China’s klimaatplannen

China is wereldwijd leidend in de energietransitie als grootste producent, exporteur en installateur van zonnepanelen, windturbines, energieopslag en elektrische voertuigen. Ook in aantallen patenten voor duurzame energie ligt China duidelijk voor op de VS en de EU. Tegelijkertijd is China nog erg afhankelijk van kolen en is de luchtvervuiling in haar steden enorm.

China’s CO2-uitstoot 1990-2017

Wanneer alle landen evenveel CO2 uitstoten als China en hetzelfde beleid voeren als China komt de wereldwijde opwarming boven de 5 graden Celsius uit.  Climate Action Tracker beoordeelt de huidige inzet van China dan ook als ‘higly insufficient‘ om de doelen van Parijs te halen.

13e vijfjarenplan

Voor haar economische groei zette China tot 2015 in op het traditionele ontwikkelpad met veel kolen. In het 13e vijfjarenplan veranderde dit ontwikkelpad voor de periode 2016-2020. Voor de energiesector werd ingezet op een ‘schoon, koolstofarm, veilig en efficiënt energiesysteem’. Als onderdeel van dit plan heeft China onder andere de bouw van veel nieuwe kolencentrales uitgesteld of afgesteld, werd ingezet op elektrisch vervoer en werden duurzame energie doelen gesteld.

In de nieuwe studie  “China Renewable Energy Outlook 2018”, CREO-2018, van het China National Renewable Energy Centre worden twee scenario’s uitgewerkt voor het Chinese energiesysteem. Het China National Renewable Energy Centre is onderdeel van de National Development and Reform Commission (NDRC),  dat een belangrijke rol  speelt bij de totstandkoming van de Chinese vijfjarenplannen.

Onder 2 graden scenario

Een van de twee scenario’s beschrijft wat nodig is om te voldoen aan de doelstelling om de wereldwijde temperatuurstijging onder de 2 graden Celsius te houden, zoals vastgelegd in het klimaatakkoord van Parijs. Dit scenario kent verschillende peilers:

  1. Inzet op energiebesparing en energie-efficiëntie;
  2. Herstructurering van de Chinese economie van zware industrie naar lichte industrie en de service sector;
  3. Elektrificatie van industrie en transport, digitalisering van de lichte industrie en service sector, en inzet op elektrische voertuigen;
  4. Omschakelen van kolen naar wind- en zonne-energie in de elektriciteitssector om de CO2 emissies en de kosten te verlagen;

In het scenario zorgt dit voor grote veranderingen in het Chinese energiesysteem. De totale energievraag ligt in 2050 lager dan in 2017, ondanks de verwachte verviervoudiging van de economie.

Grote rol voor wind en zon

Het scenario kent een grote rol voor wind- en zonne-energie. In 2050 zijn dat de grootste hernieuwbare energiebronnen. Het aandeel kernenergie groeit ook, terwijl het aandeel olie, gas en kolen sterk terugloopt.

China’s primaire energieconsumptie in 2050 vergeleken met 2017.

Als gevolg van de wijzigingen in de energiemix en de daling van de totale energievraag daalt ook de CO2 emissie van China sterk. In het scenario dat de wereldwijde opwarming beperkt tot beneden de twee graden Celsius begint de daling al rond 2023.

Ontwikkeling CO2 emissies China 2017-2050

Zelfs als China het ambitieuze scenario niet als basis neemt zullen de CO2 emissies fors gaan dalen. Vooral in de elektriciteitssector zullen de emissies dan hoger zijn.

Ontwikkeling CO2 emissie in het standaard scenario versus het beneden 2 graden scenario.

Conclusie

China’s CO2 emissies zullen fors gaan dalen ongeacht welk scenario China kiest als basis voor haar nieuwe vijfjarenplan voor de periode 2021-2025. China haalt bij beide scenario’s een versnelling van 7 jaar ten opzichte van haar inzet bij ondertekening van het klimaatakkoord van Parijs.

Gelet op de grote belangen van bestaande bedrijven is ook niet op voorhand te zeggen of alle ontwikkelingen zo snel zullen gaan als de scenario’s laten zien. Wie blijft roepen dat China niets doet aan klimaatbeleid kan de komende jaren bedrogen uitkomen. China ziet de enerigetransitie namelijk als een strategische kans om het marktleiderschap van de VS en EU over te nemen. En daarbij neemt China geen genoegen met made in China. Producten zoals zonnepanelen, windturbines en elektrische voertuigen zijn steeds vaker ook ontwikkeld en ontworpen in China. Een bedreiging voor het Nederlandse kop-staart model. Waarbij Nederlandse bedrijven de R&D doen en de sales en marketing, terwijl China mag produceren.

Hier kan je de volledige studie en de samenvatting downloaden. Bij Energy Post kun je een uitgebreidere beschrijving van de Chinese plannen vinden.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

Kijktip: Van Jones op Powershift 2011

Ruim een maand geleden werd in de VS de bijeenkomst Powershift 2011 georganiseerd. Een van de keynote speakers was Van Jones. Burgerrechtenactivist en voorvechter van clean tech (‘all for green, green for all’). Een mooie combinatie als je het mij vraagt. Hoe die twee samenhangen kan Van Jones mooier en beter uitleggen dan ik. Dus kijk zelf:

Voorlopig is het wachten op een Nederlandse tegenhanger van Van Jones. Want verder dan duurzame energie vrij maken van belasting gaat de verbeelding in Nederland helaas nog niet. Wat jammer is, want duurzame energie levert werkgelegenheid in de maakindustrie en in de installatiebranche op. Daarnaast kan het zorgen voor een betere luchtkwaliteit (als je kiest voor zonnepanelen of windenergie) en voor het beheersbaar houden van de woonlasten.

Leesvoer over zonne-energie

De Solar Days zijn nog bezig en dit weekend kun je op bezoek bij mensen die zonnepanelen hebben liggen. Een mooi moment dus voor wat interessant leesvoer uit de VS over de ontwikkelingen in de zonne-energiemarkt.

En voor wie wat breder wil kijken dan zonne energie het Special Report on Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation van het IPCC (zit ook een managementsamenvatting van slechts 26 pagina’s bij).

Waarschuwing: Zonnepanelen zijn besmettelijk

Dat schrijft de Club van 30 in een berichtje van 12 april op basis van een onderzoek van Stanford University. Hoe meer zonnepanelen er in een buurt geïnstalleerd zijn, hoe meer mensen geneigd zijn zonnepanelen te installeren. Of het zonnevirus ook werkt voor zonneboilers weet ik niet, maar voorlopig zijn wij naar mijn weten de eerste in de buurt die de 20 jaar oude zonneboiler vervangen hebben door een modernere variant. Een aantal buren heeft al laten vallen dat ze op termijn toch ook wel een nieuwe zonneboiler of zonnepanelen overwegen. Volgens het grafiekje op de site van de Club van 30 kan het echter nog wel even duren voordat ze werkelijk tot installatie overgaan.

Het onderzoek van Stanford geeft wel het belang aan van evenementen als de Solar Days, die van 7 tot en met 15 mei in Nederland georganiseerd worden. Tijdens deze dagen kun je onder andere op bezoek bij mensen die zonnepanelen geïnstalleerd hebben, zie het overzicht van evenementen. Als ik eerlijk ben vind ik de mogelijkheden in de buurt van Rotterdam tegenvallen.

Daar kan de komende jaren natuurlijk snel verandering in komen, zeker als de kostprijs van zonne-energie werkelijk verder daalt op een of meer van de 14 manieren die John Addison op Cleantechblog beschrijft of als blijkt dat de wet van Moore ook op gaat voor zonne-energie. Want dan wil uw portomonnee zonne-energie. Andere mogelijkheden om zonne-energie betaalbaarder te maken zijn gezamenlijke inkoopacties (zoals Wijwillenzon.nl), leaseconstructies (zoals ZonVast van Greenchoice of Zoneco) en gezamenlijke installatie acties (waar Stichting Natuur en Milieu aan werkt, maar waar ik sinds ik me in december heb aangemeld nog niks over heb gehoord).

Het hele onderzoek is hier te lezen: Bryan Bollinger & Kenneth Gillingham: Environmental preferences and peer pressure in the diffusion of solar photovoltaic panels, Good.

PS Extra waarschuwing voor als u gegrepen wordt door het zonne-energievirus: het kan gedragsverandering veroorzaken. Mijn ervaring is dat het zelf opwekken van energie (elektriciteit of warmte) een merkbaar andere draai aan de energiebesparingsdiscussie binnen een gezin geeft (binnenkort meer daarover).

Persbericht: Icos Capital, BAM, CSM, Imtech en TU DELFT geven nieuwe impuls aan cleantech innovaties

Via de Technopartner regeling ondersteunt EZ zogenaamd seed-capital fondsen om te investeren in technostarters. Cleantech vormt daar ook een onderdeel van, zoals blijkt uit het persbericht dat Icos Capital, een van de fondsen die deelneemt aan de Technopartner regeling, deze week uitbracht. Icos Capital richt een nieuw fonds op waarin CSM, Koninklijke BAM Groep, TU Delft en Imtech participeren. Dat persbericht wilde ik jullie dus niet onthouden:

Icos Capital, een Nederlandse investeringsfonds gespecialiseerd in schone technologieën (cleantech), heeft samen met een consortium van beursgenoteerde industriële en technologische bedrijven – Koninklijke BAM Groep, CSM en Imtech – en de Technische Universiteit Delft, het cleantech investeringsfonds ICF II (Icos Cleantech early stage Fund II) opgericht. Doel van het fonds is met financiële ondersteuning nieuwe initiatieven voor ‘groene’ technologie op het gebied van energie, voeding, recycling, water en bouw tot goed renderende ontwikkeling te brengen.

Wat is ICF II

Icos Cleantech early-stage Fund II (ICF II) richt zich op patenteerbare eigen technologisch innovaties op het gebied van schone technologieën die oplossingen bieden voor het tegengaan van de gevolgen van klimaatverandering en de schaarste aan grondstoffen. Het fonds beschikt over ruime middelen en zal tot maximaal 2,5 miljoen euro per belegging investeren in verschillende, veelal kleinere, cleantech bedrijven.

Het management van het Fonds is in handen van Icos Capital, een onafhankelijke cleantech investeerder, met partners Nityen Lal, Peter van Gelderen en Fred van Efferink, die een jarenlange ervaring hebben in dit specifieke domein en een bewezen track record in cleantech investeringen. Daarnaast krijgt het fonds industriële expertise en markt knowhow van leidende CEOs, Daan den Ouden, Ger Spruijtenburg, en John Gardner, deze industrie partners hebben aanzienlijke ervaring in het opzetten van Europese cleantech bedrijven.

Voorbouwen op ICF I

Het nieuwe fonds bouwt voort op de successen van ICF I (Icos Cleantech early stage Fund I), waarin zowel Imtech als CSM hebben geïnvesteerd. Jaarlijks is ICF I door meer dan 300 bedrijven benaderd voor mogelijke participatie. Dit biedt de kans alleen de allerbeste investeringen te doen. Zo is geïnvesteerd in technologieën die het mogelijk maken zwaar verontreinigende reststromen om te zetten in energie (i-Res & Ensartech), water uit wind te maken (Dutch Rainmaker) en van schroot de (kopervrije) primaire grondstof ijzer te maken (Resteel).

Nummer 1 in de Technopartner-tender

ICF I en ICF II zijn in respectievelijk 2006 en 2010 door een panel van succesvolle ondernemers en deskundige fondsmanagers uitgeroepen tot de nummer 1 in de Technopartner-tender, georganiseerd door het Nederlandse Ministerie van Economisch Zaken.

Nityen Lal, Managing Director of Icos Capital: “De unieke samenwerking met grote technologische bedrijven zoals BAM, CSM Imtech en de TUD resulteert in waardevolle investeringsbeslissingen waardoor groeiende innovatieve start-ups zich ontwikkelen tot succesvolle internationale cleantech bedrijven.”

Nico de Vries, voorzitter van de Raad van Bestuur van Koninklijke BAM Groep: ”Duurzaamheid en de ontwikkeling van innovatieve duurzame oplossingen vormen prioriteit voor onze organisatie. De beslissing om deel te nemen aan ICF II is complementair aan onze strategie om te werken met innovatieve duurzame technologie. Wij verwachten dat onze betrokkenheid bij ICF II onze kennis over dit nieuwe technologiespectrum verbreedt en de intensiteit van onze activiteiten in deze richting verder vergroot.”

Gerard Hoetmer, CEO CSM: “CSM is constant op zoek naar innovatieve technologieën om de (nutritionele) waarde van producten te vergroten en tegelijkertijd belangrijke doelstellingen ten aanzien van “people – planet – profit” te bereiken. Door onze betrokkenheid in ICF II willen wij onze
technologiehorizon verder verbreden door inzicht te verkrijgen in baanbrekende technologische innovaties in de volle breedte van ons activiteitenspectrum.”

René van der Bruggen, CEO Imtech: ‘’Imtech heeft in verleden ook al geïnvesteerd in het cleantechfund ICF I. Vroegtijdige participatie in duurzame technologische ontwikkeling is voor ons strategisch van belang. Enerzijds biedt dit ons de kans aan te haken bij innovatieve cleantechontwikkelingen. Anderzijds blijkt uit ICF I dat er sprake is van spin-off in de vorm van concrete orders, waarbij Imtech technische oplossingen verzorgt bij projecten die uit de participatie voortvloeien. De kennis die we hiermee opdoen kunnen weer als input dienen voor andere, veelal aan de energiemarkt gerelateerde, projecten. Triple-win dus. Daarnaast kunnen we ook nog rekenen op een goed rendement uit onze investering.’’

Meer informatie is te vinden op de site van Icos Capital.

Is de tijd voor een 'Netscape moment' voor clean tech nabij?

Dat is de vraag die Marc Gunther zich stelt in een artikel op Energy Collective. De beursgang van elektrische automaker Tesla is een teken dat er verandering op til is. Net als de ontwikkelingen rondom elektrische auto’s bij andere autofabrikanten, zoals BMW en het Chinese Build Your Dream.

Ook het groeiende aantal investeringen van private equity bedrijven en grote gevestigde partijen als Shell, GE en Intel in clean tech laat zien dat de vooruitzichten goed zijn. Aan de andere kant stelt Marc Gunther dat het echte ‘Nescape moment’ nog wel even op zich kan laten wachten. Gezien de internetbubbel en ineenstorting die daarop volgde is dat misschien maar goed ook, aldus Gunther.

Zijn de tanden van het Chinese milieubeleid doorgekomen?

Een paar jaar geleden schreef ik op mijn blog twee stukken over de vraag of het Chinese milieubeleid tandjes aan het krijgen was. Ik vroeg me toen ook af of milieubeleid in China ten koste zou gaan van economische groei. Gezien de forse bedragen die Chinese clean tech bedrijven ophalen denk ik zelf inmiddels dat het de economie van China alleen maar verder aanjaagt.

Op maandag 15 maart zendt VPRO’s Tegenlicht om 20.55u op Nederland 2 de documentaire De Regenmakers – het groene verzet in China uit. Volgens Duurzaam Nieuws is het een indringende en poëtische documentaire waarin filmmaker Floris-Jan van Luyn vier milieustrijders in China volgt. Op de grens van heldenmoed en koppigheid, vertellen zij over hun strijd tegen de stugge en soms agressieve lokale autoriteiten.

De Regenmakers is film van Floris-Jan van Luyn, geproduceerd door Submarine, in samenwerking met de VPRO en ZDF. De documentaire wordt uitgezonden door Tegenlicht, in het kader van het thema ‘De groene transitie.’