Krispy's blog

Tag: Urgenda

  • Powershift: update of upgrade?

    De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

    Filmpje: Update or upgrade?

    De intro staat al bij mijn impressie van de Powershift bijeenkomst, dus we beginnen vandaag met deel 2: Update of upgrade van ons energiesysteem.

    Het filmpje begint met Richard Sears, voormalig topman bij Shell nu verbonden aan MIT. Hij stelt dat de meeste energie-experts het eens zijn over de volgende aannames:

    • De vraag naar energie blijft stijgen,
    • op korte tot middellange termijn zijn er geen magische vernieuwingen (dus we moeten het doen met wat we hebben: olie, gas, kolen, kernenergie en duurzame energiebronnen)
    • en op termijn is er onvoldoende aanbod van olie om aan vraag te voldoen.

    Het doorbreken van de afhankelijkheid van fossiele energie is een enorme opgave. Zowel ons landbouw- als transportsysteem zijn grotendeels gebaseerd op olie. Breder dan olie zijn huishoudens in Nederland voor verwarming grotendeels afhankelijk van aardgas.

    [vimeo http://www.vimeo.com/25632835 w=400&h=220]

    Update or Upgrade? from FreedomLab on Vimeo.

    De meest interessante aangrijpingspunten voor verandering die dit filmpje aanstipt zijn naar mijn mening:

    • Maak duurzame energie opwekking goedkoper, dan installeert iedereen zonnepanelen (of windmolens).
    • Wanneer mensen zelf energie opwekken worden ze zich bewuster van hun gebruik.

    Voor wie nog denkt dat duurzame energie altijd onrendabel is: dat is een maatschappelijke keuze. Zoals energiezuinige auto’s op dit moment nog vrijgesteld zijn van bepaalde belastingen, zo kun je ook duurzame energie stimuleren. De Rijksoverheid hanteert voor de nieuwe SDE+ regeling een kostprijs voor windenergie op land van 9,6 Eurocent/kWh tegen 4,9 Eurocent/kWh voor grijze stroom. Het verschil van 4,8 Eurocent wordt gesubsidieerd. Voor particulieren bedraagt de energiebelasting 11,2 Eurocent/kWh. Het tijdelijk halveren of afschaffen van de energiebelasting voor windenergie maakt windenergie rendabel voor particulieren.

    Meer lezen

    Zelf verantwoordelijkheid nemen?

    In huis zijn er veel maatregelen mogelijk. Over het algemeen geldt: eerst energie besparen, dan zelf opwekken. Handige sites om tips te vinden zijn Milieucentraal, Urgenda en Nudge. Wat betreft de berekeningen die op Milieucentraal staan geldt wel dat deze erg algemeen zijn en veroudert aandoen. Zo staat als kostprijs voor een zonneboiler met een voorraadvat van 100 liter Euro 4500 aangegeven, terwijl er dit jaar al 3 aanbiedingen zijn die daar ver onder duiken (van Nudge/Ik ben Ra, Urgenda/Het Zonnecollectief en Solesta). Of ga op zoek naar een decntraal energiebedrijf bij jou uit de buurt.

    Wil je wel zelf energieopwekken, maar biedt je huis daarvoor geen plek kijk dan eens bij Zeekracht, Meewind, Windvogel en Zonvogel.

    Sta je op het punt om een auto uit te zoeken dan kun je voor zuinige auto’s hier terecht. Al kan je natuurlijk ook voor een deelauto of elektrische auto gaan (in dat laatste geval veroorzaak je ook een stuk minder luchtverontreiniging op leefniveau)…

    Voor degene die een stuk verder willen gaan in het vormgeven van hun duurzame ambities zijn de website van Transition Towns en No Impact Man goede startpunten. Of probeer eens een No Impact Week…

  • En nog een zonneboileractie: Solesta heatpipes

    Het regent dit jaar aanbiedingen voor zonneboilers. Ik ga ze hier niet allemaal noemen, maar een die ik nog wel wil noemen is de aanbieding van het Gelderse Solesta. Ze bieden heatpipes aan voor Euro 1.395. Dat is exclusief installatiekosten. Solesta biedt 10 jaar garantie op haar systemen.

    Het systeem verschilt wel van de aanbieding die Urgenda en Het Zonnecollectief momenteel hebben lopen. Solesta heeft namelijk een terugloopsysteem, terwijl Het Zonnecollectief een druksysteem aanbiedt. Beide systemen hebben naar mijn weten hun voor- en nadelen. Voordeel van een terugloopsysteem is dat het gevuld is met water i.p.v. glycol, dat is wat beter voor het milieu en je hebt minder onderhoudskosten aan je systeem. Bij een druksysteem met glycol moet je de glycol eens in de 4 a 5 jaar vervangen. Daar staat tegenover dat een druksysteem op een zonnige dag met vorst wat meer rendement zal halen.

    Solesta noemt zelf ook bescherming tegen legionella als voordeel van haar terugloopsysteem. Dat komt doordat het binnenwerk van de boiler van koper is. Zelf maak ik me niet zo’n zorgen over legionella in mijn huis. Een zonneboiler wordt namelijk tussen je wateraansluiting en je verwarmingsketel geplaatst. Wanneer het water in de boiler kouder dan 60 of 65 graden is verwarmt je verwarmingsketel het water bij tot 60 of 65 graden Celsius (afhankelijk van hoe warm je je cv hebt ingesteld). Daarnaast ontstaat legionella vaak op plaatsen waar het water niet goed doorstroomt. Ook dat is bij ons waterverbruik van 10 m3 per maand niet zo’n groot probleem.
    Hoeveel gas de heatpipes van Solesta besparen kan ik niet terugvinden op de website van Solesta, maar als je daar wel een inschatting van kunt maken kun je de aanbieding doorrekenen met behulp van deze spreadsheet, kwestie van het getalletje aanpassen. Vooralsnog heb ik gekozen voor een aardgasbesparing van 106 m3 per jaar. Zonder inflatie en rentekosten is dat namelijk de besparing die nodig is om in 24 jaar een positieve netto contante waarde te halen. Via twitter begrijp ik dat iedere GJ aan zonneboiler van Solesta ongeveer 46 m3 aardgas bespaart.

  • Zonneboiler actie van Urgenda & het Zonneboilercollectief

    In navolging van Nudge komt nu ook Urgenda met een actie voor zonneboilers. Urgenda werkt hiervoor samen met het Zonnecollectief uit Bodegraven. De aanbieding van het Zonnecollectief en Urgenda verschilt wel enigszins van die van Nudge. Zo kun je bij het Zonnecollectief kiezen uit een drietal systemen (afhankelijk van je gezinssituatie) en biedt het Zonnecollectief een systeem op basis van heatpipes (vacuümbuizen) aan. Daarnaast kun je ervoor kiezen om het systeem zelf aan te leggen, mee te helpen met het installeren of de volledige installatie door het Zonnecollectief te laten uitvoeren.

    Helaas is op de website van het Zonnecollectief niet te vinden wat de opbrengst van de zonneboiler is. Wel staat er een pdf bestand met daarin een overzicht met terugverdientijden van de verschillende systemen. In deze bijlage staat op welke aannames de terugverdientijden zijn gebaseerd en er staat toegelicht hoeveel aardgas je per jaar bespaart.

    Wat Zonnecollectief Ik ben Ra Zon & Zo
    Type collector Heatpipes Vlakke plaat Heatpipes
    Omvang 15-25 stuks 2,5 m2 30 stuks
    Boilervat 100 – 200 liter 115 liter 200 liter
    Warmteopbrengst ? 3,6-4,5 GJ 5,7 GJ
    Zonneboiler Vanaf 1795 1689 2976
    Installatiekosten 810 2624
    Totaal Vanaf 1795 2499 5600
    Kosten/GJ ? Euro 555-594 Euro 982
    Besparing in m3 336-442 200 670
    Terugverdientijd 4-9 jaar 12 jaar 9 jaar
    Levensduur (opgave leverancier) ? 24 jaar Minstens 15 jaar

    Aardgasprijs

    De gasprijs die gehanteerd wordt in de berekening van de terugverdientijd is Euro 0,62 per kubieke meter aardgas, dat is ruim 10% meer dan ik momenteel bij GreenChoice betaal. Aan de andere kant hebben verschillende energiebedrijven al stijgingen van de aardgasprijs met ongeveer 10% aangekondigd. In combinatie met de SDE+ heffing die de komende jaren stapsgewijs ingevoerd gaat worden is Euro 0,62 daarom naar mijn mening een redelijke aanname. Zeker in vergelijking met de 8% stijging per jaar die Nudge en Ik ben Ra hanteerde in hun berekeningen.

    Besparing aardgas

    Het Zonnecollectief gaat uit van een aardgas besparing van 336 m3 tot 442 m3 per jaar. Dat is hoger dan de besparing van 200 m3 waarmee Nudge en Ik ben Ra rekende.

    Terugverdientijd

    De kosten van aanbieding van Urgenda & het Zonnecollectief beginnen op Euro 1.795,-. Bij een een investering van Euro 1.795, een gasprijs van 0,62 eurocent per kubieke meter en een besparing van 336 m3 aardgas per jaar kom ik uit op een terugverdientijd van 8,6 jaar:

    • Jaarlijkse besparing: 336 * 0,62 = Euro 208,32
    • Investering: Euro 1.795
    • Terugverdientijd (investering / jaarlijkse besparing) = 1795 / 208,32 = 8,6 jaar.

    Dat betekent dat de Euro 1.795 de prijs is van een volledig geïnstalleerd systeem, waarop je nog wat kunt besparen door zelf mee te helpen met installeren of door het systeem volledig zelf te installeren.

    In de terugverdientijd lijkt geen rekening gehouden met kapitaalkosten of inflatie. Mocht je dat wel willen meerekenen dan kun je deze spreadsheet gebruiken. De spreadsheet hanteert overigens geen terugverdientijden, maar gaat uit van de Netto Contante Waarde van je investering. Dat is naar mijn weten nog steeds de meest geëigende manier om investeringsbeslissingen te nemen. Zolang de netto contante waarde van je investering groter dan nul is loont het de moeite.

  • Waarschuwing: Zonnepanelen zijn besmettelijk

    Dat schrijft de Club van 30 in een berichtje van 12 april op basis van een onderzoek van Stanford University. Hoe meer zonnepanelen er in een buurt geïnstalleerd zijn, hoe meer mensen geneigd zijn zonnepanelen te installeren. Of het zonnevirus ook werkt voor zonneboilers weet ik niet, maar voorlopig zijn wij naar mijn weten de eerste in de buurt die de 20 jaar oude zonneboiler vervangen hebben door een modernere variant. Een aantal buren heeft al laten vallen dat ze op termijn toch ook wel een nieuwe zonneboiler of zonnepanelen overwegen. Volgens het grafiekje op de site van de Club van 30 kan het echter nog wel even duren voordat ze werkelijk tot installatie overgaan.

    Het onderzoek van Stanford geeft wel het belang aan van evenementen als de Solar Days, die van 7 tot en met 15 mei in Nederland georganiseerd worden. Tijdens deze dagen kun je onder andere op bezoek bij mensen die zonnepanelen geïnstalleerd hebben, zie het overzicht van evenementen. Als ik eerlijk ben vind ik de mogelijkheden in de buurt van Rotterdam tegenvallen.

    Daar kan de komende jaren natuurlijk snel verandering in komen, zeker als de kostprijs van zonne-energie werkelijk verder daalt op een of meer van de 14 manieren die John Addison op Cleantechblog beschrijft of als blijkt dat de wet van Moore ook op gaat voor zonne-energie. Want dan wil uw portomonnee zonne-energie. Andere mogelijkheden om zonne-energie betaalbaarder te maken zijn gezamenlijke inkoopacties (zoals Wijwillenzon.nl), leaseconstructies (zoals ZonVast van Greenchoice of Zoneco) en gezamenlijke installatie acties (waar Stichting Natuur en Milieu aan werkt, maar waar ik sinds ik me in december heb aangemeld nog niks over heb gehoord).

    Het hele onderzoek is hier te lezen: Bryan Bollinger & Kenneth Gillingham: Environmental preferences and peer pressure in the diffusion of solar photovoltaic panels, Good.

    PS Extra waarschuwing voor als u gegrepen wordt door het zonne-energievirus: het kan gedragsverandering veroorzaken. Mijn ervaring is dat het zelf opwekken van energie (elektriciteit of warmte) een merkbaar andere draai aan de energiebesparingsdiscussie binnen een gezin geeft (binnenkort meer daarover).

  • Wij Willen Zon is geslaagd… en meedoen kan nog

    De laatste weken hebben honderden mensen nog via Wij Willen Zon zonnepanelen besteld. Voor de langzame (of snelle) beslissers: je kan nog een pakket bestellen.

    Het doel van de actie was om gezamenlijk panelen te kopen en daarmee de prijs voor zonnepanelen en bijbehorende apparatuur sterk om laag te brengen. Volgens de initiatiefnemers is dit doel bereikt,  al vraag ik me af of de prijsdaling eenmalig is of blijvend zal zijn. Ik vermoed zelf dat de prijsdaling eenmalig zal zijn. Wat niet wegneemt dat het een mooie actie van Urgenda en De Betere Wereld is, waar inmiddels ook Greenchoice en CONO kaasmakers zich bij hebben aangesloten.