Quote du Jour | Op ramkoers met Duitsland

In Trouw reageerde Rob de Wijk op de Nederlandse reactie op de voorstellen voor het steunpakket van de Europese Commissie. Hij blijft zich verbazen over dit gedrag, waardoor Nederland nu ook op ramkoers met bondgenoot Duitsland is komen te liggen. Iets wat niet echt in het belang van Nederland is, maar ja:

Nederland ziet de begroting als een huishoudboekje dat moet kloppen. Veel andere landen zien de begroting als een politiek instrument om iets te bereiken. Het gevolg van de Nederlandse boekhoudersmentaliteit is dat burgers in tegenstelling tot die in andere landen al jarenlang op de nullijn zitten. De koopkracht had kunnen stijgen als de staatsschuld iets groter was geweest.

Nederland is met zijn open economie een van de grootste profiteurs van de Euro. Door de muntunie kan Nederland tegen een gunstige wisselkoers naar de rest van de wereld exporteren. De zwakkere Zuid-Europese landen helpen ons aan die gunstige wisselkoers. Dat Nederlanders daar weinig van merken in hun portemonnee is een politieke keuze, geen wet van meden en perzen.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Coronasteun: het verschil tussen bedrijf en land

De afgelopen maanden is er volop discussie over de vraag of er voorwaarden gesteld moeten worden aan bedrijven die steun ontvangen vanwege de coronacrisis. Tegelijkertijd lopen er soortgelijke discussies over steun aan Zuid-Europa en overzeese gebiedsdelen. Wat daarbij opvalt is het verschil in voorwaarden voor steun aan bedrijven en voorwaarden voor steun aan Zuid-Europa en de Antillen.

Steun aan Zuid-Europa en Antillen

Zowel Zuid-Europa als de Antillen zijn zwaar geraakt door de coronacrisis. In met name Italië en Spanje is sprake van een groot aantal besmettingsgevallen en doden door het coronavirus. Beide landen hebben stevige beleidsmaatregelen getroffen om het virus in te dammen, wat voor forse economische schade zorgt. Op de Nederlandse Antillen ligt het aantal besmetting per miljoen inwoners een stuk lager dan in Italië en Spanje, met uitzondering van Sint Maarten.

Voor zowel Spanje, Italië als de Nederlandse Antillen geldt dat de economie in een stevige crisis terecht is gekomen. Voor al deze landen is toerisme een belangrijke sector van hun economie, waardoor momenteel veel inkomsten wegvallen en de werkloosheid stevig oploopt. In april betrok het kabinet bij monde van minister Hoekstra een harde lijn als het gaat om economische steun voor Spanje en Italië, van gezamenlijke eurobonds of het laten vallen van de bestaande voorwaarden aan noodsteun kon geen sprake zijn.

Begin april werd gewaarschuwd dat de armoede hard toeslaat op Curaçao en Sint Maarten. Staatssecretaris Knops stelt eisen aan het noodpakket. Daarbij gaat het onder andere om de hoogte van de salarissen in de publieke sector en transparantie over de financiële sector.

Bedrijfssteun

Deze week presenteerde het kabinet ook de tweede set van maatregelen voor het Nederlands bedrijfsleven. Bedrijven die gebruik willen maken van het nieuwe steunpakket mogen geen bonussen betalen of dividend uitkeren. Hiermee wordt gedeeltelijk tegemoet gekomen aan de kritiek die het eerste steunpakket opriep. Zo kon Booking.com, dat de afgelopen jaren al miljarden staatssteun ving via o.a. belastrulings en de expat regeling, zijn loonkosten bij de samenleving neerleggen. In het nieuwe steunpakket wordt echter niet echt doorgepakt als het gaat om belastingontwijking. Bedrijven worden niet verplicht om hun belastingrulings te openbaren of om aan te tonen dat ze in Nederland belasting afdragen. Bedrijven als Booking.com kunnen dus gewoon gebruik blijven maken van de staatssteun.

Met name de VVD keert zich tegen extra maatregelen aan het bedrijfsleven, zoals ook bleek bij de discussie over de redding van KLM. De VVD vreest daar dat eisen op gebied van duurzaamheid de KLM op achterstand zetten. Wat vreemd is, omdat op termijn de wereldwijde luchtvaartsector aan duurzaamheidseisen zal moeten voldoen om de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs te halen. KLM zou dus eerder koploper worden, waar binnen het Europees milieusteunkader ook extra financiële ondersteuning voor mogelijk is vanuit de staat.

Verschil

Het kabinet stelt harde voorwaarden op het gebied van economische hervormingen aan economische steun aan Zuid-Europa en de Antillen. Tegelijkertijd weigert het soortgelijke voorwaarden neer te leggen richting het bedrijfsleven. Veel van de voorstanders van eisen aan Zuid-Europa en de Antillen stellen zich op het standpunt dat dat nodig is om de steun van kiezers te behouden. Aan hen heb ik wel de vraag waarom het kabinet dan niet minstens net zoveel werk zou moeten maken van de aanpak van belastingontwijking door het bedrijfsleven? Zeker nu belastingontwijkers als Booking.com in Nederland wel massaal uit de staatsruif mee willen eten, maar weinig aan het collectief bijdragen.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Corona als herkansing voor de bankencrisis

In 2009 brak de bankencrisis uit, al snel gevolgd door de eurocrisis. Banken dreigden om te vallen en werden massaal overeind gehouden met staatssteun of door nationalisatie. Het was de eerste economische crisis waarbij het bedrijfsleven achter de schermen aandrong op extra duurzaamheidsmaatregelen. Momenteel zijn veel bedrijven wederom in zwaar weer geraakt door de maatregelen om het coronavirus te beteugelen en wederom klinkt de roep om de crisis aan te grijpen om bedrijven duurzamer te laten opereren. Op Europees niveau werd al gewerkt aan een Green New Deal, een term die tijdens de vorige crisis ook al rondzong. Tegelijkertijd klinkt de roep om bepaalde bedrijven, zoals Air France-KLM, tegen alle mogelijke kosten te redden. Tijd voor een terugblik en om als samenleving randvoorwaarden aan bedrijven die steun willen te formuleren.

Bankencrisis 2009

Tijdens de bankencrisis van 2009 werkte ik bij het Ministerie van Economische Zaken. De roep om duurzaamheidsmaatregelen vanuit het bedrijfsleven riep daar verwarring op, milieu en duurzaamheid hoorde je toch juist uit te stellen bij economische tegenwind? Wat het Ministerie gemist had was de mate waarin een deel van de Nederlandse bedrijven inmiddels meerwaarde wisten te creëren door duurzamer te ondernemen. De strategienotitie over duurzaamheid als kans, waar ik toentertijd aan werkte, werd op hoofdlijnen positief ontvangen door de leden van VNO-NCW. Dat was ook voor het ambtelijk apparaat van VNO-NCW wennen, want het meeste commentaar dat zij voorafgaand aan het overleg met de milieucommissie van VNO-NCW terug hadden gestuurd diende grotendeels als niet verzonden te worden beschouwd. Alleen de kritiek op de inzet op elektrisch rijden mocht ongewijzigd blijven staan.

Bij de Nederlandse banken die wankelden heerste ook onzekerheid over de voorwaarden die het rijk zou kunnen stellen aan staatssteun. Naast eisen aan de beloning voor bestuurders was de verwachting bij een aantal banken dat er eisen gesteld zouden worden ten aanzien van duurzaamheid. Samen met een collega werd ik informeel uitgenodigd voor een aantal verkennende gesprekken, waarvan het belangrijkste doel leek te zijn om te peilen welke voorwaarden er te verwachten waren van het Ministerie van Financiën. Samen met de bankmedewerkers bedachten we een aantal voorwaarden die duurzaamheid vooruit zouden helpen en die tegelijkertijd de internationale concurrentiepositie van Nederlandse banken zou versterken. Bij het Ministerie van Economische Zaken en bij Financiën vonden deze ideeën weinig gehoor, eerst moest de crisis aangepakt worden. Bij de steunpakketten voor de banken en verzekeraars werden dan ook nauwelijks eisen gesteld aan duurzaamheid, maatschappelijk verantwoord ondernemen of beloningsbeleid. Na verstrekking van de steun was er bij de banken ook geen behoefte meer om te praten over verduurzaming. Toen ik dit als gemiste kans van de crisis benoemde in het personeelsblaadje van Economische Zaken kwam dat me op een reprimande van de directie te staan, dat blaadje werd namelijk ook door Tweede Kamerleden gelezen… In het uiteindelijke economisch steunpakket werd wel 30 miljoen Euro uitgetrokken voor het stimuleren van duurzaam ondernemen, een fractie van de steun die aan de banken werd verstrekt en een fractie van wat eisen aan banken en verzekeraars tot effect zouden kunnen hebben gehad.

Coronacrisis

In de huidige coronacrisis wordt er wederom van verschillende kanten opgeroepen om in te zetten op verduurzaming van de economie. Er is een oproep van 170 Nederlandse wetenschappers, de Europese Commissie werkt aan een Green New Deal en 13 lidstaten, waaronder Nederland, roepen op tot een duurzaam economisch stimuleringspakket.

Vooral de oproep van de Nederlandse en Franse overheid roept bij mij vraagtekens op. Van de Europese Commissie wordt een groen stimuleringspakket verwacht, maar tegelijkertijd geen woord over vergroening in het debat over steun aan KLM. Tijdens het coronadebat van woensdag 8 april in de Tweede Kamer stelde PvdA-leider Lodewijk Asscher drie voorwaarden. Er moet rekening worden gehouden met werknemers, de staat moet zeggenschap krijgen en andere aandeelhouders moeten meebetalen. Geen woord over duurzaamheid of klimaatverandering, bij andere partijen is dat helaas niet veel anders in de plenaire zaal. De coronacris biedt echter een prima gelegenheid om de opening van Lelystad Airport en de uitbreiding van Schiphol te stoppen. Dan leeft het Kabinet zelf ook meteen voor wat ze aan de Europese Commissie vraagt: vergroen de economie. Wat betreft zelf meebetalen zou voor ieder bedrijf dat overheidsgeld ontvangt moeten gelden dat de topman fors in salaris terug mag, dat het bedrijf een claimemissie op bestaande aandeelhouders dient te doen, en dat dividend betaling en inkoopprogramma’s van eigen aandelen gestopt dienen te worden.

Luchtvaart

In de huidige coronacrisis zijn het vooral de luchtvaartmaatschappijen die hard schreeuwen om steun. Air France – KLM benoemt zichzelf tot vitale infrastructuur, terwijl je je toch af kunt vragen of het niet de OAD van de luchtvaart is. Tegelijkertijd is al een tijd duidelijk dat de luchtvaart een forse impact heeft op onze leefomgeving en gezondheid. Denk daarbij onder andere aan geluidsoverlast, luchtvervuiling, negatieve effecten op de Nederlandse natuur en de bijdrage van de luchtvaart aan klimaatverandering. Nu luchtvaartmaatschappijen in de touwen hangen en om overheidssteun vragen is het dus hoog tijd om lessen uit de vorige crisis te trekken en dit keer wel eisen te stellen. En vooral om niet in te gaan op de roep van luchtvaartbedrijven om de toch al slappe klimaatdoelen voor de luchtvaart verder te verwateren door het basisjaar aan te passen.

Juist nu de crisis nog volop huishoudt in de luchtvaartsector, want niet voldoen aan de eisen die de samenleving stelt aan overheidssteun betekent faillissement. Gelet op de zware lobby van de luchtvaart tegen milieumaatregelen, het betalen van normale belastingen en accijnzen en de enorme overlast die de luchtvaart voor omwonenden veroorzaakt is dit de ideale kans om de luchtvaart te dwingen weer binnen de grenzen van wat maatschappelijk aanvaardbaar is te functioneren. Het laatste getal dat circuleert voor Air France – KLM is 10 miljard Euro steun. Wat de vraag doet reizen of bij de huidige beurswaarde van krap 2 miljard Euro een nationalisatie niet verstandiger is. Of beter wellicht een faillissement met doorstart, waarbij het bedrijf zich kan ontdoen van bestaande verplichtingen (zoals de lease van voorlopig niet meer nodige vliegtuigen).

Thijs ten Brinck heeft op zijn website vijf aanzetten gegeven voor verduurzaming van de luchtvaartsector. Een mooie aanzet, zelf zou ik zijn idee om ieder jaar de CO2 uitstoot met 3% te verminderen vervangen door het eisen van science based targets. Ik vraag me namelijk af of een lineaire afname van de broeikasgasemissies van de luchtvaart voldoende is om aan de klimaatdoelen van Parijs te voldoen.

Groningen

Door de coronacrisis zou je het bijna vergeten, maar in Groningen wachten nog steeds vele mensen op herstel en versteviging van hun huis. Herstel en versteviging van woningen kan prima samengaan met het verduurzamen van de woningvoorraad in Groningen. Nu de zakken van het Kabinet ongekend diep blijken te zijn in de huidige coronacrisis is het niet meer dan logisch om als de wiedeweerga aan de gang te gaan met deze gigantische opgave en de ereschuld aan de Groningers in te lossen. Groningen als kraamkamer voor het energieneutraal maken van de bestaande gebouwde omgeving. Niets is echter minder waar. De gaskraan gaat weliswaar dicht, daar zijn Groningers met schade aan hun woning niet mee geholpen. Het dichtdraaien van de gaskraan zorgt er wel voor dat de aandacht in Den Haag voor Groningen wegebt. Nog even en Groningen zit met de rekening, terwijl Den Haag kwistig met miljarden strooit naar KLM. Het geld dat het Kabinet wel naar Groningen stuurt lijkt meer op een grabbelton uit de tijd van het Fonds Economische Structuurversterking.

Transitie gebouwde omgeving

Voor de bouw is corona het derde probleem dat zich afgelopen jaar heeft aangediend, na PFAS, dat vooral grondverzetbedrijven raakt, en de stikstofproblematiek. Breder dan in Groningen zijn er dan ook zorgen over het effect van de coronacrisis op de bouw. De verwachting bij sommigen is al dat de huidige crisis er harder in gaat hakken dan de bouwcrisis in 2012. Volgens Cobouw wordt vooral verduurzaming van de bestaande voorraad getroffen door corona. Netbeheerders werken momenteel liever niet bij bewoners binnen en voor veel verduurzamingsoperaties in de bestaande bouw zijn ombouw van de aansluitingen op het gas- en elektriciteitsnetwerk benodigd.

Tegelijkertijd biedt thuiswerken grote kansen in de utiliteitsmarkt, want scholen en kantoren staan grotendeels leeg of worden slechts gedeeltelijk gebruikt. Gebouweigenaren die snel kunnen schakelen kunnen hun bestaande pand verduurzamen, of bestaande apparatuur beter laten inregelen door de installateur. Hetzelfde geld voor zwembaden, die een

Energiesector

In de energiesector liggen verschillende kansen. Op de eerste plaats licht de vraag naar elektriciteit, gas, kolen en olie lager dan gebruikelijk. Deels komt dit door de zachte winter, voor een ander deel door het coronavirus. In de oliesector is de vraag naar kerosine grotendeels weggevallen door de problemen in de luchtvaart. Daar komt de, inmiddels bijgelegde, prijzenoorlog tussen Saoedi Arabië en Rusland van afgelopen weken nog bovenop. Het heeft er voor gezorgd dat de tankopslagbedrijven overvol zitten en dat olietankers als drijvende opslag voor olie worden gebruikt. De verwachting van analisten is dan ook dat de productiebeperking onvoldoende is om de terugvallende vraag te compenseren. Al steeg de olieprijs gisteren wel. In Amerika heeft het eerste schalieoliebedrijf inmiddels surseance van betaling aangevraagd en overwegen bedrijven om werkende olieputten te sluiten. Verschillende grote oliebedrijven, zoals Shell en ExxonMobil, hebben aangekondigd hun investeringen fors te verlagen.

De lage olieprijs zorgt daarnaast voor problemen in de toeleverende industrie, zoals Halliburton. Al liggen daar ook kansen, bijvoorbeeld doordat bedrijven die boringen doen nu capaciteit vrij krijgen om naar aardwarmte te boren. Sommigen zien in de problemen die de oliesector momenteel plagen een kans om publieke invloed te gebruiken voor afbouw van de sector.

In de elektriciteitssector zet de wegvallende vraag en de groei van het aandeel groene stroom druk op de elektriciteitsprijs en daarmee ook op de winstgevendheid van kolen- en gascentrales. Daarmee daalt ook de economische waarde van de resterende Nederlandse kolencentrales, wat het sluiten van deze centrales goedkoper maakt. Het sluiten van kolencentrales levert een daling van de stikstof en CO2 uitstoot op. De lage prijs van wind- en zonne-energie maakt het waarschijnlijk onzinnig om extra subsidie hierin te steken. Het ligt meer voor de hand om een stimuleringspakket op te zetten dat knelpunten in de energietransitie kan oplossen, bijvoorbeeld door het stimuleren van demand management, energieopslag en smart grids.

Transportsector

In de transportsector is de verkoop van auto’s wereldwijd aan het dalen. Michael Leibrecht van Bloomberg New Energy Finance stelt voor om autofabrikanten niet te ondersteunen met geld, maar met maatregelen die ervoor zorgen dat ze een enorme vraag naar nul-emissie voertuigen kunnen verwachten. Bijvoorbeeld door pakketbezorgers en webwinkels te stimuleren om hun bestellingen met nul-emissie voertuigen te bezorgen. Hetzelfde geldt voor deelauto’s (GreenWheels ed), taxi’s, doelgroepenvervoer, voertuigen van overheidsdiensten en het openbaar vervoer.

Cultuursector

De grote ontbrekende sector, die momenteel keihard geraakt wordt is de culturele sector. In de gebouwen van de culturele sector valt ongetwijfeld duurzaamheidswinst te boeken. Belangrijker dan dat is dat veel artiesten en culturele instellingen ook zonder het covid-19 virus al moeite genoeg hadden om het hoofd boven water te houden.

Slotoverweging

In alle stimuleringsplannen die gemaakt wordt, of ze nu groen zijn of niet, blijft de alles overheersende vraag: Redden we mensen of redden we bedrijven? In 2008 was het antwoord: we redden banken en verzekeraars. Nu 10 jaar later is het de vraag of daarvan geleerd is. Zo niet, dan kunnen de midden-partijen zich naar mijn mening opmaken voor een stevige verdere opmars van wat ze als populisme zien in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in 2021.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Leesvoer: Economie van overmorgen

Komend half jaar geven RTL Z journalist Hella Hueck en econoom Robert Went van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) maandelijks op rtlz.nl hun analyse van de economie. De eerste uitkomst van deze samenwerking staat inmidels online. Naar mijn mening een aanrader om te lezen, al was het maar om weer eens te beseffen dat de economische wetenschap meer smaken kent dan de neo-klassieke school die in het Nederlandse debat vaak overheerst.

Mocht ik nog een keer tijd hebben dan zal ik er wat uitgebreider aandacht aan besteden. Voor nu: gewoon lezen 🙂

Twee nieuwe investeringen in de Afrikaanse zon

Dat is wat ik heb gedaan via Sunfunder, waar ik al eerder over schreef. Hoewel ik nog geen terugbetalingen heb ontvangen op mijn eerste investering, heb ik deze week mijn investeringen uitgebreid door te investeren in 2 nieuwe projecten. Het totaal van mijn investeringen via Sunfunder komt daarmee op $ 100.

Het eerste project betreft een project van SunnyMoney voor lampen op zonne-energie voor 4.500 scholieren in Tanzania, ze gebruiken hierbij producten van d.light. Een land waar ik via MyC4 ook al behoorlijk wat investeringen heb uitstaan. De tweede investering is in een project van Zamsolar in Zambia, waar MyC4 (nog) niet actief is. Het betreft een investering in verkopers van lampen op zonne-energie, die ook voorzien zijn van een oplader voor mobiele telefoons. Het project maakt gebruik van producten van het Indiase Greenlight Planet.

Verwachte impact daar

De verwachte impact van investeringen in zonne-energie gaan verder dan enkel meer zonne-energie, ze zorgen ook voor een dalende vraag naar kerosine. De brandstof die veel Afrikanen momenteel gebruiken voor verlichting. Een lamp op zonne-energie verlaagt de vraag naar kerosine per familie met maar liefst 75%. Dat zijn percentages die je in Nederland niet haalt met zonnepaneeltjes…

Bijkomende voordelen zijn dat de families meer bestedingsruimte krijgen, doordat ze veel minder kerosine hoeven te kopen. Een lamp op zonne energie is ook goed voor de gezondheid, want wonen in de verbrandingsgassen van kerosine is niet echt gezond en kerosine lampen veroorzaken regelmatig brand in huis. Families met lampen op zonne-energie hebben na zonsondergang ook meer tijd voor lezen, werk en studie.

Verwachte impact hier

Hoe harder de vraag naar fossiele energie daalt in Afrika en elders, hoe harder institutionele investeerders zich achter de oren gaan krabben over hun investeringen in fossiele energie. Met een daling van de vraag naar fossiele energie van 75% door lampen op zonne-energie is een forse vraaguitval te creeren. Bovendien voorkomt het dat de besparingen die we zelf bereiken door investeringen in duurzame energie en energiebesparing teniet wordt gedaan door groeiende welvaart in Afrika. De groeiende welvaart komt namelijk meteen ten goede aan meer duurzame energie.

Uit de inbox: Hoe verder met de circulaire economie?

Dat was de vraag die Wayne Visser van The Guardian me in september stelde. Wayne Visser was bij mij terecht gekomen via Lars Moratis en wilde weten hoe het stond met cradle to cradle. Een concept dat onder Balkenende IV (of was het III?) een plaats kreeg in het regeerakkoord en ook in de toekomstambities voor duurzaam inkopen van de rijksoverheid.

Sindsdien is het vanuit de overheidshoek wat stiller geworden rond C2C. Mijn mening over het hoe en waarom kun je lezen hier lezen. Uiteraard heb ik de kans te baat genomen om een aantal (mkb-)bedrijven die in mijn ogen een bijzondere bijdrage leveren aan de circulaire economie onder de aandacht te brengen.

Overigens is er op dit moment een opleving rondom circulaire economie binnen het ambtenarenapparaat (zie bv. het Rijksduurzaamheidsnetwerk), al kan ik niet goed inschatten hoe sterk dat dit keer gedragen wordt door het Kabinet en/of hogere ambtenaren. Ongeacht de uitkomst van die opleving werken we bij Strukton samen met onze ketenpartners vrolijk door aan de circulaire economie, bv. door een parkeergarage te bouwen uit betonpuin m.b.v. C2Ca.

 

Doorgeschoten loonmatiging: een onzichtbare herverdeling van de welvaart van 2000 tot 2012

Ooit was loonmatiging het toverwoord tegen de economische crisis, nu is het de huidige crisis bestrijden met de middelen van de vorige. Wat werkt in een kleine open economie, werkt niet per se in een kleine economie die onderdeel is van een groter gesloten geheel

Robin Fransman

Over hoe de loonmatiging is doorgeschoten, de economie verzwakt, en de lonen moeten, én kunnen stijgen

Nederland heeft een inmiddels 30-jaar oude traditie van loonmatiging als antwoord op economisch mindere tijden. Ook nu roepen veel partijen op tot loonmatiging, sommigen alleen bij ambtenaren en de gesubsidieerde sector, terwijl Bernard Wientjes namens VNO pleit voor een loonstop voor de hele economie. Ambtenaren, politie, ze staan al enkele jaren op nul, en het kabinet wil dat nog 4 jaar lang volhouden. Loonmatiging was begin jaren 80 het perfecte recept, maar is nu juist contraproductief, loonsverhogingen zijn in de huidige situatie juist de uitweg uit de crisis. De loonmatiging doet in toenemende mate schade aan de Nederlandse economie.

Begin jaren 80 was de inflatie hoog. De oliecrisis, en het beleid om de lonen automatisch aan de inflatie aan te passen hadden het concurrerend vermogen van het bedrijfsleven zwaar negatief aangetast. De arbeidsinkomensquote stond boven de 85% en…

View original post 1.372 woorden meer

Milieubeleid is slecht voor de werkgelegenheid

Dat is de strekking van discussies die de Republikeinen in de VS voeren. Veel van de discussies die in de VS beginnen belanden uiteindelijk ook in Nederland. Daarom nu maar vast twee fragmenten uit The Colbert Report over het effect van het Amerikaanse milieuagentschap (EPA) op de werkgelegenheid. Om te starten de intro:

YES! This job-killing cemetery is murdering jobs and then burying them in itself. Jobs. Everyone knows pollution is a job creator.”

En het interview met Carol Browner, voormalig hoofd van de EPA:

Bron: Clean Environment Smackdown: Stephen Colbert and Former EPA Chief Carol Browner Debate

Carnivoor geef het door

Een mooie bijdrage van Henriette Prast voor Lowlands University. Onderwerp gedragseconomie, of de overschatting van informatie, kennis, de rationele keuze en de prescriptieve norm, en de onderschatting van de descriptieve norm, uitstelgedrag… Mensen gedragen zich niet op een bepaalde manier omdat dat zo hoort (prescriptief), maar omdat ze andere mensen hetzelfde zien doen (descriptief).

Coolpolitics College Henriette Prast Lowlands University 2011 from Lokaalmondiaal on Vimeo.

Praktijktestje voor het verschil in prescriptief en descriptief: hang een bord op bij je kinderdagverblijf dat een x aantal ouders de wandelwagen vergeten op te vouwen en dat dat niet hoort. Kijk twee weken later of het aantal is toegenomen of afgenomen. Handelen ouders prescriptief dan neemt het aantal af, handelen ze descriptief dan neemt het aantal toe… Wil je meer wagentjes die netjes ingevouwen worden? Hang een bord op met het aantal ouders dat het goed doet, de impliciete boodschap daarvan is dat dat de norm is.

Wil je in de praktijk testen hoe irrationeel mensen handelen: stel dan voor om de ongeschreven norm te kantelen. Bijvoorbeeld door een vegetarische lunch te serveren tijdens vergaderingen en bijeenkomsten, tenzij mensen hebben aangegeven dat ze vlees willen. Krijg je boze reacties op je voorstel? Dan weet je meteen dat de ratio ver weg is…

Ander voorbeeld ter onderbouwing, maar dan op gebied van duurzame energie is het onderzoek waaruit blijkt dat zonnepanelen besmettelijk zijn voor de omgeving. Goed voorbeeld doet volgen! Niks geen terugverdientijden, hoge investeringskosten etc. Daar hoor ik mensen namelijk ook niet over als het over een nieuwe auto, mobiele telefoon, keuken of badkamer gaat. Ik hoor het enkel bij investeringen in energiebesparing en duurzame energieopwekking. Misschien is het gewoon tijd voor een verplicht aandeel zelfopwekking in het bouwbesluit (zelfopwekken van energie als norm)? Dan zien we veel voorbeelden op nieuwe huizen en volgen de oudere huizen vanzelf…

Nouriel Roubini: door herverdeling van arbeid naar kapitaal kan het kapitalisme zichzelf vernietigen

De altijd wat tegen de neo-klassieke school in zwemmende econoom Roubini in gesprek met de Wall Street Journal over de stand van de economie en de kans op een recessie. Inclusief mooie uitspraken als dat Marx op een bepaalde manier gelijk had, al willen Amerikanen dat niet geloven.

De redenatie van Roubina gaat als volgt: Door herdistributie van inkomen van arbeid naar kapitaal (van loon naar winst) ontstaat overaanbod, terwijl de het dalende arbeidsinkomen de vraag naar goederen en diensten doet dalen. Bedrijven die in deze omstandigheden overeind weten te blijven reageren hierop door nog meer te besparen op arbeidskosten, wat een nieuwe ronde van herverdeling van inkomen van arbeid naar kapitaal op gang brengt…