Zo ziet een hervormingspakket Griekse stijl er uit voor Nederland

Arend van den Berg, directeur en hoofdredacteur van Z24, plaatst de ingrijpende hervormingen die de eurolanden en het IMF dicteren in de Griekse samenleving in Nederlands perspectief. De Europese Commissie beoordeelt jaarlijks hoe landen structureel hervormen en ziet met lede ogen hoe Nederland soms uiterst traag hervormt. Het IMF trekt al jaren aan de bel over de hypotheekrente-aftrek.

Genoeg munitie dus voor een hervormingspakket Griekse stijl. Hoe zouden wij Nederlanders het vinden als ‘Brussel’ , ‘Berlijn’ en ‘Washington’  het volgende eisenpakket dicteerden (en svp binnen een week invoeren in het parlement):

  1. Schaf de hypotheekrenteaftrek af. Goed voor 10 miljard Euro;
  2. Schaf volgende week ook het lage btw-regime af! Goed voor 5 miljard Euro;
  3. Verdubbel de accijns op benzine en diesel en doe hetzelfde met de energiebelasting op grijze stroom! Over vijf dagen invoeren graag. Want de doelstelling om 14 procent van de energievoorziening duurzaam op te wekken in 2020 halen we in het huidige tempo nooit;
  4. Schaf alle belastingvoordelen voor multinationals af! Denk aan de deelnamevrijstelling en andere fiscale regelingen die het voor internationale bedrijven aantrekkelijk maken om zich op papier in Nederland te vestigen. Afschaffen (met terugwerkende kracht) en geen privileges meer voor trustkantoren.
  5. Beperk de WW en de verplichte loondoorbetaling bij ziekte.
  6. Verkoop de NS, Schiphol en de haven van Rotterdam! De opbrengst gaat in een fonds, dat voor minimaal de helft gebruikt moet worden voor reductie van de staatsschuld.

Open waanlink

Dit bericht verscheen eerder als open waanlink op Sargasso.

Een aanpak voor Griekenland gebaseerd op IMF onderzoek

Terwijl het Griekse drama afgelopen week nieuwe hoogte-, of misschien passender dieptepunten bereikte vroeg Ashoka Mody, bezoekend professor internationale economische politiek aan de Princeton Universiteit, zich af hoe een aanpak voor Griekenland er uit zou zien als IMF onderzoek als basis zou dienen.

De aanpak van de Eurogroep bestaat volgens Mody al 5 jaar uit:

  • Borrow more money (this time mainly from the European authorities) to repay one group of creditors (the IMF, to which substantial repayments are due);
  • Stay focused on more austerity, steadily increasing the primary surplus (the budget surplus not including interest payments); and
  • Undertake structural reforms—changes in labour and other markets to improve the Greek economy’s longer-term growth potential.

Om te laten zien waarom dat al vijf jaar niet de gewenst resultaten geeft verwijst hij naar drie uitkomsten van IMF studies:

  • Over-indebted countries struggle to grow.
  • Austerity in a weak economy is self-defeating (Blanchard and Leigh 2013). As the budget deficit is reduced, the economy slows down, and the ability to repay debt is undermined. Indeed, austerity can be self-defeating (Eyraud and Weber 2013).
  • Structural reforms have, at best, an uncertain payoff (IMF 2015). In Box 3.5 of this recent chapter from the IMF’s World Economic Outlook, the updated finding has a long pedigree. Policy measures can possibly create an environment for growth in the long-run, but no immediate payoffs should be expected

Hoe zou een programma voor Griekenland er dan wel uit moeten zien?

  • Forgive Greek debt so that it comes down to 50% of GDP payable over 40 years.
  • Scale down the banking system, which has been badly damaged and will continue to create vulnerabilities.
  • And agree to a flat 0.5% of GDP primary surplus over the next three years, which even Greece can deliver.

Volgens Mody komt de schuldenkwijtschelding bij het voortzetten van de huidige aanpak in kleine beetjes. Wat tot langdurige pijniging van Griekenland en z’n schuldeisers leidt.

Open waanlink

Dit bericht verscheen eerder als open waanlink op Sargasso.

De (on)logica van de markt: schuldprobleem

De afgelopen jaren blijf ik me verbazen over de logica van de heilige gelovers in de vrije markt ten aanzien van een te hoge schuldenlast. Op de een of andere manier lukt het banken en politici om twee tegengestelden redenaties te verkopen.

De redenatie die wordt opgehangen voor kleine bedrijven en individuen luidt wie te veel schulden heeft gemaakt krijgt geen leningen meer en gaat failliet. Een doorstart is mogelijk, voor individuen zoals u en ik betekent dat 3 jaar lang leven op een absoluut bestaansminimum. Via de schuldhulpverlening wordt alle inkomsten boven het minimum gebruikt om zoveel mogelijk schulden af te betalen. Tegelijkertijd krijg je begeleiding om te voorkomen dat je jezelf nog een keer zo in de problemen brengt. Na 3 jaar ben je schuldenvrij, uw schuldeisers achterlatend met een waardeloze vordering.

Voor landen geldt een andere logica, zie bijvoorbeeld Griekenland. Om te zorgen dat ze het teveel aan schulden af kunnen lossen lenen we extra geld uit via andere Europese lidstaten en het IMF. Die extra leningen in combinatie met forse bezuinigingen moeten er dan voor zorgen dat alle leningen alsnog terugbetaald worden. De bezuinigingen leiden tot economische krimp (= minder inkomsten) en de extra leningen tot extra uitgaven… Daarbij wordt dan ook nog het fabeltje opgehangen dat Griekenland failliet gaat als we dat niet doen (oa in de advertenties van ING op BNR), maar landen kunnen niet failliet. Landen kunnen wel stoppen met het terugbetalen van hun schulden of met het betalen van rente.

Dat is nu precies wat Argentinië een paar jaar geleden heeft gedaan (zie bv. dit artikel in De Groene). Het snijdt de banden met de internationale kapitaalmarkt door, want wie leent er nog geld uit aan een land dat weigert terug te betalen? Tegelijkertijd maakt het ruimte om te investeren in de nationale economie en in werkgelegenheid. De economische groei die dat oplevert maakt het vervolgens mogelijk om alsnog een deel van de schulden af te lossen.

Wanneer Griekenland stopt met terugbetalen levert dat wel een groot probleem op voor banken, verzekeraars en pensioenfondsen (zoals ABP) die hun geld geïnvesteerd hebben in Griekse staatsobligaties. Je kunt je ook afvragen waarom de goedbetaalde en hooggeschoolde werknemers daar niet eerder op het idee zijn gekomen dat de Griekese staatsschuld wel erg hoog op liep?

Laat ik duidelijk zijn. Griekenland behoeft onze steun, de huidige manier van steunen is naar mijn mening een verkapte vorm van staatssteun aan banken, verzekeraars en pensioenfondsen die teveel geld hebben uitgeleend aan landen als Griekenland. De Grieken zien namelijk geen Euro van de steun die we zogenaamd aan hun geven.