Dit weekend had ik een behoorlijk zure recensie van de film Planet of Humans van Jeff Gibbs. Tijd om er vandaag wat positievers tegenover te zetten: de verwachtingen van Tony Seba over de impact van clean tech op olie, kolen en brandstofvoertuigen. Kleine waarschuwing vooraf: Seba staat niet stil bij de voor- en nadelen ten aanzien van het milieu. Als je een beetje oplet en zijn voorspellingen ziet met betrekking tot het aantal auto’s in de VS dan zit daar al wel een heel stuk milieuwinst. Minder auto’s betekent minder grondstofverbruik, minder brandstofauto’s betekent minder luchtvervuiling en minder behoefte aan olie. Seba zit, meer nog dan Bloomberg New Energy Finance, aan de kant van techno-optimisten. Hij onderbouwt zijn verwachtingen wel met veel data. Ze zullen niet allemaal uitkomen, maar een aantal van zijn oudere voorspellingen is inmiddels aardig uitgekomen (al was hij soms wat te pessimistisch).
Veel kijkplezier.
Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.
China is wereldwijd leidend in de energietransitie als grootste producent, exporteur en installateur van zonnepanelen, windturbines, energieopslag en elektrische voertuigen. Ook in aantallen patenten voor duurzame energie ligt China duidelijk voor op de VS en de EU. Tegelijkertijd is China nog erg afhankelijk van kolen en is de luchtvervuiling in haar steden enorm.
China’s CO2-uitstoot 1990-2017
Wanneer alle landen evenveel CO2 uitstoten als China en hetzelfde beleid voeren als China komt de wereldwijde opwarming boven de 5 graden Celsius uit. Climate Action Tracker beoordeelt de huidige inzet van China dan ook als ‘higly insufficient‘ om de doelen van Parijs te halen.
13e vijfjarenplan
Voor haar economische groei zette China tot 2015 in op het traditionele ontwikkelpad met veel kolen. In het 13e vijfjarenplan veranderde dit ontwikkelpad voor de periode 2016-2020. Voor de energiesector werd ingezet op een ‘schoon, koolstofarm, veilig en efficiënt energiesysteem’. Als onderdeel van dit plan heeft China onder andere de bouw van veel nieuwe kolencentrales uitgesteld of afgesteld, werd ingezet op elektrisch vervoer en werden duurzame energie doelen gesteld.
In de nieuwe studie “China Renewable Energy Outlook 2018”, CREO-2018, van het China National Renewable Energy Centre worden twee scenario’s uitgewerkt voor het Chinese energiesysteem. Het China National Renewable Energy Centre is onderdeel van de National Development and Reform Commission (NDRC), dat een belangrijke rol speelt bij de totstandkoming van de Chinese vijfjarenplannen.
Onder 2 graden scenario
Een van de twee scenario’s beschrijft wat nodig is om te voldoen aan de doelstelling om de wereldwijde temperatuurstijging onder de 2 graden Celsius te houden, zoals vastgelegd in het klimaatakkoord van Parijs. Dit scenario kent verschillende peilers:
Inzet op energiebesparing en energie-efficiëntie;
Herstructurering van de Chinese economie van zware industrie naar lichte industrie en de service sector;
Elektrificatie van industrie en transport, digitalisering van de lichte industrie en service sector, en inzet op elektrische voertuigen;
Omschakelen van kolen naar wind- en zonne-energie in de elektriciteitssector om de CO2 emissies en de kosten te verlagen;
In het scenario zorgt dit voor grote veranderingen in het Chinese energiesysteem. De totale energievraag ligt in 2050 lager dan in 2017, ondanks de verwachte verviervoudiging van de economie.
Grote rol voor wind en zon
Het scenario kent een grote rol voor wind- en zonne-energie. In 2050 zijn dat de grootste hernieuwbare energiebronnen. Het aandeel kernenergie groeit ook, terwijl het aandeel olie, gas en kolen sterk terugloopt.
China’s primaire energieconsumptie in 2050 vergeleken met 2017.
Als gevolg van de wijzigingen in de energiemix en de daling van de totale energievraag daalt ook de CO2 emissie van China sterk. In het scenario dat de wereldwijde opwarming beperkt tot beneden de twee graden Celsius begint de daling al rond 2023.
Ontwikkeling CO2 emissies China 2017-2050
Zelfs als China het ambitieuze scenario niet als basis neemt zullen de CO2 emissies fors gaan dalen. Vooral in de elektriciteitssector zullen de emissies dan hoger zijn.
Ontwikkeling CO2 emissie in het standaard scenario versus het beneden 2 graden scenario.
Conclusie
China’s CO2 emissies zullen fors gaan dalen ongeacht welk scenario China kiest als basis voor haar nieuwe vijfjarenplan voor de periode 2021-2025. China haalt bij beide scenario’s een versnelling van 7 jaar ten opzichte van haar inzet bij ondertekening van het klimaatakkoord van Parijs.
Gelet op de grote belangen van bestaande bedrijven is ook niet op voorhand te zeggen of alle ontwikkelingen zo snel zullen gaan als de scenario’s laten zien. Wie blijft roepen dat China niets doet aan klimaatbeleid kan de komende jaren bedrogen uitkomen. China ziet de enerigetransitie namelijk als een strategische kans om het marktleiderschap van de VS en EU over te nemen. En daarbij neemt China geen genoegen met made in China. Producten zoals zonnepanelen, windturbines en elektrische voertuigen zijn steeds vaker ook ontwikkeld en ontworpen in China. Een bedreiging voor het Nederlandse kop-staart model. Waarbij Nederlandse bedrijven de R&D doen en de sales en marketing, terwijl China mag produceren.
Ruim een maand geleden werd in de VS de bijeenkomst Powershift 2011 georganiseerd. Een van de keynote speakers was Van Jones. Burgerrechtenactivist en voorvechter van clean tech (‘all for green, green for all’). Een mooie combinatie als je het mij vraagt. Hoe die twee samenhangen kan Van Jones mooier en beter uitleggen dan ik. Dus kijk zelf:
Voorlopig is het wachten op een Nederlandse tegenhanger van Van Jones. Want verder dan duurzame energie vrij maken van belasting gaat de verbeelding in Nederland helaas nog niet. Wat jammer is, want duurzame energie levert werkgelegenheid in de maakindustrie en in de installatiebranche op. Daarnaast kan het zorgen voor een betere luchtkwaliteit (als je kiest voor zonnepanelen of windenergie) en voor het beheersbaar houden van de woonlasten.
De Solar Days zijn nog bezig en dit weekend kun je op bezoek bij mensen die zonnepanelen hebben liggen. Een mooi moment dus voor wat interessant leesvoer uit de VS over de ontwikkelingen in de zonne-energiemarkt.
Dat schrijft de Club van 30 in een berichtje van 12 april op basis van een onderzoek van Stanford University. Hoe meer zonnepanelen er in een buurt geïnstalleerd zijn, hoe meer mensen geneigd zijn zonnepanelen te installeren. Of het zonnevirus ook werkt voor zonneboilers weet ik niet, maar voorlopig zijn wij naar mijn weten de eerste in de buurt die de 20 jaar oude zonneboiler vervangen hebben door een modernere variant. Een aantal buren heeft al laten vallen dat ze op termijn toch ook wel een nieuwe zonneboiler of zonnepanelen overwegen. Volgens het grafiekje op de site van de Club van 30 kan het echter nog wel even duren voordat ze werkelijk tot installatie overgaan.
Het onderzoek van Stanford geeft wel het belang aan van evenementen als de Solar Days, die van 7 tot en met 15 mei in Nederland georganiseerd worden. Tijdens deze dagen kun je onder andere op bezoek bij mensen die zonnepanelen geïnstalleerd hebben, zie het overzicht van evenementen. Als ik eerlijk ben vind ik de mogelijkheden in de buurt van Rotterdam tegenvallen.
PS Extra waarschuwing voor als u gegrepen wordt door het zonne-energievirus: het kan gedragsverandering veroorzaken. Mijn ervaring is dat het zelf opwekken van energie (elektriciteit of warmte) een merkbaar andere draai aan de energiebesparingsdiscussie binnen een gezin geeft (binnenkort meer daarover).
