Krispy's blog

Tag: elektriciteit

  • Meerkosten van overschakeling op duurzame energie 400 pond per persoon per jaar

    De kosten voor overschakeling naar een duurzaam energiesysteem kost het Verenigd Koninkrijk 5.000 pond per inwoner per jaar. Dat blijkt uit berekeningen van Professor David MacKay, auteur van Sustainable energy, without the hot air. Dat is een kleine 400 pond meer dan doorgaan op de huidige weg met fossiele energie, maar goedkoper dan het scenario met meer CO2 afvang en opslag (CCS) en hogere inzet van biomassa. Het laatste scenario met meer kernenergie komt als duurste uit de bus in het Verenigd Koninkrijk.

    Dat laatste mag geen verrassing zijn voor wie het rapport van City Bank of de rapporten over de negatieve leercurve van kernenergie gelezen heeft (dat betekent dat nieuwe centrales duurder zijn dan oudere, alsof je nieuwe pc dezelfde prestatie levert tegen een hogere prijs dan de huidige). Ook de ontwikkelingen bij Delta zeggen voldoende over de commerciële haalbaarheid van kernenergie. Zoals Jonathan Porritt al zei in zijn afscheidsinterview kernenergie komt niet van de grond zonder staatssteun.

    Het scenario dat inzet op biomassa en CCS kent twee uitdagingen. Ten eerste de beschikbaarheid van voldoende duurzaam geproduceerde biomassa voor energieopwekking (die daarmee dus niet voor andere doeleinden beschikbaar is). Ten tweede is het nodig om CCS succesvol op commerciële schaal toe te gaan passen. Wat bij de huidige CO2 prijzen op z’n zachtst gezegd een uitdaging is.

    In bovenstaande berekeningen zijn de externe kosten van fossiele energie buiten beschouwing gelaten. Volgens verschillende rapporten zijn die aanzienlijk, al hangt het natuurlijk af van de invulling van duurzame energie of dat voordelen oplevert. Zo zal de luchtkwaliteit niet noemenswaardig verbeteren als je kolen en gas vervangt door biomassa. Volgens de Stern Review zijn de kosten van klimaatverandering per Brit 6.500 pond per jaar. Met een meerprijs van 400 pond per Brit voor duurzame energie lijkt dat me een uitermate rendabele investering… Met als bijkomend voordeel dat het opwekken van decentrale energie en het realiseren van energiebesparing vrij lastig te importeren is, waardoor het lokale werkgelegenheid oplevert.

    Nederland

    Ervan uitgaande dat het Verenigd Koninkrijk en Nederland redelijk vergelijkbaar zijn (met dien verstande dat het VK nog meer laaghangend fruit heeft dan Nederland) biedt bovenstaande berekening een mooi startpunt voor Nederland. In Nederland is daarvoor het Energietransitiemodel ontwikkeld. Daarmee kun je ook verschillende scenario’s doorrekenen, zoals bijvoorbeeld het scenario dat ontwikkeld is door Nederland krijgt nieuwe energie van het Duurzaamheidsoverleg Politieke Partijen. Toch zou ik er de voorkeur aan geven om het model van MacKay om te planten naar Nederland. Al was het maar omdat MacKay ook werkt aan de toevoeging van zaken als kostenvergelijkingen tussen scenario’s en het effect op luchtkwaliteit. Daarnaast vind ik de toelichting bij de scenario’s van de 2050 Pathway Calculator begrijpelijker en gedetailleerder.

  • Kan kernenergie zonder subsidie?

    Dat is de vraag die bij me opkomt nu Delta deze week heeft aangekondigd de vergunningaanvraag voor een nieuwe kerncentrale een half jaar uit te stellen. Eerder had de provincie Zeeland al bij het rijk aangeklopt voor steun voor de nieuwe kerncentrale. Het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie gaf deze week aan dat subsidie voor een kerncentrale er niet in zit.

    Wat opvalt is dat in de berichtgeving voor de goede verstaander kleine kraakjes te vinden zijn die het verhaal dat kernenergie een van de goedkoopste vormen van elektriciteitsopwekking is onderuit halen. Want als elektriciteitsopwekking met kernenergie zo goedkoop is, hoe kan het dan dat een van de problemen voor het rondkrijgen van de business case de lage elektriciteitsprijs is? Je zou verwachten dat een lage elektriciteitsprijs vooral een probleem vomt voor dure vormen van elektriciteitsopwekking, zoals wind op zee of gascentrales.

    Kortom lage elektriciteitsprijs en geen steun van de overheid betekent exit vergunningaanvraag. Precies zoals je kon verwachten op basis van het rapport New Nucleair? The Economics Say No van City Bank waar ik begin 201o over schreef.

  • Jaarrekening gas & elektriciteit 2010/2011

    Het afgelopen jaar hebben we behoorlijk geïnvesteerd in energiebesparende maatregelen. Ik heb braaf elke maand het energieverbruik bijgehouden en een stukje daarover geschreven op mijn weblog. Inmiddels is de jaarrekening van Greenchoice binnen en kunnen we het hebben over dat deel dat de gemiddelde Nederlander bovenal interesseert: hoeveel geld onze maatregelen hebben bespaard t.o.v. de inschatting door het energiebedrijf. Door de energierekening met een paar buren te vergelijken weet ik inmiddels dat de schatting van Greenchoice behoorlijk adequaat was. Hun schatting was 6.475 kWh elektriciteit (elektrisch koken) en 1.837 m3 aardgas.

    Besparing

    Het eindresultaat is 2.540 kWh en 919 m3 gas. Dat heeft een energierekening opgeleverd van Euro 1.093,96. We hebben het eerste jaar Euro 829,55 bespaard op de elektriciteitskosten en Euro 520,13 op de gaskosten. Voor het gasverbruik is dat niet helemaal correct, omdat er niet gecorrigeerd is voor graaddagen.

    Wat Verwacht Werkelijk Verschil
    Groene stroom (zon) € 1.357,48 € 527,93 € 829,55
    Groen gas (boscompensatie) € 1.040,84 € 520,71 € 520,13
    Vastrecht+transport € 45,32 € 45,32 € 0,00
    Verschil € 2.443,65 € 1.093,96 € 1.349,69

    Correctie voor graaddagen

    Volgens de graaddagen calculator van mindergas.nl telde de periode van 1 november 2009 tot en met 31 oktober 2010 3043 graaddagen. De periode tussen 1 november 2010 en 31 oktober 2011 telde slechts 2866 graaddagen. Dat betekent dat ik sowieso een lager gasverbruik had kunnen verwachten. Om precies te zijn heeft het betere weer 107 m3 gas bespaart, dat is een besparing op jaarbasis van Euro 60,54 dankzij het weer. De besparing door onze gasbesparende maatregelen wordt daarmee Euro 459,59.

    Wat Verwacht Werkelijk Verschil
    Groene stroom (zon) € 1.357,48 € 527,93 € 829,55
    Groen gas (boscompensatie) € 980,30 € 520,71 € 459,59
    Vastrecht+transport € 24,93 € 24,93 € 0,00
    Verschil € 2.362,72 € 1.073,57 € 1.289,15

    Investeringskosten

    De besparing op elektriciteit is voor een groot deel het gevolg van het hotfil aansluiten van de vaatwasser en wasmachine (naar schatting Euro 60 besparing), led-lampen, energiezuinige apparatuur en gedragsverandering (lampen uit, zo min mogelijk apparatuur op standby). De eerlijkheid gebied te zeggen dat ik verwacht dat ons elektriciteitsverbruik komend jaar ongeveer 300 kWh hoger uit gaat vallen, omdat we vorig jaar november en december nauwelijks thuis zijn geweest.

    Afgelopen jaar hebben we vooral geïnvesteerd in het verlagen van de gasrekening. De belangrijkste maatregelen die we hebben genomen zijn het vervangen van de cv-ketel en het installeren van een zonneboiler (inclusief hotfil voor de vaatwasser en de wasmachine). Een compleet overzicht van de door ons genomen maatregelen vind je hier.

    De totale investeringskosten voor de cv en zonneboiler bedragen Euro 7.800 (Euro 2.200 voor de cv ketel en Euro 5.600 voor de zonneboiler). Door het voortijdig stopzetten van de subsidieregeling duurzame warmte (onderdeel van de oude SDE) is dat Euro 1.100 hoger dan verwacht. Een forse tegenvaller, die de voorlopige terugverdientijd van de cv en zonneboiler op 15 i.p.v 12 jaar zet (exclusief financieringskosten, inclusief de geschatte besparing van de hotfill aansluitingen).

    Aan de andere kant de terugverdientijd is nog altijd beter dan die van mijn mobiele telefoon. Verder ben ik er trots op dat we nu zelf duurzame warmte opwekken en CO2 reduceren. Al was dat laatste een stuk goedkoper geweest via het CO2 emissiehandelssysteem. Naar mijn mening een goede besteding van de hypotheekrenteaftrek die de Nederlandse belastingbetaler ons vorig jaar gegeven heeft (en ook alsnog met enige vertraging voldaan aan mijn goede voornemen voor 2009). We zijn nog niet volledig om, maar wel een aardig eind op weg.

    Dit bericht is ook geplaatst op Duurzame Buren.

  • Electric Roadshow Structon i.k.v. Dag van de Duurzaamheid 2011

    Gisteren organiseerde Urgenda voor de derde keer de Dag van de Duurzaamheid. Strukton kon deze dag uiteraard niet ongemerkt voorbij laten gaan en organiseerde een aantal activiteiten en was onder andere aanwezig bij het congres Nieuwe energie in  Bestaande bouw.

    Zelf was ik aanwezig bij de activiteiten die Strukton organiseerde bij het hoofdkantoor in Utrecht. Daar werd de eerste elektrische laadpaal bij ons hoofdkantoor geopend en ter gelegenheid daarvan konden medewerkers ook een ritje maken in een van de speciaal aanwezige elektrische auto’s. Daaronder bevond zich onder andere de Fisker Karma. Verder waren er uiteraard een Nissan Leaf, een Think! City, een aantal elektrische vrachtauto’s, elektrische scooters en elektrische fietsen.

    Naar mijn mening was het een geslaagde bijeenkomst, met veel belangstelling om een rondje te mogen rijden in de verschillende auto’s. En op de elektrische fietsen. Goede kans dus dat het aantal locaties en projecten waar gebruik wordt gemaakt van elektrisch vervoer op relatief korte termijn uitgebreid kan worden. Op dit moment zet Strukton Worksphere elektrische scooters in binnen de gemeente Den Haag en Strukton Rail zet elektrische auto’s onder andere in bij de aanleg van de HanzaRail.

    Hieronder vind je een kleine foto impressie. Het was vrij koud, dus mijn fimpjes zijn mislukt (veel te veel getril van mijn koude handjes 😉

  • De zonneboiler in gebruik

    IMG 8856 300x225Vandaag beginnen in Nederland de Solar Days en inmiddels is het ruim 3 maanden geleden dat onze zonneboiler is geïnstalleerd. Een mooi moment dus om terug te blikken op hoe de zonneboiler bevalt, of hij bevalt en of er al een merkbare besparing is.

    Zoals Wilbert Neijmer, een alerte lezer, al had opgemerkt zijn de vacuümbuizen niet van het merk Rivusol, maar van Eco2All. Navraag bij onze installateur (Zon&Zo) leert dat de warmteopbrengst met 5,7 GJ per jaar wel even groot is.

    De zonneboiler in gebruik

    De zonneboiler bevalt goed in het gebruik, zelfs op bewolkte, koude dagen (rond het vriespunt) wordt het water in onze boiler opgewarmd tot zo’n 12 a 13 graden. Dat lijkt weinig, maar voor een wasbeurt van 30 graden scheelt dat toch al weer de helft van de elektriciteit die nodig is voor de verwarming van het water.

    Op zonnige dagen liep de temperatuur eind februari en in maart al snel op naar 60 graden. Warm genoeg voor de vaatwasser (45 graden Celsius), een hete was of voor een bad/douche. In april hebben we ook al op meerdere dagen temperaturen van 50 tot 70 graden Celsius gehaald. Met de zonnige dagen in april liep de temperatuur dagelijks op tot 70 graden Celsius en is de temperatuur ook na gebruik van water voor douchen, bad en (vaat)wasmachine ’s ochtends niet onder de 30 graden Celsius geweest.

    Besparing

    De besparing die we realiseren door de zonneboiler valt uiteen in 2 delen:

    1. minder gasverbruik voor warm tapwater doordat de zon het water voorverwarmt;
    2. minder elektriciteit gebruik doordat de wasmachine en vaatwasser met warm water uit de zonneboiler gevuld worden.

    Hoeveel aardgas en energie we besparen door de zonneboiler weten we niet precies, daarvoor wonen we nog te kort in dit huis. Een indicatie is inmiddels wel te geven op basis van elektriciteit en gasverbruik van de afgelopen maanden.

    Aardgas

    De besparing op gas voor warm tapwater is het grootst. Deze besparing heb ik berekend op basis van de schatting van het aardgasverbruik door Greenchoice en de maandverdeling van het gasverbruik in 2010 van Jeroen Haringman. Dat levert voor januari tot en met april het volgende gasverbruik op:

    aardgasverbruik Schatting Greenchoice Werkelijk Besparing Percentage
    januari 367 180 187 50,91%
    februari 286 150 136 47,64%
    maart 188 68 120 63,82%
    april 87 13 74 85,07%

    Op jaarbasis kom ik inclusief november en december 2010 uit op een geschatte besparing t.o.v. het voorschot van 1838 m3 van 43%, dat is 1043 m3 aardgas. Dat betekent een besparing van ongeveer Euro 450 per jaar op basis van de huidige gasprijs van 55,71 Eurocent per m3.

    Ik verwacht dat ons uiteindelijk jaarverbruik in 2011 nog een stukje lager zal uitvallen, aangezien het aardgasverbruik in de zomer door de zonneboiler bijna nul hoort te zijn (uitgaande van een mooie zonnige zomer en wat korter douchen 🙂

    Overigens valt niet heel ons lagere verbruik ten opzichte van de vorige bewoners toe te schrijven aan de zonneboiler, aangezien we ook een nieuwe HR ketel en thermostaat hebben en ik vermoed dat we ons huis iets selectiever verwarmen (alleen de ruimtes waar we zijn).

    Elektriciteit

    De totale besparing op elektriciteit is lastig te meten, aangezien ik het elektriciteitsverbruik van de huishoudelijke apparatuur niet permanent gemeten heb. Ik heb wel voor en na de installatie van de zonneboiler het stroomverbruik van de wasmachine en vaatwasser gemeten. Die meting laat zien dat het vullen van de wasmachine en vaatwasser met voorverwarmd water een behoorlijke energiebesparing oplevert. In de tabel hieronder kun je zien dat de besparing varieert van 38% voor de vaatwasser tot 86% voor een 60 graden was (die je met kleine kinderen toch wel eens moet doen). In Euro’s levert dat op jaarbasis echter niet schokkend veel besparing op. Uitgaande van 4 wasbeurten en 6 vaatwasbeurten per week is de besparing op jaarbasis ongeveer Euro 50.

    Apparaat Voor Na Besparing Percentage Hoogtarief Laagtarief
    Was 30 0,453 0,18 0,273 -60% € 0,06 € 0,05
    Was 40 0,795 0,18 0,615 -77% € 0,14 € 0,12
    Was 60 1,325 0,18 1,145 -86% € 0,26 € 0,22
    Vaatwasser 1,199 0,739 0,46 -38% € 0,10 € 0,09

    Conclusie

    De zonneboiler en HR ketel werken naar verwachting. Met een geschatte besparing van ongeveer 270 kWh elektriciteit en 800 m3 aardgas, bij de huidige prijsniveaus goed voor een besparing van Euro 500 per jaar, is de terugverdientijd ongeveer 11 jaar (exclusief financieringskosten en eventuele subsidie). Daar staat tegenover dat ik verwacht dat de gas- en elektriciteitsprijzen eerder zullen gaan stijgen dan gaan dalen. De eerste aankondigingen dat gas en elektriciteit dit jaar duurder gaan worden zijn er al, zowel van leveranciers als vanuit de overheid.

    Daarnaast merken we dat de zonneboiler ons gedrag beïnvloedt. Langzaam maar zeker beginnen we rekening te houden met het weer bij het bepalen wanneer we douchen, een bad nemen en wanneer we een (hete) was draaien. Dat betekent dat de besparing nog verder op kan lopen, wat de terugverdientijd verkort.

    Ik zal binnenkort de spreadsheet met berekeningen op google docs plaatsen, zodat geïnteresseerden de maandelijkse voortgang van de besparing kunnen volgen.

  • Onze zonneboiler komt eraan 🙂

    Komende woensdag is het zover, dan wordt onze zonneboiler geïnstalleerd. Het was al ons voornemen bij de verhuizing, maar het heeft wat langer geduurd om alles goed uit te zoeken. Als me een ding duidelijk is geworden is het namelijk wel dat de communicatie en informatievoorziening over zelfopwekking van warmte of energie (anders dan via aardgas) uitermate belabberd is (bv. met rekenvoorbeelden op basis van het prijspijl van 2002…). Ook de kennis en kwaliteit van de aanbiedingen die we hebben ontvangen liep behoorlijk uiteen.

    Dat betekent dus veel zelf uitzoeken en voor een deel gewoon de knoop doorhakken. Want laat ik over een ding duidelijk zijn: de terugverdientijd van onze zonneboiler? Geen idee, waarschijnlijk een jaar of 10 a 12. Alleen heeft u zich ooit afgevraagd wat de terugverdientijd is van die nieuwe keuken van 20.000 euris? Of van uw nieuwe auto? Of van uw nieuwe mobiele telefoon? I rest my case…

    De verschillende opties

    In een vorig bericht over energiebesparing in eigen huis heb ik al beschreven dat we een tweetal types offertes hadden ontvangen. Een zonneboiler van Solesta (vlakke plaat met terugloop) en HR Solar (vlakke plaat met glycol). Begin dit jaar heb ik voor de leuk toch ook nog maar even geïnformeerd bij een collega die zelf een zonneboiler heeft geïnstalleerd van 2 Improve. Hij was dik tevreden en gaf aan dat hij op eerste kerstdag ruim boven de 60 graden Celsius zat in zijn systeem met heatpipes. Kortom: alle reden om de adviezen van de leveranciers in de wind te slaan en door te zeuren om een systeem met vacuümbuizen. De meerkosten van de heatpipes van Rivusol ten opzichte van de vlakke plaat collector van HR Solar viel met Euro 300 erg mee. De totale warmteopbrengst van het HR Solar systeem is hoger dan de heatpipes, maar de vacuümbuizen geven een hoger rendement in na- en voorjaar. Het seizoen waarin de behoefte aan warmwater ook wat groter is als je verregend thuiskomt, vandaar de keuze voor heatpipes.

    Voordelen zonneboiler

    Aangezien we een verwarmingssysteem met hoge temperatuur hebben is aansluiting van de zonneboiler op onze verwarming volgens onze installateur nauwelijks interessant. Ongeveer eenderde van ons gasverbruik is echter gerelateerd aan warm tapwater. Het systeem dat we hebben gekozen zou daar ongeveer 60 tot 80% van kunnen besparen. Dat is naar verwachting een besparing van ongeveer 300 m3 gas (bij een jaarverbruik aan gas van ongeveer 1500 m3, waarvan 500 m3 voor warm tapwater).

    Daarnaast zullen de vaatwasser en wasmachine ook voorzien worden van een hotfill aansluiting, zodat we ook 10 tot 30 procent besparen op het electriciteitsverbruik van deze apparaten.

    Tot slot zal ons huis volgens het energieprestatieadvies dat we vorig jaar hebben laten uitvoeren door de installatie van de zonneboiler een label stijgen, van C naar B. Niet dat lagere energierekeningen in Nederland al veel effect hebben op de waarde van een huis, maar in Amerika kan een verlaging van de energierekening met $1 leiden tot een stijging van de waarde van het huis met $20. Als dat in Nederland ook op zou gaan dan was ons huis met een besparing op de rekening van rond de 250 euro ineens 5.000 Euro meer waard…

    Uit warmte kun je ook prima elektriciteit winnen. Wat de zonneboiler nog interessanter zou maken, aangezien er op zomerse dagen waarschijnlijk overcapaciteit aanwezig zal zijn. Helaas zijn er in Nederland nog geen ontwikkelingen om met de overtollige warmte van zonneboilers elektriciteit op te wekken. Er zijn wel gasgestookte hr ketels met een sterling motor voor elektriciteitsopwekking, maar voor zonneboilers is dat in Nederland nog toekomstmuziek. Al schijnt er wel een Canadees bedrijf bezig te zijn met een veelbelovende techniek… En dan wordt zonnewarmte ineens veel interessanter. Het vergt wel wat elektrotechniek om door te schakelen naar een tweede circuit waarin de thermo-acoustische motor wordt aangezet tot energieopwekking (zonder dat de boiler over de kook gaat), maar dat mag toch geen probleem zijn?

    Subsidie

    Het gekozen systeem geeft recht op een subside van Euro 1.100. Het wordt nog even afwachten of die ook toegewezen wordt, want de nieuwe regeling is nog niet gepubliceerd. Volgens de site van Agentschap NL is de pot voor zonnewarmte en grondgebonden warmtepompen echter al volledig volgetekend. In het ergste geval betekent dat dus een tegenvaller van Euro 1.100. Aan de andere kant heb ik de afgelopen jaren al vele malen gehoord van afnemers, leveranciers en installateurs dat de Nederlandse subsidieregelingen voor duurzame energie een loterij zijn. Wat dat betreft is het bewonderenswaardig dat er ondernemers zijn die hun bedrijf weten op te bouwen op subsidieregelingen die slechts een paar dagen tot maanden per jaar geopend zijn.

    Financiering

    De financiering van de zonneboiler danken we aan het niet schrappen van de hypotheekrenteaftrek door het huidige Kabinet. Per jaar krijgen we naar verwachting zo’n 3 tot 4 duizend Euro terug van de belastingdienst. Dat geld zullen we de komend jaren inzetten voor de volgende zaken:

    1. Energiebesparende maatregelen
    2. Eigen decentrale, duurzame energieopwekking
    3. Vervroegd aflossen van de hypotheek
    4. Overige woningverbeteringen

    Ik geef toe dat daarmee mijn doldwaze zomeridee uit 2009 een iets andere invulling krijgt: niet het energiebedrijf, maar de belastingbetaler betaald mijn energierekening.

    Overigens ben en blijf ik vurig pleitbezorger van de (gecontroleerde) afschaffing van de hypotheekrenteaftrek. We zullen de hypotheekrenteaftrek niet terugstorten aan de belastingdienst (zoals Staatssecretaris Bleker recent voorstelde in Nieuwsuur), maar via energiebesparende en energieopwekkende maatregelen dragen we wel ons steentje bij aan het halen van de duurzame energie en energiebesparingsdoelstellingen. Als energieopwekking voor de meter goed geregeld wordt willen we misschien nog wel een keer mee-investeren in een grote windmolen, zonder dat daar subsidie voor nodig is.

    Dergelijke investeringen voorkomen ook dat we bij oplopende energieprijzen (gas en/of elektra) last krijgen van energiearmoede. Want het ontslaan van ambtenaren mag volgens Minister De Jager dan goed zijn voor de economie, voor een gezin met een kind op de kinderopvang vraagt het ook heel wat lastige beslissingen. Want kind op de kinderopvang kost ons netto ongeveer Euro 300 per maand, maar het kind van de kinderopvang halen maakt het met de Hollandse wachttijden voor kinderopvang praktisch onmogelijk om terug te keren naar een anderhalf of tweeverdieners situatie.