Overzicht programma Strukton tijdens Dutch Green Building Week

In het werk van Strukton staat denken in levensduur centraal: reden voor Strukton om de Dutch Green Building Week als gouden sponsor te steunen. De Dutch Green Building Week vindt plaats van 17 t/m 21 september 2012. Tijdens de Dutch Green Building Week organiseert Strukton vijftien evenementen met als rode draad het verduurzamen van gebouwen. We besteden o.a. aandacht aan onderhoud, levensduur, contractvormen en financiering, spitsen het toe op diverse marktgebieden en tonen een aantal inspirerende voorbeelden.

Als bezoeker van een van onze activiteiten ontvangt u een exemplaar van Bill Clintons boek ‘Geef en verander de wereld’. Strukton gelooft dat geld verdienen en een bijdrage leveren aan de maatschappij hand in hand kunnen gaan. Daarin vindt Strukton aansluiting bij het gedachtegoed van Bill Clinton zoals beschreven in dit boek.

Aan het bezoeken van de activiteiten van Strukton zijn geen kosten verbonden.

Op de website van de Dutch Green Building Week is inmiddels ook de festivalkrant online te bekijken.

Programma Strukton tijdens Dutch Green Building Week

Strukton organiseert de volgende activiteiten tijdens de Dutch Green Building Week. 

Maandag 17 september

Dinsdag 18 september

  • Duurzaamheid in de gezondheidszorg
    Wat zijn de innovatieve mogelijkheden op het gebied van duurzaamheid in de gezondheidszorg? Strukton Worksphere geeft u samen met Philips Healthcare een kijkje in de wereld van duurzame innovaties voor de Care & Cure markt.8.00 – 18.00 uur, Philips Healthcare, Veenpluis 4-6, Best
    > Aanmelden
  • ESCo: Geld verdienen met energie
    ESCo-formule (Energy Service Company) is een vernieuwende aanpak voor het verduurzamen van gebouwen in combinatie met onderhoud. Hoe en wanneer begint u aan uw eigen ESCo-oplossing? Wat zijn afwegingen om zelf een ESCo-project te beginnen en wat zijn de voor- en nadelen? Hoe krijgt u grip op en inzicht in de risico’s en belangen van de verschillende stakeholders?9.00 – 11.00 uur, ‘The Strip’ Conference Center, High Tech Campus 1, Eindhoven
    > Aanmelden
  • ESCo: Gebouwen budgetneutraal verduurzamen
    Besparen en bezuinigen met integrale contracten voor energie, onderhoud en beheer van gebouwen. Speciaal voor vastgoedbeleggers, gebouweigenaren, projectontwikkelaars en eigenaren vakantieparken organiseert Strukton Worksphere een interactieve sessie over de Energy Service Company (ESCo), een vernieuwende aanpak voor het verduurzamen van gebouwen in combinatie met onderhoud.14.00 – 16.00 uur, ‘The Strip’ Conference Center, High Tech Campus 1, Eindhoven
    > Aanmelden

Woensdag 19 september

Donderdag 20 september

Vrijdag 21 september

  • Budgetneutraal verduurzamen in het onderwijs
    Speciaal voor bestuurders en facilitair managers van onderwijsinstellingen en gemeenten organiseert Strukton Worksphere bij ROC van Twente een programma met betrekking tot budgetneutraal verduurzamen.9.00 – 14.00 uur, ROC van Twente, Gieterij 200, 7553 VZ Hengelo
    > Aanmelden
  • Best Value Procurement (BVP) leidt tot beter Maatschappelijk Verantwoord Ondernemerschap (MVO)
    In welke maten kan een expert in de keten een bijdrage leveren aan een maatschappelijk verantwoorde wijze van ondernemen van een bedrijf? Strukton Worksphere organiseert een forum over de link tussen Best Value Procurement (BVP), ofwel prestatie-inkoop, en MVO. Dé goeroe op het gebied van BVP is de heer Sicco Santema, auteur van het boek ‘Prestatie-inkoop, wie steekt er boven het maaiveld uit?’. Hij geeft een inleiding en zal de forumdiscussie leiden.13.00 – 16.00 uur, ‘The Strip’ Conference Center, High Tech Campus 1, Eindhoven
    > Aanmelden 

Dutch Green Building Council (DGBC)

De Dutch Green Building Council (DGBC) is de initiatiefnemer van de Dutch Green Building Week, die na een succesvolle editie in 2011 dit jaar voor de tweede keer plaatsvindt. De DGBC laat samen met haar participanten in en aan heel Nederland zien wat zij doen aan het verduurzamen van de bebouwde omgeving. Tijdens de week vinden meer dan honderd evenementen plaats.

Kijk voor meer informatie en het complete programma op de website van de Dutch Green Building Week.

Programma Strukton bij Dutch Green Building Week

In het werk van Strukton staat denken in levensduur centraal: reden voor Strukton om de Dutch Green Building Week als gouden sponsor te steunen. De Dutch Green Building Week vindt plaats van 17 t/m 21 september 2012

Programma

Strukton organiseert tijdens de Dutch Green Building Week vijftien evenementen met als rode draad het verduurzamen van gebouwen. We besteden o.a. aandacht aan onderhoud, levensduur, contractvormen en financiering, spitsen het toe op diverse marktgebieden en tonen een aantal inspirerende voorbeelden.

Aan het bezoeken van de activiteiten zijn geen kosten verbonden. Bekijk het programma voor meer informatie.

Aanmelden

Als bezoeker van een van onze activiteiten ontvangt u een exemplaar van Bill Clintons boek ‘Geef en verander de wereld’. Strukton gelooft dat geld verdienen en een bijdrage leveren aan de maatschappij hand in hand kunnen gaan. Daarin vindt Strukton aansluiting bij het gedachtegoed van Bill Clinton zoals beschreven in dit boek.

U kunt zich hier aanmelden voor de verschillende activiteiten van de Dutch Green Building Week.

Dutch Green Building Council (DGBC)

De Dutch Green Building Council (DGBC) is de initiatiefnemer van de Dutch Green Building Week, die na een succesvolle editie in 2011 dit jaar voor de tweede keer plaatsvindt. De DGBC laat samen met haar participanten in en aan heel Nederland zien wat zij doen aan het verduurzamen van de bebouwde omgeving. Tijdens de week vinden meer dan honderd evenementen plaats.

Kijk voor meer informatie en het complete programma op de website van de Dutch Green Building Week.

Update: Wekomenerwel

Begin vorig jaar heb ik in een serie van 3 berichten mijn visie gegeven op de mogelijkheden van crowdfunding voor duurzame/sociale ondernemers in Nederland (Klik hier voor deel 1, deel 2 en deel 3). De initiatieven waar ik toen mee in aanraking ben gekomen zijn inmiddels allemaal actief in Nederland. Tijd dus voor een rondje langs de velden om te zien hoe de sites er nu bij staan. Het is zeker geen compleet overzicht, daarvoor kun je beter een kijkje nemen op P2P-Banking.com. Al lijkt van de Nederlandse crowdfunding sites tot nu toe alleen Symbid een recensie te hebben.

De komende weken dus aandacht voor Nederlandse crowdfunding sites. Eerder schreef ik al over CrowdAboutNow en Symbid. Vandaag Wekomenerwel.nl.Binnenkort volgen Pitchfund.us, Geldvoorelkaar, Sprowd (over een paar weken pas live) en Share2Start.

We komen er wel

Begin dit jaar schreef ik al over Wekomenerwel.nl. Een site voor ondernemers op zoek naar financiering. De site heeft een wat andere insteek dan CrowdAboutNow en Symbid. De initiatiefnemers van Wekomenerwel.nl gaan ervan uit dat het platform uiteindelijk een utility zal worden, waardoor de kosten van het systeem ook zo laag mogelijk gehouden moeten worden. Uit gesprekken met de initiatiefnemers heb ik ook begrepen dat er ondernemers zijn die het concept wel gebruiken, maar via een eigen website i.p.v. via de site van Wekomenerwel.nl.

Voor investeerders

Via Wekomenerwel.nl investeer je durfkapitaal (dus eigen vermogen) in ondernemers. De instapbedragen zijn meestal hoger dan bij CrowdAboutNow en Symbid (Euro 250 ipv Euro 10 tot 20).

Op de site van Wekomerwel staan momenteel 5 ondernemersplannen. Waarvan er 4 actief op zoek zijn naar geld. De campagne voor de 5e ondernemer begint volgens de website binnenkort. Voor zover ik kan zien heeft nog geen van de ondernemers het gevraagde bedrag op weten te halen. Ik heb zelf geld toegezegd aan Treemagotchi voor hun Treemagotchi@Work plannen (niet zo raar, aangezien ik een van hun adviseurs ben 😉

Voor ondernemers

Via Wekomenerwel.nl kun je financiering aantrekken, op de site staan op dit moment vooral ondernemers op zoek naar eigen vermogen. Op de site geeft Wekomenerwel.nl echter aan dat er verschillende mogelijkheden zijn om via Wekomenerwel geld aan te trekken. Wekomenerwel.nl rekent 3% commissie voor haar diensten (inclusief marketing en juridische kosten).

Mijn oordeel

De site is sober ingericht, maar alle informatie die nodig is om voor een investering te kiezen is aanwezig. Waarbij de financiële gegevens ook volgens de normale bedrijfsplan template beschikbaar zijn (dus met verwachte rendementen per jaar). Gelet op mijn eigen portomonnee blijf ik de minimuminleg van Euro 250 per ondernemer hoog vinden, voor mensen die wat meer vermogen bezitten zal dat een minder groot probleem vormen. Maar zoals Wekomenerwel.nl zelf zegt:

[H]et is risicodragend kapiaal. Als je het niet kan missen, doe het dan niet. Hoe sociaal of duurzaam het idee ook is. Of hoe leuk de ondernemer.

Update: Symbid

Begin vorig jaar heb ik in een serie van 3 berichten mijn visie gegeven op de mogelijkheden van crowdfunding voor duurzame/sociale ondernemers in Nederland (Klik hier voor deel 1, deel 2 en deel 3). De initiatieven waar ik toen mee in aanraking ben gekomen zijn inmiddels allemaal actief in Nederland. Tijd dus voor een rondje langs de velden om te zien hoe de sites er nu bij staan. Het is zeker geen compleet overzicht, daarvoor kun je beter een kijkje nemen op P2P-Banking.com. Al lijkt van de Nederlandse crowdfunding sites tot nu toe alleen Symbid een recensie te hebben.

De komende weken dus aandacht voor Nederlandse crowdfunding sites. Vorige week heb ik afgetrapt met het Utrechtse CrowdAboutNow. Vandaag aandacht voor Symbid. Binnenkort volgen Pitchfund.us, Geldvoorelkaar en Wekomenerwel.nl.

Symbid

Via Symbid investeer je in het eigen vermogen van ondernemers en ondernemers kunnen via Symbid dus eigen vermogen ophalen. Op het platform zijn zowel startende als bestaande ondernemers te vinden. Op moment van schrijven kan in bijna 30 actieve plannen geïnvesteerd worden.

Een account aanmaken kan met behulp van alle grotere sociale netwerken. Gezien het zakelijke karakter van Symbid heeft LinkedIn de voorkeur.

Voor investeerders

De minimum investering via Symbid is 20 Euro. In tegenstelling tot de meeste andere platforms koop je daarmee aandelen in het bedrijf waarin je investeert. Het is dus geen lening. Dat maakt investeren via Symbid riskanter dan bij sites die leningen verstrekken (zoals bijvoorbeeld CrowdAboutNow), aangezien aandeelhouders bij financiële problemen achteraan staan. Aan de andere kant staat daar tegenover dat je meeprofiteert als de waarde van de aandelen stijgt.

Als je een account aanmaakt kun je vaak wel de verwachte omzet en winstmarges zien. Maar bij de plannen die ik bekeken heb staat erg weinig informatie over het verwachte rendement voor investeerders.

Als investeerder betaal je 3% commissie bij het storten van geld op je account. Dat geld kun je daarna vrijelijk investeren in ondernemersplannen naar keuze.

Zodra het gevraagde bedrag is opgehaald wordt het uitgekeerd aan de ondernemer. Vanaf dat moment kun je je aandelen weer verkopen via de site van Symbid, mits daar vraag naar is. Daarmee lijkt Symbid een soort van mini-beurs te worden, maar het kan zijn dat ik me daarin vergis. Als dat zo is ben ik wel benieuwd welke exit mogelijkheden er zijn voor investeerders.

Voor ondernemers

Ondernemers kunnen via Symbid eigen vermogen ophalen. Symbid richt zich daarbij op bedragen tussen de 20 en 2,5 miljoen Euro. Gebruik van het platform is gratis voor startende ondernemer, bestaande ondernemers plaatsen wel een vergoeding.

Als ondernemer lijk je zelf te kunnen bepalen hoeveel aandelen je aanbied. Ik neem aan dat je ook kunt aangeven of en zo ja hoeveel dividend je uit wilt keren.

Oordeel

Voor kleinere bedragen (tot ongeveer 25 Euro) is de commissie lager dan de transactiekosten bij CrowdAboutNow, bij grotere bedragen lopen de kosten van Symbid op. Al vervalt dat verschil deels weer als je je investeringen over meerdere ondernemers spreidt. Bij CrowdAboutNow betaal je per ondernemer waar je in investeert 0,77 Euro commissie, bij Symbid betaal je eenmalig 3%. Stel dat je 100 Euro investeert verspreidt over 5 ondernemers dan betaal je bij CrowdAboutNow 5 *0,77 = Euro 3,85 aan transactiekosten. Bij Symbid betaal je 3% van 100 Euro = 3 Euro commissie. Bij grotere bedragen per investering is de kostenstructuur van CrowAboutNow gunstiger voor de investeerder dan die van Symbid.

Het geld van de investeerders wordt ondergebracht op een bankrekening van Symbid, maar onder toezicht van de Symbid Trust Foundation. Zelf zou ik liever zien dat het geld van investeerders op de bankrekening van de Symbid Trust Foundation wordt gezet, zoals MyC4 dat na aandringen van investeerders ook geregeld heeft. Hoewel het nu onder toezicht van een stichting staat weet ik niet of het geld daarmee veilig is mocht er wat mis gaan met Symbid.

Ondanks een aantal onduidelijkheden heb ik zelf inmiddels een tweetal kleine investeringen gedaan in Enviu en AV Direct via Symbid.

Belemmeringen van duurzame ondernemers

Vorige week schreef ik een stukje over belemmeringen voor duurzame ondernemers en duurzame innovatie. Uit dat stuk kan onterecht de indruk ontstaan dat uitdagingen enkel bij de overheid of financiers liggen. Dat is naar mijn mening niet het geval, ook voor duurzame ondernemers zijn er nog voldoende uitdagingen. De vier meest in het oog springende zijn in mijn ogen:

  1. Idealisme;
  2. Kennis van financiering;
  3. Verschil tussen opschalen en kopiëren;
  4. De overheid als probleemoplosser.

Idealistisch

Duurzame ondernemers zijn vaak wat idealistischer dan andere ondernemers. Dat maakt dat ze soms onjuiste verwachtingen hebben van hun marktkansen. Als hun product bijvoorbeeld milieuvriendelijker is dan dat van de concurrent denken ze in een paar jaar tijd minstens 50% van de markt over te nemen, alsof bestaande concurrent voor die tijd niet allang gereageerd zullen hebben… Soms door verbeterde producten, soms door te lobbyen voor aanpassing van de regelgeving om het concurrentievoordeel van de duurzame ondernemer te beperken (of in heel extreme gevallen zelfs tot een concurrentienadeel te maken).

Een andere reactie kan zijn dat concurrenten langjarige contracten aangaan met hun afnemers. Op die manier wordt het voor een nieuwkomer op de markt erg lastig om er tussen te komen. Nieuwe contracten binnenhalen wordt dan een kwestie van een lange adem, wat in het nadeel is van met name startende bedrijven. Want geen klanten = geen omzet, en startende ondernemers beschikken vaak niet over diepe zakken.

Financiering

Dat brengt ons meteen bij het tweede probleem van duurzame ondernemers: ze hebben niet altijd even veel kaas gegeten van financiering. Ze kloppen bijvoorbeeld bij een bank aan om een experimentele productontwikkeling gefinancierd te krijgen. Het risico van zo’n project is echter vaak te hoog voor een bank. De klanten van de bank willen nu eenmaal jaarlijks rente over hun spaargeld en uiteindelijk ook hun spaarcentjes gewoon volledig terug krijgen.

Voor het financieren van R&D en pilot projecten zul je naar business angels of venture capital op zoek moeten. Wat een nieuwe uitdaging oplevert, omdat deze meestal via het verstrekken van eigen vermogen werken. De ondernemer moet dan een deel van zijn bedrijf ‘verkopen’ aan een ander, wat ook de nodige stof voor conflicten kan opleveren. Al biedt het ook volop kansen, want een goede business angel of venture capitalist brengt ook kennis en een netwerk mee. Zoals een Amerikaanse venture capitalist ooit tegen mij zei:

Het is kiezen tussen 100% van het chocoladekoekje of 25% van de chocoladetaart.

Wat een ondernemer kiest is zijn eigen keus, beide keuzes hebben z’n voor- en z’n nadelen. Wanneer je kiest voor het volledige chocoladekoekje is het hard werken en mogelijk een stevige strijd tegen gevestigde partijen. Wanneer je kiest voor een deel van de chocoladetaart kan het zomaar gebeuren dat je bedrijf wordt opgekocht door een grote partij, zoals recent met Epyon is gebeurd.

In beide gevallen biedt het opkomende fenomeen van crowdfunding een nieuwe mogelijkheid voor financiering van je bedrijf. Dat kan zowel via eigen vermogen (bv. Symbid) of via vreemd vermogen / leningen (bv. CrowdAboutNow of We komen er wel).

Kopiëren vs. opschalen

Veel duurzame ondernemers die ik de afgelopen jaren heb gesproken zijn actief in de milieutechnische hoek. Het zijn gedreven en ambitieuze techneuten. Het nabouwen van een bestaande installatie vinden ze maar saai en het streven blijft naar nog beter en nog groter. Terwijl het veel makkelijker is om een bestaand type installatie nogmaals te bouwen. De technische en financiële risico’s zijn voor klanten en financiers veel beter te overzien, waardoor de financiële voorwaarden gunstiger zijn. Aan financiers en potentiële klanten kan een bestaande installatie getoond worden die aan dezelfde specificaties voldoet en naar tevredenheid van de klant werkt.

Een grotere of betere installatie geeft opnieuw de nodige (financiële) risico’s. Een installatie die een factor 10 groter is kan te maken krijgen met onverwachte technische problemen. In het geval van gebruik van een verbrandingsmotor kan het bijvoorbeeld gaan om sterk stijgende verbrandingsemissies door onvolledige verbranding. Bij gebruik van een verwarmingsmotor voor het verwarmen van een oven kan de temperatuur in de oven ongelijkmatig worden met schade aan het eindprodukt tot gevolg.

Bel OVERHEID voor al uw problemen

Een laatste categorie uitdagingen is de reflex om voor de oplossing van ieder probleem naar de overheid te kijken. Of het nu gaat om problemen met regelgeving, vinden van klanten of financiering de neiging bestaat al snel om naar de overheid te kijken voor de oplossing van deze problemen. Zelf werd ik altijd het meest recalcitrant van ondernemers met een briljante business case die alleen nog even gefinancierd moet worden door de overheid. Mijn tegenvraag was altijd waarom de bank of een andere financier de briljante business case niet wilde financieren?

Meestal lagen er dan onder de oppervlakte factoren die voor een bank (en iedere andere financier) een risico vormen, bijvoorbeeld onervaren ondernemers, geen of weinig zekerheden, geen of weinig omzet, enkel een prototype beschikbaar (en nog geen werkend produkt) of de financier wilde een aandeel en zeggenschap in het bedrijf in ruil voor financiering.

De overheid heeft diverse regelingen om dergelijke risico’s voor financiers te verkleinen of beheersbaar te maken, bijvooorbeeld d.m.v. borgstellingen. Stap 1 is echter dat de business case werkelijk op orde is, want over het algemeen moet de financier de aanvraag voor deze regelingen doen. Zodat de overheid zeker weet dat enkel geld wordt gestoken in ondernemers met voldoende marktpotentie. De overheid investeert zelf namelijk niet rechtstreeks in bedrijven. Tenzij je een olie- of gasput gaat slaan dan kan je de Nederlandse overheid vragen om via haar dochteronderneming Energie Beheer Nederland risicodragend te investeren, wat via dividendafdrachten weer terugkeerd in de schatkist als aardgasbaten.

Waar haal je meer kennis vandaan?

Als je als duurzaam ondernemer meer zicht wilt krijgen op mogelijke strategiën om bovengenoemde uitdagingen aan te pakken kun je op verschillende plekken terecht. Zelf heb ik de afgelopen jaren veel plezier gehad van het TNO onderzoek The Future of Industry. Vooral de bijbehorende visualisaties van marktblokkades en mogelijke strategiën om deze te overkomen vind ik erg verhelderend. Ik weet niet zeker of die ook in het onderzoeksrapport staan en ik kan helaas geen presentatie online vinden met de plaatjes die ik bedoel. Een andere optie is om je licht eens op te steken bij MVO-Nederland of De Groene Zaak.

Update CrowdAboutNow

Begin vorig jaar heb ik in een serie van 3 berichten mijn visie gegeven op de mogelijkheden van crowdfunding voor duurzame/sociale ondernemers in Nederland (Klik hier voor deel 1, deel 2 en deel 3). De initiatieven waar ik toen mee in aanraking ben gekomen zijn inmiddels allemaal actief in Nederland. Tijd dus voor een rondje langs de velden om te zien hoe de sites er nu bij staan. Het is zeker geen compleet overzicht, daarvoor kun je beter een kijkje nemen op P2P-Banking.com. Al lijkt van de Nederlandse crowdfunding sites tot nu toe alleen Symbid een recensie te hebben.

De komende weken dus aandacht voor Nederlandse crowdfunding sites. Om te beginnen vandaag het Utrechtse CrowdAboutNow. Binnenkort volgen Symbid, Pitchfund.us, Geldvoorelkaar en Wekomenerwel.nl.

CrowdAboutNow

CrowdAboutNow won in 2010 de Gouden Impuls van de gemeente Utrecht. Ik schreef al eerder een verslag van mijn kennismakingsgesprek met twee van de oprichters. Vandaag een korte impressie van de huidige website.

Voor investeerders

Via CrowdAboutNow kun je vanaf 10 Euro investeren in verschillende bedrijven, de transactiekosten bedragen 0,77 Euro per investering (veroorzaakt door Ideal). CrowdAboutNow beheert het geld totdat de lening sluit. Als het benodigde geld is opgehaald wordt het geld uitgekeerd aan de ondernemer. Je investering krijgt de vorm van een obligatielening.

De ondernemer bepaalt hoeveel rendement hij biedt en wat de terugbetalingstermijn is. Op dit moment staan er slechts 2 bedrijven open voor investeringen en volgens de site zijn er 6 ondernemers gefinancierd via het platform.

Voor ondernemers

Voor ondernemers vormt CrowdAboutNow een extra mogelijkheid om vreemd vermogen aan te trekken. CrowdAboutNow werkt hiervoor samen met regionale partners die de ondernemers offline begeleiden. Hoe dit precies in z’n werk gaat kan ik niet vinden, maar ik heb ook niet geprobeerd om me aan te melden als ondernemer.

Om je financieringsbehoefte via CrowdAboutNow te financieren zijn een aantal gegevens nodig:

  • De onderneming: dit is de beschrijving van jouw onderneming, vormgegeven als een ondernemingsplan en investeringsvoorstel.
  • De financieringsbehoefte: dit is de hoogte van de door jou benodigde investering.
  • De pitchtermijn: dit is de termijn die je jezelf geeft om de gehele financiering rond te krijgen.
  • De terugverdientijd: dit is de maximale tijd die je nodig hebt vanaf het moment dat je bent gefinancierd, voordat je de investering terug hebt betaald aan de investeerders.
  • Het rendement: Om investeerders aan te trekken en mee te laten delen in het succes, keer je winst uit over de gevraagde investering.

Oordeel

De site is een stuk sneller geworden dan in de betafase. Het nadeel van de relatief hoge transactiekosten voor kleine investeringen bestaat nog steeds, maar dat ligt aan Ideal. Wat dat betreft is het hopen dat de nieuwe en goedkopere microbetalingssystemen die in de Afrika en Azië volop in ontwikkeling zijn snel hun weg vinden richting de EU.

Doordat de ondernemer bepaalt welk rendement hij biedt is het niet mogelijk om een lagere rente te vragen voor plannen die je sympathiek vind. Of om andere investeerders te onderbieden als het gevraagde geld al opgehaald is.

Voor investeerders is het even goed kijken naar de beloofde rendementen. Zo wordt door Stortplaats van Dromen bijvoorbeeld 15% rendement beloofd. Dat klinkt mooi, maar als ik de uitleg over hoe CrowdAboutNow werkt goed begrijp wordt de totale lening plus lening aan het eind van de looptijd terugbetaald. Met een afbetalingsdatum van juni 2015 is dat 15% rendement in 4 jaar tijd, dat is ongeveer 3 a 4% per jaar. Nauwelijks hoger dan de rente op een spaarrekening. Zelf zou ik  het een grote verbetering voor investeerders vinden als het jaarrendement wordt vermeld i.p.v. het totaal rendement. Daarnaast zou ik graag tussentijdse terugbetalingen zien, zodat ik in ieder geval alvast een deel van mijn investering terug heb mocht het in de jaren dat ik het geld heb uitgeleend mis gaan.

Een laatste aandachtspunt vind ik het beheer van het geld tot het moment dat de lening gefinancierd is. Mijn ervaring met MyC4 leert me dat het een prettig idee kan zijn dat de inleg van investeerders die bedoeld is voor ondernemers juridisch gescheiden is van het werkkapitaal van het crowdfunding platform. Dit lijkt bij CrowdAboutNow niet het geval. Het is me niet duidelijk hoe voorkomen wordt dat investeerders hun geld kwijt zijn mocht er wat mis gaan met CrowdAboutNow.

Powershift: Your energy = my energy

De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

Filmpje: Your energy is my energy

In het tweede filmpje staat de ontwikkeling van decentrale energiesystemen centraal. Het filmpje begint met Catherine Mohr die uitlegt hoe zij bij het bouwen van haar huis rekening heeft proberen te houden met duurzaamheid, het uitgangspunt was daarbij het verminderen van de milieudruk (dus niet zo vergaand als het No Impact Man experiment). Een grote uitdaging waar zij tegenaan liep is de grote hoeveelheid informatie en de betekenis daarvan voor haar situatie. Volgens haar is de hoeveelheid informatie voor mensen verwarrend en is er ook veel misinformatie.

Nu ik iets minder dan een jaar bezig ben ons huis te verduurzamen kan ik me de frustratie van Catherine Mohr over de informatieovervloed en de kwaliteit van de beschikbare informatie volledig onderschrijven. Zie bijvoorbeeld mijn ervaringen met het EPA advies of mijn opmerking vorige keer over het rekenvoorbeeld voor een zonneboiler van Milieucentraal, waar naar mijn mening te hoge kosten en te lage opbrengsten staan.

Christina Lampe-Onnerud en Alex Rogers pleiten voor snellere en betere feedback over het gevolg van je handelingen. In de hoop dat mensen op die manier bewuster worden van het effect van hun handelen op hun energieverbruik. Igor Kluin sluit daar bij aan en vraagt een kleine wijziging van gedachte met grote gevolgen. Hij is van mening dat de belangrijkste uitdaging is om mensen hun energievraag aan te laten passen aan een duurzaam energie systeem… De vraag wordt dan wanneer wasmachine klaar moet zijn i.p.v. wanneer de wasmachine moet beginnen. Ogenschijnlijk een klein stapje, maar mentaal misschien wel de grootste uitdaging…

Your energy is my energy from FreedomLab on Vimeo.

De meest interessante aangrijpingspunten voor verandering die dit filmpje aanstipt zijn naar mijn mening:

  • Hoe past je eigen huis en levensstijl in de lokale omgeving?
  • Hoe bereik je de denkslag dat je zelf je energievraag kunt aanpassen aan het energieaanbod?

Meer lezen

En voor degene die willen weten hoe de energie-intensieve industrie past in de verandering van aanbod naar vraaggestuurde energiehuishouding is DAAN een aardig startpunt:

Meer zien

Eerder dit jaar heb ik ook verschillende filmpjes geplaatst over veerkrachtige steden. Het hoofdthema daarvan is hoe verschillende steden op hun eigen wijze manieren ontwikkelen om zich beter aan te passen aan hun huidige klimaat en aan de effecten van mogelijke klimaatveranderingen.

Zelf verantwoordelijkheid nemen?

Er zijn in Nederland op dit moment heel veel lokale duurzame energiebedrijven (in oprichtng). Deze hebben allemaal min of meer het zelfde uitgangspunt: de energie die lokaal nodig is lokaal opwekken. Je kan een initiatief in de buurt zoeken en je daarbij aansluiten.

Wil je je niet aansluiten bij een lokaal energiebedrijf, maar wil je wel zelf energieopwekken kijk dan eens bij Zeekracht, Meewind, Windvogel en Zonvogel.

Onze zonneboiler komt eraan :-)

Komende woensdag is het zover, dan wordt onze zonneboiler geïnstalleerd. Het was al ons voornemen bij de verhuizing, maar het heeft wat langer geduurd om alles goed uit te zoeken. Als me een ding duidelijk is geworden is het namelijk wel dat de communicatie en informatievoorziening over zelfopwekking van warmte of energie (anders dan via aardgas) uitermate belabberd is (bv. met rekenvoorbeelden op basis van het prijspijl van 2002…). Ook de kennis en kwaliteit van de aanbiedingen die we hebben ontvangen liep behoorlijk uiteen.

Dat betekent dus veel zelf uitzoeken en voor een deel gewoon de knoop doorhakken. Want laat ik over een ding duidelijk zijn: de terugverdientijd van onze zonneboiler? Geen idee, waarschijnlijk een jaar of 10 a 12. Alleen heeft u zich ooit afgevraagd wat de terugverdientijd is van die nieuwe keuken van 20.000 euris? Of van uw nieuwe auto? Of van uw nieuwe mobiele telefoon? I rest my case…

De verschillende opties

In een vorig bericht over energiebesparing in eigen huis heb ik al beschreven dat we een tweetal types offertes hadden ontvangen. Een zonneboiler van Solesta (vlakke plaat met terugloop) en HR Solar (vlakke plaat met glycol). Begin dit jaar heb ik voor de leuk toch ook nog maar even geïnformeerd bij een collega die zelf een zonneboiler heeft geïnstalleerd van 2 Improve. Hij was dik tevreden en gaf aan dat hij op eerste kerstdag ruim boven de 60 graden Celsius zat in zijn systeem met heatpipes. Kortom: alle reden om de adviezen van de leveranciers in de wind te slaan en door te zeuren om een systeem met vacuümbuizen. De meerkosten van de heatpipes van Rivusol ten opzichte van de vlakke plaat collector van HR Solar viel met Euro 300 erg mee. De totale warmteopbrengst van het HR Solar systeem is hoger dan de heatpipes, maar de vacuümbuizen geven een hoger rendement in na- en voorjaar. Het seizoen waarin de behoefte aan warmwater ook wat groter is als je verregend thuiskomt, vandaar de keuze voor heatpipes.

Voordelen zonneboiler

Aangezien we een verwarmingssysteem met hoge temperatuur hebben is aansluiting van de zonneboiler op onze verwarming volgens onze installateur nauwelijks interessant. Ongeveer eenderde van ons gasverbruik is echter gerelateerd aan warm tapwater. Het systeem dat we hebben gekozen zou daar ongeveer 60 tot 80% van kunnen besparen. Dat is naar verwachting een besparing van ongeveer 300 m3 gas (bij een jaarverbruik aan gas van ongeveer 1500 m3, waarvan 500 m3 voor warm tapwater).

Daarnaast zullen de vaatwasser en wasmachine ook voorzien worden van een hotfill aansluiting, zodat we ook 10 tot 30 procent besparen op het electriciteitsverbruik van deze apparaten.

Tot slot zal ons huis volgens het energieprestatieadvies dat we vorig jaar hebben laten uitvoeren door de installatie van de zonneboiler een label stijgen, van C naar B. Niet dat lagere energierekeningen in Nederland al veel effect hebben op de waarde van een huis, maar in Amerika kan een verlaging van de energierekening met $1 leiden tot een stijging van de waarde van het huis met $20. Als dat in Nederland ook op zou gaan dan was ons huis met een besparing op de rekening van rond de 250 euro ineens 5.000 Euro meer waard…

Uit warmte kun je ook prima elektriciteit winnen. Wat de zonneboiler nog interessanter zou maken, aangezien er op zomerse dagen waarschijnlijk overcapaciteit aanwezig zal zijn. Helaas zijn er in Nederland nog geen ontwikkelingen om met de overtollige warmte van zonneboilers elektriciteit op te wekken. Er zijn wel gasgestookte hr ketels met een sterling motor voor elektriciteitsopwekking, maar voor zonneboilers is dat in Nederland nog toekomstmuziek. Al schijnt er wel een Canadees bedrijf bezig te zijn met een veelbelovende techniek… En dan wordt zonnewarmte ineens veel interessanter. Het vergt wel wat elektrotechniek om door te schakelen naar een tweede circuit waarin de thermo-acoustische motor wordt aangezet tot energieopwekking (zonder dat de boiler over de kook gaat), maar dat mag toch geen probleem zijn?

Subsidie

Het gekozen systeem geeft recht op een subside van Euro 1.100. Het wordt nog even afwachten of die ook toegewezen wordt, want de nieuwe regeling is nog niet gepubliceerd. Volgens de site van Agentschap NL is de pot voor zonnewarmte en grondgebonden warmtepompen echter al volledig volgetekend. In het ergste geval betekent dat dus een tegenvaller van Euro 1.100. Aan de andere kant heb ik de afgelopen jaren al vele malen gehoord van afnemers, leveranciers en installateurs dat de Nederlandse subsidieregelingen voor duurzame energie een loterij zijn. Wat dat betreft is het bewonderenswaardig dat er ondernemers zijn die hun bedrijf weten op te bouwen op subsidieregelingen die slechts een paar dagen tot maanden per jaar geopend zijn.

Financiering

De financiering van de zonneboiler danken we aan het niet schrappen van de hypotheekrenteaftrek door het huidige Kabinet. Per jaar krijgen we naar verwachting zo’n 3 tot 4 duizend Euro terug van de belastingdienst. Dat geld zullen we de komend jaren inzetten voor de volgende zaken:

  1. Energiebesparende maatregelen
  2. Eigen decentrale, duurzame energieopwekking
  3. Vervroegd aflossen van de hypotheek
  4. Overige woningverbeteringen

Ik geef toe dat daarmee mijn doldwaze zomeridee uit 2009 een iets andere invulling krijgt: niet het energiebedrijf, maar de belastingbetaler betaald mijn energierekening.

Overigens ben en blijf ik vurig pleitbezorger van de (gecontroleerde) afschaffing van de hypotheekrenteaftrek. We zullen de hypotheekrenteaftrek niet terugstorten aan de belastingdienst (zoals Staatssecretaris Bleker recent voorstelde in Nieuwsuur), maar via energiebesparende en energieopwekkende maatregelen dragen we wel ons steentje bij aan het halen van de duurzame energie en energiebesparingsdoelstellingen. Als energieopwekking voor de meter goed geregeld wordt willen we misschien nog wel een keer mee-investeren in een grote windmolen, zonder dat daar subsidie voor nodig is.

Dergelijke investeringen voorkomen ook dat we bij oplopende energieprijzen (gas en/of elektra) last krijgen van energiearmoede. Want het ontslaan van ambtenaren mag volgens Minister De Jager dan goed zijn voor de economie, voor een gezin met een kind op de kinderopvang vraagt het ook heel wat lastige beslissingen. Want kind op de kinderopvang kost ons netto ongeveer Euro 300 per maand, maar het kind van de kinderopvang halen maakt het met de Hollandse wachttijden voor kinderopvang praktisch onmogelijk om terug te keren naar een anderhalf of tweeverdieners situatie.

Crowdfinancing: Wekomenerwel.nl

Vorig jaar heb ik, n.a.v. de nieuwjaarsreceptie van Urgenda, een aantal keer met GreenWish meegedacht over andere vormen en manieren om aan financiering voor social entrepreneurs en maaatschappelijke initiatieven te komen.

Als reactie op mijn blogs over dit onderwerp kwamen er van verschillende kanten mensen die bezig waren met initiatieven. En een aantal mensen, waaronder Mark Hillen, reageerde ook zeer actief op mijn eigen prille ideeën over crowdfunding als alternatief voor banken. CrowdAboutNow is eind vorig jaar gestart en inmiddels blijkt dat ook Mark Hillen zijn crowdfinancing initiatief Wekomenerwel.nl eind vorig jaar in stilte gelanceerd heeft:

Financiering vinden voor het starten van je onderneming doe je het liefst anoniem, bij een bank of  via een onbekende investeerder, maar meestal lukt dat niet of kost het een jaar.  Logisch, want een bank wil (en mag) het risico niet nemen en vraagt onderpand en dus financier je eigenlijk zelf , en een vreemde vertrouwt je niet.  Ook logisch want hij kent je niet en weet niet wat je kunt. Die wil eventueel wel meedoen, maar pas dan als je een eerste succes kan laten zien.

Waar moet je het dus wel zoeken ?  Bij mensen die een betrokkenheid voelen.  Het gaat om mensen die het kunnen beoordelen, zoals kennissen met verstand van de business en de markt. Collega’s, potentiële afnemers, potentiële business partners, etc.  Als je die een professionele en interessante  investeringspropositie doet,  waarin veel mensen die jou iets gunnen een relatief kleine bijdrage leveren en het risico dus beperkt is, dan geeft dat een prettige basis voor succes. Dus bouwen op je netwerk, en het netwerk van je netwerk, maar dan zonder je vriendschappen zwaar te belasten mocht het uiteindelijk toch niet succesvol worden. De methode Wekomenerwel.

Mark Hillen over financiering door betrokkenen from sociaal ondernemen on Vimeo.

Het vinden van financiering via je netwerk is een mooi uitgangspunt, dat aansluit bij mijn eigen ideeën hierover.

Met deze tweede lancering kan het in 2011 druk worden op de peer to peer en crowdfinancing markt in Nederland. Want ook Sprowd en Symbid (zie ook mijn bericht uit 2010) lopen zich nog warm. Daarnaast is het afwachten of er naast ABN Amro (Seeds) nog andere banken met soortgelijke initiatieven rondlopen. Een mogelijk scenario heb ik vorig jaar op VoorDeWereldVanMorgen beschreven, maar ik heb geen idee of de ASN (of een andere bank) daar ook daadwerkelijk mee aan de slag gaat/wil.

Eerste indruk Wekomenerwel.nl

De website van Wekomenerwel.nl ziet er goed uit met veel informatie over de ondernemer, de risico’s die je loopt als investeerder en de redenen om al dan niet te investeren in een ondernemer via We Komen Er wel. De minimuminleg van Euro 500 per investering vind ik zelf aan de hoge kant, maar misschien dat dat voor informal investors met diepere zakken dan ik geen probleem vormt.

Aan de andere kant laten de transactiekosten die Ideal rekent bij CrowdAboutNow (0,77 cent) zien dat lagere investeringen de moeite niet lonen. Dan gaat een veel te groot deel van het rendement op aan bankkosten. Die transactiekosten geven overigens volop ruimte voor nieuwkomers op de Nederlandse markt. Bij zulke hoge transactiekosten is het dan ook niet raar dat verschillende partijen zich warmlopen om een deel van de online en mobiele betalingsmarkt te veroveren.

Op dit moment staat er slechts een ondernemer, BrandMission, op de website. Mark kennende is dat niet voor niks. Met in mijn achterhoofd de lessen die MyC4 (mijn kennismaking met actief investeren in ondernemers) mij op hardhandige wijze heeft geleerd is een voorselectie van kwalitatief goede ondernemersplannen erg belangrijk om op de langere termijn het vertrouwen van de investeerders te behouden.

CrowdAboutNow beta is live

Ik schreef al eerder over  CrowdAboutNow en over mijn kennismaking met een aantal van de oprichters. Een maandje terug kreeg ik het bericht dat de betaversie van hun website live is en dat de eerste ondernemers gefinancierd zijn via de site.

Helaas kun je zonder account niet meer dan een algemeen verhaaltje zien. Om de financiële informatie te kunnen bekijken is een account nodig. Daar was ik nog niet eerder aan toegekomen, maar dat heb ik dit weekend eindelijk aangemaakt. Ik wil namelijk graag rechtstreeks investeren in ondernemers van mijn keuze in Nederland. Ik investeer tenslotte al een aantal jaar met veel plezier op soortgelijke wijze in Afrikaanse ondernemers via MyC4.

Op eerste gezicht ziet de site er goed uit. Al is duidelijk te merken dat de site van Crowdaboutnow nog in beta is, zo gaat het laden van de ondernemers waarin geïnvesteerd kan worden erg traag. Ook is het behoorlijk doorklikken om de informatie te vinden die je als investeerder wilt hebben, zoals looptijd van de lening, termijnbedragen en het geboden rendement. Over termijnbedragen en looptijd is sowieso niet veel meer te vinden dan de uiterste datum waarop de lening terugbetaald wordt. Dat vind ik zelf nogal summier. Ook mist de mogelijkheid om zelf aan te geven hoeveel rente je over je je investering wilt ontvangen, zoals dat bij MyC4 wel kan.

Dat vind ik juist het leuke van MyC4. Zien wie er heeft geïnvesteerd, hoeveel rente deze vraagt en dan kijken of je collega’s of vrienden kan onderbieden en toch meer rendement kan halen dan zijn.

De transactiekosten bij Crowdaboutnow zijn ook aan de stevige kant. Geld overmaken gaat via Ideal en Euro 0,77. Aangezien ik bij voorkeur kleine bedragen investeer (rond de Euro 10 per ondernemer) neemt dat een behoorlijke hap uit mijn rendement. Bij een investering van Euro 10 ben je dan de eerste 7,7% rendement kwijt aan Ideal. Al kan het ook zijn dat Crowdaboutnow niet volledig transparant is over de transactiekosten en een deel ervan dient om hun businessmodel draaiend te krijgen…

Update 23 december 2010: Via de mail begrijp ik van de oprichters dat de transactiekosten van iDEAL echt €0.77 per transactie zijn, iets dat bijvoorbeeld bij webshops door wordt berekend in de productprijs. Een werkwijze die CrowdAboutNow niet toepast, omdat het mogelijk is dat de investering niet volledig bijeengebracht wordt. Als dat gebeurt gaat het geld terug naar de investeerder (behalve dan de € 0,77 transactiekosten voor iDeal). Als het geld wel tijdig bijeengebracht wordt gaat het volledige bedrag naar de ondernemer.

De ondernemers die er nu op staan klinken vind ik ook nog niet heel aantrekkelijk, op de barista uit Utrecht na die 15,5% rendement biedt. De andere zijn erg startend, bieden geen rendement en hebben zo op het eerste oog ook nog niet altijd een kloppend businessmodel. Ik kijk voorlopig dan ook even de kat uit de boom voordat ik via CrowdAboutNow ga investeren. Vooral de relatief hoge transactiekosten en het gebrek aan inzicht in het rendement per jaar bij de ondernemers remt mij voorlopig af.

Als er lezers zijn die al wel actief zijn op Crowdaboutnow hoor ik jullie ervaringen graag.

Aanvulling 23 december 2010: Via de mail geeft CrowdAboutNow aan dat bewust gekozen is voor lancering met een beperkt aantal ondernemers en beperkte functionaliteiten, ook om te zien waar men in investeert en waar niet in.