Een aantal jaren geleden kwam ik een berichtje tegen van Michael Liebreich. Hij was bezig geld in te zamelen om een neonatale intensive care-afdeling in Sierra Leone te voorzien van zonne-energie en batterijen: Project Bo. Op die manier zou de kliniek minder last hebben van de (bijna) dagelijkse storingen op het elektriciteitsnetwerk van Sierra Leone. Ik heb zelf een kleine bijdrage geleverd aan de financiering van het systeem en aan de nieuwe GoFundMe voor uitbreiding en verbetering van het systeem..
De installatie is inmiddels gerealiseerd, tijd om een kijkje te gaan nemen in een speciale aflevering van zijn podcast Cleaning Up. In dit geval is kijken, beter dan luisteren.
In 2022 hebben we weer diverse projecten mede mogelijk gemaakt. Hoewel minder dan de jaren ervoor. Een aantal loopt nog steeds gewoon door en van een hebben we door faillissement afscheid genomen. Tijd voor een overzicht van vorig jaar.
Ampyx Power failliet
Om bij het slechtste nieuws te beginnen: het Nederlandse bedrijf Ampyx Power, waar we een klein aandeel in hadden, is in mei vorig jaar failliet gegaan. Het is ze helaas niet gelukt om hun airborn windenergie systeem te commercialiseren. Spijtig, maar de ontwikkelingen in de grootte van windturbines gaan zo snel dat het m.i. niet bij te benen was voor bedrijf dat bezig was met opschaling via steeds grotere testmodellen. De kleinere modellen werden niet geleverd, waardoor het bedrijf afhankelijk bleef van financiers en geen eigen cashflow had. Vanaf de zijlijn is het makkelijk praten en ik heb me niet heel erg verdiept in de oorzaken van het faillissement. Ampyx Power volgt hiermee het in 2013 door Google overgenomen Makani dat in 2020 stopte. Airborn windenergie blijft zodoende een concept dat niet op de markt verkrijgbaar is, maar wie weet komt er ooit een nieuwe doorbraak.
Hieropgewekt 2022
We hebben behoorlijk wat investeringen in de wind- en zonne-energieprojecten in Nederland (en ook één in België, die ik toch tot de categorie hieropgewekt reken)
(Lokale) energiecoöperaties
Op de eerste plaats zijn we al jaren lid van verschillende (lokale) energiecoöperaties. Landelijk zijn we lid van De Windvogel, dat samen met verschillende lokale energiecoöperaties werkt aan meerdere projecten voor windenergie. Waaronder het Oeverbos van het Vlaardings Energiecollectief, waar we ook lid van zijn. Daarnaast ben ik (bestuurs)lid van Energiek Schiedam.
Tot slot zijn we lid van verschillende Windcentrales. Voor eigen gebruik van De Grote Geert, De Jonge Held, De Trouwe Wachter en De Ranke Zwaan. Namens GroenLinks Schiedam doneren we de opbrengsten van onze delen in De Boerenzwaluw, De Witte Juffer, De Bonte Hen en een deel van De Ranke Zwaan aan Energiebank Schiedam.
Investeringen in wind- en zonne-energie
De ontwikkelingen bij Meewind, waar we in 3 van de 4 fondsen een klein aandeel hebben, blijven goed gaan. In 2022 hebben we 3,9% dividendrendement behaald. Het grootste deel van onze investering zit in de fondsen voor offshore wind in Nederland en België. Via deze route investeren we al sinds 2009 in offshore wind en Belwind draait nog steeds.
We hebben ook nog steeds investeringen lopen via zonnepanelendelen, al zijn daar afgelopen jaar geen nieuwe bij gekomen.
Daaropgewekt 2022
Ook in 2002 hebben we geld geïnvesteerd in de productie van hernieuwbare energie in Afrika, Zuid-Amerika en Azië. Daar zijn ook een aantal investeringen voor elektrische vorkheftrucks bij gekomen. In totaal hebben we de afgelopen jaren in 94 projecten geïnvesteerd. Waarvan veruit de meeste via Trine lopen.
Bovenstaand overzicht laat zien dat de meeste leningen bezig zijn met terugbetalen. Ook zijn inmiddels 32 leningen volledig afgelost. Een aantal investeringen, vooral degene die we in december hebben gedaan, zijn nog niet volledig gefinancierd.
Bij 9 leningen zijn problemen met terugbetaling, waarvan er een inmiddels volledig afgeschreven is. Bij 2 wordt gewerkt aan herstructurering van de schulden en bij 6 zijn afspraken gemaakt om naar beste kunnen (een deel van) de uitstaande leningen terug te betalen. Daar staat tegenover dat bepaalde leningen vervroegd terugbetaald gaan worden, omdat Shell Daystar Power, het bedrijf dat de leningen had uitstaan, heeft overgenomen.
Land van Ons
We zijn sinds een paar jaar lid van Land van Ons. Op die manier dragen we een extra steentje bij aan de broodnodige veranderingen in de landbouw. In 2022 hebben we weer een klein beetje extra grond aangeschaft. Het areaal landbouwgrond dat we hebben is nu bijna zo groot als de omvang van de grond waar ons huis op staat.
Begin dit jaar heb ik me drie zaken voorgenomen. De laatste dag van het jaar lijkt me een mooi moment om de stand van zaken op te maken. Nieuwe voornemens heb ik nog niet. Tips mag je in de reacties achterlaten.
Land van Ons
Het eerste voornemen was om lid te worden van Land van Ons, een coöperatieve vereniging die zich tot doel stelt om Nederlandse landbouwgrond te revitaliseren. De grond wordt dus geen natuurgebied, maar blijft in gebruik als cultuurgrond: die door mensen bewerkt wordt en waar producten vanaf komen voor ons dagelijks bestaan. Waar Land van Ons zich door willen onderscheiden is dat de ecologie de basis is voor de exploitatie van de gronden. Dat betekent dat er nog steeds op geboerd kan worden op een manier die meer lijkt op hoe de ‘biologische’ boeren dat aanpakken. Hoewel de eerlijkheid gebiedt: ook daar kunnen op het vlak van herstel biodiversiteit nog genoeg stappen gemaakt worden.
Inmiddels heeft Land van Ons vijf percelen aangekocht in verschillende provincies van Nederland. Zelf hebben we onze inleg verhoogd en hebben we nu omgerekend voor zo’n 40 m2 aan grond helpen aankopen. Niet veel, maar vele kleine beetjes kunnen samen een grote beweging maken zoals de coöperatieve energiesector steeds duidelijker laat zien. Want ook het aantal initiatieven dat zich inzet voor verandering in de landbouw groeit. Of het nu gaat om Rechtstreex, Herenboeren of Caring Farmers. Ze hebben een ding gemeen: ze zoeken naar een nieuwe verbinding tussen stad en platteland, en naar exploitatie van de grond binnen de ecologische grenzen. Al die kleine initiatieven samen kondigen verandering aan, net als lokale biologische boeren (bv Ruyge Weide in Oudewater) en grootschaligere initiatieven zoals Common Land en Kipster.
Ben je op zoek naar een goed voornemen voor 2021? Sluit je aan bij een van de verschillende initiatieven, of stem volgend jaar met je portemonnee. Al gebied de eerlijkheid me te zeggen dat we dit jaar wel een aantal maanden wekelijks een deel van onze boodschappen bij Rechtstreex hebben besteld, maar dat ik dat niet heb volgehouden. Het ritme om uiterlijk op dinsdag het menu voor het weekend daarop te bepalen kregen we niet in ons systeem. Wel zijn we voor de koffie bijna volledig overgeschakeld op plantaardige melk van haver, amandelen en soja. Koffie en thee bestel ik sinds de eerste lockdown bij Peeze.
Groasis
Kort na het bekend maken van mijn twee goede voornemens werd ik gewezen op Groasis. Een Nederlands bedrijf dat een waterbox maakt, waarmee planten en bomen die in droge gebieden worden aangeplant een veel hogere overlevingskans hebben. De video hieronder laat goed zien hoe het werkt.
Het investeringsprogramma van Groasis is per 1 december 2020 gesloten, dus je kan momenteel helaas niet meer meedoen. Maar er zijn genoeg mogelijkheden om te helpen met het herplanten van bomen, ook in Nederland. Bijvoorbeeld de actie Meer Bomen. Dus als je nog een goed voornemen zoekt voor volgend jaar hoeft de investeringsstop van Groasis je niet te weerhouden.
Van gas af
Het derde voornemen dat ik had was om verder te gaan in de speurtocht om van aardgas af te gaan. Over heel 2020 komt ons verbruik uit op minder dan 200 m3. Dat is energie die we enkel nog nodig hebben voor warm water in herfst, winter en lente. In de zomer kunnen we het af met onze zonneboiler. Dit jaar hebben we nog geen keuze gemaakt, wel hebben we genoeg gespaard om de laatste stap te kunnen gaan zetten. Voor de keuken staat inmiddels wel vast dat we een close in boiler gaan nemen, waarschijnlijk met kookwaterkraan.
Voor warm water in de badkamer zijn nog een paar serieuze kandidaten over. Een optie is om een doorstroomverwarmer te nemen, nadeel zijn de piekbelasting en het relatief hoge energieverbruik. Voordeel zijn de kosten en relatief simpele installatie, die ook weinig ruimte in beslag neemt. Een tweede kandidaat is warm water maken uit de lucht die onze mechanische ventilatie afzuigt. Een andere kandidaat die dit jaar op de radar kwam was DeWarmte, een nieuw riothermie bedrijf uit Delft. Zij winnen warmte terug die anders letterlijk door het putje gaat. Vraag is nog even wat de kosten hiervan zijn, hoe makkelijk de installatie is en of het voldoende is om in onze warmwaterbehoefte te voorzien.
Een definitieve keus hebben we nog niet gemaakt. Het goede voornemen om van gas af te gaan schuift dus nog een jaartje door. Wel met reden, want door het coronavirus vergde werk en privé beide veel meer aandacht, en een dag heeft nu eenmaal een beperkt aantal uren. Zoals ook wel blijkt uit de teruggelopen hoeveelheid berichten op mijn weblog dit jaar.
Voortgezette activiteiten
Buiten de drie nieuwe goede voornemens had ik natuurlijk al de nodige zaken lopen. Een daarvan is mijn bestuurslidmaatschap van Energiek Schiedam. Daar hebben we een belangrijke stap gezet met het realiseren van ons tweede zonnedak. Ook is het bestuur dit jaar vernieuwd en hebben we de samenwerking met gemeente Schiedam op gebied van energiebesparing bij inwoners versterkt.
Mijn lidmaatschap van De Windvogel loopt nog steeds door, al ben ik daar verder niet actief. Dit jaar heb ik geen verdere investeringen via Zonnepanelendelen of De Windcentrale gedaan. Wel heb ik weer in verschillende zonne-energie projecten in Afrika geïnvesteerd via Trine en Energise Africa. Want het gaat mij niet alleen om hieropgewekt, maar ook om daaropgewekt. Daar meer hernieuwbare energie opwekken zorgt voor minder kansen voor nieuwe kolencentrales, maar ook voor minder afzet van slechte kwaliteit kerosine voor Europese raffinaderijen. Bovendien draag ik graag mijn steentje bij aan het behalen van de Sustainable Development Goals.
Ik heb in 2020 een investering via crowdfunding gedaan in GoSun. Daarnaast hebben we nog steeds een reeks investeringen uit het het verleden, waaronder investeringen in de verschillende fondsen van Meewind en in Ampyx Power.