NRC en het varend ontgassende kwartje

Twee weken geleden las ik in het NRC een uitstekend artikel van Hester van Santen over de toekomst van de raffinaderijen in Nederland. Het artikel (betaalmuurtje) schetst de vele uitdagingen die er op de raffinaderijen in Nederland af komen. In raffinaderijen gaat het om grote volumes en lage marges. Gemiddeld wordt op op een liter raffinage product minder dan 3 Eurocent marge behaald. Uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat blijkt dat de marges van raffinaderijen in andere werelddelen 10 tot 240% hoger liggen dan in Nederland. Twee van de raffinaderijen staan in de top 10 van grootste CO2 uitstoters van Nederland. De vraag waar het Kabinet en de Tweede Kamer de komende maanden voor staat is hoe hard het nationale klimaatbeleid de sector mag raken. De vraag is ook hoe hard een verbod op varend ontgassen, waarbij de verlader de rekening betaalt, de sector raakt of mag raken.

Ontwikkelingen raffinagesector

Een raffinaderij is in z’n simpelste vorm een grote destillatiekolom (maar dan wel een heel in gewikkelde). Raffinaderijen produceren van oudsher ruwweg drie soorten producten. Het lichtste spul is nafta (in Europa vooral grondstof voor chemicaliën) en benzine. In het middensegment ontstaat diesel en kerosine. Onderaan blijven smeermiddelen en zware stookolie over. Stookolie wordt traditioneel voor een groot deel gebruikt in de zeescheepvaart. De hoogste marge wordt gehaald op diesel en kerosine. Uit olie kunnen raffinaderijen maximaal 40 tot 50% diesel en kerosine halen. Het restant bestaat uit minder lucratieve benzine, nafta en stookolie. Door de nieuwe regels voor brandstofkwaliteit in de zeescheepvaart zal de vraag naar stookolie de komende jaren gaan dalen. Dat is de reden dat verschillende raffinaderijen in Europa investeren in nieuwe krakers. In Nederland hebben Shell en ExxonMobil dit gedaan. Andere raffinaderijen hebben de investeringsbeslissing uitgesteld of bereiden de investeringsbeslissing nog voor.

Raffinaderijen in Europa hebben te maken met verschillende uitdagingen. De vraag naar hun producten in Europa daalt, terwijl deze in Azië en Afrika groeit. In deze gebieden worden ook grotere en modernere raffinaderijen gebouwd, waarmee vergeleken de Europese raffinaderijen oud en klein zijn. In Europa zijn daarnaast de arbeidskosten hoger en de milieuregels strikter. Europa wint ook weinig eigen olie.

Wat ook niet helpt is dat het overschot aan benzine werd geëxporteerd naar de VS. Door de groei van de oliewinning en de benzineproductie in de VS dalen de opbrengsten van de export van benzine. Verder is raffinage een CO2 intensief proces, waardoor raffinaderijen last hebben van de gestegen CO2 prijs. Ook al krijgen ze een groot deel van hun CO2 rechten nog gratis, de verwachting is dat de CO2 prijs richting 2030 verder op gaat lopen.

Voor de Europese chemische sector spelen vergelijkbare zaken. Met name de sterk gedaalde prijs van aardgas in de VS zet een rem op de Europese investeringen in de chemie en zet druk op marges. Al met al niet echt een economisch klimaat waarin deze bedrijfstakken zitten te wachten op een kostprijsverhoging door een verbod op varend ontgassen, waarbij zij als verlader verantwoordelijk worden voor het betalen van de rekening.

Verladers, waaronder raffinaderijen en de chemie, zullen opdraaien voor de extra kosten van verantwoord ontgassen. Dat gaat om 3 tot 5 duizend Euro per keer. Voor een binnenvaarttankschip dat 3 miljoen liter vervoert betekent dat 0,1 tot 0,5 Eurocent extra kosten per liter raffinageproduct. Oftewel 3 tot 5% minder marge voor een sector met een lage marge, waarvoor de Botlek toch al geen vanzelfsprekende keuze meer is. Niet gek dus dat Shell z’n raffinaderij het warmtenet van de provincie Zuid-Holland in koppelt voor extra inkomsten en ook zoekt naar manieren om straks met SDE++ subsidie CO2 op te kunnen gaan slaan.

Tot slot

Het is de vraag of de zes raffinaderijen in de Botlek allemaal behouden blijven als de vraag naar diesel en benzine in Europa verder daalt door toenemende elektrificatie van transport, met name stadsbussen. Waarbij de uiteindelijke rekening van de raffinaderij wel eens bij de belastingbetaler kan komen te liggen, want zoals het artikel in de NRC afsluit:

Maar een raffinageterrein definitief ontmantelen, dat is het laatste wat je wilt. Na een halve eeuw raffineren is de bodem doorgaans flink vervuild. Het is in Nederland nooit gedaan, maar afbreken en woningen bouwen? Dat is waarschijnlijk veel te duur.

Dat u vast weet wat ‘de vervuiler betaalt’ waard is als een van de raffinaderijen ooit omvalt of gesloten wordt.

Voor omwonenden van de Nederlandse waterwegen is het een hard gelach, want na 5 jaar voor het lapje gehouden te zijn met provinciale ontgasverboden lijken de rijksoverheid, provincies, omgevingsdiensten en industrie nog steeds geen haast te hebben om te werken aan alternatieven voor varend ontgassen. Het uitgangspunt voor het beleid rond varend ontgassen lijkt meer pappen, nathouden en kijken hoe met hergebruik van maatregelen van 5 jaar terug de rust weer terug kan keren in de tent. Daarover een volgende keer meer.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Sugata Mitra: Kennis uit de muur

In de NRC van zaterdag 8 januari 2010 staat een mooi interview met Sugata Mitra. Een onderwijs onderzoeker die verschillende praktijktesten heeft gedaan om te zien of kinderen met behulp van een computer en internet samen kunnen leren, zonder hulp van een docent. Met volgens het artikel verbazingwekkende resultaten: Tamilkinderen die na een paar maanden even hoge cijfers halen op een standaard biologie test als leerlingen van een eliteschool (British Journal of Educational Technology, 2010).

Ik dacht: zo’n man heeft ongetwijfeld op TED gestaan. En jawel, bij deze twee inspirerende filmpjes met presentaties van Sugata Mitra over zijn Hole in the Wall project:

En zijn presentatie uit 2010:

Uit de inbox: update krantenactie: impact en storing maandag

Toch mooi hoe snel een actie effect kan hebben:

Beste mensen,

Excuus voor deze extra email. Maar maandag bleek dat een aantal van jullie de krantenactie niet kon afronden. Er bleek een te lage limiet te zitten op het aantal te verzenden emails. Alhoewel dat nog niet opgelost is, kunnen degenen die maandag niet hun krant konden berichten dat nu dus wel. Maar wees er snel bij, want er is maar plek voor 250 per dag, *nu* dus doen :-).

->> Vraag ook/nog een krant over verantwoord papier <<–

Inmiddels hebben nrc.next en het Parool gereageerd en laten weten dat ze aan de slag gaan met jullie verzoeken. De chef nrc.next is zelfs eigenhandig vragen aan het stellen bij de drukker en gaat over jullie actie een leuk stukje schrijven. Het Parool verwees naar haar moederbedrijf die op verantwoord papier zou letten en gaat intern kijken of deze info ook op hun eigen site gezet kan worden. Laten zien hoe goed je het doet als bedrijf is ook belangrijk en kan als voorbeeld voor anderen werken.

Veel plezier!

Namens het Treemagotchiteam, Egon de Bruin

P.S. Webshop A Beautiful Story geeft nog twee €50 bonnen weg, die je kunt winnen als je t/m 18 augustus een hoofdactie doet.

10.000 deelnemers en 30.000 online acties met echte impact
Volg ons op twitter

Krantenactie Treemagotchi

Nieuwe actie van Treemagotchi, kranten hebben toch weinig om over te schrijven.  Dus dan passen een paar 100 van dit soort ingezonden brieven vast wel in eeen krant (die van mij is naar de NRC gestuurd), en die van jou?

Geachte redactie,

Ik ben erg benieuwd naar het aantal bomen dat wordt gekapt voor de productie van één dagoplage van uw krant. Kunt u mij vertellen waar uw krantenpapier vandaan komt? Is dit gerecycled? Kortom, ik zou graag weten wat de impact is van mijn dagelijkse krantje op het milieu. Ik maak die impact graag zo klein mogelijk. Is het een idee om te gaan drukken op gecertificeerd papier? Dan weet ik waar ik aan toe ben!

Met vriendelijke groet!

PS: Deze brief is verstuurd via de ingezonden-brief-actie van www.Treemagotchi.nl en www.rankabrand.nl, waarin kranten worden opgeroepen om te drukken op verantwoord papier. De afzender is een echt iemand, dus niet fictief. Door te reply-en op deze email kunt u direct contact opnemen met de afzender.

12.000 Euri verdienen voor je scriptie over elektrische auto's?

Joris Luyendijk is al bijna een jaar op zoektocht naar de zin en onzin van de elektrische auto. In oktober 2009 stelde hij de e-car scriptieprijs in en gaf hij zijn lezers de kans om voor 5.000 euro een plek in de jury te kopen. Een aantal lezers deed dat ook.

Dit weekend maakte hij via zijn weblog het prijzengeld en de voorwaarden bekend. En let op:

De prijs is niet alleen voor technische studies of milieukunde. Natuurlijk hopen we op scripties  over accurecycling, snelladen, aanpassingen aan het elektriciteitsnet etcetera. Maar de prijs kan net zo goed gaan  naar economen, bedrijfskundigen, fiscalisten, juristen of historici etcetera.  Een afstudeerscriptie die de berichtgeving over de elektrische auto analyseert, is in principe even kansrijk als  historisch onderzoek naar, ik noem  maar wat, de populariteit van de elektrische auto tijdens de Tweede Wereldoorlog in Engeland.

Ter inspiratie

Ter inspiratie mijn 2 cent met ideeën voor je scriptie:

  • De opkomst van elektrische fietsen en elektrische brommers en het effect daarvan op luchtkwaliteit, geluidsoverlast en gezondheid. Zie bv. deze cijfers over luchtvervuiling door brommers (bron emissieregistratie.nl). Dat geeft meteen de potentie van elektrisch rijden weer.
  • Standaardisatie van oplaadsystemen.
  • Hoe meet je de energiezuinigheid van een elektrische auto? Een bezinemotor rijdt x kilometer op een liter benzine, hoe doe je dat met elektrische auto’s? En maakt ’t dan uit of een auto geladen wordt met groene of grijze stroom?
  • Hoe bevorder je acceptatie van de elektrische auto bij consumenten?
  • Welke businessmodellen zijn mogelijk om het prijsverschil tussen elektrische en verbrandingsmotor auto’s te overbruggen?
  • Zonne-energie auto: alleen voor kunstenaars, of ook voor de gewone man?

Uit de inbox: de NRC is niet te koop (voor lezers dan)

Op 2 december riep Joris Luyendijk de lezers van de NRC in zijn wekelijkse bijdrage over elektrisch vervoer op om een bod uit te brengen op de NRC. Volgens hem moest dat lukken met Euro 300 per abonnee.

Afgelopen weekend besteedde Frank Kalshoven in zijn column voor de Volkskrant (helaas niet online na te lezen) aandacht aan deze optie, met daarbij een berekening en aanvullende mogelijkheden hoe je dat zou kunnen financieren. Uit de reactie in de email van Bas Blokker, adjunct hoofdredacteur, op mijn aanmelding begrijp ik dat het lezersbod vooralsnog als onvriendelijk wordt afgewezen 😉

Geachte heer Beek,

Hartelijk dank voor de betrokkenheid bij NRC Handelsblad, die u getoond heeft in reactie op de oproep van columnist Joris Luyendijk. Het was, zoals hij zelf later schreef, niet het moment om de lezers (een deel van) ons bedrijf te koop aan te bieden. Maar we hoeven niet uit te sluiten dat het moment om meer doordacht de mogelijkheden van een lezersfonds te bekijken ooit nog komt. En intussen sterken de reacties van u en duizenden andere lezers ons in de overtuiging dat NRC Handelsblad uw en ons enthousiasme meer dan waard is.

Met vriendelijke groet,

Bas Blokker
Adjunct hoofdredacteur.

Nou ja, misschien hebben de Saab rijders meer succes met het plan van Jeroen van der Schenk?

Red de kleine horecaondernemer…

… het klinkt zo sympathiek. Een stichting opgericht om kleine buurtkroegen die zwaar getroffen worden door het rookverbod te helpen overleven. Totdat je in de NRC leest dat de stichting Red de kleine horecaondernemer eigenlijk een nieuw vehikel voor de rooklobby is. Opgericht door Ton Wurtz, een ervaren pro-rooklobbyist en ook voorzitter van Stichting Rokers Belangen, is samenwerking met de Stichting Sigaretten Industrie.

NRC heeft ook een fraai citaat staan over de vraag wie de kernboodschap dat een rookverbod onterecht is zou moeten brengen:

De industrie zou deze kernboodschap zelf kunnen uitdragen of ervoor kunnen kiezen dit door een ander te laten doen, bijvoorbeeld de Stichting Rokers Belangen. Dhr. Wurtz is geliefd bij de pers en niemand zal zich er over verbazen als hij zich over dit onderwerp uitspreekt. Het artikel zal zich moeten beperken tot de kernboodschap, waarover geen twijfel bestaat: de wet verplicht niet tot het instellen van een rookverbod.

In reactie op het artikel in de NRC schrijft stichting Red de kleine horecaondernemer:

Er is geen enkel advies en tot op heden geen eurocent ontvangen van de tabaksindustrie

Met al die petten op bij de heer Wurtz vind ik werkwijze van de stichting Red de kleine horecaondernemer in nevelen gehuld en niet meer van deze tijd. Als je niks te verbergen hebt, open dan je boeken… Tijd voor radicale transparantie bij stichtingen, zeker als ze met geld van hardwerkende ondernemers bezig zijn.