvrij, uw schuldeisers achterlatend met een waardeloze vordering.

Voor landen geldt een andere logica, zie bijvoorbeeld Griekenland. Om te zorgen dat ze het teveel aan schulden af kunnen lossen lenen we extra geld uit via andere Europese lidstaten en het IMF. Die extra leningen in combinatie met forse bezuinigingen moeten er dan voor zorgen dat alle leningen alsnog terugbetaald worden. De bezuinigingen leiden tot economische krimp (= minder inkomsten) en de extra leningen tot extra uitgaven… Daarbij wordt dan ook nog het fabeltje opgehangen dat Griekenland failliet gaat als we dat niet doen (oa in de advertenties van ING op BNR), maar landen kunnen niet failliet. Landen kunnen wel stoppen met het terugbetalen van hun schulden of met het betalen van rente.

Dat is nu precies wat Argentinië een paar jaar geleden heeft gedaan (zie bv. dit artikel in De Groene). Het snijdt de banden met de internationale kapitaalmarkt door, want wie leent er nog geld uit aan een land dat weigert terug te betalen? Tegelijkertijd maakt het ruimte om te investeren in de nationale economie en in werkgelegenheid. De economische groei die dat oplevert maakt het vervolgens mogelijk om alsnog een deel van de schulden af te lossen.

Wanneer Griekenland stopt met terugbetalen levert dat wel een groot probleem op voor banken, verzekeraars en pensioenfondsen (zoals ABP) die hun geld geïnvesteerd hebben in Griekse staatsobligaties. Je kunt je ook afvragen waarom de goedbetaalde en hooggeschoolde werknemers daar niet eerder op het idee zijn gekomen dat de Griekese staatsschuld wel erg hoog op liep?

Laat ik duidelijk zijn. Griekenland behoeft onze steun, de huidige manier van steunen is naar mijn mening een verkapte vorm van staatssteun aan banken, verzekeraars en pensioenfondsen die teveel geld hebben uitgeleend aan landen als Griekenland. De Grieken zien namelijk geen Euro van de steun die we zogenaamd aan hun geven.

De wisselwerking tussen klimaatbeleid en luchtkwaliteitsbeleid

Vanmorgen vond ik in de mailbox het nieuwste themanummer van de Science for Environment Policy nieuwsbrief. De nieuwsbrief is dit keer geheel gewijd aan de wisselwerking tussen klimaatemissies en luchtverontreinigende emissies. Interessante onderzoeken, maar een waarschuwing vooraf: lezen van onderstaande stuk uit de nieuwsbrief maakt het er niet makkelijker op. Klimaatbeleid en luchtkwaliteitsbeleid kunnen elkaar namelijk versterken, maar ook tegenwerken…

Continued reductions in air pollution and greenhouse gas (GHG) emissions are essential, as they pose serious threats to both people’s health and the environment across the world. Air quality and climate policies can provide mutual benefits: climate change mitigation actions can help reduce air pollution, and clean air measures can help reduce GHG emissions leading to reductions in global warming. There can also be trade-offs, if reducing a particular pollutant emission leads to additional atmospheric warming rather than cooling.

Furthermore, air pollution and climate change influence each other through complex interactions in the atmosphere. Increasing levels of GHGs alter the energy balance between the atmosphere and the Earth’s surface which, in turn, can lead to temperature changes that change the chemical composition of the atmosphere. Direct emissions of air pollutants (e.g. black carbon), or those formed from emissions such as sulfate and ozone, can also influence this energy balance. Thus, climate change and air pollution management have consequences for each other.

Given that emissions are linked to air quality and climate change, this thematic issue presents recent research that investigates the trade-offs and co-benefits that may be gained from reducing both long-lived GHGs, responsible for climate change, and air pollutants, responsible for adverse impacts on human health, ecosystems and the climate.

Although reducing particulate matter (PM) has clear health benefits, understanding the impact of this reduction on climate change is essential if mutual benefits for climate and health are to be delivered. The overall impacts of reductions are complex because PM is made up of many different chemical components with different physical properies, some of which lead to warming of temperatures (e.g. black carbon) by absorbing heat from the sun, whilst others (e.g. sulfates) bring about cooling effects by reflecting sunlight.

Several studies suggest that, in addition to health benefits, reducing black carbon sources would lead to cooling of global temperatures (see: ‘Reducing black carbon emissions benefits both climate and health’ download article (PDF)). On the other hand, other studies point out that reducing air pollution could worsen climate change in the short-term by contributing to an increase in global temperatures (see: ‘Do climate policies need a ‘pollution safety margin’?’ download article (PDF)). This is still an area of active research with many uncertainties to resolve.

Poor air quality is also caused by emissions of nitrogen oxides, methane and other volatile organic compounds that combine in the lower atmosphere to produce ozone. Ground-level ozone is a serious pollutant, which at high levels, damages human health and vegetation, including crop yields. In addition, ozone is a short-lived GHG contributing to climate change.

Changing environmental conditions, including rising temperatures caused by climate change, are expected to increase concentrations of ground-level ozone. Policies and management strategies to reduce ozone levels must be designed in light of evidence that there is a ‘climate penalty’ since increased temperatures make it more difficult to reach targets for ozone (and PM) in summertime. In particular, policies must incorporate evidence of how climate change is likely to affect different regions of Europe, if they are to be effective. The article, ‘How climate change could affect European ozone pollution’ download article (PDF), reports on research which suggests that climate change will lead to higher ozone levels across southern Europe this century.

The health costs of ozone pollution are likely to worsen under climate change. The impacts of climate change on air quality, ozone levels and ill-health are presented in ‘Climate impacts on air pollution could increase respiratory disease’ download article (PDF).

A reduction in pollutant emissions that produce ozone would not only improve public health but would also provide climate benefits. Integrating climate change and air quality policies would be the most effective approach.

One article, ‘Integrated climate change and air pollution strategies: a winning combination’ download article (PDF), compares the costs and benefits of implementing reductions in local air pollution and climate change actions separately or in combination. The message, again, is that simultaneous achievements in welfare and climate change are possible when decision-makers integrate both sets of policies.

Designing policies to combat future climate change is complicated by the many uncertainties associated with predicting the complex interactions governing long-term changes in climate and air pollutants. A recent study, detailed in ‘Unravelling the complex chemistry of the atmosphere’ download article (PDF), has reviewed progress in understanding the interactions between atmospheric chemical composition and climate. Continued and improved networks of measurements that provide long-term data are essential to gain a more robust understanding about past and present changes in concentrations of air pollutants and GHGs.

Such networks include surface, aircraft and satellite monitoring. Aircraft experiments combined with analysis using numerical models have proved to be particularly useful in advancing our knowledge about key chemical and physical processes in the atmosphere. There is also a clear need for improved emission inventories that track changing sources of air pollutants and GHGs over a wide range of locations and from year to year.

Ongoing research can provide opportunities for decision makers to choose policies that not only reduce GHGs but improve air quality and meet health goals.

Meer onderzoeken en artikelen vind je op de Science for Environment Policy website.

Stroom uit de Sahara bij #TEDxAms

Gerhard Knies licht het tamelijke megalomane plan voor DESERTEC toe. Wel stoer als het echt van start gaat, inkomsten voor Noord-Afrikaanse landen, en hernieuwbare energie voor Europa. Helemaal uit de lucht gegrepen is het niet, aangezien Marokko zelf ook recent aangekondigd heeft 9 miljard dollar te investeren in zonne-energie om 2.000 MW aan vermogen te bouwen.

Amnesty: Geweld tegen Roma in Italie

Amnesty International Nederland e-mailactie Geweld tegen Roma in Italie

De gewelddadigheden tegen Roma in Italie nemen steeds meer toe. Sinds de minister van binnenlandse zaken en andere autoriteiten zich laagdunkend over Roma hebben uitgelaten, is er een klimaat gecreeerd waardoor verbaal en lichamelijk geweld tegen Roma legitiem lijken.

Verschillende politici hebben stigmatiserende uitspraken gedaan en waarnemend burgemeester van Milaan, Riccardo De Corato heeft voorgesteld om het aantal Roma in Milaan te beperken en om duizenden Roma uit Milaan te verbannen.
In navolging van deze uitspraken worden de Roma in Italie door burgers belaagd en opgejaagd.

Amnesty International roept de Italiaanse autoriteiten op om te stoppen met die uitspraken over Roma en om alle nodige maatregelen te nemen om de Roma te beschermen. Tevens moeten mensen die het slachtoffer zijn geworden van geweld schadeloos gesteld worden.

De geneugten van internationale handel

Volgens P+ kan duurzaamheidsminnend Nederland binnen enkele jaren zelf de geneugten van internationale handel ondervinden. Of beter gezegd de nadelen van het ontbreken ervan. P+ citeert uit een artikel in het FD waaruit zou blijken dat de Europese Commissie werkt aan een richtlijn om de internationale handel in groene certificaten moeilijker, dan wel onmogelijk, te maken.

Het gevolg voor Nederland? Een gebrek aan groene stroom, Nederland verbruikt namelijk meer dan dat het produceert. Een voorbeeld uit het artikel: Essent produceert ongeveer de helft van de groene stroom zelf, de andere helft wordt via de aankoop van buitenlandse groencerticaten geregeld. Momenteel is er een Europees overschot van deze certificaten, waardoor ze bijna niets kosten.

Maar wat gebeurt er bij schaars aanbod en grote vraag? Juist, dan stijgen de prijzen. Goed voor degene die (nu) investeren in de opwekking van groene stroom in Nederland. Pech voor de milieuvriendelijke consument, die dan meer zal moeten betalen voor groene stroom. Tenzij je natuurlijk investeert in eigen energie opwekking…

Misschien toch tijd om gebruik te maken van de SDE regeling voor zonnepaneeltjes of om een kleine windmolen op m’n dak te zetten, of om een HRe aan te schaffen?

Bron: P+ Europa wil groenestroomcertificaten stoppen

In Europa

Ik ben al een paar maanden bezig met In Europa van Geert Mak. Ik had het boek vorig jaar bij het begin van de serie bij de VPRO al gekocht. Vorige week kwam ik een mooi citaat tegen van Vittorio Foa, de grootvader van progressief Italie, over de veranderingen in Europa tijdens zijn leven:

Ik ben nu bijna blind van ouderdom. Toen mijn ogen zich openden naar de wereld, in 1915, waren alle Europese landen bezig om elkaar uit te moorden. En ieder land land vond dat het recht aan zijn kant stond. Ik heb nog een paar herinneringen aan de Eerste Wereldoorlog. Er hang voor mij een sfeer omheen van emotie en tragiek, ja, in onze familie waren ze er hevig bij betrokken. Ik weet nog dat Italie in 1915 de oorlog in ging. Ik was toen vier, en die hele oorlog ben ik bang geweest.

Nu mijn ogen vrijwel gesloten zijn, zie ik, in mijn laatste licht, dat de Europese landen elkaar omhelzen en hun grenzen vergeten. In mijn bijna negentig levensjaren heeft die ommezwaai plaatsgevonden. Dat blijft ongelooflijk. Maar ik weet hoe moeilijk het is geweest.

Zonne-energie uit Afrika?

Solar Power From Africa: The Best Investment the EU Can Make | SolveClimate.com

“Big Solar” may take on a whole new meaning if Desertec, the most ambitious solar thermal plan ever conceived, gets funded.

Its architects claim they can build a supergrid of concentrating solar thermal plants (CSP) that can meet most of Europe’s current electricity needs by using just 0.3 percent of the deserts of the Middle East and North Africa (MENA) – and at a cost less than oil.

The long-term prospects look even sunnier.

For an investment of $400 billion over 30 years, Desertec could eventually power Europe plus two-thirds of the MENA countries by 2050, while dramatically cutting C02 emissions and phasing out nuclear power at the same time.

That’s a sizeable chunk of the whole world’s energy needs. And for only $13 billion per year.

What a bargain, if you consider that building a single nuclear power plant in Europe carries a price tag of around $2.5 to $3.5 billion these days.

Boeiende ontwikkeling… Is een ontwikkeling om in de gaten te houden. Met een fors ambitieniveau. Is dit de man op de maan die het klimaatbeleid in de EU nodig heeft?