Nieuwe mijnbouwwet maakt generaliteitsland van Groningen

Wiebes-272x300Even leek het erop alsof Wiebes de verademing zou zijn waar Groningen op wachtte. Dat kwam vooral door zijn besluit om de gaswinning in Groningen sterk te verminderen en zijn brief aan grootverbruikers om snel op zoek te gaan naar een alternatief voor laag calorisch (Gronings) gas. Wie beter in de details duikt en bv. het Besluit mijnbouwschade Groningen van 31 januari 2018 of het concept wetsvoorstel Minimaliseren gaswinning Groningen leest, wist al beter. Met het opschorten van de versterkingsoperatie, het opstappen van Hans Alders, het openbaar maken van het definitieve wetsvoorstel Minimaliseren gaswinning Groningen, het verhaal van één scheur en 2 instanties, en de deal tussen Staat, Shell en Exxon is het voor bijna iedere Groninger duidelijk: Wiebes is geen Kamp.

Wetsvoorstel Minimaliseren gaswinning Groningen

Wiebes kondigde eerder dit jaar het einde van de gaswinning in Groningen vanaf 2030 aan. Om dit te ondersteunen heeft het ministerie van Economische Zaken en Klimaat eind maart een wetsvoorstel ter consultatie aangeboden dat de afbouw van de gaswinning regelt. Het wetsvoorstel zorgt er onder andere voor dat het Groninger gasveld niet meer de basis van de gasvoorziening vormt, maar meer de backup gaat vormen. Voor een wetsvoorstel dat het einde van de Groningse gaswinning moet betekenen valt het op dat een jaartal waarin de productie fors verlaagd moet zijn en het jaartal waarop de gaswinning definitief gestaakt wordt ontbreekt. Het afbouwschema voor de gaswinning is ondergebracht in de privaatrechtelijk overeenkomst tussen Shell, ExxonMobil en de staat. Het is de vraag hoe dat zich dan verhoudt tot de toezichtstaak van Staatstoezicht op de Mijnen. Wat gebeurt er als SodM een lagere gaswinning voorschrijft vanuit veiligheidsoverwegingen voor de Groningse bevolking?

afbouwschema_gaswinning

Wat ook opvalt is dat wel gesproken wordt over het Groningenveld, maar dat enige definitie daarvan ontbreekt. Het wetsvoorstel bevat geen coördinaten van het Groningenveld, geen diepte of aardlaag waar het in ligt (Rotliegend).

Het wetsvoorstel voert wel een winningsplicht in voor de exploitant van het Groninger gasveld. Die winningsplicht is niet begrensd in de tijd. Welke Groninger gelooft de Minister van EZK op zijn blauwe ogen dat deze winningsplicht na 2030 niet meer gebruikt wordt voor gas in de Rotliegend laag en dat gaswinning uit diepere lagen hiermee ook is uitgesloten na 2030?

Het wetsvoorstel geeft de Minister via wijziging van artikel 34 en 105 van de Mijnbouwwet de mogelijkheid om meer gas te winnen of om gas op een later moment te winnen. Voorwaarde is wel dat de eerder berekende en beoordeelde bodembeweging (bodemdaling en bodemtrillingen) en de risico’s voor de omgeving niet anders beoordeeld zullen kunnen worden. Het probleem hierbij is dat er in Nederland geen goed en onafhankelijk gevalideerd model voor bodembeweging ten gevolge van gaswinning bestaat. Het is nog steeds wachten op de op 4 juli 2017 door Kamp toegezegde TNO-modellen die bedoeld waren om de NAM modellen te verifiëren. Ook het TUDelft fase 2 validatierapport Buitengebied dat in 2017 gereed zou zijn is nog steeds niet gepubliceerd, terwijl al in 2016 door zowel NCG Alders als toenmalig minister Kamp werd toegezegd, dat dit mede gebruikt zou bij het opstellen van een nieuw schadeprotocol.

Leveringszekerheid versus veiligheid bewoners

Het wetsvoorstel schrapt ook gronden om gaswinning te verminderen of stoppen. In de consultatieversie werden de gronden milieu en natuur geschrapt. In het uiteindelijk wetsvoorstel lijkt dit niet te gebeuren. In een speciaal Gronings hoofdstuk wordt leveringszekerheid voor eindafnemers en een nieuwe definitie van het veiligheidsbegrip geïntroduceerd. Met dat laatste begrip is wat bijzonders aan de hand, want in het wetsvoorstel slaat dit niet alleen op de veiligheid van Groningers, maar ook op leveringszekerheid voor gebruikers van gas. Leveringszekerheid levert al jaren discussie op in de Tweede Kamer: gaat leveringszekerheid boven de veiligheid van Groningers of niet? De minister lost het op, voortaan is leveringszekerheid onderdeel van het veiligheidsbegrip voor gaswinning in Groningen. Sterker, tegen het advies van de Raad van State in wordt leveringszekerheid gekoppeld aan het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). In het advies van de Raad van State staat hierover:

De Afdeling merkt op dat dit een wat geforceerde indruk maakt. De Afdeling onderschrijft het belang van leveringszekerheid, maar acht het aanmerken van leveringszekerheid als grondrecht in de zin van de artikelen 2 en 8 van het EVRM nodig noch wenselijk.

De afweging tussen leveringszekerheid voor eindafnemers en veiligheid van Groningers komt meerdere keren in het wetsvoorstel terug, zowel in artikel 52a, artikel 52d en artikel 167c. Het is naar mijn mening dan ook de vraag of het amendement van Tom van der Lee, waarin hij stelt dat het veiligheidsbelang boven het maatschappelijk belang van eindafnemers moet gaan deze dubbeling voldoende doet door hellen naar het belang van Groningers. Het amendement voegt hiervoor namelijk lid 4a toe dat bij artikel 52d, artikel 167c wordt ongemoeid gelaten evenals de definitie van veiligheidsbelang uit artikel 52a.  Zelfs als de Tweede Kamer leveringszekerheid uit het wetsvoorstel amendeert is het de vraag welke parlementariër het aandurft om ook de definitie van veiligheidsbegrip aan te passen. Al zou dat wel in lijn zijn met de aanbevelingen van de OVV.

Een extra aanwijzing dat de minister niet echt van zins lijkt om het veiligheidsbelang van Groningers voorop stelt is artikel 52 lid 2c waarin de minister aanvullende maatregelen kan treffen als:

een aardbeving leidt tot één of meer dodelijke slachtoffers of tot ernstigeverwondingen van meerdere personen.

Het wetsvoorstel doet echter nog een paar zaken. Zo spreekt het wetsvoorstel weer over schade door aardbevingen en over het aardbevingsgebied. Aardbevingen zijn maar een zeer klein deel van de mogelijke schadeoorzaken ten gevolge van mijnbouwactiviteiten. Het schadebegrip van artikel 33 van de huidige mijnbouwwet en artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek is veel ruimer. Bij Groningers en parlementariërs die de ellenlange discussie over het gebruik van de term aardbevingsschade door NAM en het hanteren van contourenkaarten nog kennen zouden hierbij toch alle alarmbellen af moeten gaan.

Wat is het Groninger gasveld?

Wat ook opvalt is dat het Groninger gasveld niet gedefinieerd wordt in het wetsvoorstel. Tot hoe diep in de ondergrond loopt het voornemen om te stoppen met winning? Waar lopen de ‘contouren’ van het Groninger gasveld? Meerdere bronnen geven aan dat daar discussie over is tussen NAM en de staat. In aardlagen onder de huidige winning in het ‘Groninger gasveld’ zit namelijk ook olie en gas. Valt dit onder het stoppen met gaswinning? Of maakt dit onderdeel van de private deal die Wiebes deze week bekend maakte: geen claims voor het stoppen van de gaswinning in het ‘Groninger veld’ in ruil voor toestemming van winning uit de diepere lagen? Of zou de NAM tevreden zijn met het vrijstellen van afdrachten over het gas dat gebufferd wordt in NORG en Grijpskerk?

Beperken aansprakelijkheid NAM

Met het invoeren van de winningsplicht wordt ook de aansprakelijkheid voor nadelige gevolgen van mijnbouwactiviteiten zoals vastgelegd in artikel 33 van de mijnbouwwet en in artikel 6:177 van het Burgerlijk Wetboek aangepast, lees verminderd. In het wetsvoorstel staat uitgelegd dat de exploitant is verplicht tot winning, wat voor het Ministerie van EZK reden is om het handelen van de exploitant in Groningen niet meer te laten vallen onder de Wet economische delicten, waarmee de toegang voor bewoners tot strafrecht afgesloten wordt. Fijn voor NAM (waar een strafzaak tegen loopt) en fijn voor EBN (de 100% dochter van het ministerie van EZK). Het wetsvoorstel zwakt ook de bescherming van mens en milieu tegen de gevolgen van een zwaar ongeval af. In de mijnbouwwet moeten deze gevolgen voorkomen worden, in Groningen hoeft de exploitant de gevolgen enkel nog te beperken.

Uitkleden bestuursrecht voor Groningen

De toegang tot het strafrecht is niet het enige recht dat Wiebes Groningers ontzegt. Hoewel de beperking van de algemene inspraakprocedure van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) minder zwaar is dan in de consultatieronde zitten er nog wel een aantal adders onder het gras. Een ieder kan weer een zienswijze indienen, alleen is artikel 8.4 uit het Awb van toepassing waardoor beroep aantekenen niet mogelijk is. Er wordt tenslotte een wettelijke winningsplicht ingesteld voor Groningen in dit wetsvoorstel.

Schadeafhandeling

Een belangrijk punt voor Groningers is een snelle en fatsoenlijke schadeafhandeling. Veel bewoners leven al jaren in onzekerheid en leiden daardoor grote psychische schade. Alle veranderingen van de afgelopen jaren hebben nog steeds geen oplossing gebracht voor veel van de oudere schadegevallen. De verandering van de afhandeling van schadegevallen van civielrechtelijk naar bestuursrechtelijk heeft weer geheel nieuwe problemen met zich meegebracht. Niet alleen wordt met deze stap ruim 80 jaar aan jurisprudentie over het veroorzaken van schade aan derden aan de kant gezet, ook levert het Kafkaëske situaties op. Zeg maar paarse krokodil 2.0.

Bijvoorbeeld bij een scheur die gemeld is aan het CVW, maar doorgroeit. De groei moet gemeld worden bij de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Waarbij de legitimiteit van de eerste claim civielrechtelijk beoordeeld wordt door CVW en het nieuwe deel onder bestuursrecht door de TCMG. Zelfs als de schadevergoeding voor beide delen van de scheur wordt toegekend is de kans dat dat gelijktijdig gebeurt klein. Als de toekenning van schadevergoeding van het eerste deel in 2018 plaats vind en de toekenning van het tweede deel in 2019, waardoor schadeherstel pas in 2019 plaats kan vinden, moet belasting betaald worden over de claim die in 2018 is toegekend. Deze telt mee als inkomen en/of vermogen aldus de website van de belastingdienst. Er kunnen dus gevolgen zijn voor de belasting en voor toeslagen. Dat geldt zowel voor inwoners als voor ondernemers. Het nieuws daarover zorgde in Groningen al voor de nodige verontwaardiging.

Conclusie

Het wetsvoorstel vermindering gaswinning Groningen geeft Groningers een hoop nieuwe zorgen en kondigt nieuwe zorgen aan. Het is ook de vraag wat de waarde van het wetsvoorstel is nu er een privaatrechtelijke overeenkomst tussen de staat en Shell en Exxonmobil ligt. De minister geeft ook aan te werken aan een permanente oplossing voor de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen. Betekent dit dat we straks het verhaal van één scheur en 3 instanties krijgen? Of dat de rest van Nederland zich op kan maken voor een overgang van civielrechtelijke behandeling van schadeclaims richting het bestuursrecht?

Wat wel duidelijk is is dat er maar één manier is om Wiebes terug naar de onderhandelingstafel te sturen: het wetsvoorstel wegstemmen. Het wetsvoorstel vermindering gaswinning Groningen maakt namelijk onderdeel uit van het private akkoord van de staat met Shell en ExxonMobil. Daar ligt een schone taak voor onze volksvertegenwoordigers in de Tweede Kamer.

Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.

Rutte botst met boze Groningers

Afgelopen maandag zat Mark Rutte bij Pauw & Jinek. Onderwerp van gesprek de aardgasproblematiek in Groningen. Het lukt Rutte niet om de Groningers rustig te krijgen of gerust te stellen. De Groningers waren boos en lieten zich niet de mond snoeren.

Dick Kleijer, secretaris van de Groninger Bodem Beweging, legde uit waarom hij niet boos is maar ‘razend’:

Deze meneer Rutte hier aan tafel zei ‘we doen het wel netjes in Groningen.’ Is het netjes als er in zijn regeerperiode 76.000 schademeldingen zijn? Is het netjes als er honderd huizen afgebroken worden? Het begrip netjes is aan enige inflatie onderhevig.

In NRC concludeert Hans Beerekamp: Rutte tegen boze Groningers : 0-1. Komende vrijdag zou Rutte met Annemarie Heite in Nieuwsuur in gesprek gaan over de aardbevingsproblematiek in Groningen in gesprek gaan. Volgens Freek de Jonge, die zich sinds vorig jaar inzet voor de gedupeerden in Groningen, heeft Nieuwsuur aan Annemarie Heite laten weten dat de Nieuwsuur redactie af ziet van het item. Tegen RTV-Noord zegt  Annemarie Heite dat het gesprek werd afgeblazen, na het optreden van een groep boze Groningers in Pauw en Jinek, maandagavond.

Ze vonden het zielig voor de premier, zeiden ze letterlijk. Landelijk gezien was ook een beetje de teneur: Die arme minister-president. Er was wel genoeg aandacht geweest voor Groningen, vonden ze.

Tegen RTV Noord stelt Nieuwsuur eigenstandig tot de beslissing gekomen te zijn, zonder overleg met de VVD of Mark Rutte.

http://media-service.vara.nl/player.php?id=370721

Voor wie wil begrijpen wat de aardbevingsproblematiek doet met bewoners van Groningen lees het persoonlijk verhaal van een middelbare scholier of kijk hier De Stille Beving terug.

Open waanlink

Dit bericht is eerder gepubliceerd als open waanlink op Sargasso.

Gastbijdrage: Mijn ontgoocheling na de fakkeltocht

Groningen en gaswinning; een tranendal zonder oog voor historie of bewoners…

Aardbevingen in Groningen

Nog maar net bekomen van de euforie van de fakkeltocht, was ik woensdagochtend bij de gemeente Loppersum. Als bewoner praatte ik mee over de bescherming van ons cultureel erfgoed. We hadden het over karakteristieke panden die gevaar lopen het loodje te leggen. En hoe dat voorkomen kan worden.

Dinsdagavond liepen er veel bestuurders mee, o.a. uit Loppersum. Dat gaf me een goed gevoel,  Groningen was verenigd, saamhorigheid en strijdlust liepen handinhand. Mooi was het en ontroerend. We waren het met elkaar eens dat de maat vol is, we zijn klaar met de NAM, we gaan er samen tegenaan.

wp-1486583572154.jpg
De ontgoocheling volgde al snel. Aan tafel bij de gemeente kwamen de eerste scheuren. Er was geen aardbeving voor nodig. Net zoals de NAM niet alle schade vergoedt, wil de gemeente niet alle karakteristieke panden beschermen. Parallel met de NAM maakt de gemeente er een soort A, B en C panden van…

View original post 83 woorden meer

EZ, Shell en ExxonMobil hebben geheime afspraak over gaswinning Groningen

Shell en Exxon hebben in 2005 een geheime afspraak gemaakt met een hoge ambtenaar op het ministerie van Economische Zaken over het niveau van de gaswinning voor de lange termijn. Die afspraak is niet gedeeld met de Tweede Kamer. Dat blijkt uit documenten die de NOS heeft verkregen met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Oud-directeur Jan de Jong van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) geeft in een reactie aan niet op de hoogte te zijn van deze afspraken. Als toezichthouder is hij daar nooit in gekend. Ook de Tweede Kamer is niet geïnformeerd over nieuwe produktie-afspraken, concludeert De Jong.

Ik weet dat omdat ik het nooit heb gezien. Het is er niet. En dat is natuurlijk heel vreemd.

De Tweede Kamer heeft inmiddels om opheldering gevraagd en Milieudefensie pleit voor openbaarmaking van de contacten tussen NAM, Shell, ExxonMobil en de overheid.

Open waanlink

Dit bericht is eerder als open waanlink op Sargasso gepubliceerd.

1650 Groningse huurwoningen versterkt en verduurzaamd naar nul-op-de-meter

Acht woningcorporaties in het Groningse aardbevingsgebied gaan in totaal 1650 huurwoningen versterken. Ook worden de woningen opgewaardeerd tot nul-op-de-meter.

Dat hebben de Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM), het Centrum Veilig Wonen (CVW) en het Rijk afgesproken. Na de zomervakantie start een pilot met 150 gezinswoningen. Als de uitvoering goed verloopt, gaan de partijen verder met de grootschalige aanpak van 1500 woningen.

Het opknappen en verduurzamen gaat zo’n 110.000 euro per woning kosten. Het meeste geld – 60.000 tot 70.000 euro – wordt gestoken in het versterken van de woning. Dit deel komt voor rekening van de NAM. De corporaties dragen tussen de 25.000 en 30.000 euro bij, de meerkosten van het nul-op-de-meter maken. Of de meerkosten van nul-op-de-meter doorberekend worden aan de huurder of door de corporatie betaald worden bepalen de woningbouwcorporaties zelf.

Dit bericht verscheen eerder als open waanlink op Sargasso.

Kamp wil geld uit Opslag Duurzame Energie gebruiken voor schade gaswinning

Uit de Voorjaarsnota blijkt dat Minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) de kosten van de gasproblemen in Groningen wil financieren met geld dat bedoeld is voor duurzame energie. De komende zes jaren wil de minister 398 miljoen euro uit de zogeheten ‘begrotingsreserves duurzame energie’ gebruiken voor onder meer extra bodemonderzoek, de versterking van Staatstoezicht op de Mijnen en de Overheiddienst Groningen. De deze maand onder leiding van Hans Alders gestarte dienst ten behoeve van de versterking van huizen en gebouwen in het gaswinningsgebied.

Het geld is afkomstig van de Opslag duurzame energie die burgers en bedrijven jaarlijks bovenop hun energierekening betalen. Geld dat niet wordt besteed aan duurzame investeringen wordt gereserveerd voor projecten in de toekomst. Er zit inmiddels bijna 600 miljoen euro in de reservepot.

De reserve wordt vanaf 2021 weer aangevuld, dus volgens een woordvoerder van Kamp is er van leeghalen geen sprake:

“Het gaat om tijdelijke financiering van andere zaken, waaronder de maatregelen in Groningen. De duurzaamheidsagenda van het kabinet zal er niet door worden geraakt.”

Verschillende Kamerleden hebben inmiddels vragen gesteld.

Dit bericht is oorspronkelijk als open waanlink op Sargasso gepubliceerd.

Zonnepanelen op Euroborg via 1MiljoenWatt.nl

Vorig jaar heb ik diverse keren aandacht besteed aan projecten voor zonne-energie op andermans dak of collectieve windenergie. Dit weekend kwam ik toevallig een project van Stichting 1miljoenwatt tegen, die samen met Essent de mogelijkheid bieden om deel te nemen aan een collectief zonne-energieproject op het stadion van FC Groningen, de Euroborg.

In eerste aanzet lijkt het  project weinig in opzet weinig te verschillen van projecten van Solar Green Point. Net als bij Solar Green Point is er een voorkeursleverancier voor elektriciteit, in dit geval Essent i.p.v. Eneco, en kun je ook deelnemen als je bij een andere leverancier zit. Je betaalt dan wel administratiekosten, maar met 1 Eurocent per kWh opgewekt elektriciteit is dat bij een gemiddelde jaaropbrengst van 220 kWH per paneel veel minder dan bij Solar Greenpoint. Te weten EUR 2,20 per jaar bij 1MiljoenWatt om EUR 12,50 bij Solar Greenpoint. De prijs van een zonnepaneel bij 1MiljoenWatt is met EUR 550 wel EUR 50 hoger dan bij Solar Green Point. De hogere kosten van 1MiljoenWatt verdien je als klant die de vrijheid wil houden om te switchen dus in een paar jaar terug via lagere administratiekosten. Bij 1MiljoenWatt gaat het om een eenmalige investering, gedurende de looptijd worden geen additionele kosten voor beheer en onderhoud in rekening gebracht.

Wat bij mij wat verwarring oproept is dat 1MiljoenWatt aan de ene kant doet alsof je als consument je eigen stroomverbruik groen op andersmans dak gaat opwekken. Terwijl er aan de andere kant in de brochure (pdf) staat dat FC Groningen de zonne energie gaat afnemen tegen markttarief. Dus of je nu een paneel koopt en dan zelf de zonne energie van andermans dak fictief gaat verrekenen met je eigen stroomverbruik (zoals bij bv. De Windcentrale en Solar Greenpoint gebeurt) of dat je met een obligatie (ZoNbligatie volgens 1MiljoenWatt) FC Groningen aan een energie gevende dakbedekking helpt is me onduidelijk. Mij is uit de documentatie op de website onduidelijk bij welke klant de Garanties van Oorsprong worden afgeboekt: FC Groningen of bij de investeerder in de zonnepanelen? Of wordt er hier gewoon 2 keer groene stroom verkocht voor de prijs van 1?

Update 11 juni 2013:

In eerste instantie was het me na het lezen van de brochure (pdf) en de website onduidelijk hoe de constructie werkt. Inmiddels heb ik onderstaande aanvullende informatie ontvangen van 1MiljoenWatt die de boel een stuk verheldert:

De GvO’s zijn voor de investeerders. De geproduceerde zonnestroom wordt als grijze stroom tegen de marktprijs aan FC Groningen verkocht. De GvO’s worden afgeboekt via Essent zodat investeerders daadwerkelijk hun eigen stroom hiermee vergroenen. Helaas geen groene elektronen thuis, maar net zoals de windcentrale is dit dus administratief geregeld door de samenwerking met een energieleverancier (Essent ipv Greenchoice).

De werkwijze is achter de schermen net iets anders dan het cooperatiemodel (windcentrale & SGP), maar komt in de praktijk op hetzelfde neer:

  1. Geinteresseerden brengen geld bij elkaar (in dit geval niet via een lidmaatschap, maar via een speciale obligatie: ZoNbligatie)
  2. Hiervan wordt een productie eenheid gekocht (in dit geval zonnepanelen)
  3. De geproduceerde stroom wordt verkocht (in dit geval aan FCGronigen)
  4. Op basis hiervan ontvangen de deelnemers een rendement dat afhankelijk is van het # kWh-en dat er door hun is geproduceerd en de stroomrpijs (in dit geval in Euro’s i.p.v. kWh-en)

Punt 4 hierboven is het grootste verschil. Waar andere initiatieven het rendement als kwh-en uitkeren aan de deelnemers via een Leverancier (dat is in principe een financiele transactie: met inkomsten van verkoop in cooperatie, wordt stroom gekocht bij energieleverancier) keren wij het euro equivalent van deze kWh-en uit.

De opbrengsten per kWh van een paneel worden uitgekeerd tegen de dan geldende stroomprijs op de markt. Op dit moment 6,7/cent per kWh. Een concument kan in principe voor dit bedrag (ook zelf tegen 6 cent bij greenchoice) een kWh inkopen. Hierdoor betaald deze netto alleen BTW en EB over zijn opgewekte kWh, maar heeft hij een veel grote vrijheid om te kiezen voor een leverancier.

Tot slot, 550,- is inderdaad meer dan Solar Greenpoint. Wij werken met 270Wp modules, dus omgerekend kom je dan op 2.04/Wp. Bij SGP was dit 2,0/Wp. Het verschil is dus minimaal. Overigens geef je terecht aan dat deze meerkosten snel zijn terugverdiend.

Het rendement voor de investeerder is dus afhankelijk van het # kWh-en en de stroomprijs. Bij een gelijkblijvende stroomprijs is dit gemiddeld 2,5% per jaar over 24 jaar. Ieder jaar ontvangen de deelnemers hun rendement uitgekeerd. In tegenstelling tot andere initiatieven rekenen wij de deelnemers niet voor dat de prijs met 5% per jaar zal stijgen. Dus 2,5% klinkt beperkt, maar is wel het eerlijke verhaal (overigens, bij een stijging van 5% wordt het rendement gemiddeld 4.4%).

Bijgaand nog een excel waarin we onszelf vergelijken met 3 vergelijkbare initiatieven. Ik denk dat we in verhouding eigenlijk best een goede propositie hebben. Uiteraard hoor ik graag hoe jij deze vergelijking ziet.

Tot slot, wij hopen dat we met deze ZoNbligatie (waarbij je diverse regels moet opvolgen om de investeerder te beschermen) een duidelijk en transparante manier hebben gevonden om consumenten gezamenlijk zonne-energie te laten produceren. Het is onze ambitie om deze dienst ook voor andere initieven aan te bieden. Wij zorgen dan voor een prospectus, controleren of de betalingen worden nagekomen, adviseren over het gebruik van goede materialen etc. Dit willen we doen onder de noemer Zonnepanelendelen. Wij denken dat een dergelijke dienst (1) kan helpen om vele initieven van de grond te krijgen en (2) om ervoor te zorgen dat de projecten op een eerlijke manier plaatsvinden zodat de markt echt kan groeien. Op dit moment zijn we in gesprek met de eerste andere initiatieven.

Ik heb nog niet naar de excel gekeken, dus daar ik geen uitspraak over doen, maar ik denk dat de constructie an sich nu wel helder is. Je kan als consument je eigen stroomverbruik voor de komende 24 jaar vergroenen. Terwijl Euroborg de stroom krijgt, enkel de GvO gaat naar de consument en deze krijgt daarboven op naar verwachting nog een klein rendement.

Zonnepanelendelen.nl

Wat ik ook interessant vind 1MiljoenWatt samenwerkt met het mij onbekende crowdfunding platform Zonnepanelendelen.nl. Met een website waar je ook weinig wijzer van wordt, dus geen idee hoe het werkt, waar ze gevestigd zijn of wanneer ze het geld overmaken aan een initiatief. Gezien de layout lijkt Zonnepanelendelen.nl niet samen te werken met zonnepanelen voor elkaar.

Zie voor een uitgebreidere analyse van het project Polder pv van Peter Segaar.