Effect van een kolencrash op pensioenfondsen

The Guardian heeft als onderdeel van haar Keep it in the Ground campagne onderzoek gedaan naar de effecten van het ineenstorten van de kolensector op pensioenfondsen. Nederland heeft 2 pensioenfondsen in de top 5 van meest aan de kolensector blootgestelde pensioenfondsen:

The second highest stake among pension funds in the top 50 coal companies is owned by Dutch pensions giant APG, which provides pension for one in five families in the Netherlands, including teachers, public sector workers and medical staff. It has $1.7bn invested in 26 of the coal companies but is reducing its coal exposure.

(…)

The pension fund with the fifth biggest stake in the top 50 coal companies is another Dutch provider, PGGM, which serves 1.5m people and has $399m in the coal firms.

Uit het artikel wordt me niet duidelijk of indirecte belangen van pensioenfondsen via investeringsmaatschappijen, banken en verzekeraars zijn meegeteld. Een woordvoerder van APG geeft in een reactie aan The Guardian wel aan dat de laatste jaren verschillende investeringen in de kolensector zijn afgewezen en verwacht dat de investeringen in de kolensector op termijn terug zullen lopen.

Voor wie denkt dat de kolensector een bloeiende sector is, de Stowe index (een van de belangrijkste indexen voor de sector) is sinds 2012 met 75% gedaald.

Open waanlink

Dit bericht is eerder gepubliceerd als open waanlink op Sargasso.

De (on)logica van de markt: schuldprobleem

De afgelopen jaren blijf ik me verbazen over de logica van de heilige gelovers in de vrije markt ten aanzien van een te hoge schuldenlast. Op de een of andere manier lukt het banken en politici om twee tegengestelden redenaties te verkopen.

De redenatie die wordt opgehangen voor kleine bedrijven en individuen luidt wie te veel schulden heeft gemaakt krijgt geen leningen meer en gaat failliet. Een doorstart is mogelijk, voor individuen zoals u en ik betekent dat 3 jaar lang leven op een absoluut bestaansminimum. Via de schuldhulpverlening wordt alle inkomsten boven het minimum gebruikt om zoveel mogelijk schulden af te betalen. Tegelijkertijd krijg je begeleiding om te voorkomen dat je jezelf nog een keer zo in de problemen brengt. Na 3 jaar ben je schuldenvrij, uw schuldeisers achterlatend met een waardeloze vordering.

Voor landen geldt een andere logica, zie bijvoorbeeld Griekenland. Om te zorgen dat ze het teveel aan schulden af kunnen lossen lenen we extra geld uit via andere Europese lidstaten en het IMF. Die extra leningen in combinatie met forse bezuinigingen moeten er dan voor zorgen dat alle leningen alsnog terugbetaald worden. De bezuinigingen leiden tot economische krimp (= minder inkomsten) en de extra leningen tot extra uitgaven… Daarbij wordt dan ook nog het fabeltje opgehangen dat Griekenland failliet gaat als we dat niet doen (oa in de advertenties van ING op BNR), maar landen kunnen niet failliet. Landen kunnen wel stoppen met het terugbetalen van hun schulden of met het betalen van rente.

Dat is nu precies wat Argentinië een paar jaar geleden heeft gedaan (zie bv. dit artikel in De Groene). Het snijdt de banden met de internationale kapitaalmarkt door, want wie leent er nog geld uit aan een land dat weigert terug te betalen? Tegelijkertijd maakt het ruimte om te investeren in de nationale economie en in werkgelegenheid. De economische groei die dat oplevert maakt het vervolgens mogelijk om alsnog een deel van de schulden af te lossen.

Wanneer Griekenland stopt met terugbetalen levert dat wel een groot probleem op voor banken, verzekeraars en pensioenfondsen (zoals ABP) die hun geld geïnvesteerd hebben in Griekse staatsobligaties. Je kunt je ook afvragen waarom de goedbetaalde en hooggeschoolde werknemers daar niet eerder op het idee zijn gekomen dat de Griekese staatsschuld wel erg hoog op liep?

Laat ik duidelijk zijn. Griekenland behoeft onze steun, de huidige manier van steunen is naar mijn mening een verkapte vorm van staatssteun aan banken, verzekeraars en pensioenfondsen die teveel geld hebben uitgeleend aan landen als Griekenland. De Grieken zien namelijk geen Euro van de steun die we zogenaamd aan hun geven.

Discussieavonden over de toekomst financiële sector

Vanaf vanavond vind een reeks discussieavonden over de toekomst van de financiële sector plaats. De discussieavonden worden georganiseerd door het Sustainable Finance Lab, o.l.v. Herman Wijffels, Klaas van Egmond, Peter Blom. Door de grote belangstelling is het niet meer mogelijk om je aan te melden. Mocht onderstaande informatie interessant zijn, dan is de avond via een live webstream op de site van het Sustainable Finance Lab te volgen. En als je na het bekijken van de livestream een mening over de financiële sector kwijt wil kun je natuurlijk ook nog meedoen met het online onderzoek “duurzaamheidsdialoog financiele sector”, waar ik vorige week over schreef.

De organisatie van de discussie-avonden heeft besloten tot een ruime opzet, waardoor ook voor geinteresseerden vanuit het Economie-Transitie initiatief voldoende ruimte is.

Inleiding

De financiële sector is de laatste decennia in toenemende mate maatschappelijk disfunctioneel gaan opereren. Daarbij is het streven naar financiële winst op de korte termijn ten koste gegaan van de stabiliteit van de sector zelf en van het financieren van een duurzame ontwikkeling van de economie en samenleving.

Om vanuit de wetenschap bij te dragen aan de analyse van de situatie en aan mogelijke oplossingen is het Sustainable Finance Lab opgericht, waar wetenschappers uit verschillende wetenschappelijke disciplines samenkomen. Doel is het ontwikkelen van ideeën om te komen tot een daadwerkelijke verduurzaming van de financiële sector: een stabiele en robuuste financiële sector die bijdraagt aan een economie die de mens dient zonder daarbij zijn leefmilieu uit te putten. Hiervoor zijn meer fundamentele veranderingen nodig dan wat nu op de maatschappelijke agenda staat.

Het Sustainable Finance Lab start daarom een serie discussieavonden.

Het programma voor de verschillende avonden is als volgt:

  1. Maandag 3 oktober
    Naar een dienstbare financiële sector – Prof.dr. Herman Wijffels, Prof.dr. Arnoud Boot en Peter Blom
  2. Maandag 10 oktober
    De financiële professionals: hoeder van de klant? – Prof.dr. Irene van Staveren en Prof.dr. Esther-Mirjam Sent
  3. Maandag 31 oktober
    Banken: private hoeders van het publiek belang – Prof.dr. Hans Schenk en Prof.dr. Harald Benink
  4. Maandag 7 november
    Geld en Schuld – Prof.dr. Arjo Klamer en Prof.dr. Ewald Engelen
  5. Donderdag 24 november
    Lessen en vragen voor de toekomst – Prof.dr. Herman Wijffels en Prof.ir. Klaas van Egmond

De bijeenkomsten vinden plaats in de Aula van het Academiegebouw, Domplein 29 in Utrecht en beginnen om 20.00. Aanmelden kan via het aanmeldformulier, waarna een bevestiging van deelname wordt opgestuurd. Deze bevestiging dient tevens als toegangsbewijs.

Meer informatie over het programma en het Sustainable Finance Lab is te vinden op de website www.sustainablefinancelab.nl