“Wet minimalisering gaswinning Groningen is onverantwoord”

Deze week hebben de fracties van CDA (minus het lid Lokin-Sassen), SGP, ChristenUnie, VVD, OSF en D66 in de Eerste Kamer ingestemd met de wet minimalisering gaswinning Groningen. CDA-Eerste Kamerlid Pia Lokin-Sassen (de enige CDA senator die tegen de nieuwe mijnbouwwet stemde) schrijft in het Dagblad van het Noordenop persoonlijke titel dat deze mijnbouwwet onverantwoord is:

Volgens de nieuwe Mijnbouwwet is het uiteindelijk de minister die met betrekking tot het Groningenveld – het veld dat bij uitstek aardbevingsgevoelig is! – beslist hoeveel laagcalorisch gas daaruit mag worden gewonnen volgens het criterium: ‘niet meer dan nodig’. Daarbij wordt in de nieuwe wet niet langer alléén rekening gehouden met de veiligheid der omwonenden, maar introduceert de wet een tweede ‘veiligheidsbegrip’, namelijk de ‘leveringszekerheid’. Het is de minister en de minister alléén die deze veiligheidsbelangen afweegt bij zijn beslissing over de hoeveelheid te winnen gas.

In de nieuwe wet is voor het Groningenveld zowel aan de NAM als aan het SodM de bevoegdheid tot ingrijpen in de gaswinning ontnomen. De NAM krijgt van de minister nog slechts de plicht opgelegd om een bepaalde hoeveelheid gas te winnen: als zij zich daaraan houdt en dit correct doet, kan ze niet langer strafrechtelijk worden vervolgd. Zij heeft, anders gezegd, strafrechtelijke immuniteit. Het SodM mag nog slechts gevraagd en ongevraagd advies geven aan de minister, maar heeft ook geen bevoegdheid meer tot ingrijpen (lees: tijdelijk stopzetten) in de gaswinning in geval de veiligheid van omwonenden gevaar loopt.

Hiermee wordt bevestigd wat ik in juni van dit jaar al schreef in een analyse van de nieuwe mijnbouwwet: De minister wordt de baas over de gaswinning in Groningen, NAM wordt uitvoerder van het beleid van de minister en is niet meer te vervolgen voor schade of het veroorzaken van gevaar in dit zeer aardbevingsgevoelige gebied. NAM en Staatstoezicht op de Mijnen zijn ook niet meer bevoegd om in te grijpen in de gaswinning in geval van gevaar, dat is aan het oordeel van de minister. Ook de dubbele betekenis van het veiligheidsbegrip is overeind gebleven, ondanks de kritiek van de Raad van State op het toevoegen van leveringszekerheid aan het veiligheidsbegrip:
De Afdeling merkt op dat dit een wat geforceerde indruk maakt. De Afdeling onderschrijft het belang van leveringszekerheid, maar acht het aanmerken van leveringszekerheid als grondrecht in de zin van de artikelen 2 en 8 van het EVRM nodig noch wenselijk.

Schadeherstel

En de procedures voor schadeherstel en compensatie voor de Groningers? Die staan nog steeds op een laag pitje te sudderen. Van de 18.276 gemelde schadegevallen zijn er door de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) nu 1.139 afgehandeld. Dat zijn de eenvoudige, dat beloofd nog wat voor de rest. Want nog steeds is de aanwas van schademeldingen per week groter dan het aantal meldingen dat afgehandeld wordt. Toen de TCMG begon kwamen er ruim 13.000 schademeldingen over van het Centrum Veilig Wonen.

Onderstaande tabel laat zien dat de uitvoeringskosten voor de schadeafhandeling door RVO.nl en de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen dit jaar hoger waren dan de schadevergoedingen aan particulieren. Volgend jaar verbeterd de verhouding iets, maar nog steeds gaat bijna 50% van het geld naar schadeafhandeling in plaats van schadevergoeding.

uitgaven_schadevergoedingen_groningen
Uitgaven rijksoverheid aan schadeafhandeling en schade-uitkeringen

Om de uitgaven aan schadevergoedingen en schadeafhandeling in perspectief te zetten hieronder het staatje waarin de aardgasbaten zijn weergegeven:

begroting_ezk

Minder dan 1% van de aardgasbaten wordt besteed aan schadevergoedingen. Het meest frustrerend bij veel van de schades was in het verleden dat bewoners die de schade zelf lieten herstellen hun recht op schadevergoeding verloren. Een situatie waar tot op de dag van vandaag naar mijn weten niets aan gewijzigd is.

Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

NAM: onwaarschijnlijk dat productiecapaciteit Groningerveld op peil blijft

De Provincie Groningen heeft op 11 juli haar advies op het instemmingsbesluit 2018 voor het Groninger gasveld aan Provinciale Staten gezonden (agendapunt 3.2.c). In de vele bijlagen zit op bladzijde 27 van bijlage 2 (pdf) een interessante passage met betrekking tot de productiecapaciteit:

Figure 3-5 compares the production to the available capacity in each region (under the unlikely assumption that all clusters remain available). The downward spikes in the region capacities are related to planned shutdowns of production clusters for maintenance and inspections, while the seasonal fluctuation in capacity is a reflection of the fact that the ambient temperature influences the efficiencies of the coolers and hence the total compressor efficiency. Another observation that can be made is that the production capacity is relatively constant through time for most regions. The South-East region shows a notable decline in capacity until 2022, after which the decline is halted and eventually capacity starts to increase again. This behaviour is a function of the reservoir pressure in the direct vicinity of the production clusters within each region. A declining reservoir pressure yields a declining production capacity, whereas an increasing reservoir pressure yields an increase in production capacity.

In normaal Nederlands vertaal ik dat als het Groninger gasveld raakt ver leeg en dat het onwaarschijnlijk dat de oude productiecapaciteit wordt gehaald. Ik vraag me dan wel meteen af wat de waarde is van voornemen van Minister Wiebes om in 2030 de gaskraan in het ongedefinieerde Groninger gasveld dicht te draaien. Het lijkt er op dat het gasveld bij de huidige productiesnelheid voor die tijd sowieso (bijna) leeg zou zijn.

Met dank aan mijn Groningse bronnen, die er deze zomer een dagtaak aan hebben om alle stukken van het instemmingsbesluit en het Wetsvoorstel Instituut Mijnbouwschade Groningen door te spitten.

Open waanlink

Dit bericht is geschreven en gepubliceerd als Open waanlink voor Sargasso.

Gastbijdrage: Mijn ontgoocheling na de fakkeltocht

Groningen en gaswinning; een tranendal zonder oog voor historie of bewoners…

Aardbevingen in Groningen

Nog maar net bekomen van de euforie van de fakkeltocht, was ik woensdagochtend bij de gemeente Loppersum. Als bewoner praatte ik mee over de bescherming van ons cultureel erfgoed. We hadden het over karakteristieke panden die gevaar lopen het loodje te leggen. En hoe dat voorkomen kan worden.

Dinsdagavond liepen er veel bestuurders mee, o.a. uit Loppersum. Dat gaf me een goed gevoel,  Groningen was verenigd, saamhorigheid en strijdlust liepen handinhand. Mooi was het en ontroerend. We waren het met elkaar eens dat de maat vol is, we zijn klaar met de NAM, we gaan er samen tegenaan.

wp-1486583572154.jpg
De ontgoocheling volgde al snel. Aan tafel bij de gemeente kwamen de eerste scheuren. Er was geen aardbeving voor nodig. Net zoals de NAM niet alle schade vergoedt, wil de gemeente niet alle karakteristieke panden beschermen. Parallel met de NAM maakt de gemeente er een soort A, B en C panden van…

View original post 83 woorden meer

EZ, Shell en ExxonMobil hebben geheime afspraak over gaswinning Groningen

Shell en Exxon hebben in 2005 een geheime afspraak gemaakt met een hoge ambtenaar op het ministerie van Economische Zaken over het niveau van de gaswinning voor de lange termijn. Die afspraak is niet gedeeld met de Tweede Kamer. Dat blijkt uit documenten die de NOS heeft verkregen met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Oud-directeur Jan de Jong van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) geeft in een reactie aan niet op de hoogte te zijn van deze afspraken. Als toezichthouder is hij daar nooit in gekend. Ook de Tweede Kamer is niet geïnformeerd over nieuwe produktie-afspraken, concludeert De Jong.

Ik weet dat omdat ik het nooit heb gezien. Het is er niet. En dat is natuurlijk heel vreemd.

De Tweede Kamer heeft inmiddels om opheldering gevraagd en Milieudefensie pleit voor openbaarmaking van de contacten tussen NAM, Shell, ExxonMobil en de overheid.

Open waanlink

Dit bericht is eerder als open waanlink op Sargasso gepubliceerd.

Het belang van teerzandolie voor Nederland

Vorige week berichtte Damian Carrington in The Guardian dat de Nederlandse overheid zich net als Engeland sterk maakt voor een compromis om te voorkomen dat Canadese teerzandolie als zeer milieuonvriendelijk te boek komt te staan. Daarmee verplaatst de strijd om de winning van de Canadese teerzanden zich naar Nederland. In eerste instantie leek het me een onlogische zet om je in te zetten voor de importmogelijkheden van Canadese olie. Totdat ik bedacht dat de Nederlandse staat via Energiebeheer Nederland voor 40% participeert in de winning van olie door NAM (onderdeel van Shell & Exxon) in Schoonebeek (zie lijst met deelnemingen op EBN site). De olie in Schoonebeek is ” zo taai en dik dat het lijkt op pannenkoekenstroop

Strijd om teerzand in Canada & de VS

In Canada is de strijd al een paar jaar in volle gang en heeft de minister onlangs een open brief gestuurd, waarin hij stelt dat tegenstanders van de winning van teerzand tegenstanders van Canada zijn. In de VS  wordt al een tijd een zware strijd geleverd om de vergunning voor de Keystone XL pijpleiding te blokkeren. Begin deze week heeft Obama de vergunning voor Keystone XL voorlopig afgewezen, maar wel de mogelijkheid open gelaten om een nieuwe vergunning aan te vragen. Obama is van mening dat het Amerikaanse parlement hem onvoldoende tijd gunt om de milieu- en sociale effecten van de pijpleiding te onderzoeken.

Californië werkt daarnaast aan wetgeving die de invoer van teerzandolie stukken lastiger maakt, door eisen te stellen aan de CO2 emissie van brandstof over de hele winningsketen (van well to wheel). Een rekenmethodiek die ook wel bekend staat als levenscyclus analyse en volstrekt gebruikelijk is in andere branches. Zo niet in de energiehoek, want de oliemaatschappijen voeren een stevige juridische strijd tegen het voorstel.

Teerzandolie in de EU & Nederland

In Europa werkt de Europese Commissie aan een herziening van The Fuel Quality Directive, dit is een soortgelijk voorstel als waar Californië aan werkt. Engeland (volgens sommige een lichtend voorbeeld op milieugebied) probeert al langer om dit voorstel van tafel te krijgen. Nederland heeft zich daar volgens Damian Carrington inmiddels bijgevoegd met een eigen voorstel. Damian Carrington wijst er op dat BP en Shell beide fors hebben geïnvesteerd in de Canadese teerzandolie. Wat hij over het hoofd ziet is dat de Nederlandse overheid via Energiebeheer Nederland ook (fors?) geïnvesteerd heeft in de winning van teerzandolie in ons eigen kikkerlandje. De hoeveelheid energie die nodig is om de Nederlandse teerzanden te ontginnen is misschien minder groot dan voor de Canadese teerzanden, maar ik vermoed dat het nog altijd meer is dan benodigd is voor conventionele oliewinning.

Als het voorstel van de Europese Commissie ongewijzigd wordt aangenomen kan het dan ook wel eens een stuk lastiger worden om de verwachte 100 miljoen vaten olie te verkopen. Wat weer gevolgen heeft voor de ‘aardgasbaten’ die EBN afdraagt aan de Nederlandse staat. In 2010 was de afdracht van EBN aan de Nederlandse staat volgens de jaarrekening goed voor ruim 5,3 miljard Euro. Al komt het grootste deel daarvan ongetwijfeld van aardgas.

PS Waarom investeert de Nederlandse overheid eigenlijk via EBN risicodragend in de zoektocht naar en de winning van fossiele brandstoffen, terwijl hernieuwbare bronnen hooguit exploitatiesubsidie krijgen?