Impressie openingsavond lezingencylus Economie-Transitie

Afgelopen woensdag was ik bij de openingsavond van de lezingencyclus economie transitie. Ongeveer 100 mensen waren aanwezig voor een drietal lezingen over een grondige herinrichting van de economie is om te kunnen komen tot een duurzame economie ten behoeve van people, planet en profit. Het initiatief voor de lezingencyclus over “duurzame economie” is genomen vanuit het Duurzaamheidsoverleg Politieke Partijen.

De lezingencyclus wordt georganiseerd in samenwerking met experts op deze gebieden, o.a. van het UCAD (Utrechts Centrum voor Aarde & Duurzaamheid, o.a. Klaas van Egmond, Herman Wijffels en vooraanstaande economen) en het Platform DSE (Platform voor een Duurzame en  Solidaire  Economie , o.a. Bob Goudzwaard, Lou Keune e.a.), waarin wetenschappers en professionals al jaren onderzoek doen naar verduurzaming van de economie.

Op de inleidende avond werden 3 lezingen verzorgd door het Platform DSE over:

  1. Het internationale handelssysteem
    “Kritiek op de ecologische en sociale afwenteling in de economie – kan het anders?”
    Spreker: Paul Metz
  2. Het meten van “groei” en ‘welvaart’
    “Van de eenzijdige meting van de economie naar een duurzaam dashboard”
    Spreker: Lou Keune
  3. Het financiële systeem
    “Het ongelimiteerd scheppen van geld en andere systeemfouten; zijn er alternatieven?”
    Spreker: Martijn van den Linden

Aangezien ik redelijk ben ingevoerd in de discussies rond duurzame economie heb ik weinig verrassends gehoord op de inleidende avond. Wat vooral opviel was wat ik niet gehoord heb. Het ging nauwelijks over de industrie, de bouw of het bedrijfsleven in den brede (buiten de financiële sector). Terwijl het bedrijfsleven toch een belangrijke rol heeft op weg naar een duurzame economie, zowel op gebied van people, planet en niet te vergeten profit.

Paul Metz sprak vooral over fiscale vergroening. Waarbij hij de belasting op arbeid ziet als middel om de arbeidsproductiviteit te verhogen.Op dezelfde wijze kan in zijn ogen met behulp van fiscale vergroening de milieuproductiviteit verhoogd worden. Verfrissend vond ik zijn opmerking dat de BTW een onding is, omdat het een belasting is op het toevoegen van waarde. Terwijl dat nu juist het hele streven van een kenniseconomie zou moeten zijn…

Lou Keune ging in op verschillende manieren om welvaart te meten. Helaas bleef zijn presentatie voor een groot deel hangen in commentaar en kritie op bestaande meetinstrumenten, inclusief de Monitor Duurzaam Nederland. Wat hem nu wel voor ogen stond, of wat de praktische meerwaarde van de meetmethodieken zijn die hem voor ogen staan is me niet duidelijk geworden.

Martijn van den Linden had een vlotte presentatie over het monetaire systeem en de weeffouten die daarin zitten. Daarnaast wierp hij een aantal filosofische vragen op, zoals hoeveel inkomen heeft een mens nodig om van te leven? Hoeveel vermogen heeft een mens nodig om de rest van z’n leven mee door te komen? Op zich interessante vragen, maar of ze naar een partijoverstijgend manifest in de geest van Nederland krijgt Nieuwe Energie zullen leiden? De tijd zal het leren.

Aanvullend internationaal leesvoer

Op de avond zelf heb ik de OECD Green Growth Strategy al genoemd als interessant leesvoer. De Zuid-Koreanen hebben het Global Green Growth Institute opgericht. Verder zijn ook de groene groei stukken van UNEP de moeite waard.

Interessante voorbeeld van vergroening in andere Europese landen vind je o.a. in het Beyond Regulatory Compliance rapport.

Powershift: A road towards more sustainability

De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

Deel 4: een weg naar meer duurzaamheid

In het vierde filmpje van Powershift staan de sprekers meer bij de benodigdheden om tot een omslag naar verduurzaming te komen. Volgens Fritjof Capra gaat het om een cultuuromslag. De grootste uitdaging daarbij is laten zien dat duurzaam leven een verrijking van je leven kan zijn. Misschien met een lager inkomen of een lagere economische groei, maar wel met een hogere kwaliteit van leven. Een onderwerp dat … in No Impact Man ook aansnijdt: wat heb je aan economische groei als die veroorzaakt wordt door het opruimen van rommel, of het herstellen van schade? Is het erg als de economie krimpt doordat de zorgsector minder mensen met chronische luchtaandoeningen hoeft te behandelen?

Duurzaamheid en economie hoeven wat dat betreft ook niet heel ver uit elkaar te liggen. UNEP spreekt in haar rapport Towards a Green Economy over 1 a 2 procent van het nationaal inkomen.

Rob Hopkins stelt in het filmpje dat de aarde nu eenmaal haar grenzen heeft en dat we daar mee om zullen moeten gaan. Hij stelt tevens dat veel mensen het idee houden dat als ze nog maar even wachten op de volgende golf duurzame techniek dat het dan allemaal beter zal zijn. Terwijl veel van de techniek al beschikbaar is, het is vooral een kwestie van toepassen. Christina Lampe-Onnerud constateert dat steeds meer grote bedrijven zich met de omslag naar een duurzamere economie gaan bezighouden.

A road towards more sustainability from FreedomLab on Vimeo.

Meer lezen

  1. Towards a Green Economy, UNEP
  2. Grenzen aan groen? Bouwstenen voor een groen – CE Delft
  3. Green Deal Energie, De Groene Zaak
  4. Green Jobs & Social Impact, diverse studies in opdracht van de Europese Commissie naar economisch potentieel van de eco-industrie (afval, waterzuivering, duurzaam bouwen, cleantech) en trends in de ontwikkeling van de sectoren binnen deze industrie

Zelf verantwoordelijkheid nemen

Sta je op het punt een huis te kopen overweeg dan eens om het geld dat je uitspaart door de tijdelijke verlaging van de overdrachtsbelasting in verduurzaming van je huis te steken. Volgens de NVM was de gemiddelde verkoopprijs van een huis in het eerste kwartaal van 2011 Euro 227.000. Dat betekent dat de gemiddelde belastingbetaler ruim 9 duizend Euro van de belastingbetaler cadeau krijgt om een huis te kunnen kopen. Voor dat geld kun je best leuke energiebesparende maatregelen nemen. Bijvoorbeeld de ramen vervangen door HR glas, of spouwmuurisolatie. Je kan ook een behoorlijk aantal zonnepanelen laten installeren, de cv vervangen door een zuiniger type of een zonneboiler laten plaatsen.

Om je een beeld te geven: een nieuwe hr-ketel kost ongeveer 2.000 Euro en als je een beetje rondzoekt naar aanbiedingen dan kun je op dit moment zonneboilers vinden 1.500 tot 3.000 euro (zie bv. de actie van Het Zonnecollectief of Solesta). Voor zo’n 5.500 Euro heb je genoeg zonnepanelen om 1.500 tot 2.000 kWh aan elektriciteit op te wekken (ongeveer 50% van wat een gemiddeld gezin per jaar verbruikt). Bij een levensduur van 20 tot 30 jaar is de kostprijs van elektriciteit ongeveer 15 tot 20 eurocent per kWh.