Milieudefensie start klimaatzaak tegen Shell

Vorige week heeft Milieudefensie bekend gemaakt een klimaatzaak tegen Shell te beginnen. Shell is volgens Milieudefensie goed voor twee procent van de klimaatverandering. Milieudefensie is van mening dat Shell een onrechtmatige daad begaat met zijn huidige bedrijfsvoering en beleid, en niet voldoet aan de zorgplicht. Ook is Shell al lang op de hoogte van het probleem en kan ze het voorkomen, omdat Shell in Nederland is gevestigd is de Nederlandse rechter bevoegd om te oordelen.

Met de klimaatzaak tegen Shell voegt Milieudefensie zich in een groeiende rij van organisaties die fossiele energiebedrijven aanklagen voor de klimaatschade die ze veroorzaken. In de VS lopen er inmiddels meerdere zaken van met name lokale overheden tegen grote fossiele energiebedrijven. Een goed beginpunt voor meer informatie over de verschillende klimaatzaken tegen overheden en bedrijven is de site Climate Liability News.

Milieudefensie stelt de volgende eisen aan Shell:

  1. Shell brengt zijn beleid en investeringen in lijn met de klimaatdoelen van Parijs;
  2. Shell bouwt zijn olie- en gasproductie af en brengt zijn uitstoot terug naar nul in 2050;
  3. Shell maakt afspraken met Milieudefensie over de invulling, tussendoelen en openbare verantwoording.

Shell heeft 8 weken om tegemoet te komen aan de eisen van Milieudefensie. Doet ze dat niet, dan volgt een dagvaarding. Milieudefensie wordt in de klimaatzaak tegen Shell bijgestaan door Roger Cox, die eerder Urgenda bijstond in de klimaatzaak tegen de Nederlandse staat.

Open waanlink

Inmiddels heb ik mij aangesloten als mede-eiser in de klimaatzaak tegen Shell. Zoals ik dat ook ben in de klimaatzaak van Urgenda tegen de Nederlandse staat.

Dit bericht is eerder als open waanlink geplaatst op Sargasso.

Uit de inbox: Reactie ABP op oliewinning uit teerzand

Eerder deze week schreef ik over de investeringen van ABP in oliebedrijven die actief zijn in de winning van olie uit teerzand. Inmiddels heb ik een reactie van ABP ontvangen. De reactie staat onderaan dit bericht volledig weergegeven. Wat me opvalt is dat ABP net als een aantal jaar geleden aangeeft dat ze bedrijven (in dit geval oliebedrijven) aanspreken om de schade milieu en negatieve effecten voor de lokale bevolking te minimaliseren.

Ik hoop dat dergelijke gesprekken ook consequenties kunnen hebben voor de investeringen van ABP, zoals de ASN en Triodos soms ook besluiten om bedrijven uit hun investeringsuniversum te verwijderen als ze niet voldoen aan de duurzaamheidseisen die deze banken stellen. Afgaande op de  investeringen die ABP nog steeds heeft in het mijnbouwbedrijf Freeport McMoRan kan dat echter nog wel even duren. Milieudefensie organiseerde namelijk in 1997 al een actie tegen de investeringen van ABN Amro in Freeport McMoran. ABN Amro trok zich in 1999 terug uit Freeport McMoran, terwij ABP volgens het overzicht van beursgenoteere deelnemingen het 2e kwartaal van 2010 nog steeds investeringen in Freeport McMoran had.

Bericht van ABP:

Bedankt voor uw e-mail, waarin u aandacht vraagt voor het investeren in oliezanden en andere onconventionele olie. We begrijpen uw zorgen over de bijdrage van (on)conventionele oliewinning aan klimaatverandering.

Ook ABP maakt zich zorgen over de negatieve gevolgen van deze oliewinning. We spreken oliebedrijven dan ook aan om de schade aan milieu en de negatieve effecten voor de lokale bevolking te minimaliseren. Dit houdt in dat onze vermogensbeheerder de betrokken oliemaatschappijen aanspoort om transparant te zijn over de aanpak van milieuproblemen en sociale vraagstukken, inzicht te geven in bijkomende kosten en nieuwe technieken te ontwikkelen om de druk op het milieu (waaronder ook energie- en waterverbruik) te reduceren. Dit wordt gedaan tijdens directe gesprekken met de ondernemingen in kwestie, en tijdens de aandeelhoudersvergaderingen.

Wij zijn van mening dat de winning van olie uit teerzanden een stuk schoner kan door technologische vooruitgang. Met name bij specifieke vormen van oliezandwinning (in-situ) is er veel meer energiebesparing mogelijk. Overigens komt bij deze vorm veel minder afval vrij dan bij open mijnbouw en heeft deze veel minder ingrijpende gevolgen voor het landschap en de natuur. Voor open mijnbouw is in Canada de wetgeving voor oliebedrijven inmiddels strenger geworden, waardoor oliebedrijven gedwongen zijn om het restafval van de oliezandwinning (tailing ponds) op te ruimen. Dit dwingt de bedrijven nu te investeren in onderzoek naar nieuwe technieken.

Wat betreft uw oproep om er bij oliebedrijven op aan te dringen investeringen in duurzame energie te doen: voor ABP geldt dat het in duurzame energie investeert, maar alleen wanneer deze beleggingen gepaard gaan met goede en stabiele rendementen. Die hebben we nodig om onze deelnemers een betaalbaar pensioen te kunnen bieden. Van de ondernemingen waarin we beleggen verwachten we dan ook dat ze soortgelijke eisen stellen aan hun investeringen in duurzame energie. Alleen wanneer ze investeren in rendabele vormen van duurzame energie vormen deze ondernemingen een goede belegging voor een pensioenfonds.

Voor het investeren in duurzame energie is het belangrijk dat er sprake is van helder, betrouwbaar en duurzaam overheidsbeleid. Tijdens de klimaatconferentie in Kopenhagen en wederom bij de recente klimaat top in Cancun hebben we dan ook samen met 150 andere investeerders (verenigd in de Institutional Investors Group on Climate Change) die in totaal $9000 miljard beheren, internationale overheden opgeroepen tot een stringent klimaatakkoord.

Maar gelukkig zien we ook vandaag de dag al beleggingskansen die specifiek aan de aanpak bijdragen van belangrijke maatschappelijke en milieuproblemen, zoals armoede in ontwikkelingslanden en klimaatverandering Daarbij gaat het bijvoorbeeld om bedrijven die biobrandstoffen produceren, schone technologie-ondernemingen of duurzame infrastructuurfondsen (wind- en zonne-energie) maar ook om beleggingen in microfinanciering. We zouden graag meer investeren in dit soort projecten en blijven actief op zoek naar beleggingen met goede en stabiele rendementen.

Wanneer u meer wilt weten over de invulling van het Beleid Verantwoord Beleggen door ABP, dan kunt u daarvoor onze website abp.nl raadplegen

Met vriendelijke groet, namens ABP,
Medewerker Telefoon en E-mail APG

ABP's investeringen in oliewinning uit teerzand

Milieudefensie heeft een onderzoek laten uitvoeren naar investeringen door pensioenfondsen in oliebedrijven die betrokken zijn bij de oliewinning uit teerzand. De winning van olie uit teerzand veroorzaakt behoorlijke milieuproblemen. Milieuproblemen kunnen tot financiële risico’s voor investeerders leiden, zoals de olieramp in de Golf van Mexico vorig jaar zomer duidelijk maakte.

Volgens onderzoek van RiskMetrics in opdracht van Ceres gaat ook de winning van olie uit teerzand gepaard met financiële risico’s voor de betrokken bedrijven, en daarmee voor de investeerders in deze bedrijven. Een onderzoek van RiskMetrics stelt dat de sector als geheel de kosten van herstel van milieuschade kan dragen. Voor de grote oliebedrijven (zoals Exxon en Shell) levert dat geen problemen op, maar het rapport van RiskMetrics stelt wel vraagtekens bij de impact op kleinere oliebedrijven die gespecialiseerd zijn in de winning van olie uit teerzand.

Dat is voor mij reden om het ABP weer eens een mail te sturen over hun beleggingsbeleid, aangezien ik verschillende bedrijven die genoemd worden tegen kom in het beleggingsoverzicht van het tweede kwartaal 2010 (het meest recente overzicht dat ik op de website van ABP tegenkom). Ik heb de standaardbrief van Milieudefensie wel wat aangepast. Ik vind duurzaamheid namelijk belangrijk, maar gezien de uitlatingen van ABP in het verleden en de discussie over de dekkingsgraad van ABP vermoed ik dat daar het financiële argument nog steeds belangrijker is.

U beheert het geld dat ik spaar voor mijn pensioen. Naar aanleiding van berichten in de media en onderzoeken van milieuorganisaties, maak ik mij zorgen over de toekomst van mijn pensioen. Ik wil niet dat mijn pensioengeld wordt belegd ten koste van mens en milieu.

Olieconcerns zijn op zoek naar nieuwe bronnen van olie. Denk daarbij aan olie uit de diepzee en teerzand. Dat kan grote gevolgen hebben voor het milieu, maar ook voor het financiële rendement van mijn pensioenbeleggingen. De olieamp in de Golf van Mexico heeft de koppeling tussen milieurisico’s en financiële risico’s zeer duidelijk gemaakt.

Financieel rendement
Uit een rapport in opdracht RiskMetrics Groupe in opdracht van Ceres blijkt dat de milieuschade door de exploitatie van teerzanden aanzienlijke financiële risico’s met zich meebrengt voor de betrokken oliebedrijven en daarmee voor de investeerders in deze bedrijven.

Acties als WijWillenZon van Urgenda en De Betere Wereld laten zien dat het nu al mogelijk is tegen concurerende tarieven over te schakelen op hernieuwbare energiebronnen.

Wat daarvoor vaakt ontbreekt zijn de financiële middelen. Helaas heb ik het ABP tot op heden niet kunnen betrappen op het steunen van dergelijke toekomstgerichte acties van burgers, waaronder ongetwijfeld ook veel van de deelnemers van het ABP.

Milieu-effect van teerzandwinning
De open dagmijn technieken die gehanteerd worden voor de winning van olie uit teerzand vergt veel energie en lijdt tot grote milieuschade. Niet alleen om klimaatemissies, maar het rapport van RiskMetrics wijst ook op mogelijke vervuiling van oppervlakte- en grondwater als gevolg van de winning en raffinage van teerzandolie.

Investeer in mijn toekomst!
Uit onderzoek is gebleken dat pensioenfondsen 0,3 procent van alle pensioengelden in teerzanden stoppen. Twee miljard euro, die voor mijn toekomst en die van mijn kinderen beter gestoken zouden kunnen worden in duurzame ontwikkelingen, zoals duurzame energie en energiebesparing.

Voor pensioenfondsen zijn projecten met een lange gegarandeerde opbrengst zoals windparken of zonne-energiecentrales een interessant beleggingsobject.

Voor olieconcerns zijn, gezien hun ervaring met grote projecten en hun relatief makkelijke toegang tot de kapitaalmarkt, de meer innovatieve megaprojecten zoals zonneparken in de Sahara uitermate geschikt.

Mijn verzoek

  • Stop uw beleggingen in olieconcerns die blijven kiezen voor nieuwe investeringen in onconventionele olie.
  • Vraag olieconcerns om fors in te zetten op duurzame energievormen.
  • Investeer mijn geld in duurzame (energie) projecten.

Gebruikte bronnen:

Update 9 januari: zie ook de reactie van ABP

Supermarkt Plus over op 100% Fair Trade bananen

Terwijl de ene supermarkt in 2009 nog riep dat ze een wet op duurzame produkten wil laat de ander in 2009 zien dat ze ook in 2010 hun eigen verantwoordelijkheid nemen.

Plus scoort al een paar jaar erg goed in de Eko-tellingen van Milieudefensie en laat met de aankondiging dat ze vanaf 2010 overstappen op 100% Fair Trade bananen zien dat ze de ambitie hebben die positie te behouden. Albert Heijn mag met de lancering van Puur & Eerlijk een stap in de goede richting hebben gezet, maar Plus is al een stapje verder door in 2010 als eerste Nederlandse supermarkt volledig over te gaan op 100% Max Havelaar bananen.

Welke supermarkt volgt en slecht het boodschappenbolwerk?

Een ochtendje Eko-tellen

Vandaag heb ik voor de tweede keer meegeholpen met de jaarlijkse eko-telling van Milieudefensie. Waarbij het er om gaat te tellen hoeveel Eko en/of Fair Trade producten een supermarkt in het assortiment heeft. Niet voorradige producten tellen daarbij niet mee. Samen met Reinout heb ik geteld bij de Albert Heijn op het Eudokiaplein en bij de Plus op het Stadhoudersplein, beide in Rotterdam.

Albert Heijn

Bij de Albert Heijn was het soms even goed zoeken. Sinds kort heeft Albert Heijn een nieuwe huismerk voor alles wat beter is voor mens en/of milieu: Puur & Eerlijk. De kleurstelling daarvan zat nog niet echt in m’n hoofd wat maakte dat het tellen wat langzaam ging. De score was aardig met een bijna volle spaarkaart voor de Eko producten, wat maakt dat de Albert Heijn zo’n 180 Eko-producten in het assortiment had. Daarnaast waren er ongeveer 45 Fair Trade producten.

Plus

Bij de Plus was de score net als vorig jaar een stuk imposanter dan bij Albert Heijn, wat te verwachten viel aangezien ze vorig jaar de meeste Eko en Fair Trade producten in Rotterdam hadden (buiten de Groene Passage). Hoewel ze er weinig reclame voor maken heeft de Plus inmiddels ook een indoorshop van Ekoplaza. De score paste dan ook niet op 1 spaarkaart, mijn eigen telling ging al ruim over de 200 eko-en zo’n 45 Fair Trade producten heen. Daar komt de andere helft van de winkel, die Reinout heeft geteld dan nog bij.

A-merken

Opvallend is het aantal A-merken dat langzaamaan ook eko en/of Fair Trade producten begint te voeren. Zo kwamen we bij de Albert Heijn een Eko-product van Knor tegen en bij de Plus een eenzaam zakje eko vleeskruiden van Verstegen. Verkade, dat vorig jaar volledig over is gegaan op Fair Trade cacao, viel ook op in de schappen bij zowel Albert Heijn als Plus. Wat me verbaasde is dat de chocoladekoekjes van Verkade geen Fair Trade logo dragen, terwijl er wel andere merken in de schappen lagen met Fair Trade chocoladekoekjes…

Het ontbreken van het Fair Trade logo bij chocoladekoekjes blijft minder erg dan dat andere grote chocolade merken nog steeds achterblijven als het gaat om Fair Trade en Eko, hoewel het natuurlijk kan zijn dat op de achtergrond gewerkt wordt aan omschakelingen. Gezien het volume zal het partijen als Mars en Nestlé behoorlijke moeite kosten om voldoende leveranciers te vinden om de overschakeling te kunnen maken.

Conclusie

Ik heb geen idee welke supermarkt dit jaar de meeste Eko- en Fair Trade producten in het assortiment zal blijken te hebben, maar ik weet wel weer waarom ik bij de Plus m’n boodschappen haal. De keuze is bij de Plus nu eenmaal groter dan bij de Albert Heijn.

Update 21-09-09: inmiddels heb ik de uitgetelde score ontvangen:

AH Eudokiaplein
Biologische producten: 172
Fair Trade-producten: 40

Plus Stadhoudersplein
Biologische producten: 616
Fair Trade-producten: 41