Uit de inbox: Verkoop van SolarGreenPoint Terbregseplein (eindelijk) gestart

logo-solar-green-pointSolar Green Point is al jaren bezig met het realiseren van een zonne-energie project bij het Terbregseplein, langs de A20 in Rotterdam. In 2012 ontving ik al een keer mail dat het project volledig uitverkocht zou zijn. Blijkbaar heb ik dat toen verkeerd gelezen, want deze week ontving ik een email dat de verkoop (eindelijk) van start is gegaan.

De prijs per paneel is inmiddels gezakt van Euro 500 per paneel naar Euro 415 per paneel. Of er nog sprake is van een jaarlijkse bijdrage voor onderhoud of lidmaatschap van de coöperatie kan ik op de website niet terugvinden.

Het project valt onder de zogenaamd postcoderegeling, wat betekent dat bewoners van de aangrenzende postcodegebieden mee kunnen doen (in casu de cijfertjes: 2661, 3036, 3051, 3054, 3055, 3056, 3062, 3067, 3068 en 3069). Onze postcode valt daar niet onder, dus zelf zal ik niet investeren. Zelfs mijn familie, die toch niet zo ver van het Terbregtseplein in Rotterdam vandaan woont valt buiten de cirkel. Dichterbij in ieder geval dan de delen van Berkel en Roderijs en Bergschenhoek die blijkbaar wel binnen de postcodegrens vallen.

Andere redenen om niet te investeren zijn dat we inmiddels ruim 90% van ons stroomverbruik zelf opwekken en dat ik inmiddels binnen Schiedam betrokken ben bij een soortgelijk project van het Schiedams Energie Collectief. Waarover later deze maand meer.

Zonnepanelen op Euroborg via 1MiljoenWatt.nl

Vorig jaar heb ik diverse keren aandacht besteed aan projecten voor zonne-energie op andermans dak of collectieve windenergie. Dit weekend kwam ik toevallig een project van Stichting 1miljoenwatt tegen, die samen met Essent de mogelijkheid bieden om deel te nemen aan een collectief zonne-energieproject op het stadion van FC Groningen, de Euroborg.

In eerste aanzet lijkt het  project weinig in opzet weinig te verschillen van projecten van Solar Green Point. Net als bij Solar Green Point is er een voorkeursleverancier voor elektriciteit, in dit geval Essent i.p.v. Eneco, en kun je ook deelnemen als je bij een andere leverancier zit. Je betaalt dan wel administratiekosten, maar met 1 Eurocent per kWh opgewekt elektriciteit is dat bij een gemiddelde jaaropbrengst van 220 kWH per paneel veel minder dan bij Solar Greenpoint. Te weten EUR 2,20 per jaar bij 1MiljoenWatt om EUR 12,50 bij Solar Greenpoint. De prijs van een zonnepaneel bij 1MiljoenWatt is met EUR 550 wel EUR 50 hoger dan bij Solar Green Point. De hogere kosten van 1MiljoenWatt verdien je als klant die de vrijheid wil houden om te switchen dus in een paar jaar terug via lagere administratiekosten. Bij 1MiljoenWatt gaat het om een eenmalige investering, gedurende de looptijd worden geen additionele kosten voor beheer en onderhoud in rekening gebracht.

Wat bij mij wat verwarring oproept is dat 1MiljoenWatt aan de ene kant doet alsof je als consument je eigen stroomverbruik groen op andersmans dak gaat opwekken. Terwijl er aan de andere kant in de brochure (pdf) staat dat FC Groningen de zonne energie gaat afnemen tegen markttarief. Dus of je nu een paneel koopt en dan zelf de zonne energie van andermans dak fictief gaat verrekenen met je eigen stroomverbruik (zoals bij bv. De Windcentrale en Solar Greenpoint gebeurt) of dat je met een obligatie (ZoNbligatie volgens 1MiljoenWatt) FC Groningen aan een energie gevende dakbedekking helpt is me onduidelijk. Mij is uit de documentatie op de website onduidelijk bij welke klant de Garanties van Oorsprong worden afgeboekt: FC Groningen of bij de investeerder in de zonnepanelen? Of wordt er hier gewoon 2 keer groene stroom verkocht voor de prijs van 1?

Update 11 juni 2013:

In eerste instantie was het me na het lezen van de brochure (pdf) en de website onduidelijk hoe de constructie werkt. Inmiddels heb ik onderstaande aanvullende informatie ontvangen van 1MiljoenWatt die de boel een stuk verheldert:

De GvO’s zijn voor de investeerders. De geproduceerde zonnestroom wordt als grijze stroom tegen de marktprijs aan FC Groningen verkocht. De GvO’s worden afgeboekt via Essent zodat investeerders daadwerkelijk hun eigen stroom hiermee vergroenen. Helaas geen groene elektronen thuis, maar net zoals de windcentrale is dit dus administratief geregeld door de samenwerking met een energieleverancier (Essent ipv Greenchoice).

De werkwijze is achter de schermen net iets anders dan het cooperatiemodel (windcentrale & SGP), maar komt in de praktijk op hetzelfde neer:

  1. Geinteresseerden brengen geld bij elkaar (in dit geval niet via een lidmaatschap, maar via een speciale obligatie: ZoNbligatie)
  2. Hiervan wordt een productie eenheid gekocht (in dit geval zonnepanelen)
  3. De geproduceerde stroom wordt verkocht (in dit geval aan FCGronigen)
  4. Op basis hiervan ontvangen de deelnemers een rendement dat afhankelijk is van het # kWh-en dat er door hun is geproduceerd en de stroomrpijs (in dit geval in Euro’s i.p.v. kWh-en)

Punt 4 hierboven is het grootste verschil. Waar andere initiatieven het rendement als kwh-en uitkeren aan de deelnemers via een Leverancier (dat is in principe een financiele transactie: met inkomsten van verkoop in cooperatie, wordt stroom gekocht bij energieleverancier) keren wij het euro equivalent van deze kWh-en uit.

De opbrengsten per kWh van een paneel worden uitgekeerd tegen de dan geldende stroomprijs op de markt. Op dit moment 6,7/cent per kWh. Een concument kan in principe voor dit bedrag (ook zelf tegen 6 cent bij greenchoice) een kWh inkopen. Hierdoor betaald deze netto alleen BTW en EB over zijn opgewekte kWh, maar heeft hij een veel grote vrijheid om te kiezen voor een leverancier.

Tot slot, 550,- is inderdaad meer dan Solar Greenpoint. Wij werken met 270Wp modules, dus omgerekend kom je dan op 2.04/Wp. Bij SGP was dit 2,0/Wp. Het verschil is dus minimaal. Overigens geef je terecht aan dat deze meerkosten snel zijn terugverdiend.

Het rendement voor de investeerder is dus afhankelijk van het # kWh-en en de stroomprijs. Bij een gelijkblijvende stroomprijs is dit gemiddeld 2,5% per jaar over 24 jaar. Ieder jaar ontvangen de deelnemers hun rendement uitgekeerd. In tegenstelling tot andere initiatieven rekenen wij de deelnemers niet voor dat de prijs met 5% per jaar zal stijgen. Dus 2,5% klinkt beperkt, maar is wel het eerlijke verhaal (overigens, bij een stijging van 5% wordt het rendement gemiddeld 4.4%).

Bijgaand nog een excel waarin we onszelf vergelijken met 3 vergelijkbare initiatieven. Ik denk dat we in verhouding eigenlijk best een goede propositie hebben. Uiteraard hoor ik graag hoe jij deze vergelijking ziet.

Tot slot, wij hopen dat we met deze ZoNbligatie (waarbij je diverse regels moet opvolgen om de investeerder te beschermen) een duidelijk en transparante manier hebben gevonden om consumenten gezamenlijk zonne-energie te laten produceren. Het is onze ambitie om deze dienst ook voor andere initieven aan te bieden. Wij zorgen dan voor een prospectus, controleren of de betalingen worden nagekomen, adviseren over het gebruik van goede materialen etc. Dit willen we doen onder de noemer Zonnepanelendelen. Wij denken dat een dergelijke dienst (1) kan helpen om vele initieven van de grond te krijgen en (2) om ervoor te zorgen dat de projecten op een eerlijke manier plaatsvinden zodat de markt echt kan groeien. Op dit moment zijn we in gesprek met de eerste andere initiatieven.

Ik heb nog niet naar de excel gekeken, dus daar ik geen uitspraak over doen, maar ik denk dat de constructie an sich nu wel helder is. Je kan als consument je eigen stroomverbruik voor de komende 24 jaar vergroenen. Terwijl Euroborg de stroom krijgt, enkel de GvO gaat naar de consument en deze krijgt daarboven op naar verwachting nog een klein rendement.

Zonnepanelendelen.nl

Wat ik ook interessant vind 1MiljoenWatt samenwerkt met het mij onbekende crowdfunding platform Zonnepanelendelen.nl. Met een website waar je ook weinig wijzer van wordt, dus geen idee hoe het werkt, waar ze gevestigd zijn of wanneer ze het geld overmaken aan een initiatief. Gezien de layout lijkt Zonnepanelendelen.nl niet samen te werken met zonnepanelen voor elkaar.

Zie voor een uitgebreidere analyse van het project Polder pv van Peter Segaar.

TEDxBinnenhof: Innovation in Construction – part 2: Energy Producing Buildings

In my first postI linked to a TEDx talk by an architect who showed a lot of innovative ideas to construct more sustainable buildings and cities. In this post I will focus on ways the construction industry is enabling him and his colleagues to actually build them. Reducing the energy use and increasing the energy generation capacity of buildings is a central theme, but the focus is shifting towards more integrated approaches. In this post I will focus on energy, because I think it still remains the question whether the Dutch regulatory framework is facilitating the transition towards energy neutral and energy producing buildings.

Increasing the energy generation capacity of buildings
It is becoming increasingly clear that solar power is reaching grid parity for consumers in The Nethterlands, according to some the price of solar power has fallen below grid parity for consumers already. The Dutch are becoming totally enthousiastic about collective purchasing of solar power. In 2009 Urgenda started the collective purchasing action called we want solare (Wij Willen Zon). Currently there are over 60 active collective purchasing actions in the Netherlands. Even now, more local community energy companies are starting everywhere in the Netherlands.

For those who won’t or can’t afford the upfront investment in solar panels a growing number of solar as a service companies are starting. Zonline, for example, offers consumers solar panels paid by a fixed price per kilowatt hour electricity produced. They’ve only just started, but looking at Dutch consumer prices for electricity (around 21 to 23 Eurocent per kilowatt hour, about 70% of which are taxes) and the growth rate of it’s US partner Sungevity it promises to be a booming business. Other companies, like Rooftop Energy are applying the same business model to the business market. Which is a bit more difficult as companies pay a lower rate for electricity. Still the first examples of local governments using solar lease to get solar on their rooftops are popping up. For business placing solar on your own rooftop can be part of their CSR strategy too.

Different forms of sustainable heating are catching up too. Sometimes (old fashioned ) based on using the waste heat of waste incinerators, but also based on heat pumps (air-to-air or air-to-water) or geo-thermal power.

Reducing energy use
Although solar energy is the sexiest kid on the block, it surely isn’t the only one.
Stimulated by the energy label for buildings and rising energy prices a growing number of companies are offering help to property owners to reduce their energy use in existing buildings. Most of them demand upfront investments by the property owner. A few are exploring new business models and let property owners repay their investment through a reduction in their energy bill. In the commercial property market (offices, swimming pools) energy service companies (ESCo’s) are emerging. ESCo’s are offering a way to reduce the energy use budget neutral or even with a direct reduction in costs for the property owner or tenant. The upfront investments are done by the ESCo. The reduction in energy use can be achieved by changes to the installations, but also by adjustments to the façade of the building.

Some companies are even exploring business models that combine ESCo’s with green lease agreements. Which is a logical combination, as even the most energy efficient building will use a lot of energy if the tenant doesn’t change it’s habits.

Examples for the residential market include WAIFER and Qurrent. WAIFER says it can renovate a home within weeks and is currently renovating around 2500 homes from housing corporations in the Rotterdam area. Qurrent advertises as a new kind of energy company: one that wants to sell as little energy as possible.

Dutch regulatory framework
The Dutch regulatory framework for the construction industry used to consists mainly on construction. As energy generation is increasing because of the rise in popularity of solar panels, amongst others, the regulatory framework for the energy industry is becoming increasingly pressing. Energy regulation is mainly focused on centralized energy production making little use of lessons learned in other environmental policy fields or in other countries. Despite the subsidy for sustainable energy and many policy changes The Netherlands are lacking behind in sustainable energy.

For example users of sustainable energy have to pay the same amount of energy tax as users of fossil energy. This means sustainable energy has to be subsidized to be able to compete with fossil energy at wholesale prices. For cars the Dutch government has chosen a different strategy making fuel efficient cars more attractive using tax incentives. Looking at the sales figures of hybrids like the Toyota Prius this has proven a very successful strategy.

The high energy tax on (sustainable) energy does make investments in energy efficiency and solar power more attractive, especially for consumers. This will put a growing pressure on the 2 billion Euro in energy taxes the Dutch government collects from users of residential buildings each year.

To make things worse for government budget some community owned energy companies have stopped paying energy taxes on energy used by their members/investors. They claim that there is no difference between people growing their own food and transporting it to their home via public infrastructure and producing your own energy and using public infrastructure to get the energy to your home. It is not yet known if judges will agree, but it does show that current legislation is hindering people who try to provide their own energy together with their neighbors. Pretty strange if you consider the fact that some Dutch politicians are complaining about the nimby-behaviour of Dutch citizens.

Changes for Dutch government
Things can be arranged differently as the Dutch government has a well established system of reaping the benefits of our natural gas supplies. Through EBN, a subsidiary of the Ministry of Economic Affairs, the Dutch government offers the possibility to provide up to 40% of the necessary capital for the exploration and production of natural gas and oil. Dutch government earned around 6 billion Euro from this investments in 2011 alone. So why not use the same model to finance sustainable energy now that it has become a profitable alternative?

This alternate business model, based on the exploration and exploitation of sustainable energy, would earn a growing income for the Dutch government as opposed to the decreasing income if more inhabitants will change to solar power as a primary source of energy. It can also decrease the funds and manpower necessary for subsidizing alternate sources of energy, thus reducing the costs of reaching the sustainable energy goals set by the Dutch government.

For solar power it can help in decreasing the costs and improving the efficiency of the installations. Take for example my own neighborhood. An average house can uphold about 6 till 9 solar panels, while larger installations are relatively cheaper to install. I would love to be able to combine my installation with the neighbors and exchange the energy generated. Current legislation makes that financially unattractive if not impossible, whereas there would be a valid business case for combining our solar energy systems under a different regulatory framework.

Similar cases are abundant all through the Netherlands, not only for rooftop solar PV installations, but also for the production of biogas or heat recovery from waste water treatment. Adjusting the regulatory framework would also open up opportunities for other technologies like using the heat generated by roads or datacenters to cool and warm our buildings.

Due to the current regulatory framework for energy those types of innovation need subsidy way to long and large scale application is pushed to the future setting Dutch companies on a disadvantage in the international market.

Conclusion
What can we learn from the above? I think the best lesson to be learned is that it’s time to shift pardigm. With sustainable energy becoming competitive with fossil energy (despite existing subsidies and tax breaks for fossil fuel) there are chances for both Dutch government, society and entrepreneurs if we can apply lessons learned from other policy fields to sustainable energy.

For example the government could increase the amount of sustainable energy produced by variating the amount of energy tax paid for sustainable energy and fossil energy. The downside of this policy is that part of the benefit will go to foreign producers of sustainable energy and not towards more sustainable energy production in The Netherlands.

Changing the energy tax system in such a way that no energy tax has to be paid on energy produced by your own solar panels, windturbine or part of the solar road, does have a lot of potential to increase sustainable energy production in The Netherlands. It will bring possibilities to rationalize the decision to invest for consumers. Combining solar installations with your neighbors, using noise barriers next to highways for large scale solar pv installations (like Solar Green Point is promoting) or using heat collected from highways to keep buildings warm in the winter and cool in the summer.

To speed up the development even further and to yield some of the financial benefits the government could use part of the profits from oil and gas production for co-investing in sustainable energy production. Like some local government are already doing.

This way the government gets more than a double dividend. The first benefit will be that the amount of necessary subsidies for sustainable energy can be reduced. The subsidy can be focused on innovative technologies, like tidal power or offshore wind. Dutch government will get a growing revenue base from investments in sustainable energy production to compensate for the expected downward trends in energy taxes. The governmentbudget can be safeguarded even more if existing tax breaks and subsidies for fossil fuels are removed or decreased, like Maria van der Hoeven executive director of the International Energy Agency calls upon.

For investors and entrepreneurs in sustainable energy the co-investment from the Dutch government acts as an assurance that Dutch policy won’t change overnight, just like the current investments by EBN in oil and gas do for fossil fuel companies.

This post was originally written for and published at TEDxBinnenhof with the support of Ivo Stroeken and Max Herold.

Collectieve zonnestroomparken

In Nijmegen start de gemeente in samenwerking met Zonnepark Nederland en netwerkbeheerder Liander een project waarbij mensen zonnepanelen kunnen kopen die op het dak van een publiek gebouw komen te liggen. Liander saldeert de opbrengst met je energierekening, alsof ze op je eigen dak liggen. Je betaalt dus geen energiebelasting of btw over de energie die op deze wijze wordt opgewekt. Vincent Dekker van Trouw ziet hierin de voorbode van zonnevolkstuintjes, a la de al langer bestaande volkstuintjes voor groente en fruit. Of dat terecht is is de vraag, tenzij er een juridisch verschil is tussen zelflevering van windenergie en zelflevering van zonne-energie…

De belangrijkste vraag blijft m.i. dan ook of de rechter de zienswijze deelt dat zelflevering van energie te vergelijken is met zelflevering van groenten en fruit uit een volkstuin. En wanneer de rechter dat besluit is de vraag wat de overheid als Plan B heeft om het potentiële gat in de begroting te repareren. Is dat alsnog een wettelijk verbod op zelflevering voor de meter invoeren, of een maatregel verzinnen om inkomsten te genereren en tegelijkertijd het halen van de doelstelling voor 14% duurzame energie in 2020 dichterbij te brengen?

Zelflevering en energiebelasting

Er zijn verschillende manieren om je eigen energie op te wekken. Een belangrijk onderscheidt is de vraag of de energieopwekking voor of achter de meter plaats vind. Bij energieopwekking achter de meter (bv. door zonnepanelen op je eigen dak) is de wet helder: salderen mag. Bij energieopwekking voor de meter is het diffuser. Volgens Zonnepark Nederland is de wet Elektriciteitswetgeving voor meerdere interpretaties vatbaar. Volgens De Windvogel is salderen voor de wet niet expliciet verboden, dus mag het. Reden waarom windcoöperatie De Windvogel, waar ik zelf ook lid van ben, vorig jaar is gestopt met het betalen van energiebelasting over de elektriciteit die ze aan haar leden levert. Inmiddels werkt de belastingdienst aan een dagvaarding van De Windvogel, Anode en mogelijk ook een aantal leden van De Windvogel.

Niet echt een zonnig teken voor de investeerders in Zonnepark Nederland. Al staat de gemeente Nijmegen de eerste twee jaar garant voor de energiebelasting bij Zonnepark Nederland. Wanneer de rechter beslist dat er over zelf opgewekte energie voor de meter toch energiebelasting en btw betaald moet worden valt de schade voor de kopers van zonnepanelen dus mee. Zonnepark Nederland schrijft daarover op haar site het volgende:

De methode van salderen van opgewekte energie op een ander dan je eigen dak is nog niet uitdrukkelijk bij wet geregeld. Deze pilot maakt hiertoe gebruik van een uitzondering in de huidige Elektriciteitswetgeving die voor meerdere interpretaties vatbaar is. De pilot loopt daarmee vooruit op een (mogelijke) aanpassing van de wetgeving op dit punt. Het Ministerie van EL&I is op de hoogte van de pilots die Liander m.b.t. collectief opgewekte energie uitvoert. Toch is er een zeker risico dat het salderen van de Energiebelasting en BTW zoals in deze pilot gebeurt, niet zal worden toegestaan door de fiscus. In dat geval staat de gemeente Nijmegen voor een periode van twee jaar garant, voor de gederfde inkomsten voor de deelnemers (energiebelasting en BTW). Doordat er zo in ieder geval tenminste twee jaar gesaldeerd kan worden, is de totale businesscase gerekend over 25 jaar, voor de deelnemers toch kostendekkend. Het financieel rendement zal dan wel lager zijn, dan wanneer salderen over de volledige periode wordt toegestaan door de wetgever.

Ook in Rotterdam zijn er plannen voor een collectieve zonne-energiecentrale op de geluidswal van de A20 ter hoogte van het Terbregseplein, deze plannen worden ontwikkeld door Solar Green Point.

Kosten collectieve zonnestroomcentrale

De kosten per zonnepaneel bedragen bij Zonnepark Nederland Euro 500, de verwachte opbrengst is gemiddeld 197 kWh. Daarnaast betaal je 25 jaar lang 15 Euro per jaar voor onderhoud en beheer. De totale kosten per paneel van 240 Wattpiek komen daarmee op Euro 875 ( € 500,– plus € 375,–) voor 25 jaar. Afgezien van de jaarlijkse bijdrage is de installatieprijs van Euro 2,08 per Wattpiek vergelijkbaar met de installatiekosten van zonnepanelen op je eigen dak, met als voordeel dat je er geen omkijken hebt. De jaarlijkse bijdrage van Euro 15 maakt het m.i. wat onaantrekkelijker, al kom je met een verwachte kostprijs van Euro 0,178 per kWh nog steeds onder het huidige consumententarief voor elektriciteit uit.

De kosten per paneel met een jaaropbrengst van 230 kWh bedragen bij Solar Green Point Euro 460. Al kan de definitieve prijs nog afwijken. Daarnaast rekent ook Solar Green Point met een bedrag per jaar voor onderhoud en beheer gedurende de 20 jaar waar Solar Green Point van uit gaat. Wanneer ik de jaarlijkse bijdrage per paneel gelijk hou aan de bijdrage bij Zonnepark Nederland kom ik uit op een totale investering van Euro 760 (460 + 20 * 15) en een kostprijs per kWh van Euro 0,165.

Wanneer de energiebelasting vervalt voor zelflevering van eigen energie voor de meter is de verwachte stroomprijs lager, zelfs als rekening wordt gehouden met de 4 Eurocent aan extra kosten die Hans Labohm en Rob Walter aan zonne-energie willen toerekenen.

Kosten collectieve zonne-energie vergeleken met collectieve windenergie

Naast aanbieders van collectieve zonnestroomcentrales in eigen bezit zijn er al langer coöperaties actief op het gebied van windenergie, zoals De Windvogel. Een nieuwer model vormt De Windcentrale. Bij De Windvogel betaal je eenmalig Euro 50 lidmaatschap en kun je daarnaast een bedrag uitlenen waarover rente vergoedt wordt. Bij De Windcentrale koop je winddelen in een windmolen, elk winddeel geeft recht op een deel van de elektriciteitsopbrengst. De Windcentrale gaat er van uit dat een winddeel ongeveer 500 kWh per jaar opwekt en tussen de Euro 300 en Euro 400 kost. De levensduur van een windmolen is 15 tot 20 jaar, wat betekent dat de kostprijs per kWh tussen de 3 en 5,3 Eurocent ligt. Dat is nog goedkoper dan collectieve zonnestroomcentrales.

Plan B: duurzame energie baten

Beide voorbeelden laten zien dat rendabele vormen van duurzame energie veeleer innovatie in de overheidsregulering vergen, dan innovatie in de markt. Het is dan ook tijd dat de overheid een Plan B verzint voor de toekomstige terugval in de opbrengst van de energiebelasting. Bij voorkeur op een manier die de energiemarkt zoveel mogelijk behandelt als andere markten, dus geen subsidies of fiscale ondersteuning voor uitontwikkelde technologieën als wind op land, olie en gas.

Wel nadenken over de wijze waarop de overheid een deel van de private winsten van publieke goederen als zon en wind kan afromen. Bijvoorbeeld in de vorm van duurzame energie baten.

Ik heb al een aantal keer eerder voorgerekend dat het grote prijsverschil tussen de kostprijs van windenergie (en in toenemende mate ook van collectieve zonne-energie) en de consumentenprijs van elektriciteit mogelijkheden geeft om de energiebelasting te vervangen door een systeem waarbij de overheid een deel van het rendement afroomt, zoals de staat dat via Energie Beheer Nederland ook doet bij aardgas en olie.