Krispy's blog

Categorie: economie

  • ASN-bank en groene hosting

    De afgelopen maanden heb ik me wat meer verdiept in groene webhosting, oftewel het gebruik van duurzame energie voor het hosten van websites. Ik werk aan een reeks artikelen daarover, maar helaas ontbreekt tot nu toe de tijd om deze te publiceren. In mijn onderzoekje heb ik de Green Web App van The Green Web Foundation gebruikt. Dit is een toevoeging aan je webbrowser die laat zien of een website gehost wordt m.b.v. groene stroom.

    Een leuke startvraag vond ik dan ook welke zichzelf duurzaam noemende organisaties gebruiken een ‘groene’ webhost? En als ze dat niet doen, waarom dan niet? Nogal wiedes dus dat de ASN-bank en hun online community VoorDeWereldVanMorgen.nl een van de eerste waren om te checken. Beide draaien volgens The Green Web App op grijze stroom. Tijd dus voor vragen.

    Navraag bij de ASN-bank leert dat hun website door henzelf wordt gehost, om preciezer te zijn door de SNS-REAAL. Volgens de persvoorlichter van de ASN-bank gebruikt SNS-REAAL groene stroom voor de datacenter. Dat is niet terug te vinden op de website van de SNS-REAAl, wat wel terug is te vinden in het jaarverslag van 2013 (pdf) is dat SNS-REAAL voor ongeveer 90% van z’n stroomvoorziening gebruik maakt van groene stroom. Het verhaal van de ASN dat hun website groen gehost wordt is dus aannemelijk. Al kan ik uit het jaarverslag niet opmaken wat voor garanties van oorsprong SNS-REAAL gebruikt, dus of het om IJslandse waterkracht of Nederlande duurzame energie gaat weet ik niet.

    Voor de website VoorDeWereldVanMorgen ligt het verhaal iets ingewikkelder. De webhost die de ASN daarvoor gebruikt is  Pelican ICT. Op de site van dit bedrijf is niks te vinden over het gebruik van groene stroom en in The Green Web App staat deze als grijs te boek. Bij VoorDeWereldVanMorgen kan ik vooralsnog niet meer doen dan op het woord van de ASN persvoorlichter vertrouwen, want ik het nog niet de tijd gehad om navraag te doen bij Pelican ICT zelf.

    Gebruikte tools:

    • De Green Web App om te zien of een website groen gehost wordt.
    • TCP Utils om uit te vinden welk bedrijf de hosting verzorgt.

    Disclaimer: Mijn eigen site wordt ook grijs gehost. Ik heb daarover al vragen gesteld aan krispijnbeek.nl/. Alleen daar wordt niet op geantwoord. Dat betekent dat ik bezig met plannen te maken voor migratie naar een zelfgehoste WordPress omgeving bij een webhost met groene stroom. Ik ben sinds kort ook vrijwilliger bij The Green Web Foundation.

  • Aldel, of het failliet van het grootverbruikersconsortium

    Bijna tien jaar geleden streed een klein groepje grootverbruikers van elektriciteit samen met de FNV voor lagere stroomprijzen. De overheersende gedachte bij het grootverbruikersconsortium (met steun van VNO-NCW) en de FNV was dat Nederland teveel dure gascentrales had die energie met een (te) hoge kostprijs leverden.

    Het was dus tijd, meenden zij, voor nieuwe gas- en kolencentrales, die energie met een lagere kostprijs zouden kunnen leveren. Dure wind- en zonne-energie kon in hun optiek geen oplossing zijn.

    Ook het Ministerie van Economische Zaken ging in die gedachte mee, zoals vorig jaar al te lezen viel in het uitstekende onderzoeksdossier Land van gas en kolen van de Onderzoeksredactie.

    Energiebedrijven

    De energiebedrijven hebben weinig plezier beleefd aan de toen gemaakte keuze voor investeringen in nieuwe kolen- en gascentrales. Eneco heeft zijn nieuwe gascentrale alweer gesloten. Vattenfall en RWE hebben forse afschrijvingen gedaan op hun Nederlandse tak. Een groot deel daarvan komt voor rekening van de afwaardering van hun productiepark.

    Als gevolg hiervan is Nuon inmiddels door eigenaar Vattenfall uit de etalage gehaald. Pech voor de Nederlandse crowdfunders die vorig jaar het plan opperden om Nuon terug te kopen.

    Grootverbruikersconsortium

    Ook de leden van het grootverbruikersconsortium hebben weinig plezier beleefd van hun lobby. Het verschil in groothandelsprijs van elektriciteit met Duitsland is de afgelopen jaren alleen maar groter geworden. Duitsland is de afgelopen jaren immers alleen maar doorgegaan met forse investeringen in wind- en zonne-energie.

    Hoewel de kostprijs per megawattuur van laatstgenoemde energiebronnen misschien wel hoger ligt dan die van conventionele energie, zijn de marginale kosten nihil. Daarmee drukken wind- en zonne-energie de groothandelsprijs omlaag. Tot groot verdriet van eigenaren van kolen-, gas- en kerncentrales, doen met name zonnepanelen dat ook nog eens vooral op momenten met veel vraag naar elektriciteit, wat traditioneel de lucratieve uren waren.

    De crisis in de kolensector is zo groot dat Vattenfall nu van de bruinkool activiteiten in Duitsland af wil. Al kan dat ook komen door de eigen duurzaamheidsdoelstellingen. Een duidelijker teken is dat Bilfinger, een bouwer van gas- en kolencentrales, Duitsland gaat verlaten (oei… toch wat de-industrialisatie). De draai die Bilfinger de laatste jaren heeft gemaakt, van nieuwbouw naar service, is duidelijk te laat gekomen.

    Voor Herbert Bodner, de CEO van Bilfinger, is de situatie helder:

    We moeten ons richten op landen waar kolen nog een toekomst hebben.

    Het verdriet van Bilfinger en de energiebedrijven is echter de blijdschap van de Duitse energie-intensieve industrie. Het prijsvoordeel is zo groot dat Aldel vorig jaar al aangaf een eigen stroomkabel naar het Duitse net te willen om van dat prijsverschil te kunnen profiteren.

    In de aankondiging dat aluminiumsmelterij Aldel weer opengaat, ontbreekt helaas de verwijzing naar de lobby, die Aldel en het grootverbruikersconsortium jaren hebben gevoerd, voor meer kolencentrales.

    Aldel gaat open en zal in de toekomst rechtstreeks goedkope stroom uit Duitsland halen. De investering voor de kabel is voor de nieuwe oude eigenaar Kletsch waarschijnlijk met gemak te betalen uit winstuitkeringen van de afgelopen jaren.

    Ministerie van Economische Zaken

    Tenslotte heeft ook het Ministerie van Economische Zaken weinig plezier van de gevoerde strategie voor meer kolencentrales. Op de eerste plaats liggen de vergunningen nog steeds onder vuur van de milieubeweging. Op de tweede plaats is Nederland nog steeds niet de netto-exporteur van elektriciteit waar in Den Haag van gedroomd werd. Sterker Nederland betaalt per megawattuur meer aan Duitslandvoor import dan het ontvangt voor haar eigen export.

    Om de zaak nog wat erger te maken, gaat het Ministerie van Economische Zaken de kolencentrales vanaf volgend jaar laten bijstoken met biomassa die duurder is dan windenergie… In de juni-fase van de Stimuleringsregeling duurzame energieproductie 2015 (SDE) ontvangen windmolens maximaal 10,7 Eurocent/kWH. Kolencentrales krijgen bij ‘meestook bestaande capaciteit’ 10,8 ct/kWh.

    Dit artikel is eerder verschenen op Sargasso.

  • Leesvoer: Economie van overmorgen

    Komend half jaar geven RTL Z journalist Hella Hueck en econoom Robert Went van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) maandelijks op rtlz.nl hun analyse van de economie. De eerste uitkomst van deze samenwerking staat inmidels online. Naar mijn mening een aanrader om te lezen, al was het maar om weer eens te beseffen dat de economische wetenschap meer smaken kent dan de neo-klassieke school die in het Nederlandse debat vaak overheerst.

    Mocht ik nog een keer tijd hebben dan zal ik er wat uitgebreider aandacht aan besteden. Voor nu: gewoon lezen 🙂

  • Anti-statiegeldlobby biedt Aldi & Lidl compensatie bij afschaffen statiegeld

    Het Centraal Bureau Levensmiddelen (CBL), de brancheorganisatie van supermarkten, en grote frisdrankfabrikanten strijden al jaren voor het afschaffen van het statiegeldsysteem voor petflessen. Maar tot dusverre weigerden supermarktketens als Aldi en Lidl zich bij deze lobby aan te sluiten.

    Twee weken geleden meldde P+ echter dat nu ook Aldi en Lidl, dankzij druk van het CBL en Coca Cola, overstag zouden zijn gegaan en eveneens voor afschaffing van het statiegeldsysteem zijn.

    Opmerkelijk: volgens P+ worden Aldi en Lidl financieel gecompenseerd voor het verlies dat ze door de afschaffing van het ‘dure’ statiegeldsysteem zouden leiden. (Lees hier meer over de primeur van P+.)

    Deze omslag is dus op zijn zachtst gezegd opmerkelijk, want in 2012 gaf Aldi in een interview met Trouw (bron: Levensmiddelenkrant) aan door te willen met het statiegeldsysteem. Volgens Aldi was het systeem kostendekkend.

    Eerder dit jaar gaf ook Lidl in een interview met Trouw aan dat het afschaffen van statiegeld juist contraproductief is. Door het statiegeld loopt de hoeveelheid hergebruikte polyethyleentereftalaat (PET) in nieuw verkochte flessen bij Lidl op van 30% in 2010 naar 60% in 2014. Marlijn Somhorst, verantwoordelijk voor het duurzaamheidsprogramma bij Lidl in Nederland, zegt zelfs (bron: Distrifood):

    we willen graag naar flessen van honderd procent hergebruikt materiaal. Om daar te komen, hebben we de door de klant gebruikte flessen hard nodig, en ons recyclingsysteem is daarbij een prachtig instrument.

    Ga je mengen met andere verpakkingen, zoals in de oranje container gebeurt, dan raakt de kunststofstroom steeds verder vervuild totdat je er alleen nog fleeces en bermpaaltjes van kunt maken. Dan ben je aan het downgraden. Voor de frisdrankflessen heb je dan nieuwe PET nodig. In ons systeem maken we van gebruikte flessen nieuwe flessen. Het afval wordt grondstof dat zijn kwaliteit en waarde behoudt

    Lidl en Aldi hebben een ander systeem voor inname van statiegeld petflessen dan andere supermarkten. Uit een studie van CE Delft van eerder dit jaar blijkt zelfs dat ze door dit systeem een kleine winst maken op het inzamelen van hun eigen petflessen: 3 cent per fles.

    Om de kosten te drukken, werkt Lidl bijvoorbeeld met een emballage-apparaat dat na inname de flessen meteen in elkaar drukt. Zo wordt voorkomen dat deze onnodig veel ruimte in het magazijn innemen. Ook is er zo geen sprake van transport van onnodig veel lucht.

    De Plastic Soup Foundation heeft inmiddels boos gereageerd, vooral richting Coca Cola. Marga Hoek, directeur van De Groene Zaak, geeft ineen reactie aan dat het statiegeldsysteem wat haar betreft enkel ingeruild moet worden voor een systeem waarvan op voorhand vaststaat dat het een beter resultaat oplevert.

    Inmiddels zijn er ook Kamervragen gesteld door PvdA, CU en SP. In een reactie aan P+ geeft Stientje van Veldhoven (D66) aan huiverig te zijn voor kartelvorming door supermarkten en de PvdD staat nog steeds achter haar slogan een echte held kiest statiegeld.

    Bij afschaffing van statiegeld verwacht P+ dat het grootste deel van het kostbare PET-afval in afvalverbrandingsinstallaties verdwijnt. Waar we dan wel weer ‘duurzame’ elektriciteit en ‘duurzame’ warmte mee opwekken.

    Dit bericht verscheen eerder bij Sargasso en haalde op 9 september 2014 Radio 1 (bij 13.25u).

  • Zienswijze provinciaal ontgasverbod Zuid-Holland (kenmerk 9wPmv)

    Onderstaande zienswijze heb ik ingediend naar aanleiding van de voorgestelde 9e wijziging van de provinciale milieuverordening van de Provincie Zuid-Holland (pdf). Doel van deze wijziging is om het mogelijk te maken om in de provincie Zuid-Holland een verbod voor het ontgassen van binnenvaarttankschepen aan de buitenlucht in te stellen. Een handelswijze waarbij volgens modelberekeningen van het RIVM jaarlijks 1,8 miljoen kilo vluchtige organische stoffen vrijkomt (zie emissieregistratie.nl). Volgens praktijkonderzoek van Antea zijn de modelberekeningen van het RIVM aan de conservatieve kant en aangezien er geen meldplicht voor ontgassen is weet niemand precies hoe het zit.

    Wilt u zelf een zienswijze indienen dan kan dit door deze voor 27 augustus schriftelijk met handtekening te sturen aan (helaas is digitale communicatie nog niet tot de procedures van de provincie doorgedrongen):

    Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland
    Postbus 90602
    2509 LP DEN HAAG
    Ovv:  Zienswijze 9wPmv

    De tekst van onderstaande zienswijze is te downloaden in word-versie en open document formaat.

    Ook de Provincie Noord-Brabant heeft een concept wijziging van de provinciale milieuverordening (pdf) opgesteld. Op de website van Noord-Brabant kan ik niet terugvinden of het nog mogelijk is hier een zienswijze op in te dienen.

    Mijn zienswijze

    Als bewoner van Schiedam maak ik mij al enige tijd druk over de omvang van emissies van schadelijke stoffen t.g.v. ontgassen door de binnenvaart. Tot mijn vreugde is de provincie Zuid-Holland in navolging van de provincie Noord-Brabant van plan om een provinciaal verbod op ontgassen van benzeen en benzeenhoudende (>10%) stoffen in te voeren. Na het lezen van de tekst van de provinciale milieuverordening, de beantwoording van gemeenteraadsvragen door het gemeentebestuur van Rotterdam en het stellen van vragen aan Rijkswaterstaat blijf ik achter met vragen over monitoring en handhaafbaarheid van het provinciaal verbod op ontgassen. Vragen die nog eens extra groot worden door uitlatingen van het RIVM dat het internationale verbod op ontgassen van benzine niet effectief is. Als bewoner zit ik niet te wachten op een verbod dat in de praktijk een wassen neus blijkt, maar op daadwerkelijke stappen om de emissies t.g.v. ontgassen door de binnenvaart terug te dringen. Zoals u in onderstaande zienswijze kunt lezen roept de voorliggende provinciale milieuverordening nog veel vragen op.

    Algemeen

    De provincie Zuid-Holland zet in op een ontgasverbod voor benzeen en benzeenhoudende stoffen. De provincie houdt de mogelijkheid open om het ontgassen meer stoffen te verbieden. De provinciale milieuverordening bevat hiertoe echter geen afwegingskader, zoals in de provinciale milieuverordening van de provincie Noord-Brabant is opgenomen. Het opnemen van een dergelijk afwegingskader heeft als voordeel dat zowel bedrijven als omwonenden weten welke factoren in de toekomst tot een ontgasverbod voor een specifieke stof kunnen leiden.

    1. Waarom heeft de provincie geen afwegingskader voor het toevoegen van stoffen aan het ontgasverbod opgenomen in haar provinciale milieuverordening, zoals de provincie Noord-Brabant doet?
    2. Waarom heeft de provincie Zuid-Holland geen grijze lijst toegevoegd op basis van de minimalisatieplicht uit de Nederlandse emissie Richtlijn (NeR), zoals Noord-Brabant wel heeft gedaan?
    3. Waarom ontbreekt MTBE bij te verbieden UN-nummers? MTBE bevat ook benzeenringen, levert problemen op met drinkwaterbereiding uit oppervlaktewater en wordt in de VS beschouwt verdacht van kankerverwekkende eigenschappen. Daarnaast is Nederland een van de grootste producenten van MTBE in Europa en zijn de emissies t.g.v. ontgassen door de binnenvaart een veelvoud van de totale MTBE emisssie van Nederland (bron Emissieregistratie.nl). Bovendien is los vervoer van MTBE en aardoliedestillaat een van de bekende manieren om het ontgasverbod voor benzine te omzeilen.

    Alternatieven voor ontgassen

    De provincie is van mening dat ladingdampen bij zogenaamde dedicatievaart en bij compatibel varen gewoon in de tank mag blijven. Reden hiervoor is dat de provincie aanneemt dat de resterende ladingdamp bij belading uit de tank wordt verdrongen naar de tank op de wal. In geval de terminal werkt met drijvende daken dan is terugvoer in de tank niet mogelijk en zal er een naast een dampretourinstallatie ook een dampverwerkingsinstallatie aanwezig moeten zijn. In antwoord op vragen van GroenLinks-raadslid Arno Bonte geeft de gemeente Rotterdam aan dat dampretourinstallaties de retour ontvangen dampen naar de buitenlucht mogen lozen en dat er in verschillende gevallen niet eens een dampverwerkingsinstallatie of tank aanwezig is. De gemeente en DCMR kunnen geen overzicht geven van bedrijven waarbij dit het geval is.

    De provincie geeft aan dat er technieken ingezet kunnen worden voor het terugwinnen van restladingdampen teneinde deze weer in te zetten in het productieproces. Het ministerie van I&M gaf vorig jaar in emailcorrespondentie aan dat vanaf afvaart vanaf de terminal sprake is van afval, omdat de ontvanger zich klaarblijkelijk van de resterende ladingdamp wil ontdoen.

    1. Hoe weet de provincie, gelet op bovenstaande informatie, zeker dat resterende ladingdamp bij belading terug gaat naar de tank op de wal en niet via de dampretourinstallatie naar de lucht wordt uitgestoten?
    2. Heeft de provincie een overzicht van installaties binnen de provincie die beschikken over een dampverwerkingsinstallatie, zodat teruggewonnen ladingdampen niet worden uitgestoten naar de lucht?
    3. Hoe verhoud het terugwinnen van restladingdampen teneinde deze weer in te zetten in het productieproces zich tot de afvalwetgeving?

    Monitoring

    Schepen melden hun lading in IVS90, dit systeem wordt echter niet gehanteerd voor scheepvaartbewegingen binnen het Rotterdams havengebied. IVS90 is ook niet bedoeld voor opsporings- en handhavingsdoeleinden.

    1. Welke monitoringssystemen heeft de provincie Zuid-Holland om te bepalen wat de lading was van een binnenvaarttankschip?
    2. Welke monitoringssystemen heeft de provincie Zuid-Holland om te bepalen wat de voorgaande ladingen van een binnenvaarttankschip waren (dit i.v.m. de uitzonderingen in artikel 4.5.4)?
    3. Welke monitoringssystemen heeft de provincie Zuid-Holland om waar te nemen dat een binnenvaartschip gaat ontgassen? Er is tenslotte geen meldplicht voor ontgassen.
    4. Is het genoemde E-nose monitoringssysteem nauwkeurig genoeg om waar te nemen dat een schip heeft ontgast of bezig is te ontgassen?
    5. Is het E-nosesysteem geschikt voor handhavingsdoeleinden en is het systeem in staat om stof specifiek ingezet te worden voor de UN nummers die onder het ontgasverbod vallen?
    6. Vind monitoring van ontgassingsemissies volcontinue plaats of enkel gedurende bepaalde intervallen?

     Handhaving

    In de provinciale milieuverordening wordt gesproken over handhaving door de regionale omgevingsdienst, eventueel in samenwerkign met politie, RWS en HBR. Rijkswaterstaat geeft op schriftelijke vragen van mij echter aan dat zij de bestaande nationale regels voor ontgassen enkel op heterdaad mag handhaven. RWS acht zichzelf niet bevoegd om provinciale of lokale verboden te handhaven op rijksvaarwegen. Dit geldt huns inziens evenzeer voor inspecteurs van de Inspectie Leefomgeving & Transport.

    1. Beschikt de regionale omgevingsdienst over eigen vaartuigen om controles uit te voeren?

    2. Zo nee, hoe krijgt de samenwerking tussen regionale omgevingsdienst, politie, RWS, IL&T en HBR concreet vorm? Op welke wijze borgt de provincie dat landelijk werkende bijzonder opsporingsambtenaren van RWS en IL&T in staat zijn het provinciale ontgasverbod te handhaven?

    3. Hoe snel kunnen controleurs ter plaatse zijn als het monitoringssysteem een ontgassing waar neemt?

    4. Mogen controleurs op basis van de provinciale milieuverordening na afloop van een ontgassing beboeten, of enkel op heterdaad?

    5. renzen tussen provincies lopen vaak midden door de vaarweg. Dit roept de vraag op hoe handhaving plaatsvindt op wateren, die de provinciegrens vormen met provincies waar geen ontgasverbod geldt?

  • Uit de inbox: NRC Masterclass Zakendoen in de nieuwe economie 26 juni

    Dit klinkt als een mooie kans om kennis te maken met Marga Hoek, directeur De Groene Zaak, en natuurlijk om kennis op te doen van zakendoen in de nieuwe, duurzame, circulaire economie:

    Managementboek van het jaar 2014

    Iedereen heeft het over de nieuwe economie… Maar hoe ziet die eruit? En hoe profiteer je er als ondernemer optimaal van? Hoe en met wie innoveer je dan? Hoe tekent zich je klantrelatie? En waarom? Tijdens de 2 ½ uur durende NRC masterclass worden deze vragen beantwoord door zeven aloude businessprinciples op onconventionele wijze nieuw leven in te blazen.

    Graag nodig ik je uit voor deze workshop waarin ik nieuwe inzichten en handvatten geef om duurzaam, innovatiever en slagvaardiger te ondernemen. Hiermee openen we zeven vensters op succesvol zakendoen; onderbouwd met concrete modellen en geïllustreerd door tientallen (internationale) cases. Elke deelnemer ontvangt de bestseller / Managementboek van het jaar 2014 “Zakendoen in de nieuwe economie”.

    Datum: 26 juni 2014
    Tijd: 15.00 – 17.30 uur (na afloop borrel)
    Locatie: NRC Restaurant Café, Amsterdam
    Kosten: € 65,00 (incl. boek)

    Klik hier voor meer informatie en aanmelden:
    http://bit.ly/1hZJre7

  • De wereldwijde strijd om de onderkant van de energiemarkt

    sunfunder_installationDe winstgevendheid van energiecentrales op kolen en gas in Europa, de VS en Australië staat in toenemende mate onder druk door de opkomst van hernieuwbare energie. Net als de tabaksindustrie verleggen mijnbouw- en oliebedrijven hun focus naar ontwikkelingslanden. Zowel Peabody Energy Inc. (een van de grootste kolenbedrijven van de  VS) als Exxon Mobile verklaarde recent dat fossiele energiebronnen belangrijk zijn voor een betaalbare energievoorziening voor de armen.

    Het enige probleem voor bedrijven in olie, kolen en gas is dat de marktontwikkeling ze niet meezit. Een recente studie van Kepler Chevreux laat zien dat deze bedrijven zelfs onder het business as usual-scenario van het Internationaal Energie Agentschap, dat wil zeggen zonder klimaatbeleid, forse verliezen kunnen verwachten. Paradoxaal genoeg worden die verliezen alleen maar hoger als de prijs van fossiele brandstoffen stijgt. Dus hoe hoger de olieprijs, hoe hoger het verlies volgens Kepler Chevreux wordt.

    De oorzaak daarvan heeft alles te maken met de opkomst van duurzame energiebronnen. De geest is uit de fles en in een toenemend aantal gebieden in de wereld is elektriciteit van zon- en wind, eventueel aangevuld met een micro-grid, goedkoper dan het traditionele elektriciteitsmodel van grote kolen-, gas- en oliecentrales met een groot elektriciteitsnetwerk. Met als bijkomende uitdaging: de kostprijs van zon- en windenergie daalt, terwijl de kostprijs van kolen, olie en gas stijgt door een combinatie van regelgeving en het opraken van makkelijk winbare voorraden.

    De problemen ontstaan niet alleen in landen die duurzame energie goed gezind zijn, zoals Duitsland. Ook in Australië, waar de huidige regering weinig opheeft met klimaatbeleid of duurzame energie, beginnen energiebedrijven het te voelen. Zo zeer zelfs dat een van de netwerkbeheerders bezig is naar een omslag naar energieopslag in plats van netwerkuitbreiding.

    Ontwikkelingen  aan de onderkant van de energiemarkt

    Aan de echte onderkant van de markt, in Afrika, Zuid-Amerika en Azië, zijn grote gebieden nog niet aangesloten op elektriciteitsnetwerken. Met de dalende kosten van duurzame energie en energieopslag is het de vraag of deze gebieden ooit aangesloten gaan worden op een centraal elektriciteitsnetwerk. Of dat deze gebieden gebruik  gaan maken van offgrid oplossingen en mini-grids. In Nederland zijn dergelijke oplossingen vooral bekend vanWakaWaka, dat in 2012 en 2013 via crowdfundingacties op Symbid enOnePlanetCrowd ruim €300.000 ophaalde. In de VS pakken ze het nog een maatje groter aan en haalde D.Light recent $11 miljoen op aan durfkapitaal om de verdere groei te financieren.

    logo_sunfunderAmerika kent met Sunfunder zelfs een crowdfunding platform dat zich specifiek richt op het financieren van offgrid zonne-energie. Sinds hun start 2 jaar geleden hebben ze ruim $600.000 opgehaald voor 21 projecten via crowdfunding en private investeerders.

    Sunfunder is naar mijn mening om drie redenen interessant: ten eerste kijken ze verder dan lampen en telefoonopladers op zonne-energie, ze kijken ook steeds vaker naar micro-grids. Bijvoorbeeld bij hun huidige project Switch On Ntungamo. Ten tweede gebruiken ze crowdfunding om offgrid solar toegang te geven tot financiering door grote private investeerders en uiteindelijk ook banken. Tot nu toe is 100% van de leningen terugbetaald.

    Impact_land_a_hand_for_Rafiki-500x259
    Impact berekening offgrid solar project in Tanzania.

    Een derde belangrijke reden dat Sunfunder interessant is is omdat ze laten zien hoeveel een familie kan besparen door over te schakelen van fossiele energie op zonne-energie. Traditioneel gebruiken veel families en Afrika en India kerosene voor verlichting. Dat is slecht voor hun gezondheid (luchtkwaliteit binnenshuis) en gevaarlijk (brand). Bovendien kost kerosine iedere maand geld, terwijl een zonne-lamp enkel een start investering vergt. Daarna is de elektriciteit gratis. De terugverdientijden zijn daarbij erg kort. Vaak minder dan een jaar, terwijl de besparing op kan lopen tot 15% van het huishoudinkomen.

    IMG_6454Een bijkomend probleem voor de olie-industrie is dat de Afrikaanse markt een afzetmarkt vormt voor kwalitatief laagwaardige producten. Hoogwaardige kerosine gaat naar de luchtvaart, laagwaardige naar Afrika voor verlichting. Iedere verkochte zonne-lamp vreet dus ook aan de afzetmarkt van de olie-industrie. Ieder micro-grid vreet aan de potentiële markt voor centrale energieopwekking met grote elektriciteitsnetwerken. Ik vraag me dan ook af of een bottom of the pyramid strategie daadwerkelijk gaat werken voor de olie- en kolenindustrie.

    Disclosure: Ik heb zelf deelgenomen aan de crowdfunding acties van WakaWaka en investeer in offgrid solar via Sunfunder.

    Dit artikel is eerder gepubliceerd op Sargasso en Oneworld.

    Fotocredits: Sunfunder.

  • Van de bron: energiebedrijf nieuwe stijl?

    Vandaag vond ik onderstaande mail in m’n inbox. Bijzonder genoeg om wat aandacht aan te besteden. Al ben ik niet van plan over te stappen, omdat ons doel toch echt nul op de meter is. Ik denk dat bouw- en installatiebedrijven een grotere rol gaan spelen om dat te bereiken dan energiebedrijven. Op gebied van energie heb ik dan geen marktplaats nodig voor energie, maar een marktplaats waar ik zo duurzaam mogelijk de programmaverantwoordelijkheid kan inkopen. In normaal Nederlands: een marktplaats waar ik kan kiezen uit aanbieders die zorgen dat mijn stroom verkocht wordt als ik teveel produceer en die stroom leveren als mijn eigen zonnepanelen (en winddelen) te weinig leveren. Idealiter gecombineerd met de mogelijkheid tot vraagsturing, waarbij ik graag een deel van het financieel voordeel ontvang als ik mijn elektriciteitsverbruik aanpas aan het elektriciteitsaanbod.

    Het persbericht:

    Vandaag presenteert Vandebron een online marktplaats voor duurzame energie waarop Nederlandse huishoudens direct hun energie van de producent kopen. Vandebron is de eerste transparante, 100% duurzame energiedienst, die in de meeste gevallen goedkoper is dan de huidige Nederlandse energieleveranciers. Eerder werden voorinschrijvers toegelaten, vanaf vandaag is de site bereikbaar voor iedereen

    Kiezen uit Nederlandse opwek

    Gebruikers kiezen uit vier type energiebronnen: wind-, zon-, water- en bio-energie. Alle energie wordt opgewekt in Nederland, bijvoorbeeld door de windmolen van Jaap en Feikje uit Molkwerum (Friesland) of door de biogasinstallatie op het erf van het varkensbedrijf van de familie Oude Lenferink uit Fleringen (Overijssel). In de zoekmachine kan ook worden gefilterd op afstand en prijs. Hierdoor kan iedereen voor zichzelf bepalen wie de ideale energieproducent is.

    Tijdens de lancering kan worden gekozen uit het aanbod van tien verschillende producenten, die samen ongeveer 20.000 huishoudens van stroom kunnen voorzien.

    Eerste transparante, 100% duurzame energiedienst

    Vanaf vandaag kiezen consumenten op Vandebron zelf hun energiebron en daarmee hun prijs. “Hierdoor weet je precies waar je stroom vandaan komt en waar je geld naartoe gaat.” aldus Remco Wilcke, die het bedrijf startte met Aart van Veller, Matthijs Guichelaar en Michael Fraats. Voor het eerst kunnen producenten hun energie direct aan de consument verkopen en kunnen ze hun eigen prijs bepalen. Daarmee is dit is het eerste businessmodel dat landelijk de opwek van duurzame energie meer rendabel maakt.

    Tussenpersoon wordt overgeslagen: marge naar producent en consument

    De meeste energiebedrijven verdienen naast de vaste maandkosten ook aan een marge op het energieverbruik. Daarom hebben ze er belang bij dat het verbruik omhoog gaat. Bij Vandebron gaat de verbruiksprijs in zijn geheel naar de producent. Vandebron verdient alleen aan het maandelijkse abonnementsgeld van € 10. Daardoor heeft Vandebron er geen belang bij als afnemers meer verbruiken. Sterker, als ze minder verbruiken kan Vandebron meer huishoudens op een enkele bron aansluiten.

    Succesvolle voorinschrijving

    Geïnteresseerden hebben zich de afgelopen weken vooringeschreven. Meer dan 1400 huishoudens lieten zien dat er veel vraag is voor duurzaam opgewekte energie: een groot succes. Op twitter schrijft een van de eerste gebruikers: “Wat een feest om een energiebron uit te zoeken op @Vandebron. Jammer dat ik maar één mag kiezen!”. De eerste huishoudens zijn inmiddels al overgestapt naar de boeren die hun energie via Vandebron verkopen.

  • Laat de markt de nieuwbouw van kolencentrales voorkomen

    Vorige week was het brekend nieuws: Rutte en Obama gaan samen de nieuwbouw van kolencentrales voorkomen. Ik stel voor dat Rutte zijn tijd en ons belastinggeld beter gaat besteden. Bijvoorbeeld met nadenken over hoe de overheid de komende decennia het wegvallen van energiebelasting, aardgasbaten en brandstofaccijnzen op gaat vangen. En met nadenken over hoe we voorkomen dat de publieke energienetwerken de volgende serie bakstenen in het energiedebat worden.

    In tegenstelling tot wat de spotjes van het FD Energiedebat ons willen doen geloven draaien kolencentrales namelijk verre van overuren. Sterker: zelfs de modernste en efficiëntste kolencentrale van Europa heeft dit jaar al een weekend stil gelegen door de energietransitie. In dat weekend werden zelfs bruinkoolcentrales in productie terug geschroefd. Kolencentrales zijn mijns inziens dan ook niet de grote winnaar van de Duitse Energiewende, maar het volgende slachtoffer. In Duitsland is de elektriciteitsproductie van steenkolen in de eerste maanden van 2014 met 16,6% gedaald t.o.v. 2013. Alleen de elektriciteitsproductie door middel van aardgas is harder gedaald.

    Europese energiebedrijven hebben in 2013 dan ook massaal afgeboekt op de waarde van hun bestaande conventionele energiecentrales. Europese energiebedrijven staan daarin niet alleen, ook in de VS enAustralië hebben energiebedrijven en netwerkbedrijven het moeilijk. Met als bijkomende uitdaging de verwachting dat de kostprijs van energieopslag de komende jaren fors gaat dalen en dat deenergieopslag markt aan de vooravond van grote groei staat. Met alle nadelige gevolgen voor de business case van conventionele energiecentrales en van het bestaande elektriciteitsnetwerk, laat staan de business case voor het terugverdienen van de investering in een Europees supergrid. Zonder investeringen in een supergrid spreekt Morgan Stanley al over het tipping point voor offgrid gaan in de VS en in Australië noemen ze offgrid gaan voor nieuwbouw van buurten al ‘an absolute no-brainer’.

    Dus om terug te komen op de opening: beste meneer Rutte, besteed uw tijd niet aan het voorkomen van de nieuwbouw van kolencentrales die er sowieso niet meer gaan komen. Besteed uw tijd liever aan een toekomstvast belastingstelsel, dat de energietransitie faciliteert, en aan een toekomststrategie voor de publieke energienetwerken in het licht van de aanstormende ontwikkelingen op het gebied van energieopslag.

  • Deal van de eeuw: buyout van de Amerikaanse kolenindustrie

    Vorig jaar stelden een aantal mensen voor om Nuon terug te kopen middels crowdfunding. Ik was daar zelf niet zo’n voorstander van. Vorige week stelde Gil Friend, hoofd duurzaamheid in Palo Alto, CA en Felix Kramer, oprichter van The California Cars Initiative, in The Guardian iets soortgelijks voor de hele Amerikaanse kolenindustrie voor:

    What if Bloomberg, Branson and Grantham came together to buy out the coal industry, close and clean up the mines, retrain workers and accelerate the expansion of renewable energy?

    Friend en Kramer stellen zelfs dat:

    A crowdsourced component could become the biggest kickstarter ever.

    De kosten van het opkopen van de volledige Amerikaanse kolenindustrie becijferen ze op 50 miljard dollar. Los van het klimaateffect bedraagt de directe gezondheids- en milieuwinst tussen de $100miljard per jaar (studie van de National Academy of Sciences uit 2010), tot $345miljard per jaar (studie van Harvard Medical School uit 2011).

    Dus misschien is het niet zo’n goed idee om een energiebedrijf te kopen, maar wel om de hele sector op te kopen. Europese energiebedrijven staan tenslotte ook zwaar in de min ?

    Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.