Zomercolumn Duurzaam Gebouwd: Van verhuizen komt verbouwen

Onderstaande column is ook geplaatst als zomercolumn op Duurzaam Gebouwd.

Een paar maanden geleden heeft het Kabinet de overdrachtsbelasting verlaagd. Deze stap is door Bouwend Nederland uiteraard met instemming onthaald.

De hoop bestaat dat deze maatregel tot meer verhuisbewegingen leidt en van verhuizen komt verbouwen. Er is tenslotte geen beter moment om te verbouwen als net voor het moment dat je je huis intrekt.

Bij een gemiddelde koopprijs van 227.000 euro (1e kwartaal 2011 bron: NVM ) betekent de verlaging dat een huizenkoper ruim negenduizend euro belasting uitspaart.

In combinatie met de stijgende gasprijs vormt de verlaging van de overdrachtsbelasting de ideale voedingsbodem om een forse slag te maken met energiebesparing in bestaande woningen…

Beleidsinstrument
Helaas heeft dit land een obsessie met het idee van Tinbergen dat ieder beleidsdoel z’n eigen beleidsinstrument vergt (zie de transitiefanfare).Waardoor het onvoorstelbaar is om de verlaging van de overdrachtsbelasting te koppelen aan energiebesparing in de gebouwde omgeving, laat staan aan het energielabel.

Stel je voor dat de verlaging van de overdrachtsbelasting enkel zou gelden voor mensen die het geld investeren in energiebesparing of decentrale energieopwekking?

Best world
In de first best world der beleidseconomen is dat vloeken in de kerk, in de second best world is de verlaging van de overdrachtsbelasting dan mogelijk wel bij de bouwsector terecht gekomen in plaats van bij de detailhandel (bron: De Telegraaf:).

Laat ik eerlijk zijn als ik bij aankoop van ons huis nog 9.000 euro beschikbaar had gehad dan hadden we dat niet gestoken in energiebesparing of zonnepanelen. Dan was er een nieuwe keuken of badkamer gekomen, tenzij de overdrachtsbelasting enkel verlaagd zou zijn bij investeringen in energiebesparing.

9.000 euro
Om een beeld te geven wat er kan voor 9.000 euro. Voor minder dan dat bedrag hebben wij afgelopen jaar bij aanschaf van ons huis een HR-ketel en een zonneboiler laten installeren, al onze lampen vervangen door led-lampen en een energiezuinige vaatwasser geïnstalleerd.

Dat scheelt ons jaarlijks ongeveer 450 Euro op de gasrekening en 100 Euro op de elektriciteitsrekening en het heeft de bouw- en installatiebranche zo’n 7.000 Euro omzet en drie mandagen werk opgeleverd. Als de volle 9.000 euro besteed had moeten worden aan energiebesparing in huis hadden we als volgende maatregel uit het energieprestatieadvies alle ramen vervangen door HR+glas of de zolder extra laten isoleren.

Maar ja, in Nederland is Tinbergen nog steeds koning en juicht de voorman van Bouwend Nederland voor een maatregel die volgens ING bij de detailhandel terecht komt.

De zonneboiler in gebruik

Vandaag beginnen in Nederland de Solar Days en inmiddels is het ruim 3 maanden geleden dat onze zonneboiler is geïnstalleerd. Een mooi moment dus om terug te blikken op hoe de zonneboiler bevalt, of hij bevalt en of er al een merkbare besparing is.

Zoals Wilbert Neijmer, een alerte lezer, al had opgemerkt zijn de vacuümbuizen niet van het merk Rivusol, maar van Eco2All. Navraag bij onze installateur (Zon&Zo) leert dat de warmteopbrengst met 5,7 GJ per jaar wel even groot is.

De zonneboiler in gebruik

De zonneboiler bevalt goed in het gebruik, zelfs op bewolkte, koude dagen (rond het vriespunt) wordt het water in onze boiler opgewarmd tot zo’n 12 a 13 graden. Dat lijkt weinig, maar voor een wasbeurt van 30 graden scheelt dat toch al weer de helft van de elektriciteit die nodig is voor de verwarming van het water.

Op zonnige dagen liep de temperatuur eind februari en in maart al snel op naar 60 graden. Warm genoeg voor de vaatwasser (45 graden Celsius), een hete was of voor een bad/douche. In april hebben we ook al op meerdere dagen temperaturen van 50 tot 70 graden Celsius gehaald. Met de zonnige dagen in april liep de temperatuur dagelijks op tot 70 graden Celsius en is de temperatuur ook na gebruik van water voor douchen, bad en (vaat)wasmachine ’s ochtends niet onder de 30 graden Celsius geweest.

Besparing

De besparing die we realiseren door de zonneboiler valt uiteen in 2 delen:

  1. minder gasverbruik voor warm tapwater doordat de zon het water voorverwarmt;
  2. minder elektriciteit gebruik doordat de wasmachine en vaatwasser met warm water uit de zonneboiler gevuld worden.

Hoeveel aardgas en energie we besparen door de zonneboiler weten we niet precies, daarvoor wonen we nog te kort in dit huis. Een indicatie is inmiddels wel te geven op basis van elektriciteit en gasverbruik van de afgelopen maanden.

Aardgas

De besparing op gas voor warm tapwater is het grootst. Deze besparing heb ik berekend op basis van de schatting van het aardgasverbruik door Greenchoice en de maandverdeling van het gasverbruik in 2010 van Jeroen Haringman. Dat levert voor januari tot en met april het volgende gasverbruik op:

aardgasverbruik Schatting Greenchoice Werkelijk Besparing Percentage
januari 367 180 187 50,91%
februari 286 150 136 47,64%
maart 188 68 120 63,82%
april 87 13 74 85,07%

Op jaarbasis kom ik inclusief november en december 2010 uit op een geschatte besparing t.o.v. het voorschot van 1838 m3 van 43%, dat is 1043 m3 aardgas. Dat betekent een besparing van ongeveer Euro 450 per jaar op basis van de huidige gasprijs van 55,71 Eurocent per m3.

Ik verwacht dat ons uiteindelijk jaarverbruik in 2011 nog een stukje lager zal uitvallen, aangezien het aardgasverbruik in de zomer door de zonneboiler bijna nul hoort te zijn (uitgaande van een mooie zonnige zomer en wat korter douchen 🙂

Overigens valt niet heel ons lagere verbruik ten opzichte van de vorige bewoners toe te schrijven aan de zonneboiler, aangezien we ook een nieuwe HR ketel en thermostaat hebben en ik vermoed dat we ons huis iets selectiever verwarmen (alleen de ruimtes waar we zijn).

Elektriciteit

De totale besparing op elektriciteit is lastig te meten, aangezien ik het elektriciteitsverbruik van de huishoudelijke apparatuur niet permanent gemeten heb. Ik heb wel voor en na de installatie van de zonneboiler het stroomverbruik van de wasmachine en vaatwasser gemeten. Die meting laat zien dat het vullen van de wasmachine en vaatwasser met voorverwarmd water een behoorlijke energiebesparing oplevert. In de tabel hieronder kun je zien dat de besparing varieert van 38% voor de vaatwasser tot 86% voor een 60 graden was (die je met kleine kinderen toch wel eens moet doen). In Euro’s levert dat op jaarbasis echter niet schokkend veel besparing op. Uitgaande van 4 wasbeurten en 6 vaatwasbeurten per week is de besparing op jaarbasis ongeveer Euro 50.

Apparaat Voor Na Besparing Percentage Hoogtarief Laagtarief
Was 30 0,453 0,18 0,273 -60% € 0,06 € 0,05
Was 40 0,795 0,18 0,615 -77% € 0,14 € 0,12
Was 60 1,325 0,18 1,145 -86% € 0,26 € 0,22
Vaatwasser 1,199 0,739 0,46 -38% € 0,10 € 0,09

Conclusie

De zonneboiler en HR ketel werken naar verwachting. Met een geschatte besparing van ongeveer 270 kWh elektriciteit en 800 m3 aardgas, bij de huidige prijsniveaus goed voor een besparing van Euro 500 per jaar, is de terugverdientijd ongeveer 11 jaar (exclusief financieringskosten en eventuele subsidie). Daar staat tegenover dat ik verwacht dat de gas- en elektriciteitsprijzen eerder zullen gaan stijgen dan gaan dalen. De eerste aankondigingen dat gas en elektriciteit dit jaar duurder gaan worden zijn er al, zowel van leveranciers als vanuit de overheid.

Daarnaast merken we dat de zonneboiler ons gedrag beïnvloedt. Langzaam maar zeker beginnen we rekening te houden met het weer bij het bepalen wanneer we douchen, een bad nemen en wanneer we een (hete) was draaien. Dat betekent dat de besparing nog verder op kan lopen, wat de terugverdientijd verkort.

Ik zal binnenkort de spreadsheet met berekeningen op google docs plaatsen, zodat geïnteresseerden de maandelijkse voortgang van de besparing kunnen volgen.