Krispy's blog

Tag: duurzaam bouwen

  • Impressie ARCAM-lezing Tom Bosschaert– Except, 2 oktober 2012

    Gisteravond heb ik de lezing van Tom Bosschaert van Except in het kader van de lezingencyclus van ARCAM in theater de Brakke Grond in Amsterdam bijgewoond. Tom Bosschaert is een inspirerende persoonlijkheid die ik al een aantal keer eerder heb mogen ontmoeten. De inleider gaf bij aanvang aan de hand van de nieuwe Architectuurnota (die ik nog niet kan vinden op de website van de RGD) meteen weer voor welke uitdagingen de Nederlandse architectuursector (en breder de bouwsector voor staat):

    Van nieuwbouw en uitleg naar transformatie van bestaand.

    Een uitdaging waar Tom Bosschaert in zijn presentatie een aantal keer op terugkwam. Niet alleen op sectoraal niveau, maar vooral ook hogere systeemniveaus.

    De lezing van Tom Bosschaert was een mooie mix van persoonlijke verhalen, inspiratiebronnen, theorie, ontwikkelde concepten en gerealiseerde projecten. Waarbij hij ook verscheidene keren het belang van de mens en de tijd bij verduurzaming aan bod liet komen. Duurzaamheid heeft namelijk sterk de neiging om te veranderen in technische snufjes of holle frases als een duurzaam object (of dat nu een auto, een fiets of een gebouw is). In de wereld vanTom Bosschaert is duurzaamheid geen eigenschap van een object, maar is duurzaamheid een systeemeigenschap. Een eigenschap die veel verder gaat dan systemen als BREEAM weten te vangen of behappen. Duurzaamheid hangt ook samen met het gebruik van een object. Een 100 Watt gloeilamp in de schuur die je 1 keer per jaar aandoet is heel wat duurzamer dan een spaarlamp op die plek. Sowieso kun je afvragen wat die kwikbollen in je huis te zoeken hebben…

    Symbiosis in Development

    De methodiek die Tom Bosschaert en Except voor duurzaamheid hebben ontwikkeld is Symbiosis in Development (SiD), waar hij in de lezing wat dieper op inging. Onderstaande beschrijving doet de theorie ongetwijfeld te kort, dus bekijk vooral ook deze Prezi. De methodiek is een middel om verschillende dimensies van een systeem als een geheel te blijven zien. Duurzaamheid op die manier valt niet altijd te berekenen, de onderliggende patronen zijn wel visueel inzichtelijk te maken. Waarna de menselijke hersenen als vanzelf de patronen zien. Want dat is waar het menselijk brein goed in is: patroonherkenning. In rekenen zijn computers veel beter, die kunnen alleen weer veel slechter visuele patronen herkennen.

    Zoals ik het begreep neemt symbiosis in development energie als basis van alles. Energie vormt de basis voor andere dimensies, wanneer er in de onderste laat al iets mis zit dan komt dat vroeger of later een keer boven in een andere dimensie. Een systeemaanpak vergt het aanpassen van de basis alleen:

    Wie houdt er van een kilowattuur?

    Het eerste voorbeeld dat Tom Bosschaert noemde van zijn aanpak was de restauratie van een waterpompstation in Merredin. Een klein dorp met 1500 inwoners in Australie dat z’n bestaan dankt aan het waterpompstation voor een mijn een stuk verderop. Een dorp ook met veel werkloosheid, sociale problemen, wegtrekkende jongeren en last van zout grondwater. Het idee vanuit Except was om het waterpompstation nog even met rust te laten, maar te zoeken naar een project dat werkgelegenheid, inkomen en het zoutprobleem kon aanpakken. Waarna met de inkomsten die dat project zou genereren de restauratie van het pompstation kan worden betaald. De uitkomst van die denkexcercitie was het voorstel om een Spirulina fabriek te bouwen. Dat vormde een biologische oplossing voor een technologisch probleem. Spirulina wordt namelijk gewonnen uit een alg. Het plan van Except werd afgewezen, inmiddels zijn we 10 jaar later en op de google maps beelden lijkt de fabriek in aanbouw. De lessen die daaruit volgen:

    1. De natuur biedt oplossingen voor technologische problemen
    2. Techniek & wetenschap zijn kansloos als je de boodschap niet over kunt brengen
    3. De tijd moet rijp zijn voor je idee
    4. Laat je idee los, dan kan het vliegen 

    Omarm complexiciteit

    Het voorbeeld van Spirulina laat zien dat problemen vaak complexer zijn dan we willen. De standaard reactie daarop is vereenvoudiging.Tom Bosschaert’s antwoord daarop is helder: 

    Omarm complexiteit

    Accepteer dat systemen complex zijn en breng ze terug naar de basis. Waarbij voor Tom Bosschaert 3 wetten en de bijbehorende curves centraal staan:

    1. Exponentiele groei: niet vol te houden in een eindig systeem
    2. Rebound effect: efficiëntie zal u niet redden
    3. Wet van de afnemende meeropbrengsten: voor 20% van de inspanning heb je 80% van het effect.

    Daarna lietTom Bosschaerteen stukje zien van een documentaire waarbij Carpenter een zaal met 150 mensen zonder instructie binnen 15 minuten in staat was om pong te spelen. Terwijl dat de gecoördineerde inzet van telkens 75 mensen vergde. Toch lukt het zonder planningsvergaderingen, afdelingshoofden of hierarchie… 

    Evolutie van revolutie

    In de vragenronde kwam de vraag langs of het huidige systeem geschikt is om duurzaam te worden. Het antwoord van Tom Bosschaertwas dat er een evolutie van revoluties nodig is. Oftewel een parallel changeover: het ontwikkelen van een nieuw systeem terwijl het oude doordraait en de goede zaken daarvan behouden blijven. Een methodiek die volgens Bosschaert in de softwarewereld vaker gehanteerd wordt. Ook gaf hij aan dat niets doen bij een mogelijk probleem in zijn ogen altijd een slechter resultaat geeft dan iets doen wat tot verbetering leidt. Er zijn namelijk 4 opties mogelijk:

    1. Je doet niets en er is geen probleem: niks aan de hand
    2. Je doet niets en er is een probleem: paniek in de tent
    3. Je doet iets en er is geen probleem: je hebt geen probleem, maar de wereld is er wat beter op geworden
    4. Je doet iets en er is een probleem: je hebt het probleem minder groot gemaakt met je actie

    Helaas was er weinig tijd om bij te praten met Tom, aangezien de laatste trein van de NS naar Schiedam stond te wachten. Dat hoop ik echter binnenkort een keer goed te maken.

  • Lancering ESCo-netwerk.nl

    Ik kan er zelf vandaag helaas niet bij zijn i.v.m. de sessie duurzaamheid in de (inkoop)keten, maar vandaag lanceren Agentschap NL en deelnemers zoals Strukton, Johnson Controls, Dalkia, BAM Techniek, Ovvia, Cofely, Van Dorp, etc ESCo-netwerk.nl. Dit is een nieuw, onafhankelijk platform voor publieke en private partijen en beoogt betere beslissingen rondom Energy Service Companies (ESCo’s) mogelijk te maken door middel van het optimaliseren van communicatie en informatievoorziening. Deelnemers zijn partijen die mogelijke ESCo gebruikers kunnen helpen bij het identificeren van ESCo-kansen en opstarten van ESCo’s.

    Wat is een ESCo

    Het concept van een Energy Service Company (ESCo) houdt kort gezegd in dat een opdrachtgever haar energiehuishouding in een concessievorm langjarig uitbesteedt aan gespecialiseerde partijen. Zo heeft de Gemeente Rotterdam onlangs een overeenkomst met marktpartijen gesloten (financiers en technische installatie-/onderhouds- en bouwbedrijven) die voor haar niet alleen de technische installaties van een aantal zwembaden heeft vervangen maar ook het integrale onderhoud/beheer daarvan voor haar rekening nemen; de marktpartijen die deze eerste ESCo in Nederland uitvoeren, zijn Strukton en Hellebrekers Technieken. De opdrachtgever betaalt vervolgens een vergoeding voor deze integrale dienstverlening op basis van een prestatiecontract. De Gemeente wordt hiermee ontzorgt, blijkt meer kwaliteit voor minder geld te krijgen, wordt niet meer geconfronteerd met financiële/operationele onzekerheid en hoeft zelf geen piekinvesteringen meer te doen. Een ESCo is dus feitelijk een ‘energie-PPS’. ESCo’s kunnen ook uitstekend worden toegepast tussen private partijen onderling zoals een winkelcentrum waarvan de eigenaar via een ESCo haar klimaat- en verlichtingsbehoeftes beter/slimmer wenst te organiseren.

    Strukton en duurzaamheid

    ClintonStrukton streeft naar een duidelijke positionering op de belangrijke markt van duurzame energie. Naast de diverse initiatieven om de eigen bedrijfsvoering verder te verduurzamen, streeft Strukton ernaar om de binnen de organisatie aanwezige kennis en expertise ook aan te wenden voor CO2-reductie bij klanten en verduurzaming van gebouwen. Veel vastgoed kent een onnodig hoog energieverbruik. Strukton wil met de toepassing van de ESCo-formule in de komende jaren een belangrijke bijdrage leveren aan het verduurzamen en structureel verbeteren van de kwaliteit van vastgoed.

    Strukton is gouden sponsor van de Dutch Green Building Week

    Banner Dgbw Gouden SponsorStrukton is gouden sponsor van de Dutch Green Building Week, die plaatsvindt van 17 tot en met 21 september 2012. Tijdens deze week organiseert Strukton een aantal evenementen over revitalisering van gebouwen. Onderwerpen die aan bod komen zijn onderhoud, levensduur, contractvormen en financiering.
    Geïnteresseerden kunnen voor meer informatie terecht in het programmaoverzicht.

    Meer weten over ESCo’s?

    Kijk op ESCo-netwerk.nl, of zie onderstaande film en brochure met meer uitleg.

    [youtube http://www.youtube.com/watch?v=lFeYI4GOU6o]

    Strukton Worksphere ESCo Themaboek

  • Clinton zegt het, Strukton doet het: #iedereenwinst

    Bill Clinton, president van de Verenigde Staten van 1992 tot 2000, beschrijft in zijn boek ‘Geef en verander en wereld’ hoe bedrijven de gehele keten, inclusief klanten en opdrachtgevers, betrekken in het verminderen van de CO2-uitstoot. Aan de hand van voorbeelden laat Clinton zien hoe ook het revitaliseren van gebouwen daaraan kan bijdragen.

    Banner Clinton2 Center

    Mét Clinton is ook Strukton ervan overtuigd dat geld verdienen én een bijdrage leveren aan de maatschappij hand in hand kunnen gaan. Sterker nog: Strukton heeft het al ruimschoots bewezen. Wij creëren kwalitatief hoogwaardige huisvesting, door samen met partners actief te participeren in de ontwikkeling of revitalisatie van gebouwen. Ook het beheer en onderhoud nemen wij voor onze rekening. Hierbij denken wij in levensduur: wij kijken naar de totaalkosten en kwaliteit van het gebouw voor de lange termijn. Zo levert Strukton gebouwen op die energiezuiniger en comfortabeler zijn, tegen substantieel lagere kosten: 10 tot 30%.

    De winst gaat dus verder dan kostenbesparing. De winst zit in energiebesparing, in minder CO2-uitstoot, in samen verantwoordelijkheid nemen en dragen. Winst ook voor werknemers en gebruikers, in comfort en gezondheid, in stijging van de productiviteit en van de waarde van het vastgoed. Winst voor alles en iedereen dus.

    Winst voor alles en iedereen dus.

    Clinton zegt het, Strukton doet het!

     Duo Avond Small Huisvesting DUO en Belastingdienst Groningen
     De Wilgenring Wedstrijdbad Small Rotterdamse Groene Gebouwen Cluster Zwembaden
     Minfin Grote Poort Small Renovatie ministerie van Financiën

  • Overzicht programma Strukton tijdens Dutch Green Building Week

    Banner Dgbw Gouden SponsorIn het werk van Strukton staat denken in levensduur centraal: reden voor Strukton om de Dutch Green Building Week als gouden sponsor te steunen. De Dutch Green Building Week vindt plaats van 17 t/m 21 september 2012. Tijdens de Dutch Green Building Week organiseert Strukton vijftien evenementen met als rode draad het verduurzamen van gebouwen. We besteden o.a. aandacht aan onderhoud, levensduur, contractvormen en financiering, spitsen het toe op diverse marktgebieden en tonen een aantal inspirerende voorbeelden.

    Als bezoeker van een van onze activiteiten ontvangt u een exemplaar van Bill Clintons boek ‘Geef en verander de wereld’. Strukton gelooft dat geld verdienen en een bijdrage leveren aan de maatschappij hand in hand kunnen gaan. Daarin vindt Strukton aansluiting bij het gedachtegoed van Bill Clinton zoals beschreven in dit boek.

    Aan het bezoeken van de activiteiten van Strukton zijn geen kosten verbonden.

    Op de website van de Dutch Green Building Week is inmiddels ook de festivalkrant online te bekijken.

    Programma Strukton tijdens Dutch Green Building Week

    Strukton organiseert de volgende activiteiten tijdens de Dutch Green Building Week. 

    Maandag 17 september

    Dinsdag 18 september

    • Duurzaamheid in de gezondheidszorg
      Wat zijn de innovatieve mogelijkheden op het gebied van duurzaamheid in de gezondheidszorg? Strukton Worksphere geeft u samen met Philips Healthcare een kijkje in de wereld van duurzame innovaties voor de Care & Cure markt.8.00 – 18.00 uur, Philips Healthcare, Veenpluis 4-6, Best
      > Aanmelden
    • ESCo: Geld verdienen met energie
      ESCo-formule (Energy Service Company) is een vernieuwende aanpak voor het verduurzamen van gebouwen in combinatie met onderhoud. Hoe en wanneer begint u aan uw eigen ESCo-oplossing? Wat zijn afwegingen om zelf een ESCo-project te beginnen en wat zijn de voor- en nadelen? Hoe krijgt u grip op en inzicht in de risico’s en belangen van de verschillende stakeholders?9.00 – 11.00 uur, ‘The Strip’ Conference Center, High Tech Campus 1, Eindhoven
      > Aanmelden
    • ESCo: Gebouwen budgetneutraal verduurzamen
      Besparen en bezuinigen met integrale contracten voor energie, onderhoud en beheer van gebouwen. Speciaal voor vastgoedbeleggers, gebouweigenaren, projectontwikkelaars en eigenaren vakantieparken organiseert Strukton Worksphere een interactieve sessie over de Energy Service Company (ESCo), een vernieuwende aanpak voor het verduurzamen van gebouwen in combinatie met onderhoud.14.00 – 16.00 uur, ‘The Strip’ Conference Center, High Tech Campus 1, Eindhoven
      > Aanmelden

    Woensdag 19 september

    Donderdag 20 september

    Vrijdag 21 september

    • RocBudgetneutraal verduurzamen in het onderwijs
      Speciaal voor bestuurders en facilitair managers van onderwijsinstellingen en gemeenten organiseert Strukton Worksphere bij ROC van Twente een programma met betrekking tot budgetneutraal verduurzamen.9.00 – 14.00 uur, ROC van Twente, Gieterij 200, 7553 VZ Hengelo
      > Aanmelden
    • Best Value Procurement (BVP) leidt tot beter Maatschappelijk Verantwoord Ondernemerschap (MVO)
      In welke maten kan een expert in de keten een bijdrage leveren aan een maatschappelijk verantwoorde wijze van ondernemen van een bedrijf? Strukton Worksphere organiseert een forum over de link tussen Best Value Procurement (BVP), ofwel prestatie-inkoop, en MVO. Dé goeroe op het gebied van BVP is de heer Sicco Santema, auteur van het boek ‘Prestatie-inkoop, wie steekt er boven het maaiveld uit?’. Hij geeft een inleiding en zal de forumdiscussie leiden.13.00 – 16.00 uur, ‘The Strip’ Conference Center, High Tech Campus 1, Eindhoven
      > Aanmelden 

    Dutch Green Building Council (DGBC)

    Dgbw Grasbo Banner

    De Dutch Green Building Council (DGBC) is de initiatiefnemer van de Dutch Green Building Week, die na een succesvolle editie in 2011 dit jaar voor de tweede keer plaatsvindt. De DGBC laat samen met haar participanten in en aan heel Nederland zien wat zij doen aan het verduurzamen van de bebouwde omgeving. Tijdens de week vinden meer dan honderd evenementen plaats.

    Kijk voor meer informatie en het complete programma op de website van de Dutch Green Building Week.

  • Programma Strukton bij Dutch Green Building Week

    Banner DGBW Gouden%20sponsorIn het werk van Strukton staat denken in levensduur centraal: reden voor Strukton om de Dutch Green Building Week als gouden sponsor te steunen. De Dutch Green Building Week vindt plaats van 17 t/m 21 september 2012

    Programma

    Strukton organiseert tijdens de Dutch Green Building Week vijftien evenementen met als rode draad het verduurzamen van gebouwen. We besteden o.a. aandacht aan onderhoud, levensduur, contractvormen en financiering, spitsen het toe op diverse marktgebieden en tonen een aantal inspirerende voorbeelden.

    Aan het bezoeken van de activiteiten zijn geen kosten verbonden. Bekijk het programma voor meer informatie.

    Dgbw%20grasbol%20banner5 CENTERAanmelden

    Als bezoeker van een van onze activiteiten ontvangt u een exemplaar van Bill Clintons boek ‘Geef en verander de wereld’. Strukton gelooft dat geld verdienen en een bijdrage leveren aan de maatschappij hand in hand kunnen gaan. Daarin vindt Strukton aansluiting bij het gedachtegoed van Bill Clinton zoals beschreven in dit boek.

    U kunt zich hier aanmelden voor de verschillende activiteiten van de Dutch Green Building Week.

    Dutch Green Building Council (DGBC)

    De Dutch Green Building Council (DGBC) is de initiatiefnemer van de Dutch Green Building Week, die na een succesvolle editie in 2011 dit jaar voor de tweede keer plaatsvindt. De DGBC laat samen met haar participanten in en aan heel Nederland zien wat zij doen aan het verduurzamen van de bebouwde omgeving. Tijdens de week vinden meer dan honderd evenementen plaats.

    Kijk voor meer informatie en het complete programma op de website van de Dutch Green Building Week.

  • TEDxBinnenhof: Innovation in Construction – part 2: Energy Producing Buildings

    In my first postI linked to a TEDx talk by an architect who showed a lot of innovative ideas to construct more sustainable buildings and cities. In this post I will focus on ways the construction industry is enabling him and his colleagues to actually build them. Reducing the energy use and increasing the energy generation capacity of buildings is a central theme, but the focus is shifting towards more integrated approaches. In this post I will focus on energy, because I think it still remains the question whether the Dutch regulatory framework is facilitating the transition towards energy neutral and energy producing buildings.

    Increasing the energy generation capacity of buildings
    It is becoming increasingly clear that solar power is reaching grid parity for consumers in The Nethterlands, according to some the price of solar power has fallen below grid parity for consumers already. The Dutch are becoming totally enthousiastic about collective purchasing of solar power. In 2009 Urgenda started the collective purchasing action called we want solare (Wij Willen Zon). Currently there are over 60 active collective purchasing actions in the Netherlands. Even now, more local community energy companies are starting everywhere in the Netherlands.

    For those who won’t or can’t afford the upfront investment in solar panels a growing number of solar as a service companies are starting. Zonline, for example, offers consumers solar panels paid by a fixed price per kilowatt hour electricity produced. They’ve only just started, but looking at Dutch consumer prices for electricity (around 21 to 23 Eurocent per kilowatt hour, about 70% of which are taxes) and the growth rate of it’s US partner Sungevity it promises to be a booming business. Other companies, like Rooftop Energy are applying the same business model to the business market. Which is a bit more difficult as companies pay a lower rate for electricity. Still the first examples of local governments using solar lease to get solar on their rooftops are popping up. For business placing solar on your own rooftop can be part of their CSR strategy too.

    Different forms of sustainable heating are catching up too. Sometimes (old fashioned ) based on using the waste heat of waste incinerators, but also based on heat pumps (air-to-air or air-to-water) or geo-thermal power.

    Reducing energy use
    Although solar energy is the sexiest kid on the block, it surely isn’t the only one.
    Stimulated by the energy label for buildings and rising energy prices a growing number of companies are offering help to property owners to reduce their energy use in existing buildings. Most of them demand upfront investments by the property owner. A few are exploring new business models and let property owners repay their investment through a reduction in their energy bill. In the commercial property market (offices, swimming pools) energy service companies (ESCo’s) are emerging. ESCo’s are offering a way to reduce the energy use budget neutral or even with a direct reduction in costs for the property owner or tenant. The upfront investments are done by the ESCo. The reduction in energy use can be achieved by changes to the installations, but also by adjustments to the façade of the building.

    Some companies are even exploring business models that combine ESCo’s with green lease agreements. Which is a logical combination, as even the most energy efficient building will use a lot of energy if the tenant doesn’t change it’s habits.

    Examples for the residential market include WAIFER and Qurrent. WAIFER says it can renovate a home within weeks and is currently renovating around 2500 homes from housing corporations in the Rotterdam area. Qurrent advertises as a new kind of energy company: one that wants to sell as little energy as possible.

    Dutch regulatory framework
    The Dutch regulatory framework for the construction industry used to consists mainly on construction. As energy generation is increasing because of the rise in popularity of solar panels, amongst others, the regulatory framework for the energy industry is becoming increasingly pressing. Energy regulation is mainly focused on centralized energy production making little use of lessons learned in other environmental policy fields or in other countries. Despite the subsidy for sustainable energy and many policy changes The Netherlands are lacking behind in sustainable energy.

    For example users of sustainable energy have to pay the same amount of energy tax as users of fossil energy. This means sustainable energy has to be subsidized to be able to compete with fossil energy at wholesale prices. For cars the Dutch government has chosen a different strategy making fuel efficient cars more attractive using tax incentives. Looking at the sales figures of hybrids like the Toyota Prius this has proven a very successful strategy.

    The high energy tax on (sustainable) energy does make investments in energy efficiency and solar power more attractive, especially for consumers. This will put a growing pressure on the 2 billion Euro in energy taxes the Dutch government collects from users of residential buildings each year.

    To make things worse for government budget some community owned energy companies have stopped paying energy taxes on energy used by their members/investors. They claim that there is no difference between people growing their own food and transporting it to their home via public infrastructure and producing your own energy and using public infrastructure to get the energy to your home. It is not yet known if judges will agree, but it does show that current legislation is hindering people who try to provide their own energy together with their neighbors. Pretty strange if you consider the fact that some Dutch politicians are complaining about the nimby-behaviour of Dutch citizens.

    Changes for Dutch government
    Things can be arranged differently as the Dutch government has a well established system of reaping the benefits of our natural gas supplies. Through EBN, a subsidiary of the Ministry of Economic Affairs, the Dutch government offers the possibility to provide up to 40% of the necessary capital for the exploration and production of natural gas and oil. Dutch government earned around 6 billion Euro from this investments in 2011 alone. So why not use the same model to finance sustainable energy now that it has become a profitable alternative?

    This alternate business model, based on the exploration and exploitation of sustainable energy, would earn a growing income for the Dutch government as opposed to the decreasing income if more inhabitants will change to solar power as a primary source of energy. It can also decrease the funds and manpower necessary for subsidizing alternate sources of energy, thus reducing the costs of reaching the sustainable energy goals set by the Dutch government.

    For solar power it can help in decreasing the costs and improving the efficiency of the installations. Take for example my own neighborhood. An average house can uphold about 6 till 9 solar panels, while larger installations are relatively cheaper to install. I would love to be able to combine my installation with the neighbors and exchange the energy generated. Current legislation makes that financially unattractive if not impossible, whereas there would be a valid business case for combining our solar energy systems under a different regulatory framework.

    Similar cases are abundant all through the Netherlands, not only for rooftop solar PV installations, but also for the production of biogas or heat recovery from waste water treatment. Adjusting the regulatory framework would also open up opportunities for other technologies like using the heat generated by roads or datacenters to cool and warm our buildings.

    Due to the current regulatory framework for energy those types of innovation need subsidy way to long and large scale application is pushed to the future setting Dutch companies on a disadvantage in the international market.

    Conclusion
    What can we learn from the above? I think the best lesson to be learned is that it’s time to shift pardigm. With sustainable energy becoming competitive with fossil energy (despite existing subsidies and tax breaks for fossil fuel) there are chances for both Dutch government, society and entrepreneurs if we can apply lessons learned from other policy fields to sustainable energy.

    For example the government could increase the amount of sustainable energy produced by variating the amount of energy tax paid for sustainable energy and fossil energy. The downside of this policy is that part of the benefit will go to foreign producers of sustainable energy and not towards more sustainable energy production in The Netherlands.

    Changing the energy tax system in such a way that no energy tax has to be paid on energy produced by your own solar panels, windturbine or part of the solar road, does have a lot of potential to increase sustainable energy production in The Netherlands. It will bring possibilities to rationalize the decision to invest for consumers. Combining solar installations with your neighbors, using noise barriers next to highways for large scale solar pv installations (like Solar Green Point is promoting) or using heat collected from highways to keep buildings warm in the winter and cool in the summer.

    To speed up the development even further and to yield some of the financial benefits the government could use part of the profits from oil and gas production for co-investing in sustainable energy production. Like some local government are already doing.

    This way the government gets more than a double dividend. The first benefit will be that the amount of necessary subsidies for sustainable energy can be reduced. The subsidy can be focused on innovative technologies, like tidal power or offshore wind. Dutch government will get a growing revenue base from investments in sustainable energy production to compensate for the expected downward trends in energy taxes. The governmentbudget can be safeguarded even more if existing tax breaks and subsidies for fossil fuels are removed or decreased, like Maria van der Hoeven executive director of the International Energy Agency calls upon.

    For investors and entrepreneurs in sustainable energy the co-investment from the Dutch government acts as an assurance that Dutch policy won’t change overnight, just like the current investments by EBN in oil and gas do for fossil fuel companies.

    This post was originally written for and published at TEDxBinnenhof with the support of Ivo Stroeken and Max Herold.

  • Ook woningbouwcorporaties willen aan de collectieve inkoop van zonnepanelen

    Dat zonnepanelen besmettelijk zijn is al een tijdje bekend. Dat dat ook lijkt te gelden voor collectieve inkoopacties is van recentere datum. Ik ken er nog geen wetenschappelijk onderzoek naar. De gekte wordt echter redelijk compleet. Er lopen al landelijke collectieve inkoopacties van Natuur en Milieu (inschrijving inmiddels gesloten), De Windvogel, Nudge en Vereniging Eigen Huis, naast diverse lokale en regionale inkoopacties.

    Vandaag was bij het NOS Journaal te zien dat ook woningcorporaties wakker worden en grootschalige inkoop van zonnepanelen voor hun huurders overwegen. Het rekenvoorbeeld dat de NOS sprak over een investering van 5.000 Euro per woning en een huurverhoging van 27 Euro per maand, de verwachting is dat de bewoner 5 a 10 Euro winst maken per maand. Dat betekent dat de zonnepanelen voor 32 tot 37 Euro per maand aan elektriciteit op wekken. In het item werd niet duidelijk of de kosten voor vervanging van de omvormer meegenomen waren in de huurverhoging en wat de woningbouwcorporatie als levensduur van de panelen hanteerde.

    In het Groningse voorbeeld hadden de bewoners er zelf om gevraagd bij de woningbouwvereniging. Een betere manier om draagvlak te creëren is er m.i. niet.

    Het NOS Journaal sprak enthousiast over een groei naar 2.4 miljoen zon pv installaties wanneer de plannen van de woningbouwcorporaties doorgezet worden. Persoonlijk lijkt me dat wat veel, aangezien woningbouwverenigingen voor een deel ook flats en appartementencomplexen bezitten waar zonnepanelen pas interessant is als de salderingsregels aangepast zijn.

    Inschatting van omvang systeem en kosten per Wattpiek

    Op basis van de gegevens van het NOS Journaal leveren de zonnepanlen per jaar tussen de 1670 en 1931 kWh op (bij een stroomtarief van 23 Eurocent). Uitgaande van een (volgens Polder PV conservatieve) opbrengst per jaar van 800 Wh per geïnstalleerde Wattpiek kom ik dan op een installatie die tussen de 2087 en 2413 Wattpiek is. De kosten van het systeem inclusief installatie bedragen dan tussen de Euro 2,40 en Euro 2,04 per Wattpiek.

    Wanneer ik uitga van de (volgens Polder PV) realistischere opbrengst van 900 Wh per geïnstalleerde Wattpiek kom ik uit op een installatiegrootte tussen de 1855 tot 2145 Wattpiek. De kosten zitten dan tussen de Euro 2,70 en Euro 2,33 per Wattpiek.

    Effect op energiebelasting

    In Groningen besparen bewoners op jaarbasis tussen de 60 (12 * 5) en 120 (12 * 10) Euro. Dat doen ze door tussen de 1607 en 1931 kWh aan elektriciteit op te wekken op hun eigen dak. Dat betekent dat de staat tussen de Euro 183 en Euro 231 aan energiebelasting misloopt per bewoner per jaar. Op zich niet zo veel, tenzij de NOS gelijk krijgt en er de komende jaren op 1,5 miljoen huizen van woningbouwverenigingen zonnepanelen komen te liggen. Dan kan de staat zich opmaken voor een terugval in energiebelasting tussen de 275 en 325 miljoen Euro per jaar.

    Daarbovenop komen nog de effect van energiebesparende maatregelen door woningbouwverenigingen (zoals Woonpalet). E niet te vergeten van energie-opwekkende en energiebesparende maatregelen door mensen die een eigen woning bezitten. Wederom een teken van het naderend einde van de energiebelasting (in haar huidige vorm)…

    Vragen mbt zonnepanelen bij woningbouwcorporaties

    Ik vind het een mooie actie van de Groningse woningbouwcorporatie, zeker omdat het op verzoek van de bewoners was en het draagvlak daarmee gegarandeerd. Tegelijkertijd roept het kopiëren van de actie door andere woningbouwverenigingen ook een aantal vragen bij me op. De vertegenwoordiger van Aedes (de koepel woningbouwverenigingen) spreekt namelijk over het drukken van de prijs door grootschalige inkoop. Iets wat in Groningen niet echt gelukt is en wat andere landelijke collectieve inkoopacties m.i. tot nu toe niet gelukt is. Wellicht dat het woningbouwverenigingen wel lukt, omdat de concentratie van woningbezit seriematige installatie makkelijker maakt.

    Daar zit overigens ook wel een risico in, want het is de vraag of ons huidige elektriciteitsnet in staat is om grote hoeveelheden zonne-energie te absorberen. In de Engelse uitgave Rough Guide to Community Energy staat bv. een voorbeeld waar slechts een deel van de huizen in een wijk van zonnepanelen is voorzien. Bij de rest was dat niet mogelijk, zonder dure investeringen in het elektriciteitsnetwerk noodzakelijk te maken. In dergelijke gevallen is het wellicht handiger om na te denken over manieren waarop bewoners die geen zonnepanelen krijgen kunnen meeprofiteren van de zonnepanelen bij de buren.

    Bijvoorbeeld door wat verder te kijken dan het drukken van de installatieprijs van zonnepanelen en te kijken naar mogelijkheden om m.b.v.duurzame energie en energiebesparing de lokale economie te versterken en werkgelegenheid te scheppen (heel hip tegenwoordig vaak als ‘social return’ omschreven 😉 . En dan bij voorkeur voor een langere periode dan enkel voor de installatie… In het buitenland zijn daar mooie voorbeelden van te vinden en ook het plan voor Schiebroek-Zuid van Except bevat een mooie aanzet daartoe.

    Verder is zeker bij verouderde woningen betere isolatie minder sexy, maar wel interessanter voor de bewoner. Zowel als het gaat om besparing op de energierekening als wanneer het gaat om wooncomfort.

    Meer informatie

    Meer informatie over de plannen van de woningbouwverenigingen vind je hier (pdf). Polder PV heeft uiteraard ook een stuk staan, die komt op een andere grootte van de installaties uit.

  • Strukton over ESCo en geïntegreerde samenwerking bij verduurzaming van vastgoed

    Eerder schreef ik al over de ESCo formule van Strukton, waar mijn collega’s tijdens de dialoogsessie Groen = Poen meer over verteld hebben. Wie dat gemist heeft en toch meer wil weten kan mijn collega’s de komende weken onder andere horen spreken bij de volgende bijeenkomsten:

    • 16 februari 2012: Symposium Groen Vastgoed, goed Verhuurd? van het Platform Duurzaam Gebouwd.
      Het onderwerp van de sessie waar Strukton spreekt is Meerwaarde van geïntegreerde samenwerking bij verduurzaming van vastgoed.
      Gegarandeerde energiebesparing, optimaal onderhoud en meer comfort. Een duurzamer gebouwconcept levert veel voordelen op. Voor totaaloplossingen is cruciaal hierbij dat verschillende disciplines zoals architecten, bouwers, installateurs, facilitair managers en vastgoedfinanciers in een vroeg stadium te mobiliseren om de verduurzaming van huisvesting te doordenken. In deze presentatie delen we onze ervaringen gebaseerd op drie praktijkvoorbeelden: de ESCo voor negen gemeentelijke zwembaden in Rotterdam en de dbfmo-projecten renovatie ministerie van Financiën en de nieuwe huisvesting voor DUO en de Belastingdienst in Groningen. Hoe heeft de geïntegreerde aanpak in deze projecten geleid tot duurzame oplossingen?
    • 16 februari 2012 Jaarcongres De Groene Zaak
      Duurzame Innovaties door Strukton en Emissierechten.nl
      STRUKTON
      Het inzetten van een zogeheten Energy Service Company (ESCo) blijkt te resulteren in een vergaand energiereductie van een gebouw, alsmede structureel lagereservice- en onderhoudskosten. Strukton ziet een ESCo dan ook als dé groene formule voor het verduurzamen van gebouwen. Een verrijkende sessie voor partners die willen weten hoe zij de verduurzaming van hun vastgoed effectief budgetneutraal kunnen versnellen!
      EMISSIERECHTEN.NL
      De emissiemarkt is volop in ontwikkeling. Emissierechten.nl praat partners bij over de laatste stand van zaken en over nieuwe projecten die vooruitlopen op de regelgeving. En last but not least over de mogelijkheden om duurzame business cases in sectoren als vastgoed, bouw en mobiliteit sneller rendabeler te maken op basis van verhandelbare emissierechten!

    Meer informatie

    Meer informatie over de ESCo formule van Strukton (inclusief contactpersonen) vind je in de factsheet ESCo (pdf). Of vul ondestaand contactformulier in dan nemen mijn collega’s Michel Heijnekamp en Jeroen Mieris contact met je op.

    [contact-form-7 id=”5170″ title=”Strukton ESCo”]

    Disclaimer: als consultant maatschappelijk verantwoord ondernemen hou ik mij binnen Strukton onder andere bezig met het promoten van duurzame oplossingen van Strukton.

  • Uit de inbox: Dialoogbijeenkomst Groen is POEN! Anders denken loont! – 25 januari

    “Groen is poen! Anders denken loont!” Dat is het thema van de dialoogbijeenkomst georganiseerd door Vernieuwing Bouw, TNO, de Vrije Universiteit Amsterdam in samenwerking met Energiesprong en Building Brains. De bijeenkomst vindt plaats  op woensdag 25 januari 2012, van 14.00-18.00 uur. Wij nodigen u van harte uit om hierbij te zijn.

    In opdracht van het Ministerie van Economische Zaken Landbouw en Innovatie heeft TNO in samenwerking met de Vrije Universiteit van Amsterdam 12 succesvolle projecten belicht die duurzame samenwerking en innovatie als thema hebben. Vragen die centraal staan:

    • Wat maakt deze projecten succesvol?
    • Samenwerking en innovatie in de bouwsector verloopt moeizaam maar waarom lukt het juist in deze projecten wel?
    • Wat kunnen wij van ze leren?
    • Wat kunnen we samen doen om deze successen op te schalen?

    Naast een inhoudelijke dialoog over de projecten en de achterliggende ‘oorzaken van succes’ zullen er plenaire sessies zijn waarin vooraanstaande sprekers Elco Brinkman en Thomas Rau wordt gevraagd om hun reactie.

    Een van de onderzochte projecten is het energieservice bedrijf (ESCo) Rotterdamse Zwembaden van Strukton. Een aantal collega’s van Strukton is aanwezig om meer uitleg te geven over de gehanteerde werkwijze en natuurlijk ook om inspiratie op te doen vanuit de andere 11 succesvolle projecten. Ik kan er zelf helaas niet bij zijn.

    Meer informatie

    Mocht je je alvast in willen lezen dan kan dat op de website van Strukton of in de factsheet (pdf). Of vul ondestaand contactformulier in dan nemen mijn collega’s Michel Heijnekamp en Jeroen Mieris contact met je op.

    [contact-form-7 id=”5170″ title=”Strukton ESCo”]

    Disclaimer: als consultant maatschappelijk verantwoord ondernemen hou ik mij binnen Strukton onder andere bezig met het promoten van duurzame oplossingen van Strukton.

  • Strukton: Energiebesparen met een Energy Service Company (ESCo)

    In Amerika Engeland en Duitsland zijn Energy Service Companies (ESCo’s) al een vast verschijnsel, maar in Nederland (nog) niet. Dat de formule ook in Nederland succesvol kan worden toegepast laten de gemeente Rotterdam en mijn werkgever Strukton. Zij hadden vorig jaar de primeur om een energie service bedrijf (ESCo op z’n goed Nederlands 😉 op te richten voor het onderhoud en beheer van negen Rotterdamse zwembaden. Strukton heeft samen met haar partner Hellebrekers een tienjarig onderhoud- en energieprestatiecontract afgesloten. Dit contract past goed bij de ambities die de gemeente Rotterdam heeft geformuleerd in de Samenwerkingsovereenkomst Duurzaam Vastgoed.

    Kern ESCo contract

    De kern van het contract tussen de gemeente Rotterdam en Strukton is dat de ESCo Strukton het energieverbruik van de zwembaden sterk zal terugdringen en het onderhoud en beheer geheel van de gemeente Rotterdam overneemt. In totaal levert dit een gegarandeerde besparing op van 4,5 miljoen euro. Concreet gaat het om:

    • 43% minder gas
    • 24% minder elektriciteit
    • 9% minder water
    • Betere waterkwaliteit
    • Beter binnenklimaat
    • Betere luchtkwaliteit

    Toegepaste technieken

    Om de afgesproken besparingen te realiseren, investeert de ESCo onder andere in warmtepompen, aanwezigheidsdetectie en ECO-verlichting. Al deze investeringen leiden tot een reductie van de CO2-uitstoot van 2.000 ton per jaar. Dit staat gelijk aan de uitstoot van 500 woningen. Daarnaast investeert de ESCo in meer comfort voor de zwembadbezoeker. Dankzij de installatie van een UVC-reactor hoeft bijvoorbeeld minder chloor in het zwemwater te worden gebruikt.

    Strukton & ESCo’s

    Binnen Strukton zijn we van mening dat een ESCo breder inzetbaar is dan enkel voor zwembaden. De ESCo formule is goed toepasbaar voor het ontwerpen en realiseren van revitalisatie van vastgoed. Het vastgoed wordt hierdoor moderner, energiezuiniger, comfortabeler en daarmee aantrekkelijker voor huurders. De waarde van het vastgoed neemt toe en de exploitatieduur kan worden verlengd. Een ESCo combineert revitalisatie met meerjarig onderhoud, beheer en energiemanagement. Indien gewenst wordt ook de financiering georganiseerd.

    Hoe werkt het?

    Uniek aan een ESCo is dat de opdrachtgever geen (financieel) risico draagt. De ESCo geeft, voor een of meer gebouwen, in een prestatiecontract garanties af op de kosten en kwaliteit van de revitalisatie, de energiebesparing, de kosten voor onderhoud en beheer en de comfortverbetering. De ESCo investeert in (energiebesparende) maatregelen om de overeengekomen prestaties te realiseren. Daarna verdient de ESCo de investeringen terug uit het rendement dat de maatregelen opleveren. Zo wordt de ESCo sterk geprikkeld om meerjarig te voorzien in een duurzame huisvesting met een optimale kwaliteit en tegen minimale kosten.

    In onderstaande filmpje wordt op hoofdlijnen uitgelegd hoe de ESCo in z’n werk gaat:

    Het Nieuwe Werken

    Een revitalisatie kan goed worden gecombineerd met de implementatie van Het Nieuwe Werken. De implementatie van Het Nieuwe Werken beinvloedt de haalbaarheid van een revitalisatie doorgaans positief. Implementatie van Het Nieuwe Werken kan een sterke stimulans zijn voor de huurder(s) van het vastgoed om het gebruik voor langere tijd te continueren.

    Meer informatie

    Meer informatie over de ESCo formule van Strukton (inclusief contactpersonen) vind je in de factsheet ESCo(pdf). Of vul ondestaand contactformulier in dan nemen mijn collega’s Michel Heijnekamp en Jeroen Mieris contact met je op.

    [contact-form-7 id=”5170″ title=”Strukton ESCo”]

    Disclaimer: als consultant maatschappelijk verantwoord ondernemen hou ik mij binnen Strukton onder andere bezig met het promoten van duurzame oplossingen van Strukton.