Winddelen uitverkocht, we worden molenaar :-)

Vandaag werd bekend dat De Windcentrale er in is geslaagd om voldoende winddelen te verkopen om beide windmolens te kopen. Dat betekent dat een van de grootste crowdfunding campagnes van Nederland geslaagd is. In krap 4 maanden tijd is zo’n 7 miljoen Euro opgehaald bij burgers om 2 windmolens te kopen. Een mooi resultaat waar het team achter De Windcentrale trots op mag zijn.

De werking

Bij De Windcentrale zijn de windmolens verdeeld in zogenaamde winddelen, waarbij ieder deel goed is voor 500 kWh. Burgers hadden de mogelijkheid om winddelen te kopen tot maximaal het eigen verbruik. Een eenmalige investering van Euro 351 in ruil voor 16 jaar elektriciteit. Buiten de start investering komt er naar schatting nog Euro 15 per jaar aan onderhoudskosten per winddeel bovenop.

Abstracte thema’s tastbaar gemaakt

Het effect voor burgers (en onszelf) is dat grote abstracte problemen als klimaatverandering, leveringszekerheid van energie en duurzame energie opwekking in Nederland ineens heel concreet en tastbaar worden. Voor 351 Euro doe je mee aan duurzame energieopwekking in Nederland en stel je (een deel van) je eigen energievoorziening veilig. Transportkosten, netwerkkosten en belastingen kunnen nog roet in het eten gooien, maar een stijging van de gas of kolenprijs heeft de komende 16 jaar geen impact op de prijs van elektriciteit die De Windcentrale opwekt voor haar winddelers.

Wat een vraag blijft is de rol van de netwerkbeheerder en het energiebedrijf bij constructies als deze. De Windcentrale werkt met een vast energiebedrijf (in casu Greenchoice). Dat betekent dat we daar de komende jaren aan vast zitten, tenzij de hele coöperatie naar een ander energiebedrijf overstapt. Het wordt lastiger als je (zoals wij van plan zijn) je energiebehoefte wilt spreiden over verschillende productielocaties. Bijvoorbeeld door winddelen te kopen in een Windcentrale in Zeeland of Zuid-Holland. Of door mee te doen in een collectief zonne-energieproject in de buurt, dat dan wel met hetzelfde energiebedrijf moet samenwerken.

Het effect van het regeerakkoord

In het regeerakkoord staat een fraai zinnetje, dat volledig in lijn ligt met de lobby zoals e-decentraal deze de afgelopen tijd heeft gevoerd:

Het kleinschalig, duurzaam opwekken van (zonne-)energie waarvoor geen rijkssubsidie wordt ontvangen, wordt fiscaal gestimuleerd door invoering van een verlaagd tarief in de eerste schijf van de energiebelasting op elektriciteit die afkomstig is van coöperaties van particuliere kleinverbruikers, aan deze verbruikers geleverd wordt en in hun nabijheid is opgewekt.

Dat klinkt mooi: wij hebben tenslotte 3 winddelen gekocht en ik lever met alle liefde de subsidie uit MEP/MAP of SDE(+) in voor een korting op het energiebelastingtarief, zodat we ook bij energie het principe de vervuiler betaalt gaan toepassen.

Helaas zit de duivel weer in de details. De website van De Windcentrale meld namelijk dat windenergie van De Windcentrale niet lijkt te gelden als dichtbij:

Als je stroom opwekt met je eigen windmolen dan moet je toch nog gewoon energiebelasting betalen over deze stroom. Op 29 oktober 2012 werd er bekend gemaakt dat het nieuwe kabinet de energiebelasting wil gaan verlagen voor stroom opgewekt door energie-coöperaties. Dat is op zich goed nieuws maar dit is echter onder de voorwaarde dat de stroom in “nabijheid” is opwekt “. Als dit voornemen op deze manier wordt geïmplementeerd dan zouden mensen met Winddelen geen gebruik kunnen maken van deze (mogelijke) nieuwe regeling.

Het standpunt van de Windcentrale is dat het Rijk een belangrijke fout zou maken door een beperking op te leggen voor opgewekt in “nabijheid”. De kostprijs van windenergie is ongeveer 1/3 van de kostprijs van zonne-energie. Met windmolens kunnen ook veel grotere slagen worden gemaakt. Het Rijk erkent dit en zet daarom in op geconcentreerde grootschalige windparken. Deze parken zullen per definitie NIET in de buurt staan van woningen van particulieren. Met andere woorden, de meest rendabele en logische vorm van duurzame energie opwek wordt hiermee uitgesloten van de beoogde nieuwe regeling voor energiebelasting.

Dat dat voor ons in Schiedam zo is kan ik me voorstellen (Delfzijl is niet om de hoek), anders wordt het voor de winddelers in het noorden van het land. Ik ben erg benieuwd op welke wijze Rutte II de nabijheidslijn rondom de twee windcentrales gaat trekken.

Daarnaast vind ik dat je de afstand tussen energieopwekking en energieverbruik beter kunt beperken door differentiatie in de netwerk- en transportkosten dan via de energiebelasting.

Conclusie

Voor het moment ben ik blij met onze 3 winddelen en de geslaagde crowdfunding actie voor windenergie. Het blijft spannend dat je jezelf voor de komende 16 jaar aan een energieleverancier overlevert, tenzij alle leden van de coöperatie gezamenlijk besluiten over te stappen op een ander energiebedrijf.

Ik vind het echter een erg prettig idee dat ik de komende 16 jaar zo’n 50% van mijn huidige elektriciteitsbehoefte (die ik niet snel zie dalen) in eigendom heb. Dat geeft een stuk meer rust voor het gezinsbudget. Zeker als de komende 16 jaar het nu eens gaat lukken om daadwerkelijk voordeel te gaan gunnen aan burgers die eigen initiatief nemen, ook als dat minder nabij is.

Krachtenbundeling Qurrent & We Generate

Eerder dit jaar schreef ik al over We Generate. Een nieuw type energiebedrijf dat zich richt op energiebesparing en energieopwekking bij klanten thuis, en op versterking van duurzame energieopwekking in de buurt. Vandaag las ik op Duurzaam Gebouwd dat We Generate samen gaat met Qurrent. Qurrent ontwikkelde een technologieplatform voor decentrale duurzame energieopwekking en won daarmee in 2007 een half miljoen Euro bij de Picnick Green Challenge.

De oprichter van Qurrent, Igor Kluin, zal onderdeel worden van het managementteam van dit nieuwe energiebedrijf.
Michel Muurmans is aangesteld als CEO die het nieuwe energiebedrijf gaat opbouwen. Muurmans was tot voor kort oprichter en directeur van DEC, een werkmaatschappij van VolkerWessels die lokale energieprojecten ontwikkelt. Daarnaast is Mark Kuperus  aangetreden als CFO.

Volgens Duurzaam Gebouwd gaat Qurrent vanaf het voorjaar van 2012 zonnepanelen installeren bij Nederlanders thuis. Huishoudens die zijn aangesloten op het netwerk kunnen de overschotten aan energie uitwisselen en delen. Volgens het oorspronkelijke filmpje van We Generate ligt de ambitie hoger en gaat het bedrijf investeren in lokale duurzame energie-opwekking en energiebesparing, zonder dat de klant de investering hoeft te betalen. De klant betaalt de investering terug via de besparing op de energierekening. Het lijkt wel een mini energie service bedrijf (ESCo):

Volgens de website van Qurrent volgt in november meer informatie.

Vergelijkbare initiatieven

Het gaat in ieder geval druk worden op de markt. Zo komt Stichting Building Brains met WAIFER, een concept dat na eerste lezing overeenkomsten lijkt te hebben met Qurrent nieuwe stijl. Afgelopen vrijdag sprak ik op de Toekomstdag met een vertegenwoordiger van een bedrijf dat binnenkort ook actief gaat worden op de markt voor zonnepanelen, waarbij huiseigenaren zelf niet hoeven te investeren. Ze werken hiervoor samen met een Amerikaanse solar as a service provider.

Daarnaast zijn er diverse Green Deals die een relatie hebben met decentrale energieopwekking in de gebouwde omgeving. Zo is er een Green Deal met een proef met een Amerikaans systeem om zonnepanelen te financieren via een lening die via een opslag op de OZB terugbetaald wordt aan de gemeente.

Ook is er een Green Deal met de Windcentrale. De grote vraag daarbij blijft voor mij hoe in de toekomst door de rijksoverheid omgegaan gaat worden met salderen voor en na de elektriciteitsmeter. Zolang dat niet wordt aangepast ga ik niet investeren in de Windcentrale, zodra dat wel gebeurd gaat mijn hypotheekrenteaftrek een jaartje naar een windmolen in de buurt. Door de aankondiging van GreenChoice en Atoomstroom eerder dit jaar dat ze onbeperkt salderen achter de meter toe gaan staan voor huishoudens lijkt dat probleem voor huishoudens uit de lucht (al kan ik me vergissen, want ik ben geen fiscaal expert).

Uit de inbox: is Nederland klaar voor Blackout Day? #powershift

In juni was ik uitgenodigd voor de bijeenkomst ‘Powershift’, georganiseerd door Sogeti en Rijkswaterstaat in het LEF Center in Utrecht. Ik heb al eerder geschreven over de bijeenkomst en ook al verschillende delen van de documentaire de revue laten passeren. Vorige week kreeg ik een mooie email in de mailbox, waaruit duidelijk is dat een van de initiatieven en ideeën die tijdens de bijeenkomst opkwamen is opgestart:

De bijeenkomst in juni stond in het teken van transsectorale verbindingen leggen en initiatieven opstarten. Er waren 40 mensen aanwezig die er met veel passie een leuke en nuttige dag maakten. Nogmaals dank daarvoor. Kijk nog eens naar wat foto’s op de site. En hebben je de documentaire al bekeken op www.powershift.cc ?

Het Powershift Event heeft veel creatieve ideeën opgeleverd over de toekomst van decentrale opwekking. Eén van de ideeën, beloond met een gouden giraffe, is verder uitgewerkt en kun je bekijken op www.blackoutday.nl. Het gaat om een ‘bijzonder gedurfd’ voorstel, met als doel het bewustzijn over de noodzaak tot energietransitie te vergroten.

Max Cohen de Lara en David Mulder van XML Architecture Research Urbanism hebben de presentatie en site beschikbaar gesteld, daar is tevens een pdf te downloaden.

Binnenkort starten we weer een nieuw initiatief waar ik jullie natuurlijk weer bij ga betrekken.

Met vriendelijke groeten

Ruud Frijstein

Cliënt Executive

Energy & Utilities

De nieuwe actie van Nudge met Buurtburgemeesters voor zonne-energie kan een prima springplank zijn voor een van de andere ideeen die opkwam: de duurzame ‘Tupperware party’… Ik ben echter vooral ook benieuwd naar de nieuwe actie van Sogeti.

Powershift: Is een klein land er klaar voor?

De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

Is een klein land er klaar voor?

Kijk en oordeel zelf of het Nederlandse energiebeleid overeenkomt met de toekomstvise die de heren in onderstaande filmpje verwoorden.

Powershift 7: Is een klein land klar? from Sogeti VINT on Vimeo.

Meer lezen?

Er valt heel veel te lezen over dit onderwerp. Een aardige start zijn onderstaande drie artikelen.

De transitiefanfare van Jan Paul van Soest

Nederland – Duitsland: 0-2

Duitsland op stoom met groene stroom

Voor wie liever kijkt:

De Groene Masterclass van wijlen Herman Scheer bij VPRO’s Tegenlicht of een van de andere afleveringen uit de Groene Transitie.

Powershift: Does smart grid equal smart living?

De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

Does smart grid equal smart living?

In deze aflevering gaat het om de kansen die de omslag naar een economie die draait op duurzame energie brengt. Volgens sommige gaat het meer om kleine, lokale experimenten dan om grootschalige initiatieven waarbij de elektriciteit over grote afstanden vervoerd moet worden. Alex Rogers stelt dat het huidige prijsbeleid naar eindgebruikers niet aansluit bij de kosten die gemaakt worden om elektriciteit op te wekken. Kleinere gebruikers (consumenten, MKB) betalen vaste tarieven, soms een dag- en nachttarief, terwijl de kosten om elektriciteit op te wekken (of in te kopen) de hele dag door fluctueren. In de toekomst kan de elektrische auto of een ander lokaal energieopslag systeem je huis tijdens piekmomenten van energie voorzien, terwijl het energie opslaat op momenten dat er veel aanbod van energie is.

De omslag waar het elektriciteitsnet mee te maken krijgt volgens Rob Hopkins en Alex Rogers is vergelijkbaar met de omslag op het telecom, TV en internet. Van centraal naar decentraal en van eenrichtingsverkeer naar tweerichtingsverkeer. Dat biedt ook kansen voor gebouweigenaren om een energiegemeenschap met haar omgeving te vormen. Igor Kluin stelt dat dit ook slimmere apparaten vergt, apparaten die weten wanneer er goedkope elektriciteit beschikbaar is en wanneer het voordeliger is om elektriciteit terug te leveren aan het net. Al zal teruglevering mogelijk ook nog wat discussie opleveren met energiebedrijf en wetgever.

Does smart grid equal smart living? from FreedomLab on Vimeo.

Meer lezen:

Powershift: Efficiently consuming too much energy

De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

Deel 5: Efficiently consuming too much energie

Volgens Rob Hopkins gaat het niet over het opraken van olie en gas, maar veel meer over het opraken van de goedkope en makkelijk winbare voorraden aan olie. Wat resteert zijn lastig winbare olievormen, diep onder de zee, in arctisch gebied of in teerzand. Al deze vormen van olie en gaswinning kosten niet alleen meer geld, maar ook meer energie. De omschakeling vergt echter meer dan nieuwe technologie en energie-efficiency. Aan de andere kant kan de omschakeling volgens Christina Lampe-Onnerud sneller gaan dan we nu denken en speelt de elektrische auto speelt daarbij een centrale rol.

Efficiently consuming too much energy from FreedomLab on Vimeo.

Meer lezen

  1. Toyota brings EV’s power to home
  2. Green Jobs & Social Impact, diverse studies in opdracht van de Europese Commissie naar economisch potentieel van de eco-industrie (afval, waterzuivering, duurzaam bouwen, cleantech) en trends in de ontwikkeling van de sectoren binnen deze industrie

Powershift: A road towards more sustainability

De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

Deel 4: een weg naar meer duurzaamheid

In het vierde filmpje van Powershift staan de sprekers meer bij de benodigdheden om tot een omslag naar verduurzaming te komen. Volgens Fritjof Capra gaat het om een cultuuromslag. De grootste uitdaging daarbij is laten zien dat duurzaam leven een verrijking van je leven kan zijn. Misschien met een lager inkomen of een lagere economische groei, maar wel met een hogere kwaliteit van leven. Een onderwerp dat … in No Impact Man ook aansnijdt: wat heb je aan economische groei als die veroorzaakt wordt door het opruimen van rommel, of het herstellen van schade? Is het erg als de economie krimpt doordat de zorgsector minder mensen met chronische luchtaandoeningen hoeft te behandelen?

Duurzaamheid en economie hoeven wat dat betreft ook niet heel ver uit elkaar te liggen. UNEP spreekt in haar rapport Towards a Green Economy over 1 a 2 procent van het nationaal inkomen.

Rob Hopkins stelt in het filmpje dat de aarde nu eenmaal haar grenzen heeft en dat we daar mee om zullen moeten gaan. Hij stelt tevens dat veel mensen het idee houden dat als ze nog maar even wachten op de volgende golf duurzame techniek dat het dan allemaal beter zal zijn. Terwijl veel van de techniek al beschikbaar is, het is vooral een kwestie van toepassen. Christina Lampe-Onnerud constateert dat steeds meer grote bedrijven zich met de omslag naar een duurzamere economie gaan bezighouden.

A road towards more sustainability from FreedomLab on Vimeo.

Meer lezen

  1. Towards a Green Economy, UNEP
  2. Grenzen aan groen? Bouwstenen voor een groen – CE Delft
  3. Green Deal Energie, De Groene Zaak
  4. Green Jobs & Social Impact, diverse studies in opdracht van de Europese Commissie naar economisch potentieel van de eco-industrie (afval, waterzuivering, duurzaam bouwen, cleantech) en trends in de ontwikkeling van de sectoren binnen deze industrie

Zelf verantwoordelijkheid nemen

Sta je op het punt een huis te kopen overweeg dan eens om het geld dat je uitspaart door de tijdelijke verlaging van de overdrachtsbelasting in verduurzaming van je huis te steken. Volgens de NVM was de gemiddelde verkoopprijs van een huis in het eerste kwartaal van 2011 Euro 227.000. Dat betekent dat de gemiddelde belastingbetaler ruim 9 duizend Euro van de belastingbetaler cadeau krijgt om een huis te kunnen kopen. Voor dat geld kun je best leuke energiebesparende maatregelen nemen. Bijvoorbeeld de ramen vervangen door HR glas, of spouwmuurisolatie. Je kan ook een behoorlijk aantal zonnepanelen laten installeren, de cv vervangen door een zuiniger type of een zonneboiler laten plaatsen.

Om je een beeld te geven: een nieuwe hr-ketel kost ongeveer 2.000 Euro en als je een beetje rondzoekt naar aanbiedingen dan kun je op dit moment zonneboilers vinden 1.500 tot 3.000 euro (zie bv. de actie van Het Zonnecollectief of Solesta). Voor zo’n 5.500 Euro heb je genoeg zonnepanelen om 1.500 tot 2.000 kWh aan elektriciteit op te wekken (ongeveer 50% van wat een gemiddeld gezin per jaar verbruikt). Bij een levensduur van 20 tot 30 jaar is de kostprijs van elektriciteit ongeveer 15 tot 20 eurocent per kWh.