Duurzaam bankieren bij de ASN

Afgelopen maandag schreef De Pers een stuk over de ASN Bank. Een van de duurzaamste banken van Nederland volgens de Eerlijke Bankwijzer en ook de bank waar ik mijn spaargeld heb ondergebracht. De Pers bekeek de wijze waarop de ASN bank de haar toevertrouwde spaargelden investeert. Conclusie: het grootste deel zit in hypotheken (4,4 miljard Euro) inclusief die van moederbank SNS Bank en in staatsobligaties (2,6 miljard Euro).

Hypotheekportefeuille

De hypotheekportefeuille van de ASN is duurzaam volgens een geciteerde woordvoerder van de ASN bank, omdat de betreffende hypotheken onder de NHG vallen. Nu heb ik zelf ook een hypotheek met NHG, maar ik kan me niet herinneren dat er bij de verstrekking van NHG iets gevraagd werd over duurzaamheid. Hooguit een check op de hoogte van de schuld en de draagbaarheid van de schuldenlast voor de hypotheeknemer. Of de ASN enkel investeert in het deel van de hypotheek dat onder NHG valt vermelt het artikel niet.

In een reactie op het artikel in De Pers kiest de ASN-bank een heel ander aspect van duurzaamheid voor haar investeringen in hypotheken. De ASN stelt dat wonen een mensenrecht is en dat de ASN bank via de leningen onder NHG belegt in leningen voor mensen met modale inkomens, die een steuntje in de rug te geven om de aanschaf van een eigen woning mogelijk te maken.

Staatsobligaties

Bij de staatsobligaties valt me in de portefeuille van 2010 (uit jaarverslag 2010) op dat Nederland een groot deel uitmaakt van de portefeuille. Ik vraag me wel af hoe lang Nederland nog in het zogenaamde beleggingsuniversum van de ASN bank blijft. Het PBL geeft al jaren aan dat het energiebeleid te kort schiet om de doelstelling van 14% duurzame energie te halen (de laatste prognose die ik heb gelezen met het huidig beleid is 9%, dat kan oplopen tot 12% als de Green Deals effect hebben) en het energiebesparingsbeleid gaat minder goed dan verwacht.

Tegelijkertijd investeert de Nederlandse overheid via Energiebeheer Nederland in de zoektocht naar en winning van fossiele brandstoffen op Nederlands grondgebied, waaronder onze eigen teerzand olie uit Schoonebeek. Ook onthulde The Guardian eerder dit jaar dat Nederland in Brussel lobbiet voor het voorkomen van een specifiek CO2-label voor Canadese olie uit de teerzandvelden. Begrijpelijk gezien de Nederlandse investeringen in winning van (Nederlandse) teerzandolie … Buiten het energiebeleid zijn er natuurlijk meer natuur– en milieuzaken waar je je vraagtekens bij kunt zetten, net als bij een aantal ontwikkelingen vanuit de overheid op sociaal terrein.

Bedrijfsportefeuille

Wat jammer is en blijft is dat de ASN zo weinig uitleent aan bedrijven en ondernemers, zoals de Triodos wel doet. Het is ogenschijnlijk veiliger om in staatsobligaties en hypotheken te beleggen, maar zelf neem ik met plezier met een iets lager rendement genoegen als dat betekent dat mijn geld daadwerkelijk in zaken als duurzame energie en duurzame bedrijven wordt geïnvesteerd. Bij Zon Zoekt Dak, de collectieve inkoopactie voor zonnepanelen van Stichting Natuur & Milieu, beperkte de ASN zich ook tot een beoordeling van de duurzaamheid van de leverancier en installateur. Deelnemers die financiering nodig hadden waren aangewezen op Greenloans, onderdeel van staatsbank ABN-Amro. Waarmee de ASN een kans liet liggen (in mijn ogen), Natuur en Milieu lijkt de commerciele kans van collectieve inkoop beter gezien te hebben.

Ik heb al eerder betoogd dat de ASN ook haar klanten een actievere rol kan laten spelen. Al lijken nieuwkomende crowdfundingplatforms als Symbid en Share2Start daar actiever op in te spelen. Wat betekent dat het geld dat we langer kunnen missen steeds minder in beleggingsfondsen van de ASN terecht komt en steeds meer rechtstreeks naar ondernemers vloeit via met name MyC4 (Afrika) en Symbid.

Sustainable investment competition

I’ve been busy developing a simple sustainable investment competition for some time now. As I get questions from people to introduce the same concept in their organisation I herewith publice the concept under a Creative Commons license.

Name: Sustainable Investment competition

  • Platform to be used: MyC4
  • Competition is open for all employees of the organisations (and others if they like).

Amount to be invested: between starting at Euro 20 and Euro 100 and allowing any multitude of Euro 20.

  • Duration 3 months (possibillity to prolonge).

People can score on 2 elements:

  1. Rate of Return (ROR) as measured by MyC4watch.com
  2. Social Rate of Return (measured by the number of MDG markers of the opprotunities invested in per euro invested).

We’ll give 3 price:

  1. Best Social Investor (best combination of 2 below);
  2. Best investor (based on rate of return);
  3. Most social person in the world (based on Social ROR).

The thirst reward will get the best/highes/most honourable reward, as people should try to experience that there may be trade offs between ROR and Social ROR.

Optional:

  • Anounce the total amount invested and the number of competitors at the end of the competition;
  • Anounce the largest investor

Remarks?

Do you have any remarks, improvements? Let me know in the comments!

Do you copy the concept, please let me know and give me a linkback and update on your experience 🙂

Mooie quotes uit de NRC

Op 28 december stond er een interview met Bart Jan Krouwel, directeur maatschappelijk verantwoord ondernemen van de Rabobank, in de NRC. Helaas is het me niet (meer) gelukt om een link naar het artikel te vinden, maar een aantal citaten wil ik de bezoeker van mijn blog niet onthouden.
Doorgaan met het lezen van “Mooie quotes uit de NRC”

Win 1000 euro met een duurzaam beleggingsidee

Wilt u 1000 euro verdienen? Geld om een eigen duurzaam beleggingsfonds mee te beginnen? Dan moet u meedoen met de jubileumwedstrijd van Eenhoorn Financieel Advies (25 jaar ervaring in duurzaam beleggen!) en P . U moet ons dan wel vertellen waarin u wilt investeren als we de wereld duurzamer willen maken en tegelijkertijd een goed renderende belegging willen realiseren. Met andere woorden: knutsel uw eigen beleggingsfonds bij Eenhoorn Financieel Advies in elkaar…

De criteria zijn:

  • het mag om een bestaande activiteit gaan of een te verwachten toekomstige activiteit,
  • de activiteit mag bedrijfsmatig van aard zijn, maar hoeft dat (nog) niet te zijn; het kan ook om een technologie gaan, of om een grondstof.
  • de activiteit moet duurzaam zijn
  • de activiteit moet gaan renderen

Helaas staat er geen slotdatum bij vermeld, snel insturen dus…

Meer info bij P+. Het wedstrijdformulier staat op de site van Eenhoorn Financieel Advies

ASN stapt uit Cisco

Altijd weer stoer als een klein bankje tegen een reus zegt dat ze op zoek mogen naar een andere investeerder. Dialoog met het bedrijf mislukt, conclusie getrokken: uitstappen.

De ASN Bank heeft vandaag het Amerikaanse Cisco Systems verwijderd uit het beleggingsuniversum omdat het bedrijf zich niet verantwoordelijk voelt voor het feit dat o.a. de routers die zij leveren aan de Chinese overheid worden gebruikt voor internetcensuur en dus het schenden van mensenrechten.

Ik ben benieuwd naar de reactie van Cisco. Ik weet dat Albert Heijn en de Wereldbank in het verleden niet blij waren met het besluit van de ASN om ze uit het beleggingsuniversum te halen. Ik weet niet

Bron:

Reactie Rabobank op Zembla uitzending

De reactie van de Rabobank op mijn email van 10 juni is binnen (zie ook deze eerder post). Belangrijkste punten in het antwoord:

  1. Bewustwording van MVO binnen de organisatie is een weerbarstig proces.
  2. Relaties met bestaande klanten zijn niet altijd op korte termijn te beëindigen.
  3. De Rabobank kiest voor dialoog, maar is niet verantwoordelijk voor de keuzes van bedrijven die ze financiert.
  4. Verduurzaming van de bedrijfsvoering heeft onze voortdurende aandacht.
  5. Per onderneming die bekritiseerd is in de uitzending van Zembla van 10 juni zal de Rabobank bezien of de financieringsrelatie wordt voortgezet. Als dat gebeurt zal dit onderbouwd worden.

Vanuit actief aandeelhouderschap valt overigens te twisten over het derde punt en het vierde was in mijn bestuurstijd de dooddoener om van zeurende leden af te komen… Maar oordeel zelf, de hele reactie van de Rabobank is hier te lezen. Vooralsnog krijgen ze het voordeel van de twijfel. Hoewel ik daar bij moet zeggen dat ik de VBDO Quick Scan over het stemgedrag van Nederlandse banken (naast de Rabobank, ook Fortis, ING, ASN, ABNAMRO, Triodos en SNS) nog niet heb gelezen. Hoewel ik moet zeggen dat de Rabobank in ieder geval sneller reageert dan ABP op mijn tweede mail.

Meer info:

Brief Rabobank n.a.v. Zembla uitzending

Geachte directeur van Rabobank,

In de uitzending van Zembla van 10 juni 2007 wordt uw bank herhaaldelijk genoemd als financier van bedrijven die zich bezig houden met de productie van clusterbommen en mijnen, milieuvervuilende industrieën (zoals Freeport-McMoran) en bedrijven die geen fatsoenlijk arbeidsomstandigheden voor hun werknemers of de werknemers van hun leveranciers creëren (zoals Wal-Mart).

Als klant van uw bank, die voor de Rabobank heeft gekozen vanwege het duurzame en maatschappelijk betrokken imago dat u zich in uw reclamecampagnes aanmeet ben ik geschrokken van een aantal beleggingen en financieringen van de Rabobank Group. In de media en in relamecampagnes doet uw bank grote moeite om zichzelf neer te zetten als een maatschappelijk verantwoorde bank.

Graag verneem ik van u welke beleidswijzigingen u bereikt hebt door middel van actief aandeelhouderschap bij bedrijven die de Rabobank Groep financiert. Of op welke termijn uw actieve aandeelhouderschap tot concrete wijzigingen moet leiden bij bovengenoemde type van bedrijven om voor financiering door de Rabobank Group in aanmerking te blijven komen.

Daarnaast wil ik inzicht in de bedrijven die de Rabobank Group financiert. Transparantie is m.i. een essentieel onderdeel van maatschappelijk verantwoord ondernemen. De Rabobank kan daarbij een voorbeeld nemen aan de twee koplopers op het gebied van maatschappelijk verantwoord bankieren (Triodos en ASN-bank) en aan de pensioenfondsen ABP en PGGM.

Met vriendelijke groet,

Krispijn Beek

Een afschrift van deze mail is verzonden aan de VBDO en geplaatst op mijn weblog.

Wat doet jou bank met je geld?

Op 18 maart had Zembla een uitzending over de investeringen van Nederlandse pensioenfondsen in milieu- en mensonvriendelijke bedrijven. Vandaag hadden ze een soortgelijke uitzending, maar nu over de vier grootste Nederlandse banken. Te weten: ABN-AMRO, ING/Postbank, Fortis en Rabobank. Ook deze vier kwamen er niet echt goed vanaf. Alle vier de banken beleggen in aandelen van producenten van clusterbommen en landmijnen, ook verstrekken ze alle vier leningen aan dergelijke producenten.

Ook hebben alle vier de banken geld geïnvesteerd in Freeport-McMoran. Het mijnbouwbedrijf dat niet zulke schone handen heeft in Indonesië. Milieudefensie voerde 10 jaar geleden al een keer succesvol actie tegen investereringen in Freeport door ABN-AMRO. Inmiddels zit ABN er weer in voor USD 5,4 miljoen. Daarnaast zitten alle vier de banken ook in bedrijven die het niet zo nauw nemen met arbeidsrechten.

De meeste banken wilden niet reageren op de uitzending van Zembla, maar gaven aan via actief aandeelhouderschap de bedrijven van binnenuit te willen veranderen. Dat roept bij mij altijd twee vragen op:

  1. Waar kan ik dat stemgedrag terugvinden?
  2. Wat doet de bank als een bedrijf haar beleid niet wenst aan te passen?

Het antwoord op de eerste vraag is vanaf morgen voor een deel bij de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling te vinden, dan publiceert de VBDO het onderzoek ‘VBDO quickscan series, voting on sustainability by seven Dutch banks’.

Wat ook naar voren kwam in de uitzending is dat verschillende goede doelen hun vermogen beleggen in dezelfde bedrijven. Ook de SP zat bij een van de vier banken (te weten ING/Postbank). Helaas kan ik nergens vinden waar GroenLinks z’n bankzaken regelt, maar ik heb de vraag wel bij het partijbureau neergelegd.

Zelf zien wat je bank doet op het gebied van klimaat? Voor klimaat heeft Milieudefensie het samengevat op de site Niet met mijn geld.nl. Ik heb n.a.v. de uitzending van Zembla een mail gestuurd aan de Rabobank.

Bronnen:

Duurzame porno & wapens?

Volgens ABP kan dat best, want:

Het ABP sluit niemand uit maar gaat in gesprek met bedrijven waar het in belegt.

Zo begint het ingezonden stuk van Eugene Rebers (senior counsel ABP Vermogensbeheer) optimistisch om aan het eind te concluderen dat het uitsluiten van sectoren kortzichtig is en dat uit het artikel

(…) blijkt dat het ABP duurzaam beleggen structureel heeft verweven in zijn processen.

Helaas moet ik de heer Rebers teleurstellen, het wordt mij geheel niet duidelijk uit zijn ingezonden brief hoe ABP duurzaamheidscriteria in haar bedrijfsproces borgt. Wie de Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van ABP (pdf) leest snapt waarom, daarin staat namelijk het volgende als belangrijkste doelstelling:

De doelstelling van ABP’s beleggingsbeleid is het behalen van een maximaal reëel lange-termijn rendement ten behoeve van de (gewezen) deelnemers in het pensioenfonds.3 Het bestuur bepaalt welke risico’s ABP bereid is daarbij te aanvaarden, met inachtneming van de opbouw van het deelnemersbestand, de vereiste solvabiliteit en de wenselijkheid van stabiele premies. ABP vraagt alle betrokkenen bij haar beleggingsproces absolute prioriteit te geven aan deze beleggingsdoelstelling.

ABP heeft bewijst in haar beleggingsbeginselen nog wel wat lippendiensten aan duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen, maar uiteindelijk is alles ondergeschikt aan bovenstaande doelstelling. Zoals ook blijkt uit deze passage op pagina 11:

ABP beoordeelt elke belegging zuiver op grond van risico- en rendementsoverwegingen. Volgens de prudent person regel is daarbij op voorhand geen enkele afzonderlijke beleggingscategorie, beleggingsinstrument of beleggingstechniek uit te sluiten, omdat steeds wordt gekeken naar het effect van de belegging op

Waar zijn MVO en de dialoog van de heer Rebers gebleven? Geen idee, ik kom ze niet tegen in de verklaring inzake de beleggingsbeginselen. Mijn conclusie is dan ook dat ABP is ingehaald door de tijdsgeest t.a.v. MVO en duurzaamheid. Tijd dat de deelnemersraden (vakbonden en overheidswerkgevers) de verklaring inzake de belegginsbeginselen van ABP weer in lijn brengen met de huidige verwachtingen.

Want ook de aangekondingde opening van zaken over de portefeuille is nog niet terug te vinden op de site van ABP. Laat staan dat makkelijk terug te vinden is wat de uitkomsten zijn van de dialoog die ABP al 10 jaar zegt te voeren met bedrijven waarin het investeert. Heeft Freeport-McMoran (om een willekeurig voorbeeld te noemen) bijvoorbeeld haar leven gebeterd in Indonesië onder druk van de dialoog met ABP? Zo niet, wat gaat ABP hieraan doen? Eeuwig doorpolderen en praten, of zijn er ook consequenties van niet doen wat ABP als investeerder verwacht? Al met al binnenkort maar eens een derde brief schrijven, dit maal aan ABVAKABO-FNV over hun inzet in de deelnemersraad.

Bron: Duurzaam beleggen in wapens en porno kan best , Eugene Rebers, 19 april 2007 ’Duurzaam levert prima rendement’, PIet Sprengers, 20 april 2007

Duurzaamheid en private equity

Dit weekend stond er een interview in de NRC met Peter Blom (bestuursvoorzitter Triodosbank) over de verhouding tussen private equity en hedge funds aan de ene kant en duurzaamheid aan de andere kant. Hierin stelt hij de korte termijn waarop private equity zich vaak richt op gespannen voet staat met duurzaamheid. Vooral doordat sommige aandeelhouders doen alsof ze nog nooit van de maatschappelijke relevantie van ondernemen hebben gehoord.

Ik weet niet of ik het volledig met hem eens ben, maar de spagaat tussen snelle koerswinst en het streven naar het verduurzamen van productie en consumptie op de lange termijn zie ik we. Het is de logische andere kant van de eis tot transparantie die de pensioenfondsen de afgelopen maand massaal te horen naar aanleiding van een uitzending van Zembla over pensioenfondsen.

Een eis die je ook bij private equity zou moeten neerleggen en waar ik ABP ook naar gevraagd heb in mijn email van 31 maart (zonder reactie tot op heden). Ik denk namelijk niet dat er een aandeelhouder of pensioenpremieafdrager is die tegen het maken van meer rendement is, als het gaat om bedrijven die slecht presteren of om profiteren van imperfecties in de marktwerking. Waar het wel om gaat is dat je wilt zien hoe, namens wie en volgens welke strategie deze fondsen werken. Net als ik dat van ‘normale’ bedrijven waar ik zaken mee doe wens te weten.

Helaas geven onze eigen pensioenfondsen nog steeds geen openheid van zaken als het gaat om hun deelnemingen in private equity fondsen. Of het nu gaat om bedrijvenopkopers of om hedgefunds, het blijft een raadsel waar ons pensioengeld heengaat. Het is dus ook onduidelijk hoe pensioenfondsen hun deelname aan private equity fondsen inzetten om lange termijn doelstellingen te borgen en duurzaamheid na te streven

Overigens verbaast me dat niks na het bijwonen van een bijeenkomst van het Actuarieel Genootschap (AG) en de VBDO afgelopen week (Klik hier voor het verslag op de site van het AG). Het leek wel alsof ik dik tien jaar terug was in de tijd en tijdens het eerste jaar van m’n studie met bedrijfsmanagers stond te praten: ‘Milieu? Duurzaamheid? Lange termijn? Wat moet dat kosten dan?’ Openheid, transparantie: dat wilde hun deelnemers niet, die wilde gewoon het hoogste pensioen voor het minste geld. En de ophef over de Zembla uitzending dat was allemaal emotie… Oftewel achterhaald denken, ingehaald door de tijd en waarschijnlijk net zo goed met de computer als Wim Kok jaren terug met de muis. Laten we hopen dat ze op tijd wakker worden. Of beter gezegd: tijd voor een wake-up call via de deelnemersraden waar de vakbonden inzitten.

Wat overigens wel opvalt in de publicatie van Profundo (pfd) die hoort bij de uitzending van Zembla is dat ABP fors in ExxonMobile zit. Een bedrijf dat niet bekend staat als het schoonste en netste jongetje van de klas, of wil ABP beweren dat ze achter de recente draai van ExxonMobile met betrekking tot klimaatverandering zitten?

Inmiddels heeft PGGM z’n aandelenportefuille op internet gepubliceerd. Ook ABP zou dat gedaan moeten hebben, maar op de site kan ik het vooralnog niet vinden. Mijn gegevens over ExxonMobile komen dan ook uit de NRC van vorige week.