Zomercolumn Duurzaam Gebouwd: Van verhuizen komt verbouwen

Onderstaande column is ook geplaatst als zomercolumn op Duurzaam Gebouwd.

Een paar maanden geleden heeft het Kabinet de overdrachtsbelasting verlaagd. Deze stap is door Bouwend Nederland uiteraard met instemming onthaald.

De hoop bestaat dat deze maatregel tot meer verhuisbewegingen leidt en van verhuizen komt verbouwen. Er is tenslotte geen beter moment om te verbouwen als net voor het moment dat je je huis intrekt.

Bij een gemiddelde koopprijs van 227.000 euro (1e kwartaal 2011 bron: NVM ) betekent de verlaging dat een huizenkoper ruim negenduizend euro belasting uitspaart.

In combinatie met de stijgende gasprijs vormt de verlaging van de overdrachtsbelasting de ideale voedingsbodem om een forse slag te maken met energiebesparing in bestaande woningen…

Beleidsinstrument
Helaas heeft dit land een obsessie met het idee van Tinbergen dat ieder beleidsdoel z’n eigen beleidsinstrument vergt (zie de transitiefanfare).Waardoor het onvoorstelbaar is om de verlaging van de overdrachtsbelasting te koppelen aan energiebesparing in de gebouwde omgeving, laat staan aan het energielabel.

Stel je voor dat de verlaging van de overdrachtsbelasting enkel zou gelden voor mensen die het geld investeren in energiebesparing of decentrale energieopwekking?

Best world
In de first best world der beleidseconomen is dat vloeken in de kerk, in de second best world is de verlaging van de overdrachtsbelasting dan mogelijk wel bij de bouwsector terecht gekomen in plaats van bij de detailhandel (bron: De Telegraaf:).

Laat ik eerlijk zijn als ik bij aankoop van ons huis nog 9.000 euro beschikbaar had gehad dan hadden we dat niet gestoken in energiebesparing of zonnepanelen. Dan was er een nieuwe keuken of badkamer gekomen, tenzij de overdrachtsbelasting enkel verlaagd zou zijn bij investeringen in energiebesparing.

9.000 euro
Om een beeld te geven wat er kan voor 9.000 euro. Voor minder dan dat bedrag hebben wij afgelopen jaar bij aanschaf van ons huis een HR-ketel en een zonneboiler laten installeren, al onze lampen vervangen door led-lampen en een energiezuinige vaatwasser geïnstalleerd.

Dat scheelt ons jaarlijks ongeveer 450 Euro op de gasrekening en 100 Euro op de elektriciteitsrekening en het heeft de bouw- en installatiebranche zo’n 7.000 Euro omzet en drie mandagen werk opgeleverd. Als de volle 9.000 euro besteed had moeten worden aan energiebesparing in huis hadden we als volgende maatregel uit het energieprestatieadvies alle ramen vervangen door HR+glas of de zolder extra laten isoleren.

Maar ja, in Nederland is Tinbergen nog steeds koning en juicht de voorman van Bouwend Nederland voor een maatregel die volgens ING bij de detailhandel terecht komt.

Onze zonneboiler komt eraan :-)

Komende woensdag is het zover, dan wordt onze zonneboiler geïnstalleerd. Het was al ons voornemen bij de verhuizing, maar het heeft wat langer geduurd om alles goed uit te zoeken. Als me een ding duidelijk is geworden is het namelijk wel dat de communicatie en informatievoorziening over zelfopwekking van warmte of energie (anders dan via aardgas) uitermate belabberd is (bv. met rekenvoorbeelden op basis van het prijspijl van 2002…). Ook de kennis en kwaliteit van de aanbiedingen die we hebben ontvangen liep behoorlijk uiteen.

Dat betekent dus veel zelf uitzoeken en voor een deel gewoon de knoop doorhakken. Want laat ik over een ding duidelijk zijn: de terugverdientijd van onze zonneboiler? Geen idee, waarschijnlijk een jaar of 10 a 12. Alleen heeft u zich ooit afgevraagd wat de terugverdientijd is van die nieuwe keuken van 20.000 euris? Of van uw nieuwe auto? Of van uw nieuwe mobiele telefoon? I rest my case…

De verschillende opties

In een vorig bericht over energiebesparing in eigen huis heb ik al beschreven dat we een tweetal types offertes hadden ontvangen. Een zonneboiler van Solesta (vlakke plaat met terugloop) en HR Solar (vlakke plaat met glycol). Begin dit jaar heb ik voor de leuk toch ook nog maar even geïnformeerd bij een collega die zelf een zonneboiler heeft geïnstalleerd van 2 Improve. Hij was dik tevreden en gaf aan dat hij op eerste kerstdag ruim boven de 60 graden Celsius zat in zijn systeem met heatpipes. Kortom: alle reden om de adviezen van de leveranciers in de wind te slaan en door te zeuren om een systeem met vacuümbuizen. De meerkosten van de heatpipes van Rivusol ten opzichte van de vlakke plaat collector van HR Solar viel met Euro 300 erg mee. De totale warmteopbrengst van het HR Solar systeem is hoger dan de heatpipes, maar de vacuümbuizen geven een hoger rendement in na- en voorjaar. Het seizoen waarin de behoefte aan warmwater ook wat groter is als je verregend thuiskomt, vandaar de keuze voor heatpipes.

Voordelen zonneboiler

Aangezien we een verwarmingssysteem met hoge temperatuur hebben is aansluiting van de zonneboiler op onze verwarming volgens onze installateur nauwelijks interessant. Ongeveer eenderde van ons gasverbruik is echter gerelateerd aan warm tapwater. Het systeem dat we hebben gekozen zou daar ongeveer 60 tot 80% van kunnen besparen. Dat is naar verwachting een besparing van ongeveer 300 m3 gas (bij een jaarverbruik aan gas van ongeveer 1500 m3, waarvan 500 m3 voor warm tapwater).

Daarnaast zullen de vaatwasser en wasmachine ook voorzien worden van een hotfill aansluiting, zodat we ook 10 tot 30 procent besparen op het electriciteitsverbruik van deze apparaten.

Tot slot zal ons huis volgens het energieprestatieadvies dat we vorig jaar hebben laten uitvoeren door de installatie van de zonneboiler een label stijgen, van C naar B. Niet dat lagere energierekeningen in Nederland al veel effect hebben op de waarde van een huis, maar in Amerika kan een verlaging van de energierekening met $1 leiden tot een stijging van de waarde van het huis met $20. Als dat in Nederland ook op zou gaan dan was ons huis met een besparing op de rekening van rond de 250 euro ineens 5.000 Euro meer waard…

Uit warmte kun je ook prima elektriciteit winnen. Wat de zonneboiler nog interessanter zou maken, aangezien er op zomerse dagen waarschijnlijk overcapaciteit aanwezig zal zijn. Helaas zijn er in Nederland nog geen ontwikkelingen om met de overtollige warmte van zonneboilers elektriciteit op te wekken. Er zijn wel gasgestookte hr ketels met een sterling motor voor elektriciteitsopwekking, maar voor zonneboilers is dat in Nederland nog toekomstmuziek. Al schijnt er wel een Canadees bedrijf bezig te zijn met een veelbelovende techniek… En dan wordt zonnewarmte ineens veel interessanter. Het vergt wel wat elektrotechniek om door te schakelen naar een tweede circuit waarin de thermo-acoustische motor wordt aangezet tot energieopwekking (zonder dat de boiler over de kook gaat), maar dat mag toch geen probleem zijn?

Subsidie

Het gekozen systeem geeft recht op een subside van Euro 1.100. Het wordt nog even afwachten of die ook toegewezen wordt, want de nieuwe regeling is nog niet gepubliceerd. Volgens de site van Agentschap NL is de pot voor zonnewarmte en grondgebonden warmtepompen echter al volledig volgetekend. In het ergste geval betekent dat dus een tegenvaller van Euro 1.100. Aan de andere kant heb ik de afgelopen jaren al vele malen gehoord van afnemers, leveranciers en installateurs dat de Nederlandse subsidieregelingen voor duurzame energie een loterij zijn. Wat dat betreft is het bewonderenswaardig dat er ondernemers zijn die hun bedrijf weten op te bouwen op subsidieregelingen die slechts een paar dagen tot maanden per jaar geopend zijn.

Financiering

De financiering van de zonneboiler danken we aan het niet schrappen van de hypotheekrenteaftrek door het huidige Kabinet. Per jaar krijgen we naar verwachting zo’n 3 tot 4 duizend Euro terug van de belastingdienst. Dat geld zullen we de komend jaren inzetten voor de volgende zaken:

  1. Energiebesparende maatregelen
  2. Eigen decentrale, duurzame energieopwekking
  3. Vervroegd aflossen van de hypotheek
  4. Overige woningverbeteringen

Ik geef toe dat daarmee mijn doldwaze zomeridee uit 2009 een iets andere invulling krijgt: niet het energiebedrijf, maar de belastingbetaler betaald mijn energierekening.

Overigens ben en blijf ik vurig pleitbezorger van de (gecontroleerde) afschaffing van de hypotheekrenteaftrek. We zullen de hypotheekrenteaftrek niet terugstorten aan de belastingdienst (zoals Staatssecretaris Bleker recent voorstelde in Nieuwsuur), maar via energiebesparende en energieopwekkende maatregelen dragen we wel ons steentje bij aan het halen van de duurzame energie en energiebesparingsdoelstellingen. Als energieopwekking voor de meter goed geregeld wordt willen we misschien nog wel een keer mee-investeren in een grote windmolen, zonder dat daar subsidie voor nodig is.

Dergelijke investeringen voorkomen ook dat we bij oplopende energieprijzen (gas en/of elektra) last krijgen van energiearmoede. Want het ontslaan van ambtenaren mag volgens Minister De Jager dan goed zijn voor de economie, voor een gezin met een kind op de kinderopvang vraagt het ook heel wat lastige beslissingen. Want kind op de kinderopvang kost ons netto ongeveer Euro 300 per maand, maar het kind van de kinderopvang halen maakt het met de Hollandse wachttijden voor kinderopvang praktisch onmogelijk om terug te keren naar een anderhalf of tweeverdieners situatie.

CO2-belasting

Een laatste berichtje uit de New York Times:

A powerful House Democrat said on Friday that he planned to propose a steep new “carbon tax” that would raise the cost of burning oil, gas and coal, in a move that could shake up the political debate on global warming.The proposal came from Representative John D. Dingell of Michigan, chairman of the House Energy and Commerce Committee, and it runs directly counter to the view of most Democrats that any tax on energy would be a politically disastrous approach to slowing global warming.

De invoer van een CO2-belasting zou een behoorlijke draai geven aan de discussie over klimaatverandering, maar het lijkt erop als Dingell rekent op het afketsen van het voorstel:

“I sincerely doubt that the American people will be willing to pay what this is really going to cost them,” said Mr. Dingell, whose committee will be drafting a broad bill on climate change this fall.

Het stuk bevat aan het eind nog een behoorlijke sneer naar het emissiehandelsysteem van de EU:

The European Union has adopted a system to reduce greenhouse gas emissions, though the system has come under considerable criticism for letting companies game the rules and for failing to reduce emissions in line with European goals.

Bron: Fun with a carbon tax in Washington, DC, Environmental Economics Blog

Europese Kerosineheffing redt 't niet

Het Franse plan voor een Europese heffing op kerosine, waarvan de opbrengst besteed zou moeten worden voor extra ontwikkeligsgeld heeft ’t niet gehaald. Wel komt er een vrijwillige versie, waarvan de opbrengst aan ontwikkelingshulp kan worden besteed.

Spijtig dat de verplichte versie het niet gered heeft, maar goed dat heffingen en accijns op vliegtickets en kerosine eindelijk bespreekbaar worden.

Bron: Oneworld