De Europese auto-industrie zit in behoorlijk zwaar weer. Na de
aankondiging van de fusie tussen PSA (moederbedrijf Peugeot en Citroën)
en Fiat-Chrysler, het nieuws dat Daimler (moederbedrijf Mercedes) meer
dan een miljard wil bezuinigingen, en problemen bij toeleveranciers in
Nederland volgde deze week het nieuws dat ook Tata Steel ingrijpt
vanwege de tegenvallende resultaten in de Europese automotive sector.
China is inmiddels bezig met het scheiden van het kaf van het koren in
zijn automotive sector, wat niets afdoet aan de opkomende concurrentie
van Chinese fabrikanten als Polestar en BYD, en vanuit de VS bouwt Tesla
stevig door aan uitbreiding van de productiecapaciteit.
Problemen Europese autofabrikanten
De draai naar elektrische auto’s is door veel Europese
autofabrikanten (te) laat ingezet. Volkswagen heeft wederom een
ambitieus programma aangekondigd voor het introduceren van elektrische
modellen. Dit keer zijn ook daadwerkelijk bezig met het realiseren van
de doelstellingen. De eerste fabriek is omgebouwd en ook hebben ze een
datum gegeven wanneer ze stoppen met de ontwikkeling van nieuwe
brandstofmotoren. De plannen lijken daarmee af te wijken van de vorige, dit keer zet Volkswagen vol in op elektrische auto’s,het kan daarmee ook schade berokkenen aan concurrenten en de doorbraak van elektrisch rijden in de EU en VS versnellen.
De fusie tussen PSA en Fiat-Chrysler (FCA) lijkt volgens kenners niet uit kracht geboren. Beide bedrijven zijn op zoek naar schaalgrootte om de benodigde investeringen in R&D vol te houden en om de achterstand in de overstap naar elektrische auto’s in te lopen. Met name FCA loopt achter op dat punt:
FCA moest ook vanwege de toegenomen vraag naar elektrische auto’s op zoek naar een partner. Het bedrijf loopt zelf hopeloos achter met de elektrificatie van het modellenaanbod. Fiat heeft nog geen elektrische auto in massaproductie. Groupe PSA heeft dat wel.
BMW heeft haar eigen problemen. In de VS is de BMW 3 serie na de Toyota Prius de meest ingeruilde auto voor een Tesla, volgens onderzoek van Bloomberg. BMW verkoopt nog steeds meer voertuigen in de VS dan Tesla, maar als rekening gehouden wordt met marktaandeel dan voert BMW volgens Bloomberg de lijst aan van meest kwetsbare fabrikanten.
Daimler, het moederbedrijf van Mercedes, en een van de twee
vlaggenschepen als het gaat om onbeperkt scheuren op Duitse snelwegen
heeft ondertussen haar eigen problemen. Daimler heeft plannen aangekondigd
om tot 1,6 miljard Euro per jaar te besparen. Een deel van dat geld is
waarschijnlijk bedoeld om een spaarpot op te bouwen om dreigende boetes
van de EU te betalen. Door de toenemende populariteit van SUV’s lukt het
Mercedes namelijk niet om de gemiddelde CO2 uitstoot van de verkochte
voertuigen op het door de EU voorgeschreven doel te krijgen.
Mercedes loopt, net als FCA en PSA, achter bij elektrificatie van zijn
vloot en met de verkoop van waterstofauto’s wil het ook nog niet echt
vlotten.
De CO2 doelstellingen van de EU spelen overigens ook andere Europese autofabrikanten parten. Kredietbeoordelaar Euler Hermes becijferde in mei dit jaar
dat de boetes op zouden kunnen lopen tot 30 miljard Euro per jaar, op
een jaarwinst van 80 miljard Euro. Een probleem dat ook de toeleverende industrie raakt.
Dat de Europese autofabrikanten in zwaar weer zitten, begint nu ook
effecten te hebben in de keten. Waren het eerst de toeleveranciers rond
Eindhoven, inmiddels heeft ook Tata Steel bezuinigingsmaatregelen aangekondigd. Waarbij Tata verwijst naar de slechte marktomstandigheden, onder andere in de Europese autoindustrie.
Tesla
Tesla, waar ik vorig jaar een aantal keer aandacht aan heb besteed, zit nog steeds in een achtbaan.
Al lijkt de boel wel te stabiliseren. De problemen bij het opschalen
van de productie van de Model 3 in de Amerikaanse fabriek zijn inmiddels
onder controle en Tesla levert een gestage stroom auto’s af. De Model 3
verkoopt zowel in de VS als in verschillende EU landen goed. In de VS
stond de Model 3 in het derde kwartaal van 2019 in de top van best
verkochte modellen en in de top 10 van modellen die de meest omzet genereren. Tesla domineert de Amerikaanse markt voor elektrische auto’s met een marktaandeel van 77%.
De fabrikant domineert ook de markt voor luxe sedans en verkoopt er
meer dan Mercedes C-klasse en BMW 3-serie samen. Tesla weet ook als een
van de weinige merken de merkloyaliteit van mensen te doorbreken.
De Chinese fabriek, die vorig jaar werd aangekondigd, is inmiddels
grotendeels gereed en operationeel. De eerste kleine series van Chinese
Model 3 voertuigen is inmiddels in de buitenlucht gesignaleerd. Het is
wachten op het opschalen van de productie in China. Tesla heeft in de VS
bewezen dat te kunnen, dus de kans is groter dat het ook in China gaat
lukken. Inmiddels heeft Tesla ook bekend gemaakt dat de vierde fabriek
in de buurt van Berlijn, Duitsland, komt te staan. Daarmee vissen
Nederland, Frankrijk en andere EU landen achter het net.
China
China heeft de financiële voordelen voor het aanschaffen van
elektrische auto’s afgelopen jaar fors verlaagd, zonder de doelstelling
voor het aandeel elektrische auto’s te verlagen. Door het wegvallen van
de ruime vergoedingen zijn veel Chinese fabrikanten in de problemen gekomen.
Vooral fabrikanten van technisch slechte producten. Tegelijkertijd
biedt het vasthouden aan de doelstellingen ruimte voor autofabrikanten
die wel kwaliteit leveren om marktaandeel te vergroten. Het gaat dan
zowel om Chinese als buitenlandse fabrikanten. Tegelijkertijd zetten
Chinese fabrikanten als BYD en Polestar onverminderd in op het vergroten
van hun marktaandeel in het buitenland. De tijdelijke terugval in de
Chinese verkopen van elektrische auto’s zijn dan ook niet iets om wakker
van te liggen. Het is eerder het gevolg van een beproefde methode van
industriepolitiek, die China eerder toepaste bij de productie van
zonnepanelen. Ook in die sector zijn de subsidies een aantal keer fors
verlaagd om de kostprijs verder omlaag te brengen en om zwakkere
bedrijven van de markt te verdrijven.
Conclusie
In de EU lijken de CO2 normen voor autofabrikanten de komende jaren eindelijk te gaan bijten met dreigende boetes voor verschillende autofabrikanten. Al zou het beter zijn als ze deze voorkomen door hun inspanningen voor het verkopen van elektrische auto’s te vergroten, zodat de SUV afgevoerd kan worden uit de lijst van grootste oorzaken van de stijgende CO2 emissies. Voor de werkgelegenheid in de Europese auto-industrie is het te hopen dat meer autofabrikanten het pad van Volkswagen volgen en daarin succesvol zijn. Zo niet, dan is het een kwestie van tijd totdat met name Chinese autofabrikanten de Europese markt overnemen.
Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.