Kamp wil geld uit Opslag Duurzame Energie gebruiken voor schade gaswinning

Uit de Voorjaarsnota blijkt dat Minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) de kosten van de gasproblemen in Groningen wil financieren met geld dat bedoeld is voor duurzame energie. De komende zes jaren wil de minister 398 miljoen euro uit de zogeheten ‘begrotingsreserves duurzame energie’ gebruiken voor onder meer extra bodemonderzoek, de versterking van Staatstoezicht op de Mijnen en de Overheiddienst Groningen. De deze maand onder leiding van Hans Alders gestarte dienst ten behoeve van de versterking van huizen en gebouwen in het gaswinningsgebied.

Het geld is afkomstig van de Opslag duurzame energie die burgers en bedrijven jaarlijks bovenop hun energierekening betalen. Geld dat niet wordt besteed aan duurzame investeringen wordt gereserveerd voor projecten in de toekomst. Er zit inmiddels bijna 600 miljoen euro in de reservepot.

De reserve wordt vanaf 2021 weer aangevuld, dus volgens een woordvoerder van Kamp is er van leeghalen geen sprake:

“Het gaat om tijdelijke financiering van andere zaken, waaronder de maatregelen in Groningen. De duurzaamheidsagenda van het kabinet zal er niet door worden geraakt.”

Verschillende Kamerleden hebben inmiddels vragen gesteld.

Dit bericht is oorspronkelijk als open waanlink op Sargasso gepubliceerd.

Aldel, of het failliet van het grootverbruikersconsortium

Bijna tien jaar geleden streed een klein groepje grootverbruikers van elektriciteit samen met de FNV voor lagere stroomprijzen. De overheersende gedachte bij het grootverbruikersconsortium (met steun van VNO-NCW) en de FNV was dat Nederland teveel dure gascentrales had die energie met een (te) hoge kostprijs leverden.

Het was dus tijd, meenden zij, voor nieuwe gas- en kolencentrales, die energie met een lagere kostprijs zouden kunnen leveren. Dure wind- en zonne-energie kon in hun optiek geen oplossing zijn.

Ook het Ministerie van Economische Zaken ging in die gedachte mee, zoals vorig jaar al te lezen viel in het uitstekende onderzoeksdossier Land van gas en kolen van de Onderzoeksredactie.

Energiebedrijven

De energiebedrijven hebben weinig plezier beleefd aan de toen gemaakte keuze voor investeringen in nieuwe kolen- en gascentrales. Eneco heeft zijn nieuwe gascentrale alweer gesloten. Vattenfall en RWE hebben forse afschrijvingen gedaan op hun Nederlandse tak. Een groot deel daarvan komt voor rekening van de afwaardering van hun productiepark.

Als gevolg hiervan is Nuon inmiddels door eigenaar Vattenfall uit de etalage gehaald. Pech voor de Nederlandse crowdfunders die vorig jaar het plan opperden om Nuon terug te kopen.

Grootverbruikersconsortium

Ook de leden van het grootverbruikersconsortium hebben weinig plezier beleefd van hun lobby. Het verschil in groothandelsprijs van elektriciteit met Duitsland is de afgelopen jaren alleen maar groter geworden. Duitsland is de afgelopen jaren immers alleen maar doorgegaan met forse investeringen in wind- en zonne-energie.

Hoewel de kostprijs per megawattuur van laatstgenoemde energiebronnen misschien wel hoger ligt dan die van conventionele energie, zijn de marginale kosten nihil. Daarmee drukken wind- en zonne-energie de groothandelsprijs omlaag. Tot groot verdriet van eigenaren van kolen-, gas- en kerncentrales, doen met name zonnepanelen dat ook nog eens vooral op momenten met veel vraag naar elektriciteit, wat traditioneel de lucratieve uren waren.

De crisis in de kolensector is zo groot dat Vattenfall nu van de bruinkool activiteiten in Duitsland af wil. Al kan dat ook komen door de eigen duurzaamheidsdoelstellingen. Een duidelijker teken is dat Bilfinger, een bouwer van gas- en kolencentrales, Duitsland gaat verlaten (oei… toch wat de-industrialisatie). De draai die Bilfinger de laatste jaren heeft gemaakt, van nieuwbouw naar service, is duidelijk te laat gekomen.

Voor Herbert Bodner, de CEO van Bilfinger, is de situatie helder:

We moeten ons richten op landen waar kolen nog een toekomst hebben.

Het verdriet van Bilfinger en de energiebedrijven is echter de blijdschap van de Duitse energie-intensieve industrie. Het prijsvoordeel is zo groot dat Aldel vorig jaar al aangaf een eigen stroomkabel naar het Duitse net te willen om van dat prijsverschil te kunnen profiteren.

In de aankondiging dat aluminiumsmelterij Aldel weer opengaat, ontbreekt helaas de verwijzing naar de lobby, die Aldel en het grootverbruikersconsortium jaren hebben gevoerd, voor meer kolencentrales.

Aldel gaat open en zal in de toekomst rechtstreeks goedkope stroom uit Duitsland halen. De investering voor de kabel is voor de nieuwe oude eigenaar Kletsch waarschijnlijk met gemak te betalen uit winstuitkeringen van de afgelopen jaren.

Ministerie van Economische Zaken

Tenslotte heeft ook het Ministerie van Economische Zaken weinig plezier van de gevoerde strategie voor meer kolencentrales. Op de eerste plaats liggen de vergunningen nog steeds onder vuur van de milieubeweging. Op de tweede plaats is Nederland nog steeds niet de netto-exporteur van elektriciteit waar in Den Haag van gedroomd werd. Sterker Nederland betaalt per megawattuur meer aan Duitslandvoor import dan het ontvangt voor haar eigen export.

Om de zaak nog wat erger te maken, gaat het Ministerie van Economische Zaken de kolencentrales vanaf volgend jaar laten bijstoken met biomassa die duurder is dan windenergie… In de juni-fase van de Stimuleringsregeling duurzame energieproductie 2015 (SDE) ontvangen windmolens maximaal 10,7 Eurocent/kWH. Kolencentrales krijgen bij ‘meestook bestaande capaciteit’ 10,8 ct/kWh.

Dit artikel is eerder verschenen op Sargasso.

Uit de inbox: Wie verdient de titel Overheidsorganisatie 2.0?

In 2010 jaar was Amsterdam Overheidsorganisatie 2.0 van het jaar. De grote vraag is wie nomineer jij als opvolger voor deze titel?
Welke overheidsorganisatie onderscheidt zich door lef, durf en ambitie? Welke organisatie pakt de kansen van het web 2.0 op en zet deze succesvol in, intern dan wel extern? Wie strijdt mee om de titel Overheidsorganisatie 2.0 van het jaar?

Wordt het bijvoorbeeld Rotterdam met het aanpakken van de Irritatie top-10 middels de Twittercampagne #irriMKB010? Wat dacht je van het delen van je dromen bij Jij & Overijssel of de inzet van Yammer in Noord-Brabant om beter kennis te delen in de organisatie? Of gaat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport er met haar online wervingsacties voor orgaandonoren met de eer vandoor?

Op 16 februari tijdens de Dag van Ambtenaar 2.0 wordt uit deze voorbeelden de Overheidsorganisatie 2.0 van het jaar benoemd. Wordt jouw organisatie gekroond tot Overheidsorganisatie 2.0? Voeg dan de voorbeelden van 2.0 bij jouw organisatie toe!

Meer informatie over hoe jij jouw voorbeeld kunt toevoegen:

voorbeelden.ambtenaar20.nl

Alvast dank voor je bijdrage!

Vorig jaar was het toenmalig Ministerie van Economische Zaken goed vertegenwoordigd in de Overheidsorganisatie 2.0 van het jaar verkiezing. Met nominaties voor PIANOo en het Ministerie van Economische Zaken zelf. Daarnaast was ook het ondernemersforum HigherLevel waar Agentschap NL een actieve bijdrage aan levert voorgedragen, maar niet doorgedrongen tot de 5 genomineerden.

Op zich zou het nieuwe Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie een goede kans moeten maken. Door de samenvoeging is tenslotte een behoorlijk ‘powerhouse’ ontstaan: PIANOo, Higherlevel.nl, GUUS.net, Innovatie 2.0 en de initiatiefnemers van het Rijksduurzaamheidsnetwerk onder een dak. Tel daarbij op het toegenomen gebruik van tools als Yammer, Twitter en LinkedIn onder de medewerkers en het is duidelijk dat er voldoende gebeurt binnen de muren van EL&I. Volgende week intern maar eens voorleggen of dat voldoende is om EL&I voor te dragen.

Persbericht: Icos Capital, BAM, CSM, Imtech en TU DELFT geven nieuwe impuls aan cleantech innovaties

Via de Technopartner regeling ondersteunt EZ zogenaamd seed-capital fondsen om te investeren in technostarters. Cleantech vormt daar ook een onderdeel van, zoals blijkt uit het persbericht dat Icos Capital, een van de fondsen die deelneemt aan de Technopartner regeling, deze week uitbracht. Icos Capital richt een nieuw fonds op waarin CSM, Koninklijke BAM Groep, TU Delft en Imtech participeren. Dat persbericht wilde ik jullie dus niet onthouden:

Icos Capital, een Nederlandse investeringsfonds gespecialiseerd in schone technologieën (cleantech), heeft samen met een consortium van beursgenoteerde industriële en technologische bedrijven – Koninklijke BAM Groep, CSM en Imtech – en de Technische Universiteit Delft, het cleantech investeringsfonds ICF II (Icos Cleantech early stage Fund II) opgericht. Doel van het fonds is met financiële ondersteuning nieuwe initiatieven voor ‘groene’ technologie op het gebied van energie, voeding, recycling, water en bouw tot goed renderende ontwikkeling te brengen.

Wat is ICF II

Icos Cleantech early-stage Fund II (ICF II) richt zich op patenteerbare eigen technologisch innovaties op het gebied van schone technologieën die oplossingen bieden voor het tegengaan van de gevolgen van klimaatverandering en de schaarste aan grondstoffen. Het fonds beschikt over ruime middelen en zal tot maximaal 2,5 miljoen euro per belegging investeren in verschillende, veelal kleinere, cleantech bedrijven.

Het management van het Fonds is in handen van Icos Capital, een onafhankelijke cleantech investeerder, met partners Nityen Lal, Peter van Gelderen en Fred van Efferink, die een jarenlange ervaring hebben in dit specifieke domein en een bewezen track record in cleantech investeringen. Daarnaast krijgt het fonds industriële expertise en markt knowhow van leidende CEOs, Daan den Ouden, Ger Spruijtenburg, en John Gardner, deze industrie partners hebben aanzienlijke ervaring in het opzetten van Europese cleantech bedrijven.

Voorbouwen op ICF I

Het nieuwe fonds bouwt voort op de successen van ICF I (Icos Cleantech early stage Fund I), waarin zowel Imtech als CSM hebben geïnvesteerd. Jaarlijks is ICF I door meer dan 300 bedrijven benaderd voor mogelijke participatie. Dit biedt de kans alleen de allerbeste investeringen te doen. Zo is geïnvesteerd in technologieën die het mogelijk maken zwaar verontreinigende reststromen om te zetten in energie (i-Res & Ensartech), water uit wind te maken (Dutch Rainmaker) en van schroot de (kopervrije) primaire grondstof ijzer te maken (Resteel).

Nummer 1 in de Technopartner-tender

ICF I en ICF II zijn in respectievelijk 2006 en 2010 door een panel van succesvolle ondernemers en deskundige fondsmanagers uitgeroepen tot de nummer 1 in de Technopartner-tender, georganiseerd door het Nederlandse Ministerie van Economisch Zaken.

Nityen Lal, Managing Director of Icos Capital: “De unieke samenwerking met grote technologische bedrijven zoals BAM, CSM Imtech en de TUD resulteert in waardevolle investeringsbeslissingen waardoor groeiende innovatieve start-ups zich ontwikkelen tot succesvolle internationale cleantech bedrijven.”

Nico de Vries, voorzitter van de Raad van Bestuur van Koninklijke BAM Groep: ”Duurzaamheid en de ontwikkeling van innovatieve duurzame oplossingen vormen prioriteit voor onze organisatie. De beslissing om deel te nemen aan ICF II is complementair aan onze strategie om te werken met innovatieve duurzame technologie. Wij verwachten dat onze betrokkenheid bij ICF II onze kennis over dit nieuwe technologiespectrum verbreedt en de intensiteit van onze activiteiten in deze richting verder vergroot.”

Gerard Hoetmer, CEO CSM: “CSM is constant op zoek naar innovatieve technologieën om de (nutritionele) waarde van producten te vergroten en tegelijkertijd belangrijke doelstellingen ten aanzien van “people – planet – profit” te bereiken. Door onze betrokkenheid in ICF II willen wij onze
technologiehorizon verder verbreden door inzicht te verkrijgen in baanbrekende technologische innovaties in de volle breedte van ons activiteitenspectrum.”

René van der Bruggen, CEO Imtech: ‘’Imtech heeft in verleden ook al geïnvesteerd in het cleantechfund ICF I. Vroegtijdige participatie in duurzame technologische ontwikkeling is voor ons strategisch van belang. Enerzijds biedt dit ons de kans aan te haken bij innovatieve cleantechontwikkelingen. Anderzijds blijkt uit ICF I dat er sprake is van spin-off in de vorm van concrete orders, waarbij Imtech technische oplossingen verzorgt bij projecten die uit de participatie voortvloeien. De kennis die we hiermee opdoen kunnen weer als input dienen voor andere, veelal aan de energiemarkt gerelateerde, projecten. Triple-win dus. Daarnaast kunnen we ook nog rekenen op een goed rendement uit onze investering.’’

Meer informatie is te vinden op de site van Icos Capital.

De verantwoorde wijnproeverij

Vorige week maandag hadden we met de directie een wijnproeverij. Het thema was message in a bottle = massage in a bottle. Oftewel biologische en fairtrade wijn koop je vanwege smaak en kwaliteit, en niet omdat de wijnboer zo zielig is.

Mijn tweet over het thema van de wijnproeverij werd door Jeroen Jansen van de ASN-bank negatief opgevat en als kenmerkend voor het denken over fairtrade en biologische wijn. Zelf zie ik dat anders, naar mijn mening is het een voorbeeld van de veranderende rol die duurzaamheid speelt binnen het departement. Toen ik 4 jaar geleden begon bij het Ministerie van Economische Zaken was duurzaamheid een geiten wollen sokken zaak. Het cluster waar ik werk (toen nog duurzame ontwikkeling inmiddels duurzaam ondernemen geheten) was daar een toonbeeld van met 4 mensen die in Wageningen hadden gestudeerd, maar gelukkig bekeerd waren tot de ‘echte’ economie

In mijn beleving (terecht of onterecht) was ik een van de weinige binnen EZ die in zijn dagelijks leven biologische en fairtrade producten kocht, bij een verantwoorde bank spaarde, groene stroom gebruikte en de auto de deur uit had gedaan. Inmiddels is dat dus zichtbaar gewijzigd, met een clusterleider industrie die uit zichzelf (dus niet gestimuleerd vanuit het cluster duurzaam ondernemen) een verantwoorde wijnproeverij organiseert. Die bovendien ook de moeite neemt om aan 80 mensen het verschil uit te leggen tussen Fair Trade (stelt naast sociaal, ook milieueisen), Eko, klimaatneutraal en biologisch dynamische productiemethoden*. Waarbij hij zelfs aangaf bij welk prijsniveau in de winkel je je kunt afvragen of je de wijnboer nog een fatsoenlijke prijs betaald…

En het moet gezegd, het waren zes uitstekende wijnen, in volgorde van proeven:

  1. Stellar Winery, Western Cape, Zuid-Afrika, Chardonnay, Chenin Blanc, Euro 8, EkoPlaza
  2. Fairhills, Western Cape, Zuid-Afrika, Sauvignon Blanc, Reservar, 2009, Euro 4,99, Albert Heijn
  3. Inycon, Sicilië, Italië, Grillo Organic, Euro 5,99, Gall & Gall
  4. Stellar Winery, Western Cape, Zuid-Afrika, Merlot, 2009, Euro 6, EkoPlaza
  5. San Fereolo, Piemonte, Italië, Dolcetto, Euro 11,25, Vinoblesse
  6. De Martino, Maipo, Chili, Cabernet-Malbec, Euro 7,95, Henri Bloem

Persoonlijk vond ik De Martino en San Ferolo de lekkerste, al begreep ik dat dat niet de termen is waarin je je op een wijnproeverij hoort uit te laten. Ach ja, ik hou me wel vaker niet aan de conventies zal ik dan maar denken 😉

* Bij biologisch dynamisch wordt ik zelf altijd wat lacherig, omdat ik dan moet denken aan de anecdote van een student die onderzocht of deze teeltwijze tot een hogere productieopbrengst leidde en daarvoor in z’n blote kont bij volle maan moest oogsten..

Ook geplaatst op het Rijksduurzaamheidsnetwerk

Frismakers Bonus: Ardo de Graaf over Innovatie 2.0

Een aantal maanden geleden werd ik door Pieter Jan de Bree, die ik ken via Visie NL, gevraagd om een presentatie te geven over de pilot met interactieve beleidsontwikkeling via internet van het Ministerie van Economische Zaken, Innovatie 2.0, bij de Frismakers Bonus. Aangezien de presentatie op een woensdag viel (mijn papadag) en het niet lukte om een oppas te regelen heb ik de organisatoren van de Innovatie 2.0 Community of Talents dag 2009 gevraagd of een van hun de presentatie kon geven. Je krijgt tenslotte niet altijd de kans om te spreken voor een groep innovatiemanagers…

Gelukkig bleek Ardo de Graaf in staat om de presentatie te geven. Minder de inslag vanuit het ministerie, maar zeker zo interessant vertelt Ardo het verhaal vanuit de invalshoek van de deelnemende ondernemers: