Powershift: A road towards more sustainability

De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

Deel 4: een weg naar meer duurzaamheid

In het vierde filmpje van Powershift staan de sprekers meer bij de benodigdheden om tot een omslag naar verduurzaming te komen. Volgens Fritjof Capra gaat het om een cultuuromslag. De grootste uitdaging daarbij is laten zien dat duurzaam leven een verrijking van je leven kan zijn. Misschien met een lager inkomen of een lagere economische groei, maar wel met een hogere kwaliteit van leven. Een onderwerp dat … in No Impact Man ook aansnijdt: wat heb je aan economische groei als die veroorzaakt wordt door het opruimen van rommel, of het herstellen van schade? Is het erg als de economie krimpt doordat de zorgsector minder mensen met chronische luchtaandoeningen hoeft te behandelen?

Duurzaamheid en economie hoeven wat dat betreft ook niet heel ver uit elkaar te liggen. UNEP spreekt in haar rapport Towards a Green Economy over 1 a 2 procent van het nationaal inkomen.

Rob Hopkins stelt in het filmpje dat de aarde nu eenmaal haar grenzen heeft en dat we daar mee om zullen moeten gaan. Hij stelt tevens dat veel mensen het idee houden dat als ze nog maar even wachten op de volgende golf duurzame techniek dat het dan allemaal beter zal zijn. Terwijl veel van de techniek al beschikbaar is, het is vooral een kwestie van toepassen. Christina Lampe-Onnerud constateert dat steeds meer grote bedrijven zich met de omslag naar een duurzamere economie gaan bezighouden.

A road towards more sustainability from FreedomLab on Vimeo.

Meer lezen

  1. Towards a Green Economy, UNEP
  2. Grenzen aan groen? Bouwstenen voor een groen – CE Delft
  3. Green Deal Energie, De Groene Zaak
  4. Green Jobs & Social Impact, diverse studies in opdracht van de Europese Commissie naar economisch potentieel van de eco-industrie (afval, waterzuivering, duurzaam bouwen, cleantech) en trends in de ontwikkeling van de sectoren binnen deze industrie

Zelf verantwoordelijkheid nemen

Sta je op het punt een huis te kopen overweeg dan eens om het geld dat je uitspaart door de tijdelijke verlaging van de overdrachtsbelasting in verduurzaming van je huis te steken. Volgens de NVM was de gemiddelde verkoopprijs van een huis in het eerste kwartaal van 2011 Euro 227.000. Dat betekent dat de gemiddelde belastingbetaler ruim 9 duizend Euro van de belastingbetaler cadeau krijgt om een huis te kunnen kopen. Voor dat geld kun je best leuke energiebesparende maatregelen nemen. Bijvoorbeeld de ramen vervangen door HR glas, of spouwmuurisolatie. Je kan ook een behoorlijk aantal zonnepanelen laten installeren, de cv vervangen door een zuiniger type of een zonneboiler laten plaatsen.

Om je een beeld te geven: een nieuwe hr-ketel kost ongeveer 2.000 Euro en als je een beetje rondzoekt naar aanbiedingen dan kun je op dit moment zonneboilers vinden 1.500 tot 3.000 euro (zie bv. de actie van Het Zonnecollectief of Solesta). Voor zo’n 5.500 Euro heb je genoeg zonnepanelen om 1.500 tot 2.000 kWh aan elektriciteit op te wekken (ongeveer 50% van wat een gemiddeld gezin per jaar verbruikt). Bij een levensduur van 20 tot 30 jaar is de kostprijs van elektriciteit ongeveer 15 tot 20 eurocent per kWh.

Powershift: Your energy = my energy

De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

Filmpje: Your energy is my energy

In het tweede filmpje staat de ontwikkeling van decentrale energiesystemen centraal. Het filmpje begint met Catherine Mohr die uitlegt hoe zij bij het bouwen van haar huis rekening heeft proberen te houden met duurzaamheid, het uitgangspunt was daarbij het verminderen van de milieudruk (dus niet zo vergaand als het No Impact Man experiment). Een grote uitdaging waar zij tegenaan liep is de grote hoeveelheid informatie en de betekenis daarvan voor haar situatie. Volgens haar is de hoeveelheid informatie voor mensen verwarrend en is er ook veel misinformatie.

Nu ik iets minder dan een jaar bezig ben ons huis te verduurzamen kan ik me de frustratie van Catherine Mohr over de informatieovervloed en de kwaliteit van de beschikbare informatie volledig onderschrijven. Zie bijvoorbeeld mijn ervaringen met het EPA advies of mijn opmerking vorige keer over het rekenvoorbeeld voor een zonneboiler van Milieucentraal, waar naar mijn mening te hoge kosten en te lage opbrengsten staan.

Christina Lampe-Onnerud en Alex Rogers pleiten voor snellere en betere feedback over het gevolg van je handelingen. In de hoop dat mensen op die manier bewuster worden van het effect van hun handelen op hun energieverbruik. Igor Kluin sluit daar bij aan en vraagt een kleine wijziging van gedachte met grote gevolgen. Hij is van mening dat de belangrijkste uitdaging is om mensen hun energievraag aan te laten passen aan een duurzaam energie systeem… De vraag wordt dan wanneer wasmachine klaar moet zijn i.p.v. wanneer de wasmachine moet beginnen. Ogenschijnlijk een klein stapje, maar mentaal misschien wel de grootste uitdaging…

Your energy is my energy from FreedomLab on Vimeo.

De meest interessante aangrijpingspunten voor verandering die dit filmpje aanstipt zijn naar mijn mening:

  • Hoe past je eigen huis en levensstijl in de lokale omgeving?
  • Hoe bereik je de denkslag dat je zelf je energievraag kunt aanpassen aan het energieaanbod?

Meer lezen

En voor degene die willen weten hoe de energie-intensieve industrie past in de verandering van aanbod naar vraaggestuurde energiehuishouding is DAAN een aardig startpunt:

Meer zien

Eerder dit jaar heb ik ook verschillende filmpjes geplaatst over veerkrachtige steden. Het hoofdthema daarvan is hoe verschillende steden op hun eigen wijze manieren ontwikkelen om zich beter aan te passen aan hun huidige klimaat en aan de effecten van mogelijke klimaatveranderingen.

Zelf verantwoordelijkheid nemen?

Er zijn in Nederland op dit moment heel veel lokale duurzame energiebedrijven (in oprichtng). Deze hebben allemaal min of meer het zelfde uitgangspunt: de energie die lokaal nodig is lokaal opwekken. Je kan een initiatief in de buurt zoeken en je daarbij aansluiten.

Wil je je niet aansluiten bij een lokaal energiebedrijf, maar wil je wel zelf energieopwekken kijk dan eens bij Zeekracht, Meewind, Windvogel en Zonvogel.

No Impact Man: het boek

Het weblog van Colin Beavan kende ik al heel wat jaar en ik heb er ook al een paar keer aandacht aan besteed. Het boek kende ik nog niet, gelukkig hebben mijn (oud-)collega’s bij EL&I daar een einde aan gemaakt. Inmiddels heb ik het boek ook gelezen en kan ik het iedereen van harte aanbevelen. Hoewel niet alle delen aan mij besteed waren, soms is het gewoonweg te zoetsappig Amerikaans.

Daar staat tegenover dat het mooi is om de ontdekkingstocht van een stadsbewoner naar een jaarlang leven met nul impact op het milieu te volgen. Het boek beschrijft de zoektocht van Colin Beavan met genoeg humor. Gedurende het jaar probeert Beavan samen met zijn vrouw en dochter in een aantal stappen naar nul impact te komen. Beavan begint met een poging om zonder afval te leven, maar geen afval betekent ook geen verpakkingen kopen. En dat is zo makkelijk nog niet in de grote stad… Aan de andere kant is het misschien wel makkelijker dan tegen je familie zeggen dat je niet langskomt, omdat je geen transportmiddelen wilt gebruiken die een negatieve milieuimpact hebben. Want de tweede stap is duurzaam transport. Als derde stap gaan Beavan en familie over op duurzaam voedsel, gecombineerd met duurzaam transport komt dat al snel neer op lokaal voedsel.

Stoppen met het kopen van nieuwe spullen valt mee, doordat er in de stad altijd wel wat te ruilen of repareren valt. De lastigste stap in een appartementencomplex in de stad is om zonder elektriciteit te leven. Zeker in de wintermaanden valt dat niet mee.

Al met al is het boek een aanrader. Al is het maar om je tot nadenken aan te zetten over de benodigde veranderingen in gedrag, cultuur en waardepatroon om te komen tot een minder negatieve impact op het milieu. In Nederland is vorig jaar ook een No Impact Man week georganiseerd. Op de site hiervan vind je een handleiding hoe je zelf een No Impact Week kunt organiseren. Dat staat bij mij nog op het verlanglijstje om te doen. Ik weet nu al: boodschappen doen zonder verpakkingen en duurzaam voedsel dat wordt niet makkelijk in Schiedam…

Powershift: update of upgrade?

De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

Filmpje: Update or upgrade?

De intro staat al bij mijn impressie van de Powershift bijeenkomst, dus we beginnen vandaag met deel 2: Update of upgrade van ons energiesysteem.

Het filmpje begint met Richard Sears, voormalig topman bij Shell nu verbonden aan MIT. Hij stelt dat de meeste energie-experts het eens zijn over de volgende aannames:

  • De vraag naar energie blijft stijgen,
  • op korte tot middellange termijn zijn er geen magische vernieuwingen (dus we moeten het doen met wat we hebben: olie, gas, kolen, kernenergie en duurzame energiebronnen)
  • en op termijn is er onvoldoende aanbod van olie om aan vraag te voldoen.

Het doorbreken van de afhankelijkheid van fossiele energie is een enorme opgave. Zowel ons landbouw- als transportsysteem zijn grotendeels gebaseerd op olie. Breder dan olie zijn huishoudens in Nederland voor verwarming grotendeels afhankelijk van aardgas.

Update or Upgrade? from FreedomLab on Vimeo.

De meest interessante aangrijpingspunten voor verandering die dit filmpje aanstipt zijn naar mijn mening:

  • Maak duurzame energie opwekking goedkoper, dan installeert iedereen zonnepanelen (of windmolens).
  • Wanneer mensen zelf energie opwekken worden ze zich bewuster van hun gebruik.

Voor wie nog denkt dat duurzame energie altijd onrendabel is: dat is een maatschappelijke keuze. Zoals energiezuinige auto’s op dit moment nog vrijgesteld zijn van bepaalde belastingen, zo kun je ook duurzame energie stimuleren. De Rijksoverheid hanteert voor de nieuwe SDE+ regeling een kostprijs voor windenergie op land van 9,6 Eurocent/kWh tegen 4,9 Eurocent/kWh voor grijze stroom. Het verschil van 4,8 Eurocent wordt gesubsidieerd. Voor particulieren bedraagt de energiebelasting 11,2 Eurocent/kWh. Het tijdelijk halveren of afschaffen van de energiebelasting voor windenergie maakt windenergie rendabel voor particulieren.

Meer lezen

Zelf verantwoordelijkheid nemen?

In huis zijn er veel maatregelen mogelijk. Over het algemeen geldt: eerst energie besparen, dan zelf opwekken. Handige sites om tips te vinden zijn Milieucentraal, Urgenda en Nudge. Wat betreft de berekeningen die op Milieucentraal staan geldt wel dat deze erg algemeen zijn en veroudert aandoen. Zo staat als kostprijs voor een zonneboiler met een voorraadvat van 100 liter Euro 4500 aangegeven, terwijl er dit jaar al 3 aanbiedingen zijn die daar ver onder duiken (van Nudge/Ik ben Ra, Urgenda/Het Zonnecollectief en Solesta). Of ga op zoek naar een decntraal energiebedrijf bij jou uit de buurt.

Wil je wel zelf energieopwekken, maar biedt je huis daarvoor geen plek kijk dan eens bij Zeekracht, Meewind, Windvogel en Zonvogel.

Sta je op het punt om een auto uit te zoeken dan kun je voor zuinige auto’s hier terecht. Al kan je natuurlijk ook voor een deelauto of elektrische auto gaan (in dat laatste geval veroorzaak je ook een stuk minder luchtverontreiniging op leefniveau)…

Voor degene die een stuk verder willen gaan in het vormgeven van hun duurzame ambities zijn de website van Transition Towns en No Impact Man goede startpunten. Of probeer eens een No Impact Week

Lonkende perspectieven voor duurzaamheid (speciaal voor @pjdebree ;-)

Naar aanleiding van een gesprek met Pieter Jan de Bree stelde ik vanavond deze vraag op twitter:

Wie kent inspirende visies op duurzame samenleving (naast @urgenda) ? Geen de wereld vergaat koop een spaarlamp verhalen svp #durftevragen

Hieronder een bloemlezing van de resultaten. Met dank aan Ernesto Spruyt, Wouter de Heij, GreenJumpNL, Ruben Gerardts en Nico Schouten:

Mijn persoonlijke online bronnen van inspiratie:

Ik zal binnenkort ook weer eens een lijstje met leestips plaatsen.

Aanvullingen? Laat ze achter in de reacties.

Blog Action Day 2009: Climate Change #bad09

Vandaag is het Blog Action Day. Ruim 7000 weblogs besteden dit jaar aandacht aan het thema klimaatverandering. Een mooi moment om te linken naar 10 inspirende plaatsen om zelf in actie te komen.

  1. De GroenLinks campagnesite voor Kopenhagen.
  2. 1001 Klimaatoplossingen (nu nog een koopknop op die site ipv de tekst ‘neem contact op met de leverancier voor meer informatie over verkoopadressen’. Het heet webshop en is toch al bijna 10 jaar oud als fenomeen.
  3. De top 8 van Blog Action Day met interessante sites over klimaatverandering.
  4. De eerlijke bankwijzer om te zien hoe jou bank het doet op klimaatgebied.
  5. TNT Planet Me.
  6. De Zonvogel en Zeekracht (van beide ben ik lid).
  7. Seal the deal
  8. No Impact Man
  9. 350 graden
  10. Knook Energy Solutions International: werkt aan een methaankathalysator, waardoor de hoeveelheid methaan die vrijkomt uit middelgrote gasverbrandingsmotoren scherp daalt. Methaan is ongeveer 21 keer sterker als broeikasgas dan CO2, dus tel uit je klimaatwinst.

En wat zijn jou favoriete sites en/of organisaties m.b.t. het thema klimaatverandering?

No impact man

Ik volg het al een paar maanden met een schuin oog, maar het blijft fascinerend om de stukken van No Impact Man te lezen. De onderwerpen variëren, maar zijn meestal erg praktisch van aard, zoals: Help. I need to wash. Soms komen er ook fases ana waarvan je je afvraagt of dat mogelijkis, zoals When the lights go out…Gulp!.

Voor de mensen die het experiment thuis willen evenaren heeft hij zelfs “huwelijksadvies”: accepteer dat ieder z’n eigen uitleg kan hebben van de afgesproken regels…

Bron: No Impact Man