Negatieve boodschap vergroot skepsis

Ben ik toch niet de enige met een hekel aan de ‘help de wereld vergaat, koop een spaarlamp’ mentaliteit van veel milieucommunicatie. Onderstaand onderzoek is nogmaals een bevestiging van het belang van positieve communicatieboodschappen:

Dire messages about the impact of global warming may increase scepticism because they contradict a commonly held belief that the world is a just and orderly place. This is the conclusion of new psychological research which investigated the reaction of individuals to messages about global warming.

Despite the increasing amount of scientific evidence for global warming, there appears to be an increasing number of people who consider global warming to be non-existent or unrelated to human activities. Public appeals to increase pro-environmental behaviour often emphasise the severity of potential impacts of climate change. Ironically, it could be that these appeals are increasing scepticism in global warming.

The study investigated the role of ‘just world beliefs’, which are beliefs that the world is a fair and orderly place where rewards and punishments are delivered to those that deserve them accordingly. Information on the devastating impacts of climate change can threaten these ‘just world beliefs’, as they suggest a chaotic future in which innocent children will suffer. In order to hold onto their beliefs, individuals may deny or discount the evidence of global warming, resulting in increased scepticism and ultimately a decreased willingness to change their behaviour.

Using a sample of undergraduate students in the USA, the study indicated that the greater the belief in a just world, the more likely participants would become sceptical about climate change after reading a newspaper article that detailed the devastating consequences of global warming. However, if they read an article that communicated some positive messages in terms of finding solutions to carbon emissions, then the level of belief in a just world had no effect on scepticism.

The researchers further investigated the link between just world beliefs and scepticism about global warming. They experimentally manipulated the level of belief in a just world by exposing participants to just world beliefs in a language comprehension test. They discovered that those who had been exposed to just world statements demonstrated higher levels of scepticism after watching a 60 second video with a dire message about global warming, compared with those who had been primed to believe in an unjust world. Those exposed to just world beliefs were also less willing to change their lifestyle to reduce their carbon footprint.

The research indicates that dire messages about global warming which aim to encourage pro-environmental behaviour could in fact backfire and produce more scepticism and less positive behavioural change. This could be because the message challenges deeply held beliefs about the fairness of the world. However, if messages are delivered in a positive frame that refers to potential solutions then beliefs in a just world are not confronted so strongly and we remain open to global warming and our ability to contribute towards mitigation.

The study only involved Americans and researchers suggest that Americans may hold stronger just world beliefs than other nationalities. More research in this area is needed with other populations and to investigate more specifically which part of just world beliefs, e.g. fairness or predictability, conflict with negative global warming messages.

Download article

Source: Feinberg, M. & Willer, R. (2010) Apocalypse Soon? Dire messages reduce belief in global warming by contradicting just-world beliefs. Psychological Science. Doi: 10.1177/0956797610391911.

Onze zonneboiler komt eraan :-)

Komende woensdag is het zover, dan wordt onze zonneboiler geïnstalleerd. Het was al ons voornemen bij de verhuizing, maar het heeft wat langer geduurd om alles goed uit te zoeken. Als me een ding duidelijk is geworden is het namelijk wel dat de communicatie en informatievoorziening over zelfopwekking van warmte of energie (anders dan via aardgas) uitermate belabberd is (bv. met rekenvoorbeelden op basis van het prijspijl van 2002…). Ook de kennis en kwaliteit van de aanbiedingen die we hebben ontvangen liep behoorlijk uiteen.

Dat betekent dus veel zelf uitzoeken en voor een deel gewoon de knoop doorhakken. Want laat ik over een ding duidelijk zijn: de terugverdientijd van onze zonneboiler? Geen idee, waarschijnlijk een jaar of 10 a 12. Alleen heeft u zich ooit afgevraagd wat de terugverdientijd is van die nieuwe keuken van 20.000 euris? Of van uw nieuwe auto? Of van uw nieuwe mobiele telefoon? I rest my case…

De verschillende opties

In een vorig bericht over energiebesparing in eigen huis heb ik al beschreven dat we een tweetal types offertes hadden ontvangen. Een zonneboiler van Solesta (vlakke plaat met terugloop) en HR Solar (vlakke plaat met glycol). Begin dit jaar heb ik voor de leuk toch ook nog maar even geïnformeerd bij een collega die zelf een zonneboiler heeft geïnstalleerd van 2 Improve. Hij was dik tevreden en gaf aan dat hij op eerste kerstdag ruim boven de 60 graden Celsius zat in zijn systeem met heatpipes. Kortom: alle reden om de adviezen van de leveranciers in de wind te slaan en door te zeuren om een systeem met vacuümbuizen. De meerkosten van de heatpipes van Rivusol ten opzichte van de vlakke plaat collector van HR Solar viel met Euro 300 erg mee. De totale warmteopbrengst van het HR Solar systeem is hoger dan de heatpipes, maar de vacuümbuizen geven een hoger rendement in na- en voorjaar. Het seizoen waarin de behoefte aan warmwater ook wat groter is als je verregend thuiskomt, vandaar de keuze voor heatpipes.

Voordelen zonneboiler

Aangezien we een verwarmingssysteem met hoge temperatuur hebben is aansluiting van de zonneboiler op onze verwarming volgens onze installateur nauwelijks interessant. Ongeveer eenderde van ons gasverbruik is echter gerelateerd aan warm tapwater. Het systeem dat we hebben gekozen zou daar ongeveer 60 tot 80% van kunnen besparen. Dat is naar verwachting een besparing van ongeveer 300 m3 gas (bij een jaarverbruik aan gas van ongeveer 1500 m3, waarvan 500 m3 voor warm tapwater).

Daarnaast zullen de vaatwasser en wasmachine ook voorzien worden van een hotfill aansluiting, zodat we ook 10 tot 30 procent besparen op het electriciteitsverbruik van deze apparaten.

Tot slot zal ons huis volgens het energieprestatieadvies dat we vorig jaar hebben laten uitvoeren door de installatie van de zonneboiler een label stijgen, van C naar B. Niet dat lagere energierekeningen in Nederland al veel effect hebben op de waarde van een huis, maar in Amerika kan een verlaging van de energierekening met $1 leiden tot een stijging van de waarde van het huis met $20. Als dat in Nederland ook op zou gaan dan was ons huis met een besparing op de rekening van rond de 250 euro ineens 5.000 Euro meer waard…

Uit warmte kun je ook prima elektriciteit winnen. Wat de zonneboiler nog interessanter zou maken, aangezien er op zomerse dagen waarschijnlijk overcapaciteit aanwezig zal zijn. Helaas zijn er in Nederland nog geen ontwikkelingen om met de overtollige warmte van zonneboilers elektriciteit op te wekken. Er zijn wel gasgestookte hr ketels met een sterling motor voor elektriciteitsopwekking, maar voor zonneboilers is dat in Nederland nog toekomstmuziek. Al schijnt er wel een Canadees bedrijf bezig te zijn met een veelbelovende techniek… En dan wordt zonnewarmte ineens veel interessanter. Het vergt wel wat elektrotechniek om door te schakelen naar een tweede circuit waarin de thermo-acoustische motor wordt aangezet tot energieopwekking (zonder dat de boiler over de kook gaat), maar dat mag toch geen probleem zijn?

Subsidie

Het gekozen systeem geeft recht op een subside van Euro 1.100. Het wordt nog even afwachten of die ook toegewezen wordt, want de nieuwe regeling is nog niet gepubliceerd. Volgens de site van Agentschap NL is de pot voor zonnewarmte en grondgebonden warmtepompen echter al volledig volgetekend. In het ergste geval betekent dat dus een tegenvaller van Euro 1.100. Aan de andere kant heb ik de afgelopen jaren al vele malen gehoord van afnemers, leveranciers en installateurs dat de Nederlandse subsidieregelingen voor duurzame energie een loterij zijn. Wat dat betreft is het bewonderenswaardig dat er ondernemers zijn die hun bedrijf weten op te bouwen op subsidieregelingen die slechts een paar dagen tot maanden per jaar geopend zijn.

Financiering

De financiering van de zonneboiler danken we aan het niet schrappen van de hypotheekrenteaftrek door het huidige Kabinet. Per jaar krijgen we naar verwachting zo’n 3 tot 4 duizend Euro terug van de belastingdienst. Dat geld zullen we de komend jaren inzetten voor de volgende zaken:

  1. Energiebesparende maatregelen
  2. Eigen decentrale, duurzame energieopwekking
  3. Vervroegd aflossen van de hypotheek
  4. Overige woningverbeteringen

Ik geef toe dat daarmee mijn doldwaze zomeridee uit 2009 een iets andere invulling krijgt: niet het energiebedrijf, maar de belastingbetaler betaald mijn energierekening.

Overigens ben en blijf ik vurig pleitbezorger van de (gecontroleerde) afschaffing van de hypotheekrenteaftrek. We zullen de hypotheekrenteaftrek niet terugstorten aan de belastingdienst (zoals Staatssecretaris Bleker recent voorstelde in Nieuwsuur), maar via energiebesparende en energieopwekkende maatregelen dragen we wel ons steentje bij aan het halen van de duurzame energie en energiebesparingsdoelstellingen. Als energieopwekking voor de meter goed geregeld wordt willen we misschien nog wel een keer mee-investeren in een grote windmolen, zonder dat daar subsidie voor nodig is.

Dergelijke investeringen voorkomen ook dat we bij oplopende energieprijzen (gas en/of elektra) last krijgen van energiearmoede. Want het ontslaan van ambtenaren mag volgens Minister De Jager dan goed zijn voor de economie, voor een gezin met een kind op de kinderopvang vraagt het ook heel wat lastige beslissingen. Want kind op de kinderopvang kost ons netto ongeveer Euro 300 per maand, maar het kind van de kinderopvang halen maakt het met de Hollandse wachttijden voor kinderopvang praktisch onmogelijk om terug te keren naar een anderhalf of tweeverdieners situatie.

Jean-Paul Close over cultuurverschillen

Eerder dit jaar heb ik kennis gemaakt met Jean-Paul Close, initiatiefnemer van Stad van Morgen. Via het weblog van Wouter de Heij kwam ik onderstaande presentaties van Jean-Paul Close tegen.

In het eerste deel geeft hij zijn persoonlijke verhaal, wat zijn interesse in cultuurverschillen verklaart. In het tweede deel gaat hij in op wat deze cultuurverschillen betekenen voor samenwerking tussen mensen uit verschillende culturen. Tevens geeft hij in het tweede deel een boeiend overzicht van het verschil tussen het zelfbeeld van de Nederlandse over hun cultuur en het beeld dat anderen in Nederland en anderen buiten Nederland hebben van de Nederlandse cultuur.

Gezien de voorkeurscoalitie van Rutte, Verhagen en Wilders, en de daarmee ongetwijfeld weer oplaaiende discussie over integratie boeiend kijk- en vooral denkvoer. Het verbeteren van de communicatie met de grote groep Nederlanders die angst heeft voor de veranderingen die zich voordoen in de Nederlandse samenleving lijkt me namelijk de eerste stap om te zorgen dat de beelden over de Nederlandse cultuur weer congruent worden. En die communicatie hoort zich dan niet alleen te richten op hoger opgeleiden, maar juist op de onder- en middenklasse die nu het gevoel heeft buiten de boot te vallen in het Haagse.

Deel 1

Deel 2