Krispy's blog

Tag: decentrale energie

  • Windenergie vs zonne energie. Deel 2

    Ga ik zonnepanelen op ons eigen dak, investeren in een volkszonnetuintje of handelen in wind. Dat is een van de vragen die ik mijzelf heb gesteld de afgelopen maanden. Elke optie heeft z’n voors en tegens. De opties roepen ook hun eigen geharnaste misverstanden op. Zo bestaat zelfs bij het wetenschappelijk bureau van GroenLinks het idee dat windenergie niet voor Jan Modaal is weggelegd. Daarom nog maar een keer een vergelijking van de verschillende opties op diverse aspecten, zoals ik die zelf heb gehanteerd bij de keuze voor Winddelen van De Windcentrale. Dit keer de focus op de financiële en fiscale kant van het verhaal, in het vorige deel ben ik al ingegaan op de nadelen met betrekking tot milieu, natuur en sociale aspecten.

    Verschillende vormen van coöperaties

    Bij een ‘traditionele’ windcoöperatie (zoals De Windvogel, waar wij zelf lid van zijn) kun je voor weinig geld lid worden (eenmalig € 50). De leden zijn via de coöperatieve vereniging eigenaar van de windmolens. Als lid kun je geld uitlenen aan de coöperatie om de windmolens te financieren, hierover ontvang je rente. Daarnaast kun je bij De Windvogel er voor kiezen om zelf stroom af te nemen bij de coöperatie. Er is geen verband tussen de hoeveelheid elektriciteit die je afneemt en het bedrag dat je uitleent aan de coöperatie, wel is de hoeveelheid elektriciteit die je kunt afnemen gemaximeerd op 3.500 kWh.

    De Windcentrale, Zonnepark Nederland in Nijmegen en SolarGreenPoint hebben een ander model gekozen. Bij Zonnepark Nederland en SolarGreenPoint koop je een zonnepaneel op een publiek dak. De energieopbrengst van dat paneel is de komende 25 jaar voor jou. Bij SolarGreenPoint zijn nog geen definitieve gegevens te vinden. Bij Zon op Nijmegen bedraagt de investering € 500 per zonnepaneel met een gemiddelde opbrengst van 197 kWh per jaar. Daar komt nog € 15 per jaar onderhoudskosten bovenop.

    De Windcentrale verdeelt de opbrengst van haar windmolens in Winddelen van elk 500 kWh per jaar. Deze biedt ze aan voor € 345 per stuk, daar komt nog € 15 onderhoudskosten per jaar bovenop. De opbrengst kan per jaar iets fluctueren afhankelijk van de hoeveelheid wind. De windmolens gaan naar verwachting nog 16 jaar mee.

    Financiële vergelijking verschillende opties

    In onderstaande tabellen vergelijk ik de verschillende mogelijkheden om je eigen elektriciteit op te wekken. Tabel 1 is meer kwalitatief en toont de benodigde investering en jaarlijkse kosten. Tabel 2 vergelijkt de prijs per kiloWattuur voor de verschillende mogelijkheden.

    Tabel 1. Beoordelingsmatrix

    Aspect Winddeel (Windcentrale) Windcoöperatie (Windvogel) Zonnepanelen (eigen dak) Zondeel (Zonnepark Nederland)
    Uitbetaling In kWh Rente op lening In kWh In kWh
    Energiebelasting over opgewekte elektriciteit Ja a Ja b Nee Nee c
    Omzetbelasting over opgewekte elektriciteit Nee Onbekend Nee Onbekend
    Onderhoud/storing Regelt coöperatie Regelt coöperatie Zelf regelen Regelt coöperatie
    Investering d € 2.415 n.v.t. € 6.990e € 8.000
    Lidmaatschap Inbegrepen € 50 n.v.t. Inbegrepen
    Jaarlijkse kosten € 15/winddeel n.v.t. Geen € 15/zondeel
    Terugverdientijd 8 jaar n.v.t. 5-11 jaar 11 jaar
    Levensduur min. 16 jaar n.v.t. 20-25 jaar 25 jaar

    a) De Windcentrale draagt over opgewekte energie van de Winddelen energiebelasting af. Al zijn ze voorstander van het afschaffen daarvan.
    b) De Windvogel is gestopt met afdracht van energiebelasting, maar de Belastingdienst is inmiddels een rechtszaak begonnen tegen De Windvogel. Tot die tijd verlaagt De Windvogel de tarieven voor afnemers van de elektriciteit niet, maar stopt het geld in een aparte pot in afwachting van de uitspraak van de rechtbank.
    c) Zon op Nijmegen stelt bij de Zondelen gebruik te maken van de ruimte die de wet biedt om geen energiebelasting te betalen over zelfopgewekte duurzame energie voor de meter. De gemeente Nijmegen staat de eerste jaren garant voor het geval dat een onjuiste interpretatie is.
    d) Uitgaande van een jaarverbruik van 3.500 kWh
    e) Uitgaande van een installatie van 3,9 kWp, prijs bepaald met behulp van Compare my Solar www.CompareMySolar.nl

    Tabel 2: tariefopbouw per initiatief

    Initiatief Kostprijsa Energiebelasting Omzetbelasting Totaal prijs
    GreenChoice b 5,80 11,40 5,80 20,47
    Windcentrale 7,74 11,40 2,17 21,31
    Windvogel (1) c 7,71 11,40 3,63 22,74
    Windvogel (2) d 12-18 0 0 12-18
    Zon op Nijmegen e 17,8 0 0 17,80
    Zon pv (1) f 8 0 0 8
    Zon pv (2) g 13,2 0 0 13,2

    a) Kostprijzen zijn nagerekend op basis van gegevens van de websites van de aanbieders en is inclusief de jaarlijkse bijdrage per winddeel en zondeel.
    b) actietarief Greenchoice op Gaslicht.com d.d. 7 augustus 2012.
    c) Tarieven Windvogel 1 op basis van document zelflevering
    d) Tarief Windvogel 2 op basis van document zelflevering. Kostprijs is 7-12 cent, daarbovenop stelt De Windvogel 5 Eurocent voor overhead.
    e) Uitgaande van toewijzing van het recht op zelflevering, wanneer dit niet wordt toegestaan daalt het rendement. De gemeente Nijmegen staat garant voor de eerste 2 jaar energiebelasting. Inmiddels is wel duidelijk dat het slagen van het zelfleveringsconcept van Zon op Nederland afhangt van goedkeuring door de belastingdienst. Wat dat betreft kan Zon op Nederland zich aansluiten bij de rechtszaak van De Windvogel en de belastingdienst.
    f)  Op basis berekeningen Vincent Dekker
    g) Op basis berekeningen Zonnestroomnl.nl april 2012. Systeemgrootte 2,5 kWp, rentevoet 3%.

    Update 20 september: Zelf rekenen, zie hier.

    Ontwikkelingen om rekening mee te houden

    Er zijn een paar ontwikkelingen om rekening mee te houden op gebied van regelgeving. Het gaat daarbij om:

    1. Verandering van het energiebelastingtarief. Hoe hoger dat tarief wordt, hoe interessanter het wordt om te kiezen voor zonnepanelen op eigen dak. Bij die optie heb je daar tenslotte geen last van.
    2. Verandering van het btw tarief voor energie. Hoe hoger dat tarief wordt, hoe interessanter het wordt om te kiezen voor zonnepanelen op eigen dak. Bij die optie heb je daar tenslotte geen last van.
    3. Meer mogelijkheden voor zelflevering voor de meter. Als dat mogelijk wordt wordt het interessanter om met je buurt of stad samen te investeren in je eigen duurzame energie opwekking.
    4. Verandering van de salderingsregels voor eigen energieopwekking. Er zijn grofweg 2 stromingen. De eerste vind de huidige salderingsregels een vorm van subsidie en wil deze aanpassen. Daarbij gaat het met name om een vergoeding voor de programmaverantwoordelijkheid die elektriciteitsbedrijven dragen. Dat wil zeggen dat ze je ook stroom leveren als je zonnepanelen of windmolen niet werken en de elektriciteit die je tijdelijk te veel hebt afnemen. De andere kant wil juist de huidige limiet van 5.000 kWh ophogen.
    5. Binnen Europa wordt al een tijdje gesproken over herziening van de energiebelasting, waarbij het de bedoeling is om minimumtarieven in te stellen op basis van de energie-inhoud en CO2 inhoud van een energiebron. Invoer daarvan kan gunstig zijn voor wind en zonne-energie.

    De komende verkiezingen kunnen een groot verschil maken, zeker voor duurzame energie en zelflevering. Een overzicht van de standpunten op gebied van duurzame energie vind je hier, een breder overzicht van standpunten op gebied van duurzaam ondernemen vind je bij de Groene Zaak.

    Conclusie

    Zoals je in tabel 1 kunt zien is het investeren in eigen opwekking van windenergie de meest haalbare voor Jan Modaal. Het vergt het minste kapitaal. Bij De Windvogel is enkel een eenmalig lidmaatschapsgeld van € 50 verschuldigd. Je houdt dan natuurlijk de kans op jaarlijkse stijgingen van de energieprijs als de leden/investeerders stemmen voor een hoger rendement op hun ingelegde geld.

    Bij De Windcentrale krijg je met een investering van € 345 de komende jaren 500 kWh per jaar en je bent voordeliger uit ongeacht de uitkomst van de discussie over zelflevering voor de meter. Zonne-energie vergt een hogere investering voor minder kWh per jaar. Of je het nu doet op je eigen dak of dat je gokt op de mogelijkheid van zelflevering voor de meter. In beide gevallen is de benodigde investering aanzienlijk hoger.

    Onze keuze

    Als je bovenstaande hebt gelezen zal het je niet verbazen dat we ervoor hebben gekozen om 2 winddelen te kopen i.p.v. te investeren in zonne-energie. Met 2 winddelen wekken we op jaarbasis ongeveer 1.000 kWh op, dat is ongeveer 1/3 van ons elektriciteitsverbruik. We hadden 5 winddelen kunnen kopen. Vooralsnog doen we dat niet. De charme van De Windcentrale is namelijk de 1 op 1 relatie met de windmolen. Daarmee krijg je draagvlak onder de omwonenden, alleen wonen we niet in Delfzijl maar in Schiedam. Zodra er een windcentrale in onze regio komt zullen we dus winddelen bij kopen.

  • Meerkosten van overschakeling op duurzame energie 400 pond per persoon per jaar

    De kosten voor overschakeling naar een duurzaam energiesysteem kost het Verenigd Koninkrijk 5.000 pond per inwoner per jaar. Dat blijkt uit berekeningen van Professor David MacKay, auteur van Sustainable energy, without the hot air. Dat is een kleine 400 pond meer dan doorgaan op de huidige weg met fossiele energie, maar goedkoper dan het scenario met meer CO2 afvang en opslag (CCS) en hogere inzet van biomassa. Het laatste scenario met meer kernenergie komt als duurste uit de bus in het Verenigd Koninkrijk.

    Dat laatste mag geen verrassing zijn voor wie het rapport van City Bank of de rapporten over de negatieve leercurve van kernenergie gelezen heeft (dat betekent dat nieuwe centrales duurder zijn dan oudere, alsof je nieuwe pc dezelfde prestatie levert tegen een hogere prijs dan de huidige). Ook de ontwikkelingen bij Delta zeggen voldoende over de commerciële haalbaarheid van kernenergie. Zoals Jonathan Porritt al zei in zijn afscheidsinterview kernenergie komt niet van de grond zonder staatssteun.

    Het scenario dat inzet op biomassa en CCS kent twee uitdagingen. Ten eerste de beschikbaarheid van voldoende duurzaam geproduceerde biomassa voor energieopwekking (die daarmee dus niet voor andere doeleinden beschikbaar is). Ten tweede is het nodig om CCS succesvol op commerciële schaal toe te gaan passen. Wat bij de huidige CO2 prijzen op z’n zachtst gezegd een uitdaging is.

    In bovenstaande berekeningen zijn de externe kosten van fossiele energie buiten beschouwing gelaten. Volgens verschillende rapporten zijn die aanzienlijk, al hangt het natuurlijk af van de invulling van duurzame energie of dat voordelen oplevert. Zo zal de luchtkwaliteit niet noemenswaardig verbeteren als je kolen en gas vervangt door biomassa. Volgens de Stern Review zijn de kosten van klimaatverandering per Brit 6.500 pond per jaar. Met een meerprijs van 400 pond per Brit voor duurzame energie lijkt dat me een uitermate rendabele investering… Met als bijkomend voordeel dat het opwekken van decentrale energie en het realiseren van energiebesparing vrij lastig te importeren is, waardoor het lokale werkgelegenheid oplevert.

    Nederland

    Ervan uitgaande dat het Verenigd Koninkrijk en Nederland redelijk vergelijkbaar zijn (met dien verstande dat het VK nog meer laaghangend fruit heeft dan Nederland) biedt bovenstaande berekening een mooi startpunt voor Nederland. In Nederland is daarvoor het Energietransitiemodel ontwikkeld. Daarmee kun je ook verschillende scenario’s doorrekenen, zoals bijvoorbeeld het scenario dat ontwikkeld is door Nederland krijgt nieuwe energie van het Duurzaamheidsoverleg Politieke Partijen. Toch zou ik er de voorkeur aan geven om het model van MacKay om te planten naar Nederland. Al was het maar omdat MacKay ook werkt aan de toevoeging van zaken als kostenvergelijkingen tussen scenario’s en het effect op luchtkwaliteit. Daarnaast vind ik de toelichting bij de scenario’s van de 2050 Pathway Calculator begrijpelijker en gedetailleerder.

  • Wij zijn om!

    Kun je je energierekening gebruiken om in één keer om te schakelen op 100% duurzame energie? Dat is het uitdagende uitgangspunt van onderstaand filmpje van Pauline Westendorp dat eerder op Wij Krijgen Kippen stond:

    [youtube http://www.youtube.com/watch?v=JwL3yyEEL90]

    Voor wie denkt dat dat een onzinnig idee is. Kijk eens naar de mogelijkheden die de markt inmiddels begint te bieden:

    • WAIFER: in 2 dagen tijd een energiezuiniger huis betaald uit je energierekening (moet je wel samenwerken met je buren)
    • Zonline: zonnepanelen huren (gaan 25 november de markt op)
    • Zon IQ: investeer in zonnepanelen met de garantie dat de elektriciteit maximaal zoveel kost als je huidige elektriciteitsrekening
    • Qurrent: een nieuw type energiebedrijf waar energierekening, energiebesparing en duurzame energieopwekking bijeenkomen.

    En geloof me, er is meer op komst. Zeker als de partijen die recent de Blok voor Blok subsidie toegekend hebben gekregen daadwerkelijk tot een interessante propositie weten te komen.

  • Krachtenbundeling Qurrent & We Generate

    Eerder dit jaar schreef ik al over We Generate. Een nieuw type energiebedrijf dat zich richt op energiebesparing en energieopwekking bij klanten thuis, en op versterking van duurzame energieopwekking in de buurt. Vandaag las ik op Duurzaam Gebouwd dat We Generate samen gaat met Qurrent. Qurrent ontwikkelde een technologieplatform voor decentrale duurzame energieopwekking en won daarmee in 2007 een half miljoen Euro bij de Picnick Green Challenge.

    De oprichter van Qurrent, Igor Kluin, zal onderdeel worden van het managementteam van dit nieuwe energiebedrijf.
    Michel Muurmans is aangesteld als CEO die het nieuwe energiebedrijf gaat opbouwen. Muurmans was tot voor kort oprichter en directeur van DEC, een werkmaatschappij van VolkerWessels die lokale energieprojecten ontwikkelt. Daarnaast is Mark Kuperus  aangetreden als CFO.

    Volgens Duurzaam Gebouwd gaat Qurrent vanaf het voorjaar van 2012 zonnepanelen installeren bij Nederlanders thuis. Huishoudens die zijn aangesloten op het netwerk kunnen de overschotten aan energie uitwisselen en delen. Volgens het oorspronkelijke filmpje van We Generate ligt de ambitie hoger en gaat het bedrijf investeren in lokale duurzame energie-opwekking en energiebesparing, zonder dat de klant de investering hoeft te betalen. De klant betaalt de investering terug via de besparing op de energierekening. Het lijkt wel een mini energie service bedrijf (ESCo):

    [youtube http://www.youtube.com/watch?v=UKzSjI9N9vA]

    Volgens de website van Qurrent volgt in november meer informatie.

    Vergelijkbare initiatieven

    Het gaat in ieder geval druk worden op de markt. Zo komt Stichting Building Brains met WAIFER, een concept dat na eerste lezing overeenkomsten lijkt te hebben met Qurrent nieuwe stijl. Afgelopen vrijdag sprak ik op de Toekomstdag met een vertegenwoordiger van een bedrijf dat binnenkort ook actief gaat worden op de markt voor zonnepanelen, waarbij huiseigenaren zelf niet hoeven te investeren. Ze werken hiervoor samen met een Amerikaanse solar as a service provider.

    Daarnaast zijn er diverse Green Deals die een relatie hebben met decentrale energieopwekking in de gebouwde omgeving. Zo is er een Green Deal met een proef met een Amerikaans systeem om zonnepanelen te financieren via een lening die via een opslag op de OZB terugbetaald wordt aan de gemeente.

    Ook is er een Green Deal met de Windcentrale. De grote vraag daarbij blijft voor mij hoe in de toekomst door de rijksoverheid omgegaan gaat worden met salderen voor en na de elektriciteitsmeter. Zolang dat niet wordt aangepast ga ik niet investeren in de Windcentrale, zodra dat wel gebeurd gaat mijn hypotheekrenteaftrek een jaartje naar een windmolen in de buurt. Door de aankondiging van GreenChoice en Atoomstroom eerder dit jaar dat ze onbeperkt salderen achter de meter toe gaan staan voor huishoudens lijkt dat probleem voor huishoudens uit de lucht (al kan ik me vergissen, want ik ben geen fiscaal expert).

  • Uit de inbox: is Nederland klaar voor Blackout Day? #powershift

    In juni was ik uitgenodigd voor de bijeenkomst ‘Powershift’, georganiseerd door Sogeti en Rijkswaterstaat in het LEF Center in Utrecht. Ik heb al eerder geschreven over de bijeenkomst en ook al verschillende delen van de documentaire de revue laten passeren. Vorige week kreeg ik een mooie email in de mailbox, waaruit duidelijk is dat een van de initiatieven en ideeën die tijdens de bijeenkomst opkwamen is opgestart:

    De bijeenkomst in juni stond in het teken van transsectorale verbindingen leggen en initiatieven opstarten. Er waren 40 mensen aanwezig die er met veel passie een leuke en nuttige dag maakten. Nogmaals dank daarvoor. Kijk nog eens naar wat foto’s op de site. En hebben je de documentaire al bekeken op www.powershift.cc ?

    Het Powershift Event heeft veel creatieve ideeën opgeleverd over de toekomst van decentrale opwekking. Eén van de ideeën, beloond met een gouden giraffe, is verder uitgewerkt en kun je bekijken op www.blackoutday.nl. Het gaat om een ‘bijzonder gedurfd’ voorstel, met als doel het bewustzijn over de noodzaak tot energietransitie te vergroten.

    Max Cohen de Lara en David Mulder van XML Architecture Research Urbanism hebben de presentatie en site beschikbaar gesteld, daar is tevens een pdf te downloaden.

    Binnenkort starten we weer een nieuw initiatief waar ik jullie natuurlijk weer bij ga betrekken.

    Met vriendelijke groeten

    Ruud Frijstein

    Cliënt Executive

    Energy & Utilities

    De nieuwe actie van Nudge met Buurtburgemeesters voor zonne-energie kan een prima springplank zijn voor een van de andere ideeen die opkwam: de duurzame ‘Tupperware party’… Ik ben echter vooral ook benieuwd naar de nieuwe actie van Sogeti.

  • Powershift: Your energy = my energy

    De filmpjes die bij de Powershift bijeenkomst van Sogeti horen zijn naar mijn mening een laagdrempelige manier om meer te weten te komen van de uitdagingen en kansen die er aan komen in ons energiesysteem. Aangezien onze hele samenleving zwaar afhankelijk is van energie (gas, olie en elektriciteit) zal ik deze filmpjes de komende weken hier de revue laten passeren met links naar aanvullend leesvoer voor wie meer wil weten.

    Filmpje: Your energy is my energy

    In het tweede filmpje staat de ontwikkeling van decentrale energiesystemen centraal. Het filmpje begint met Catherine Mohr die uitlegt hoe zij bij het bouwen van haar huis rekening heeft proberen te houden met duurzaamheid, het uitgangspunt was daarbij het verminderen van de milieudruk (dus niet zo vergaand als het No Impact Man experiment). Een grote uitdaging waar zij tegenaan liep is de grote hoeveelheid informatie en de betekenis daarvan voor haar situatie. Volgens haar is de hoeveelheid informatie voor mensen verwarrend en is er ook veel misinformatie.

    Nu ik iets minder dan een jaar bezig ben ons huis te verduurzamen kan ik me de frustratie van Catherine Mohr over de informatieovervloed en de kwaliteit van de beschikbare informatie volledig onderschrijven. Zie bijvoorbeeld mijn ervaringen met het EPA advies of mijn opmerking vorige keer over het rekenvoorbeeld voor een zonneboiler van Milieucentraal, waar naar mijn mening te hoge kosten en te lage opbrengsten staan.

    Christina Lampe-Onnerud en Alex Rogers pleiten voor snellere en betere feedback over het gevolg van je handelingen. In de hoop dat mensen op die manier bewuster worden van het effect van hun handelen op hun energieverbruik. Igor Kluin sluit daar bij aan en vraagt een kleine wijziging van gedachte met grote gevolgen. Hij is van mening dat de belangrijkste uitdaging is om mensen hun energievraag aan te laten passen aan een duurzaam energie systeem… De vraag wordt dan wanneer wasmachine klaar moet zijn i.p.v. wanneer de wasmachine moet beginnen. Ogenschijnlijk een klein stapje, maar mentaal misschien wel de grootste uitdaging…

    Your energy is my energy from FreedomLab on Vimeo.

    De meest interessante aangrijpingspunten voor verandering die dit filmpje aanstipt zijn naar mijn mening:

    • Hoe past je eigen huis en levensstijl in de lokale omgeving?
    • Hoe bereik je de denkslag dat je zelf je energievraag kunt aanpassen aan het energieaanbod?

    Meer lezen

    En voor degene die willen weten hoe de energie-intensieve industrie past in de verandering van aanbod naar vraaggestuurde energiehuishouding is DAAN een aardig startpunt:

    Meer zien

    Eerder dit jaar heb ik ook verschillende filmpjes geplaatst over veerkrachtige steden. Het hoofdthema daarvan is hoe verschillende steden op hun eigen wijze manieren ontwikkelen om zich beter aan te passen aan hun huidige klimaat en aan de effecten van mogelijke klimaatveranderingen.

    Zelf verantwoordelijkheid nemen?

    Er zijn in Nederland op dit moment heel veel lokale duurzame energiebedrijven (in oprichtng). Deze hebben allemaal min of meer het zelfde uitgangspunt: de energie die lokaal nodig is lokaal opwekken. Je kan een initiatief in de buurt zoeken en je daarbij aansluiten.

    Wil je je niet aansluiten bij een lokaal energiebedrijf, maar wil je wel zelf energieopwekken kijk dan eens bij Zeekracht, Meewind, Windvogel en Zonvogel.

  • Impressie Powershift bijeenkomst 28 juni 2011

    Op donderdag 28 juni was ik via Igor Kluin uitgenodigd bij de Powershift bijeenkomst die Sogeti en Rijkswaterstaat samen organiseerde in het LEF Future Centre van Rijkswaterstaat in Utrecht. Onderwerp van de bijeenkomst was de vraag hoe we de Energietransitie in Nederland kunnen versnellen. Aanleiding voor de bijeenkomst was een internationale studie uitgevoerd door VINT over de stand van zaken op gebied van energietransitie.

    Menno van Doorn, een van de onderzoekers, legde na afloop van de bijeenkomst uit dat er geen dik rapport zal komen, want die zijn er al genoeg. In plaats daarvan staan fragmenten van de interviews online op Vimeo. Je kan ze op dit Vimeo kanaal vinden en ik zal de komende weken de verschillende delen hier de revue laten passeren. Er zit namelijk voldoende stof tot nadenken in de fragmenten.

    Voor nu de inleiding en een korte impressie van de bijeenkomst.

    [vimeo http://www.vimeo.com/25663459 w=400&h=220]

    Powershift Introduction from Sogeti VINT on Vimeo.

    De Powershift bijeenkomst

    Het was een inspirerende bijeenkomst, op een mooie locatie. Al moet ik eerlijk zeggen dat de dag het niet haalde bij de speech van Van Jones eerder op de Powershift bijeenkomst in de VS. Tijdens de dag (zowel plenair, als in kleinere groepjes) werd mij erg duidelijk dat de verschillen van inzicht in de energiewereld groot (aan het worden) zijn. Het duidelijkst werd dat in de gesprekken over de toekomstige rol en het business model van grote energiebedrijven.

    Een aantal aanwezige grote energiebedrijven vertelde sterk in te zetten op een functie als energiemakelaar in een decentrale energiewereld, waarbij ze verdienen aan het afstemmen van bijvoorbeeld vraag en aanbod. Er waren ook een paar grote energiebedrijven die een heel ander business model bedacht hadden. Het meest in het oog springende plan vond ik om klanten korting te geven als ze op jaarbasis precies afnemen wat ze van te voren hebben afgesproken (mogelijk zelfs op het tijdstip dat ze hebben afgesproken), maar ze fors te laten betalen als ze meer of minder elektriciteit afnemen. Als potentiële klant vond ik dat nou niet echt een aantrekkelijk idee, alsof je gestraft wordt voor minder minuten bellen dan er in je belbundel zitten…

    Daarnaast waren er kleine bedrijven die sterk inzetten op business modellen om decentrale, duurzame energie en energiebesparing voor burgers en bedrijven interessant te maken. Waarbij soms samenwerking met grotere marktpartijen wordt gezocht om schaalgrootte te genereren.

    Stof tot nadenken

    Van de ideeën die ik heb gehoord wil ik er drie niet ongenoemd laten:

    • De nationale black-out day: een dag zonder elektriciteit om iedereen bewust te maken van de kwetsbaarheid van onze elektriciteitssysteem en van onze afhankelijkheid daarvan. En zoals Igor Kluin stelde: iedereen is zelf verantwoordelijk om daar al dan niet wat aan te doen. Het idee is afkomstig van de groep die zich bezig hield met bewustwording van de burger.
    • Iedere vierkante meter moet meervoudig productief zijn.
    • De ‘Tupperware’ energieparty, waarop leden van VvE’s of huiseigenaren uitleg krijgen over de (on)mogelijkheden van decentrale, duurzame energie.

  • Onbeperkt salderen van zelf opgewekte energie

    Het afgelopen jaar is de slag om de subsidiepotten voor duurzame energie glansrijk verloren door particulieren. Het verlies van subsidie lijkt echter een nieuwe golf van activisme bij bedrijven in deze sector te hebben opgewekt.

    Achter de meter

    Een aantal weken geleden kondigde Atoomstroom en Greenchoice al aan dat zelfopgewekte elektriciteit bij hun onbeperkt saldeerbaar wordt zonder dat de klant BTW of energiebelasting hoeft te betalen over de zelf opgewekte energie. Wettelijk gezien hoeven energiebedrijven dat momenteel slechts te doen tot 3.000 kWh en in de toekomst tot 5.000 kWh. In jargon heet dit salderen achter de meter. Door onbeperkt salderen mogelijk te maken worden grotere decentrale energie project interessant. Wat vooral voor mkb ondernemers en de landbouw gunstig uit kan pakken. Deze groepen ondernemers vallen onder lagere energiebelastingtarieven dan particulieren, maar dan nog kan het wegvallen van energiebelasting gunstig uitpakken voor de terugverdientijd. Bedrijven kunnen namelijk ook gebruik maken van verschillende aftrekposten bij investeringen in zon-pv.

    Voor meer uitleg over de mitsen en maren van salderen achter de meter zie de drie blog berichten van Henri Bontenbal hierover en de site van Polder PV.

    Voor de meter

    Inmiddels heeft Windvogel de druk vanuit de duurzame energie hoek verder opgevoerd door aan te kondigen dat ze onbeperkt willen gaan salderen bij zelflevering van elektriciteit die is opgewekt voor de meter. Oftewel: investeer met je buren in een grote windmolen in de buurt en verbruik de elektriciteit thuis zonder energiebelasting of BTW te betalen. Windvogel vergelijkt zelf elektriciteit opwekken met het verbouwen van je eigen groenten, daar betaal je ook geen BTW ongeacht of het uit je eigen tuin of uit je volkstuin komt (en dus over de openbare weg vervoert moet worden naar je huis…

    Ook de nieuw opgerichte vereniging E-Decentraal wil inzetten op het wegnemen van hobbels voor decentrale energieprojecten, waaronder de belastingheffing over eigen opwekking voor de meter. Het zal mij benieuwen of voorstellen daartoe in het najaar een plaats krijgen in de Green Deal.

    Zo ja, dan beloof ik bij deze dat de hypotheekrenteaftrek over 2011 geïnvesteerd wordt in coproductie van duurzame energie (nieuwe capaciteit voor de fijnslijpers). Duizend Euro in het Belgische offshore park van Meewind is tenslotte al goed voor zo’n 1650 kWh, dus met 2 tot 4 duizend Euro moet het mogelijk zijn om ons eigen energieverbruik duurzaam op te wekken op land.

    Andere zonnige initiatieven

    Buiten de hele discussie over zelflevering en saldering hebben Greenchoice en Eneco inmiddels ook de eerste voorzichtige aanzetjes gegeven om het in de VS succesvolle business model ‘zon als service’ naar Nederland te halen. Vooralsnog zijn de pilots met behoorlijk wat vraagtekens omgeven. Zie bijvoorbeeld dit bericht van Henri Bontenbal. Ik hoop echter dat de pilots van Greenchoice en Eneco voldoende ervaringen opleveren om tot een beter aanbod van duurzame energie als service te komen. Zo niet, dan is het wachten op We Generate. Al ben ik benieuwd wat zij voor oplossing voor verhuizen tijdens de lopende contractduur of veranderen van leverancier gaan bieden.

  • Waarschuwing: Zonnepanelen zijn besmettelijk

    Dat schrijft de Club van 30 in een berichtje van 12 april op basis van een onderzoek van Stanford University. Hoe meer zonnepanelen er in een buurt geïnstalleerd zijn, hoe meer mensen geneigd zijn zonnepanelen te installeren. Of het zonnevirus ook werkt voor zonneboilers weet ik niet, maar voorlopig zijn wij naar mijn weten de eerste in de buurt die de 20 jaar oude zonneboiler vervangen hebben door een modernere variant. Een aantal buren heeft al laten vallen dat ze op termijn toch ook wel een nieuwe zonneboiler of zonnepanelen overwegen. Volgens het grafiekje op de site van de Club van 30 kan het echter nog wel even duren voordat ze werkelijk tot installatie overgaan.

    Het onderzoek van Stanford geeft wel het belang aan van evenementen als de Solar Days, die van 7 tot en met 15 mei in Nederland georganiseerd worden. Tijdens deze dagen kun je onder andere op bezoek bij mensen die zonnepanelen geïnstalleerd hebben, zie het overzicht van evenementen. Als ik eerlijk ben vind ik de mogelijkheden in de buurt van Rotterdam tegenvallen.

    Daar kan de komende jaren natuurlijk snel verandering in komen, zeker als de kostprijs van zonne-energie werkelijk verder daalt op een of meer van de 14 manieren die John Addison op Cleantechblog beschrijft of als blijkt dat de wet van Moore ook op gaat voor zonne-energie. Want dan wil uw portomonnee zonne-energie. Andere mogelijkheden om zonne-energie betaalbaarder te maken zijn gezamenlijke inkoopacties (zoals Wijwillenzon.nl), leaseconstructies (zoals ZonVast van Greenchoice of Zoneco) en gezamenlijke installatie acties (waar Stichting Natuur en Milieu aan werkt, maar waar ik sinds ik me in december heb aangemeld nog niks over heb gehoord).

    Het hele onderzoek is hier te lezen: Bryan Bollinger & Kenneth Gillingham: Environmental preferences and peer pressure in the diffusion of solar photovoltaic panels, Good.

    PS Extra waarschuwing voor als u gegrepen wordt door het zonne-energievirus: het kan gedragsverandering veroorzaken. Mijn ervaring is dat het zelf opwekken van energie (elektriciteit of warmte) een merkbaar andere draai aan de energiebesparingsdiscussie binnen een gezin geeft (binnenkort meer daarover).

  • Installatie van de zonneboiler

    Vandaag is het dan eindelijk zo ver. De hele ochtend en middag is Zon & Zo al bezig met de installatie van onze nieuwe zonneboiler. Ik heb geprobeerd om gedurende de dag foto’s te maken van de voortgang. Die vind je hier:

    Live bloggen zat er niet in op mijn papadag. Maar ik heb gedurende de dag wel geproberen dit bericht bij te werken. Net als de fotoset op Flickr.

    13.30u ze gaan beginnen met het opbouwen van het frame voor de heatpipes op het dak.

    15.30u bij thuiskomst waren wasmachine en vaatwasser hotfill aangesloten. Binnenkort eens kijken hoeveel dat scheelt in stroomverbruik. Van beide apparaten heb ik namelijk de afgelopen weken het stroomverbruik gemeten.

    17.30u helemaal klaar (ondanks de kou en de regen zitten de heatpipes op het dak :-). Helaas geen foto meer van gemaakt, want dochterlief had aandacht nodig. Nog wel wat uitleg gehad over de werking van het systeem. De temperatuur aan de kop van de heatpipes is 8,7 graden Celsius, het boilervat is 4,8 graden Celsius. Bij een temperatuurverschil van 5 graden of meer slaat de pomp aan en wordt er warmte overgedragen van de heatpipes naar de boiler. Wanneer het water in de boiler 90 graden Celsius is slaat de pomp af.

    20.15u Eerste temperatuurmeting ’s avonds: 4,4 graden buiten, 7,8 graden in het boilervat.

    Conclusie: Laat de lente maar komen, of in ieder geval de zon 🙂

    En oh ja, ook niet onbelangrijk (in mijn ogen dan) ons huis is nu van label c naar label b opgeschoven volgens het EPA advies 🙂