Leesvoer in aanloop naar de Nacht & Dag van de Duurzaamheid

Donderdag en vrijdag organiseert Urgenda voor de derde keer de Nacht & de Dag van de duurzaamheid. Voor degene die nog wat tijd over hebben ter voorbereiding een aantal online leestips.

Om te beginnen De Duurzame 100 van Trouw met daarin veel inspirerende voorbeelden van mensen die het verschil maken, maar ook aandacht voor de hindernissen en de notie dat je voor milieu in Europa moet zijn.

Voor degene die geen moeite hebben met Engels is de column Here comes the sun van Paul Krugman in The New York Times interessant. Kern van zijn verhaal Climate Progress het verwoord Only Politics Can Delay “an Energy Transformation, Driven by the Rapidly Falling Cost of Solar Power”’. Een van de onderwerpen in de column van Paul Krugman is de hindermacht vanuit de sunset sectoren. Een onderwerp dat je ook kunt terugvinden in het essay Klompen in de machinerie van Jan Paul van Soest. Hamlett in duurzame innovaties van Hans Wiltink en Jan Paul van Soest gaat in op de oorzaken van het achterblijven van duurzame innovaties in Nederland. Een ander interessant stuk is Staat van de Energietransitie van Jan Rotmans.

Voor wie na al dit leesvoer weer wat positieve doe energie ten toon wil spreiden: Spring over en ga naar de Nacht van de Duurzaamheid! Of organiseer een activiteit tijdens de Dag van de Duurzaamheid.

Ik ga zelf de Nacht van de Duurzaamheid missen, omdat ik thuis op mijn dochter pas. Er zullen wel collega’s aanwezig zijn bij de Nacht van de Duurzaamheid. Tijdens de Dag van de Duurzaamheid kun je me vinden bij de duurzame activiteiten bij het hoofdkantoor van Strukton in Utrecht. Een aantal collega’s neemt deel aan het congres Nieuwe Energie in bestaande bouw in Zwolle.

Jan Rotmans over veerkrachtige steden

Mark van Baal vroeg zich vorig jaar in een artikel in Ode af wat er komt na duurzaamheid. Hij stelde voor om uit te gaan van het begrip veerkracht. Een mooi concept, inmiddels heb ik ook een aantal geweldige filmpjes op internet gevonden dat invulling geven aan het begrip voor steden. Daarom deze week een reeks over veerkrachtige steden.

Vandaag aandacht voor Jan Rotmans, een van de nestors van de transitie naar een duurzame economie in Nederland. Hieronder vind je zijn presentatie van het TVVL congres. De presentatie is in vier delen geknipt. In het eerste deel gaat Jan Rotmans in op het ontstaan van een nieuwe economie rond duurzaamheid, mondiaal gezien de snelst groeiende economie. In het tweede deel geeft hij 10 verrassende manieren om te kijken naar duurzaamheid in de gebouwde omgeving. Het derde deel gaat over oud en nieuw denken: biomassa als grondstof, een denkrichting voor de Rotterdamse haven en het Doorbraakplan. In het vierde deel constateert Rotmans dat we wel goed bouwen, maar hij vraagt zich af of we wel de goede dingen bouwen? Wat denk jij na het zien van Rotmans presentatie?

EPA van ons eigen huis

De afgelopen maanden zijn we druk bezig geweest met het uitzoeken van de mogelijkheden voor energiebesparing en opwekking in ons nieuwe huis. We hebben een EPA advies laten uitvoeren, en verschillende offertes voor zuinigere cv-ketels, zonneboilers en zon-pv aangevraagd.

EPA Advies

Het EPA advies dat we via Vereniging Eigen Huis hebben aangevraagd was nuttig als basisinformatie, maar tegelijkertijd wel de grootste deceptie.Ik kan me dan ook goed voorstellen dat het EPA advies en energielabel onder huiseigenaren niet aanslaan.

Ons nieuwe huis is met een C-label energiezuiniger dan ik had verwacht. Het spouwmuren hebben 7 centimeter isolatie en de vloer heeft 15 centimeter isolatie. Dat dat niet echt veel is valt te merken aan de voorschotnota van het energiebedrijf van Euro 206 per maand, Euro 105 voor gas en Euro 101 voor elektra. Dat is Euro 2472 per jaar. Niet echt wat ik in mijn hoofd heb bij een relatief energiezuinige C-label woning…

De deceptie kwam pas echt bij de maatregelen die de adviseur in zijn rapport op heeft genomen om energie te besparen. De twee pakketten die voorgerekend worden hebben een terugverdientijd van 19 jaar of meer. Het vervangen van de huidige VR-ketel door een HR-ketel in combinatie met een zonneboiler levert een B-label op en heeft een terugverdientijd van 19. De beglazing vervangen door HR++ glas voor en achter levert een terugverdientijd van 22 jaar op. Andere bouwkundige maatregelen zijn niet opgenomen in het energieprestatie advies.

Terwijl ik Jan Rotmans bij de nieuwjaarsreceptie van Urgenda nog hoorde zeggen dat je voor Euro 20.000 tot Euro 30.000 een bestaande woning energieneutraal kunt maken… Ook uit de hoek van de Energietransitie, Platform Gebouwde Omgeving, hoor ik telkens dat de technische maatregelen beschikbaar zijn. Mijn grote vraag blijft: komen er ook nog aanbieders voor?

Bij de terugverdientijden uit het EPA advies gelden overigens 2 kanttekeningen. Ten eerste is de terugverdientijd van een nieuwe keuken of badkamer mij ook niet bekend, waarmee ik wil zeggen dat het ook een kwestie van kiezen is. Bedrijven die energiebesparende of energieopwekkende maatregelen leveren zouden wat dat betreft eens wat betere marketeers in moeten huren. Of de presentatie van Rosalinde Klein Woolthuis (pdf) op het congres Kennis levert energie van Building Brains eens bekijken.

De tweede kanttekening is dat het EPA advies met richtbedragen lijkt te werken voor maatregelen. Zo kost een zonneboiler Euro 3600 en besparen we er volgens het EPA advies Euro 110 per jaar mee. Terwijl ik verschillende offertes heb aangevraagd. Sommige geoffreerde systemen kosten Euro 1500 tot Euro 2000 inclusief installatie en subsidie, terwijl andere systemen Euro 3500 tot 4500 kosten inclusief installatie en subsidie. De warmteopbrengst van de aangeboden systemen loopt ook sterk uiteen, het lijkt me dan ook sterk dat al deze zonneboilers ons Euro 110 per jaar aan besparing op gaan leveren. Daarvoor is er een te groot verschil in systemen en prijzen op de markt.

Zonneboiler en/of zon pv

Met een schuin dak op het zuiden ligt ons huis behoorlijk ideaal voor een zonneboiler of zon-pv. We hebben dan ook verschillende offertes aangevraagd voor het vervangen van de huidige cv-ketel (VR van 9 jaar oud) en de huidige zonneboiler (afgekoppeld door de vorige bewoners). Voor de cv-ketel hoeven we niet lang na te denken, alle 4 de offertes adviseren namelijke dezelfde HR-ketel. HRe ketels, of micro-wkk, vinden we nog te duur. Voor zover we informatie op internet kunnen vinden zijn ze ook pas rendabel bij een behoorlijk gasverbruik, terwijl we juist willen investeren in energiebesparing (gas niet gebruiken is tenslotte nog altijd het goedkoopst).

Voor de zonneboiler was het lastiger. Zelf installeren is mogelijk maar gelet op mijn kluskwaliteiten leek ons dat geen aanrader. Grofweg lagen er daardoor 2 verschillende opties op tafel. In alle gevallen betrof het Nederlands producten. Drie offertes betroffen een Solesta zonneboiler, met een warmteopbrengst van 3,1 GJ. Het voordeel van de Solesta is dat de boiler gevuld is met water. Dat is ook meteen het nadeel, want om bevriezing te voorkomen loopt het water uit de panelen als deze onder het vriespunt zijn.

De andere optie was een HR Solar zonneboiler, met een warmteopbrengst van 6,1 GJ. Het voordeel is dat deze glycol bevat, waardoor er geen kans is op bevriezing. Het nadeel is dat het systeem een stuk duurder in aanschaf is dan de Solesta. Naar onze persoonlijke inschatting is het rendement van de HR Solar zonneboiler in onze situatie beter dan van de Solesta.

Gezien de prijs zien we daarom voorlopig even af van de zonneboiler, want ons bouwdepot is ontoereikend voor het duurdere HR Solar systeem. Bovendien willen we even afwachten wat onze werkgevers aan ontslagrondes in petto hebben in 2011. De zonneboiler blijft wel op de verlanglijst voor 2011 staan.

Terzijde

Ik vraag me overigens wel af waarom alle zonneboilers afslaan op 80 tot 90 graden Celsius. Op de middelbare school heb ik altijd geleerd dat je met stoom stroom kunt opwekken. Dus waarom gebeurt dat niet bij een zonneboiler. Iemand een idee? Mij lijkt een  zonneboiler die boven de 100 graden Celsius komt vergelijkbaar met de concentrated solar systemen die Desertec wil gaan inzetten voor grootschalige stroomopwekking. Maar misschien dat ik er helemaal naast zit…?