Kamerleden willen duidelijkheid over meetgegevens giflek Farmsum

Follow The Money en EenVandaag onderzoeken samen de grote lekkage van giftig aardgascondensaat begin oktober op het tankenpark van de (Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) in het Groningse Farmsum. Hierbij kwamen grote hoeveelheden giftige stoffen vrij, waaronder het  benzeen (dat ook een rol speelt bij het ontgassen in de binnenvaart).  Op basis van geheime documenten van de gemeente Delfzijl stellen Follow The Money en EenVandaag dat er veel hogere gehaltes van het gelekte en kankerverwekkende benzeen zijn gemeten dan minister Wiebes aan de Kamer heeft laten weten.

SP, PvdA en GroenLinks willen opheldering en een bloedonderzoek voor omwonenden, die aangeven meerdere keren per jaar benzeen te ruiken.

Het Openbaar Ministerie is inmiddels een strafrechtelijk onderzoek gestart en staatstoezicht op de mijnen heeft NAM onder verscherpt toezicht geplaatst.

Open waanlink

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Mijnbouwschade Groningen: de smoezengenerator

Sargasso schreef al eerder over de aardbevingen in Groningen, de ellenlange procedures waar bewoners met mijnbouwschade mee geconfronteerd worden en wat dat doet psychisch doet met mensen. Inmiddels is Kor Dwarshuis een smoezengenerator gestart met echt gegeven alternatieve oorzaken voor de geconstateerde schade. Hieronder mijn favoriete smoes.

“Vraag van CVW ‘expert’ tijdens schade-opname in onze woning ‘heeft u kinderen?’ Antwoord: ‘ja 2 dochters, maar die zijn het huis al uit’. CVW expert: ‘dan weet ik de oorzaak van uw scheurvorming ook al’. ‘Oh?’ CVW expert: ‘het ligt aan het veranderende douche patroon in uw huis. Meiden douchen altijd langer, daardoor veel vocht in huis. Nu ze de deur uit zijn, is de vochthuishouding in uw woning veranderd en dat veroorzaakt scheuren’.

Mijn vrouw: ‘maar dat is toch vreemd?’ Antwoord: ‘nee hoor’. Mijn vrouw: ‘ik vind het wel vreemd…

Weten hoe hij verder gaat? Bezoek de smoezengenerator en lees en luister ze af tot je hem tegenkomt.

Ondertussen vertellen de overheid, NAM, Shell en ExxonMobil in de media een ander verhaal (“We gaan ruimhartig vergoeden”, “We hebben een ereschuld aan Groningen”).

Er zijn inmiddels 200.000 mensen met schade in het gaswinningsgebied. De ene helft krijgt de schade gewoon vergoed en de andere helft krijgt bovenstaande onzin over zich heen. Dit zorgt voor scheve ogen en nog meer boosheid.

Open waanlink

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Shell en de Nederlandse achterstand op duurzaamheid

Er is hier een grote achterstand op het gebied van duurzaamheid. Nu wil men vanuit die achterstand voorop gaan lopen. Toen wij het vijf tot tien jaar geleden aan de orde stelden, had niemand daar belangstelling voor.

Aldus Marjan van Loon, CEO van Shell Nederland, over de situatie in Nederland in een artikel over de kritiek op de sponsoring van Generation Discover door Shell. Alleen is mevrouw van Loon vergeten dat voormalig Shell topman Peter Voser in 2013 nog pleitte voor vertraging van de CO2 reductiedoelstelling met 10 jaar. Hij zei toen:

Om daadwerkelijk veranderingen tot stand te kunnen brengen is tijd nodig. We maken ons enigszins zorgen over de korte termijn waarin het doel bereikt moet worden.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

“Wet minimalisering gaswinning Groningen is onverantwoord”

Deze week hebben de fracties van CDA (minus het lid Lokin-Sassen), SGP, ChristenUnie, VVD, OSF en D66 in de Eerste Kamer ingestemd met de wet minimalisering gaswinning Groningen. CDA-Eerste Kamerlid Pia Lokin-Sassen (de enige CDA senator die tegen de nieuwe mijnbouwwet stemde) schrijft in het Dagblad van het Noordenop persoonlijke titel dat deze mijnbouwwet onverantwoord is:

Volgens de nieuwe Mijnbouwwet is het uiteindelijk de minister die met betrekking tot het Groningenveld – het veld dat bij uitstek aardbevingsgevoelig is! – beslist hoeveel laagcalorisch gas daaruit mag worden gewonnen volgens het criterium: ‘niet meer dan nodig’. Daarbij wordt in de nieuwe wet niet langer alléén rekening gehouden met de veiligheid der omwonenden, maar introduceert de wet een tweede ‘veiligheidsbegrip’, namelijk de ‘leveringszekerheid’. Het is de minister en de minister alléén die deze veiligheidsbelangen afweegt bij zijn beslissing over de hoeveelheid te winnen gas.

In de nieuwe wet is voor het Groningenveld zowel aan de NAM als aan het SodM de bevoegdheid tot ingrijpen in de gaswinning ontnomen. De NAM krijgt van de minister nog slechts de plicht opgelegd om een bepaalde hoeveelheid gas te winnen: als zij zich daaraan houdt en dit correct doet, kan ze niet langer strafrechtelijk worden vervolgd. Zij heeft, anders gezegd, strafrechtelijke immuniteit. Het SodM mag nog slechts gevraagd en ongevraagd advies geven aan de minister, maar heeft ook geen bevoegdheid meer tot ingrijpen (lees: tijdelijk stopzetten) in de gaswinning in geval de veiligheid van omwonenden gevaar loopt.

Hiermee wordt bevestigd wat ik in juni van dit jaar al schreef in een analyse van de nieuwe mijnbouwwet: De minister wordt de baas over de gaswinning in Groningen, NAM wordt uitvoerder van het beleid van de minister en is niet meer te vervolgen voor schade of het veroorzaken van gevaar in dit zeer aardbevingsgevoelige gebied. NAM en Staatstoezicht op de Mijnen zijn ook niet meer bevoegd om in te grijpen in de gaswinning in geval van gevaar, dat is aan het oordeel van de minister. Ook de dubbele betekenis van het veiligheidsbegrip is overeind gebleven, ondanks de kritiek van de Raad van State op het toevoegen van leveringszekerheid aan het veiligheidsbegrip:
De Afdeling merkt op dat dit een wat geforceerde indruk maakt. De Afdeling onderschrijft het belang van leveringszekerheid, maar acht het aanmerken van leveringszekerheid als grondrecht in de zin van de artikelen 2 en 8 van het EVRM nodig noch wenselijk.

Schadeherstel

En de procedures voor schadeherstel en compensatie voor de Groningers? Die staan nog steeds op een laag pitje te sudderen. Van de 18.276 gemelde schadegevallen zijn er door de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) nu 1.139 afgehandeld. Dat zijn de eenvoudige, dat beloofd nog wat voor de rest. Want nog steeds is de aanwas van schademeldingen per week groter dan het aantal meldingen dat afgehandeld wordt. Toen de TCMG begon kwamen er ruim 13.000 schademeldingen over van het Centrum Veilig Wonen.

Onderstaande tabel laat zien dat de uitvoeringskosten voor de schadeafhandeling door RVO.nl en de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen dit jaar hoger waren dan de schadevergoedingen aan particulieren. Volgend jaar verbeterd de verhouding iets, maar nog steeds gaat bijna 50% van het geld naar schadeafhandeling in plaats van schadevergoeding.

uitgaven_schadevergoedingen_groningen
Uitgaven rijksoverheid aan schadeafhandeling en schade-uitkeringen

Om de uitgaven aan schadevergoedingen en schadeafhandeling in perspectief te zetten hieronder het staatje waarin de aardgasbaten zijn weergegeven:

begroting_ezk

Minder dan 1% van de aardgasbaten wordt besteed aan schadevergoedingen. Het meest frustrerend bij veel van de schades was in het verleden dat bewoners die de schade zelf lieten herstellen hun recht op schadevergoeding verloren. Een situatie waar tot op de dag van vandaag naar mijn weten niets aan gewijzigd is.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Shell nam meer dan 16 jaar de tijd om aandeelhouders te informeren over klimaatverandering

De website’s DeSmog UK and DeSmog hebben zich door decennia aan financiële jaarverslagen van Shell bedrijven heen gewerkt om te onderzoeken wanneer Shell begon met het informeren van zijn aandeelhouders over de financiële risico’s van klimaatverandering voor de bedrijfsvoering en de waarde van het bedrijf. De conclusie van hun analyse is dat het Shell meer dan 16 kostte om een duidelijk waarschuwend signaal aan de aandeelhouders af te geven.

Shell begon al in 1981 met onderzoek naar de gevolgen van het verbranden van fossiele brandstoffen voor het klimaat. Pas 10 jaar later, vanaf 1991, noemt Shell de mogelijkheid dat mensen klimaatverandering veroorzaken in z’n jaarverslagen. De eerste duidelijke waarschuwing aan haar aandeelhouders over de financiële risico’s van klimaatverandering en voor de investeringen van aandeelhouders volgt pas in 2004, terwijl Shell intern al in 1988 tot de conclusie kwam dat klimaatverandering als gevolg van het verbranden van fossiele brandstoffen delen van de aarde onleefbaar zou kunnen maken.

De analyse van DeSmog geeft ook een goed beeld van de wijze waarop Shell het publieke debat over klimaatverandering gedurende de afgelopen decennia gevoerd heeft. Delen daarvan komen nog steeds bekend voor, zoals de frase uit 1993 dat de vraag naar energie zo hard zal groeien dat:

society will have no option but to use all available energy sources

Deze frase is inmiddels wel wat bijgesteld. Zo pleit Shell al langere tijd voor een hogere CO2 prijs om het gebruik van kolen terug te dringen, al heeft Shell pas in mei dit jaar haar patenten op gebied van kolenvergassing verkocht aan Air Products. Shell topman Ben van Beurden stelt nog steeds zoveel mogelijk olie en gas op te pompen om aan de vraag te voldoen, maar legt de verantwoordelijkheid voor minder CO2 uitstoot inmiddels bij de consument:

Ik pomp alles op wat ik kan oppompen om aan de vraag te kunnen voldoen. Wat uiteindelijk werkt tegen klimaatverandering is minder CO2 uitstoten en de consument stoot CO2 uit.

Open waanlink

Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.

Milieudefensie start klimaatzaak tegen Shell

Vorige week heeft Milieudefensie bekend gemaakt een klimaatzaak tegen Shell te beginnen. Shell is volgens Milieudefensie goed voor twee procent van de klimaatverandering. Milieudefensie is van mening dat Shell een onrechtmatige daad begaat met zijn huidige bedrijfsvoering en beleid, en niet voldoet aan de zorgplicht. Ook is Shell al lang op de hoogte van het probleem en kan ze het voorkomen, omdat Shell in Nederland is gevestigd is de Nederlandse rechter bevoegd om te oordelen.

Met de klimaatzaak tegen Shell voegt Milieudefensie zich in een groeiende rij van organisaties die fossiele energiebedrijven aanklagen voor de klimaatschade die ze veroorzaken. In de VS lopen er inmiddels meerdere zaken van met name lokale overheden tegen grote fossiele energiebedrijven. Een goed beginpunt voor meer informatie over de verschillende klimaatzaken tegen overheden en bedrijven is de site Climate Liability News.

Milieudefensie stelt de volgende eisen aan Shell:

  1. Shell brengt zijn beleid en investeringen in lijn met de klimaatdoelen van Parijs;
  2. Shell bouwt zijn olie- en gasproductie af en brengt zijn uitstoot terug naar nul in 2050;
  3. Shell maakt afspraken met Milieudefensie over de invulling, tussendoelen en openbare verantwoording.

Shell heeft 8 weken om tegemoet te komen aan de eisen van Milieudefensie. Doet ze dat niet, dan volgt een dagvaarding. Milieudefensie wordt in de klimaatzaak tegen Shell bijgestaan door Roger Cox, die eerder Urgenda bijstond in de klimaatzaak tegen de Nederlandse staat.

Open waanlink

Inmiddels heb ik mij aangesloten als mede-eiser in de klimaatzaak tegen Shell. Zoals ik dat ook ben in de klimaatzaak van Urgenda tegen de Nederlandse staat.

Dit bericht is eerder als open waanlink geplaatst op Sargasso.

De Correspondent brengt 30 jaar oude Shell film over klimaatverandering uit

Uit vertrouwelijke documenten die De Correspondent in handen heeft blijkt dat oliebedrijf Shell al sinds 1986 intern alarm slaat over de gevaren van klimaatverandering. Tegelijkertijd werkt het bedrijf al dertig jaar klimaatbeleid tegen. Afgelopen week openbaarde De Correspondent Shell’s zelfgemaakte klimaatfilm uit 1991 waarmee het de wereld wilde waarschuwen en waarin ze opriepen om onmiddellijk tot actie over te gaan. Volgens professor Tom Wigley, toenmalig hoofd van klimaatonderzoek bij de Universiteit van East Anglia, is de film verrassend accuraat.

Ondanks de oproep tot actie in Shell’s film investeerde Shell de afgelopen 30 jaar fors in winning van CO2-intensieve oliewinning in de Canadese teerzanden en in proefboringen in het Noordpool gebied. Ook is Shell lang lid geweest van industriële lobbygroepen, die zich verzette tegen klimaatbeleid. Zo was Shell tot 1998 lid van de zogenaamde Global Climate Coalition; tot 2015 van de American Legislative Exchange Council (Alec); en is Shell nog steeds lid van de Business Roundtable en het American Petroleum Institute. In de jaren negentig heeft Shell ook, net als ExxonMobil, meegedaan aan een campagne die doelbewust twijfel zaaide over de klimaatwetenschap. Reden voor Amerikaanse congresleden om op te roepen tot een strafrechtelijk onderzoek naar Shells bijdrage aan ‘bedrog’ van het publiek. In 2015 onthulde The Guardian dat Shell actief lobbyde tegen de Europese doelstellingen voor duurzame energie. In 2015 spendeerde Shell naar schatting $22miljoen dollar aan lobby tegen klimaatbeleid.

Open waanlink

Dit bericht is eerder gepubliceerd als open waanlink op Sargasso.