Krispy's blog

Tag: werk

  • Van gas los met COP 1

    Sinds april werk ik voor de gemeente Woerden en de gemeente Oudewater. Een van mijn projecten zijn de warmteplannen voor de bestaande bouw, waarbij uiteraard een van de discussiepunten is en wordt wat het beste alternatief is voor aardgas. Iets waar ik zeker een mening over heb als het mijn eigen huis betreft, maar ook een stap die we nog steeds niet volledig hebben gezet. Ons gasverbruik ligt al 5 jaar rond de 600 tot 800 m3 per jaar. Hoog tijd dus voor de volgende stap naar het verwijderen van de gasmeter uit ons huis.

    De uitgangssituatie

    Zoals gezegd verbruiken we momenteel zo’n 600 tot 750 m3 aardgas per jaar. Dit gebruiken we vooral voor verwarming (naar schatting 450 tot 550 m3), aangezien onze zonneboiler een groot deel van onze warmwatervoorziening dekt. Onze woning is 119 m2 groot, jaren 90 bouw met een Rc waarde van de muren van 2 en mechanische ventilatie. Onze HR-ketel is inmiddels zo’n 7 jaar oud, de badkamer is voorzien van infraroodverwarming en de mechanische ventilatie hebben we een paar jaar geleden vervangen door een gelijkstroom versie. De precieze situatie en wat we de afgelopen jaren al hebben gedaan kan je hier vinden.

    Nog te doen

    De belangrijkste omslag die we nog moeten maken zijn de verwarming vervangen en een oplossing voor warm water in de winter. Om bij dat laatste te beginnen: een bezoek aan de WoonWijzerWinkel in combinatie met de energiecoach training van Hoom, die ik bij Energiek Schiedam volg, hebben me doen besluiten om de mogelijkheden van een ventilatiewarmtepomp boiler verder te willen onderzoeken. Waarbij ik de teruggewonnen warmte wil gebruiken om het tapwater te verwarmen, dit zal vooral in het stookseizoen warmte opleveren. Op die manier is het een aanvulling op onze bestaande heatpipes. In de keuken wil ik dit misschien nog aanvullen met een klein boilervat of een doorstroomverwarmer, omdat door de lengte van de leiding vanaf zolder naar de keuken veel water verloren gaat voordat het water op temperatuur is. Uitgaande van zo’n 1.700 kWh aan verbruik voor warm water verwacht ik bij een COP van 2 voor warm water zo’n 850 kWh extra elektriciteitsverbruik.

    Voor de ruimteverwarming is de keuze gevallen op infraroodverwarming, zoals ook De IJzeren Ezel dat overweegt als route om van gas af te gaan. De investering daarvoor is een stuk lager dan bij de keuze voor een warmtepomp. Navraag bij een aantal leveranciers heeft namelijk geleerd dat ons huis eerst nog behoorlijk geïsoleerd moet worden voordat de warmtepomp in de koudste wintermaanden een behoorlijke COP weet te halen.

    Voor infraroodverwarming speelt dit volgens sommige leveranciers en adviesbureaus ook, maar uit de praktijkdata die ik heb mogen inzien van de beoogde leverancier concludeer ik dat het met mijn huidige isolatieniveau ook haalbaar moet zijn zonder aanvullende isolatiemaatregelen.

    Ons gemiddelde verbruik voor verwarming bedroeg de afgelopen 4 jaar 4.660 kWh. Met een COP van 1 verwacht ik dat het elektriciteitsverbruik dus op 4.660 kWh uitkomt. Als de COP = 1 theorie klopt komt mijn 12 maands energieverbruik dus slechts 850 kWh lager uit.

    2018 12 maands energieverbruik

    Op basis van de praktijkdata die ik heb gezien verwacht ik echter dat mijn 12 elektriciteitsverbruik verder gaat dalen. Wat ook logisch is, aangezien je bij het gebruik van stralingswarmte minder lucht gaat opwarmen. Ook kan de thermostaat lager ingesteld worden doordat infraroodverwarming een groter aandeel stralingswarmte heeft dan een cv-systeem, en al helemaal lager dan een lage temperatuur warmtepomp die voor een nog groter deel op convectiewarmte (verwarmen van de lucht) leunt. Ik vergelijk infraroodverwarming daarom zelf met buiten zitten in je t-shirt op een zonnige windstille winterdag. Op basis van onze badkamer verwacht ik dat we de luchttemperatuur met ongeveer 2 graden kunnen verlagen. Volgens een recent DWA rapport in opdracht van het Lenteakkoord betekent dat zo’n 12% minder energieverbruik. Wat in ons geval zo’n 90 kWh minder elektriciteitsverbruik betekent.

    Als DWA en de COP is 1 aanhangers gelijk hebben wordt mijn jaarlijks energieverbruik per saldo slechts 940 kWh minder (850 kWh voor warm water en 90 kWh voor ruimteverwarming). Het totale netto energieverbruik komt dan uit op ongeveer 5.000 kWh. Op basis van de praktijkgegevens van mijn leverancier verwacht ik echter dat ik dat ik voor verwarming zo’n 2.100 kWh lager uitkom. Wat zou betekenen dat mijn netto jaarverbruik op ongeveer 3.700 kWh uit zou komen. Het verschil van 1.300 kWh per jaar lijkt me significant genoeg om meetbaar te zijn 🙂

    Genoeg reden dus om vanaf nu weer maandelijks mijn energieverbruik bij te gaan houden en ook daarover te berichten. Voor de diehard rekenaars hou ik ook de data per graaddag en per m2 vloeroppervlakte bij.

    Mocht er een fout zitten in mijn aannames of de uitleg van aannames, die significant effect heeft op de berekeningen dan hou ik me aanbevolen voor correcties. Ik kijk bewust niet naar het rendement van apparaten, omdat er maar twee meters zijn die voor mij tellen: de gasmeter en de elektriciteitsmeter. Het effect van de efficiency van een apparaat is af te lezen aan het tempo waarmee deze meters oplopen.

    PS het DWA rapport neem ik met een forse korrel zout. Volgens het rapport is de elektriciteitsrekening van een nieuwbouwwoning met EPC 0,4 en een warmtepomp met bodemlus Euro 1.031, exclusief BTW. Bij een prijspeil van 0,20 Euro per kWh is dat een jaarverbruik van bijna 5.000 kWh. Dat ligt een factor 4 hoger dan de praktijkverbruiken die ik 4 jaar geleden al heb gezien. Een woning met EPC 0,4 met infraroodverwarming komt volgens DWA uit op ruim 11.000 kWh per jaar.

  • 7 Days of inspiration, dag 3: Werk #7di

    Upgrading a country! In zeven dagen tijd, van 28 februari tot 6 maart 2011, geven heel veel vrijwilligers Nederland een upgrade met ruim 90 initiatieven in 15 steden! Ze laten zien wat je kunt bereiken zonder geld; en juist mét gebruik van sociale overwaarde! Zie hier in 90 seconden hoe we dat doen

    Het thema van vandaag is werk

    Sommige mensen lukt het om voor zichzelf het leukste werk van de wereld te creëren, sommige mensen gaan elke dag met tegenzin naar hun werk. Sommige mensen kunnen niet werken.
    Het schijnt dat werk zorg voor een gelukkiger leven.
    En er gebeurt van alles! Het nieuwe werken, de scheiding tussen werk en prive die vervaagd. Er wordt gekort op uitkeringen voor diverse doelgroepen. Wajongers worden gestimuleerd om passend werk te vinden. Er komen steeds meer ZZP’ers. De nieuwe generatie zet ontwikkeling en geluk voorop ipv status en geld…

    Genoeg om mee aan de slag te gaan dus. Hoe 7DI dit doet vind je hier.

  • Manifest maatschappelijk verantwoord inkopen en ondernemen

    Bijna twee jaar geleden vroeg ik me samen met een aantal collega’s af of we de kritiek vanuit het bedrijfsleven op de criteria voor duurzaam inkopen via een interactief proces tot een samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven zouden kunnen ombuigen. Beide partijen onderschrijven tenslotte het doel: bij het verduurzamen van de samenleving ook gebruik maken van de inkoopmacht van de overheid cq. de eigen organisatie.

    In het kader van de toolbox van buiten naar binnen bedachten we daarom een interactief proces om via een informeel proces tussen de inkopers van overheidsorganisaties en bedrijfsleven langzaam maar zeker tot een formeel proces tussen beleidsmakers uit bedrijfsleven en overheidsorganisaties te komen. Waarbij de criteria voor duurzaam inkopen die Agentschap NL heeft ontwikkeld als voorbeeld kunnen dienen.

    We hebben ons proces tijdens de slotbijeenkomst van de toolbox gepresenteerd. We hadden het goede voornemen om er mee aan de slag te gaan na de cursus en ook daadwerkelijk wat neer te zetten. Meer dan een berichtje op mijn weblog, en een presentatie en toelichting aan een aantal collega’s van het programma duurzame bedrijfsvoering rijksoverheid is er echter niet van gekomen. Want ieder van ons was te druk met zijn reguliere werkzaamheden om werkelijk tijd in te steken in ons plannetje. We hebben het nog wel ingediend als plan voor de ASN Wereldprijs, maar ook daar hebben we vervolgens te weinig tijd in weten te steken om zelfs maar een weekprijs te winnen.

    De verrassing

    Op dinsdag 8 februari kwam de Nederlandse Vereniging voor Inkoopmanagement (NEVI) met een persbericht dat 17 Chief Procurement Officers van grote publieke en private bedrijven hun streven om duurzaam inkoopmanagement te verankeren hebben vastgelegd in het manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen en Ondernemen (MVIO). De deelnemende bedrijven zijn: Achmea Zorgverzekeringen, Akzo Nobel, Albert Heijn, Delta Lloyd, Essent Nederland, Heineken Nederland, ING Bank, ING Verzekeringen, Koninklijke DSM, Koninklijke FrieslandCampina, KLM, Koninklijke Philips Electronics, KPN, Nederlandse Spoorwegen, Rabobank Nederland, Rijksoverheid en NEVI.

    Volgens het persbericht zullen de deelnemende bedrijven in vijf jaar tijd milieu -en sociale criteria als vanzelfsprekend worden meegewogen in het inkoopbeleid van hun ondernemingen. De deelnemende bedrijven kunnen daarbij de duurzaam inkoop criteria van Agentschap NL gebruiken of zelf criteria voor maatschappelijke verantwoord inkopen ontwikkelen.

    Of er een verband is tussen het plan voor een alliantie duurzame bedrijfsvoering dat mijn medecursisten en ik hadden uitgedacht en de totstandkoming van het manifest maatschappelijk verantwoord inkopen en ondernemen weet ik niet. Het is in ieder geval wel erg leuk om te zien dat een oud idee in een andere vorm op een andere plaats weer opduikt. Als er een verband is dan is het een goed voorbeeld van je idee laten gaan.

    En nu verder?

    Voor zover mij bekend zijn zo’n beetje alle aan het manifest deelnemende bedrijven lid van VNO-NCW, MKB Nederland en/of MVO Nederland. Ik ben dan ook benieuwd wat de inbreng vanuit deze bedrijven gaat worden in de afgelopen week door MVO NL, MKB NL en VNO-NCW aangekondigde vernieuwing van de duurzaam inkopen criteria. Een van de ideeën die ik tegenkwam in de berichtgeving van MVO Nederland was dat er minder naar lijstjes gekeken moet worden en meer naar een ketenaanpak.

    Ik ben dan wel benieuwd welke vorm van ketenaanpak gekozen gaat worden. Als twee uiterste (voor zover bij mij bekend) heb je aan de ene kant de simpele regels voor duurzaam inkopen van IBM (slechts 4 regels) en aan de andere kant de zeer uitgebreide, wetenschappelijk onderbouwde methodiek van het Sustainability Consortium (waar onder andere Ahold, KPMG en Unilever deel van uitmaken).

    Dit bericht is ook geplaatst op duurzaam pleio en op  het rijksduurzaamheidsnetwerk.

  • We Generate: het energiebedrijf van de toekomst

    Morgen wordt bij ons de zonneboiler geïnstalleerd, een project dat behoorlijk wat uitzoekwerk heeft gekost. Niet alleen om uit te vinden wat wel of niet de moeite waard is, maar ook om uit te vinden welke verkoper wel of niet gelijk heeft met zijn verhaal. Degene die mijn columns in Duurzaam Gebouwd afgelopen jaar hebben gelezen weten dat er behoorlijk wat tijd overheen is gegaan tussen voornemen en aankoop.

    Het is dan ook geweldig leuk om vandaag via Frank Rozendaal te lezen op Alles Duurzaam dat Stichting Doen samen met de Natuur en Milieufederaties het initiatief wil nemen om een nieuw energiebedrijf te starten: werktitel We Generate. Doel van het nieuwe energiebedrijf is om mijn doldwaze zomeridee dichterbij te brengen: het energiebedrijf betaalt de hypotheek. Nou ja, zo ver nog niet, maar wel je huis als energiebron. Wanneer je er over nadenkt is dat minder gek dan het klinkt. We kunnen in dit land glazen kassen bouwen die elektriciteit leveren, glazen kassen die warmte leveren aan huizen in de buurt, glazen kassen die zonder aardgasaansluiting kunnen. Dus waarom kan dat dan niet met een betonnen of bakstenen huis? De isolatiewaarde van steen is naar mijn weten een stuk beter dan van raam…

    Hoe werkt We Generate?

    We Generate gaat standaard energiepakketten voor de opwekking van energie thuis leveren met o.a. zonnecellen, zonneboilers en windnokturbines. We Generate zorgt ook voor energiebesparende maatregelen met bijvoorbeeld isolatie en LED-verlichting. Het energiebedrijf regelt alles: van de investering en de financiering van alle maatregelen, de installatie thuis tot het onderhoud. Een deel van de totale maandelijkse besparing op energiekosten gebruikt We Generate om de investering af te lossen. Na vijftien jaar is alles afbetaald en is de klant eigenaar. Voor de klant zijn de maandelijkse energielasten ondanks de afbetaling niet hoger, en in de nabije toekomst zelfs lager (dat voorkomt energiearmoede). Zie ook onderstaand filmpje:
    [youtube=http://www.youtube.com/watch?v=UKzSjI9N9vA&w=640&h=390]

    Partners We Generate

    Mijn eerste reactie richting Frank was dat dit plan voor mij een reden zou kunnen zijn om bij Greenchoice weg te gaan, tenzij ze met een soortgelijke actie voor hun klanten komen. Een beetje doorzoeken op internet leverde echter meer informatie op. Op de site van de Milieu Federatie Noord-Holland wordt Greenchoice (naast Eneco) als mogelijke partners genoemd. Naast voor mij onderhand bekende namen als DonQi, Plugwise, Solesta, Qurrent en Biogast. De enige die nog ontbreken zijn Nudge en Treemagotchi.

    Kortom, ik blijf gewoon lekker klant en wacht tot ze echt van start gaan om dan zo snel mogelijk in te stappen 🙂 Kom maar door met die energiebesparing, de domotica (meten = weten) en met de zonnepanelen en daknokwindturbine (onthouden voor scrabble 😉 De zonneboiler en LED-lampen hoef ik niet meer, want die heb ik al.

    In de buurt duurzaam

    Een ander interessant onderdeel van We Generate is In de buurt duurzaam. Het idee is dat energie die je niet zelf kunt opwekken van een duurzaam energie project in de buurt komt, waar je ook zelf in kunt participeren. Het Meewind model, maar dan dichterbij. We Generate wil hiervoor gaan samenwerken met bestaande lokale energie-initiatieven, die zich momenteel aan het verenigen zijn in E-Lokaal. Van twee kanten een landelijk tintje over lokaal, duurzaam ondernemerschap.

    Nu hopen dat We Generate ook een oplossing verzint voor verenigingen van eigenaren, want het aantal vierkante meter dakoppervlak in de steden (bijvoorbeeld een wijk als Blijdorp in Rotterdam) waar je prima zonneboilers, zonnepanelen en urban wind kunt toepassen is groot. En niet zeuren dat dat lelijk is, lelijker dan die oude tv-antennes kan het namelijk echt niet worden 😛

  • Ook Treemagotchi komt er wel 😉

    Sinds vorig jaar ben ik een van de ‘adviseurs’ van Treemagotchi. Een site die mensen aan zet tot duurzamer gedrag met de inzet van social media, ook wel slacktivism genoemd. De ambities van Treemagotchi zijn groot en om deze waar te kunnen maken is vorig jaar besloten het roer om te gooien. De focus ligt voor komend jaar op Treemagotchi@school en Tremagotchi@work. En het mooie is: je kan eigenaar worden van een stukje Treemagotchi…

    Zo kan Treemagotchi mooie dingen blijven doen en kan je delen in maatschappelijk en financieel succes. Uit hun mailing:

    Hoe vind je dit klinken?…”Ik ben aandeelhouder van Treemagotchi”. Dat kan dus nu vanaf €250 en elk jaar heb je recht op een deel van de winst.

    Treemagotchi werkt hiervoor samen met stichting wekomenerwel.nl (waar ik al eerder over schreef). Je kan Treemagotchi vanaf nu ook volgen op hun blog.

  • Het is tijd voor meer deelautos in Schiedam

    Dat vind ik. Toen ik in 2006 naar de randstad ben verhuisd heb ik mijn auto verkocht. Een auto in de randstad is naar mijn mening namelijk goed voor 2 dingen: parkeren op een parkeerplaats, of parkeren in de file. Toch is een auto in sommige gevallen erg prettig. Bijvoorbeeld als je op bezoek gaat bij vrienden of familie die slecht bereikbaar zijn met het openbaar vervoer, als je zware boodschappen nodig hebt of als je met je kind ergens naar toe wilt.

    Om die reden heb ik in 2006 een GreenWheels abonnement afgesloten. In Voorburg en Rotterdam werkte dat geweldig. Er staan meerdere auto’s in de buurt en als je naar een andere stad gaat staat er vaak een bij het NS station, waardoor je ook makkelijk vanaf het station bij vrienden komt die verder van het station af wonen.

    Helaas is dat allemaal veranderd sinds ik vorig jaar in Schiedam ben gaan wonen. In heel Schiedam staan slechts 2 auto’s van Greenwheels en de dichtstbijzijnde staat op een kwartier fietsen vanaf huis. Geen enkel probleem als je met het hele gezin weggaat. Dan gaat een van de twee de auto halen terwijl de ander thuisblijft met de spullen en de kleine. Een kwartier fietsen maakt het echter wel bijna onmogelijk om er alleen met mijn dochter op uit te trekken. Dan moet er op de fiets eeen tas met kinderspullen mee, een buggy en een autostoeltje. Dat is toch echt wat te veel van het goede.

    Daarom heb ik een tijdje geleden bij Wheels4All, de concurrent van Greenwheels, geïnformeerd of het mogelijk is om in de wijk een buurtauto te plaatsen in mijn wijk (Spaland/De Gaarden). Van Wheels4All begrijp ik dat er in heel Schiedam nog 5 mensen zijn met interesse in een buurtauto. Dat is te weinig voor het plaatsen van een auto. Wheels4all start namelijk het liefst op lokaties waar ze drie buurtauto’s dicht bij elkaar kunnen plaatsen. Dit is voor de leden prettig omdat ze nooit misgrijpen. Ook kunnen ze desgewenst verschillende typen auto aanbieden, bijvoorbeeld twee kleinere en een middenklasser. Maar ze zetten nooit zomaar een auto ergens neer. Wheels4All zoekt eerst genoeg leden. Om drie auto’s te kunnen plaatsen, zijn minimaal 15 leden nodig, danwel 30 tot 50 geinteresseerden.

    Daarnaast kijken ze of een woonplaats kansrijk is voor het plaatsen van een buurtauto. Hiervoor kijken ze naar  een aantal punten.

    Allereerst naar het aantal inwoners, het aantal reeds aangemelde belangstellenden voor een buurtauto en naar de afstand tot de dichtsbijzijnde plaats waar al een buurtauto staat. Schiedam plaats heeft naar volgens de gegevens van Wheels4All 84270 inwoners.  De andere 2 zijn nog een kwestie van afwachten (en werven):

    1. Een plaats heeft meer dan 10.000.
    2. Wheels4all is al actief in jouw regio of er zijn al meer dan 10 aanmeldingen uit jouw plaats (zie hierboven).
    3. Je bent in staat om 15 leden werven, danwel 30 à 50 potentieel geïnteresseerde mensen te vinden.

    Naast deze drie ‘harde’ criteria hantereert Wheels4All nog een aantal andere criteria die ook van belang zijn (waar ik me binnenkort op ga storten, maar tips en hulp zijn welkom):

    4. Er is medewerking van de gemeente, bijvoorbeeld door B&W of door ambtenaren verkeer of milieu die de promotie van Wheels4all willen ondersteunen.
    5. Je hebt voldoende organisatietalent en beschikt over een goed plaatselijk netwerk.
    6. Er is nog iemand die samen met jou de kar wil trekken.
    7. Je kent de plaatselijke media en zij willen persberichten of artikelen opnemen.
    8. Er is steun vanuit de politiek van een of meerdere partijen. Er is bijvoorbeeld een partij die gedeeld autogebruik in het programma heeft opgenomen.
    9. De betreffende plaats ligt dicht bij andere plaatsen waar we al zitten, zodat overloop en uitwisseling van auto’s eenvoudig is.
    10. Misschien wel het belangrijkste: je bent creatief.

    De opstart moet naar onze inschatting in jouw plaats mogelijk zijn als je de punten 1, 2 en 3 in ieder geval met ‘ja’ kunt beantwoorden. Van de punten 4 tot en met 9 moeten meerdere punten met JA  beantwoordt worden.

    Vervolgstappen voor opstarten:
    1.     Beoordeel zelf of je verder wil met een buurtauto van Wheels4all.
    2.     Als je een buurtauto wil starten in jouw wijk, reply dan deze mail met jouw antwoorden.
    3.     Op basis van je antwoorden beoordelen wij of een buurtauto in jouw woonplaats een kansrijk initiatief is. We sturen we je een starterspakket met daarin tips over hoe je een buurtauto start in jouw wijk. Op basis hiervan maak je je eigen plan van aanpak. Op basis hiervan volgt een gesprek met iemand van Wheels4all
    4.     We besluiten gezamenlijk dat het haalbaar is. Op dat moment krijg je de beschikking over pr-materiaal en een lokale site van Wheels4allmet als linknaam: www.wheels4all.nl/jouwwoonplaats . Met deze site kun je lokaal leden werven. Zodra er genoeg leden zijn, wordt de eerste auto geplaatst en zo spoedig mogelijk daarna de tweede en derde auto.

    Wij zien uit naar de samenwerking. Op deze manier zijn in Nederland al bijna 200 buurtauto’s gestart.

    Met vriendelijlke groet,
    Henry Mentink en Ronald Haverman

    En als het niet lukt (via Wheels4All of Greenwheels) dan wordt ’t op termijn toch maar weer een parkeerplaats vullen met stuk blik dat 90% van de tijd stilstaat 😉

  • #7di De Duurzame Verbinding (via @nudgenl en @7di )

    Wil je graag duurzaam produceren? Wil je liever CO2-neutraal zaken doen? Wil je winst behalen met duurzaam ondernemen? Kom dan op 3 maart naar De Duurzame Verbinding. De doelstelling van deze avond is om MVO-kennis toegankelijk te maken voor het MKB en vraag en aanbod op een frisse manier bij elkaar te brengen. De Duurzame Verbinding vindt tegelijkertijd plaats in Rotterdam en 8 andere steden. In Rotterdam ligt de focus op de bouw- en installatiebranche.

    Wat kun je tijdens deze avond verwachten?

    • Inspiratie: laat je inspireren door voorbeelden uit de praktijk.
    • Praktisch advies: krijg antwoord op je vraag over duurzaam ondernemen.
    • Netwerken: op regionale schaal verbindingen leggen tussen de bouwbranche, de installatiebranche en eskundige adviseurs.
    • Business Case: Louis Hiddes zal de business case duurzaam bouwen toelichten en uitleggen.

    Partners

    De Duurzame Verbinding is onderdeel van 7 Days of Inspiration en wordt belangeloos en zonder financieel gewin georganiseerd. Dit initiatief wordt ondersteund door o.a. MVO Nederland, Stichting Stimular, KvK, DCMR, DHV, IMSA, Cleandrinks, Club van 30, InterfaceFlor en Nudge.

    Kom ook op 3 maart!

    Het evenement vindt plaats bij het Innovatie Centrum Duurzaam Bouwen op het RDM-terrein.
    Meer informatie en aanmelden:  www.deduurzameverbinding.nl.
    Coördinator De Duurzame Verbinding Rotterdam: Mark Slegers.