Energieverbruik en -productie oktober 2019

Oktober is voorbij, november begonnen. Dat betekent dat het tijd is om weer eens naar ons energieverbruik te kijken, en naar de hoeveelheid energie die we zelf produceren. Oktober was een memorabele maand, omdat het aandeel aardgas in ons jaarlijks energieverbruik voor het eerst onder de 50% is gezakt.

Oktober 2018 vs 2019

Wat (in kWh)20182019verschil
Ruimteverwarming18123228%
Warm water2022020%
Apparaten2202357%
Verbruik/graaddag1,041,2016%
Gasverbruik282127-55%
Elektriciteitsafname220512133%
Teruglevering46
Elektriciteitsverbruik220466112%
Zonnepanelen16398-40%
Zonnedelen2624-8%
Winddelen11275-33%
Zonneboiler10175-26%
Totaal opwekking402271-23%
Netto elektriciteitsverbruik-81269-385%

In oktober 2019 hebben we 28% meer energie voor ruimteverwarming gebruikt dan in oktober 2018. Het verbruik per graaddag lag 16% hoger dan in oktober 2018. Daarmee is oktober de eerste maand waar het verbruik met infraroodpanelen hoger uitvalt dan in dezelfde periode vorig jaar, zowel in absolute hoeveelheid als in verbruik per graaddag. Ook het energieverbruik voor apparatuur is gestegen ten opzichte van oktober 2018, in totaal met 7%.

Ons gasverbruik is 55% gedaald. Logisch, aangezien we in oktober 2018 nog verwarmde met onze cv-ketel en in oktober 2019 infraroodverwarming gebruikt hebben. Ons elektriciteitsverbruik verdubbelde daardoor ruim.

Voor energieproductie was oktober 2019 een slechte maand vergeleken met vorig jaar. De opbrengst van onze zonnepanelen daalde met 40%, van opbrengst van onze zonnedelen met 8%, van onze winddelen met 33% en van onze zonneboiler met 26%.

Verdeling energieverbruik

In oktober is het stookseizoen duidelijk weer begonnen, zoals te zie is aan de ontwikkeling van onze energievraag. Na een paar maanden niet gestookt te hebben is onze verwarming nu weer aan. Dat betekent dat de welbekende winterpiek in onze energievraag weer in opbouw is. Ook is het ’s ochtend weer later licht en ’s avond weer eerder donker, wat zich vertaald in een stijgende energieverbruik van elektrische apparaten.

Op jaarbasis is onze energievraag een stuk constanter verdeeld over verwarming, elektrische apparaten en warm tapwater. Ons energieverbruik wil nog steeds niet echt onder de 10.000 kWh op jaarbasis zakken. Al hou ik goede hoop dat dat deze winter nog wel gaat lukken.

De procentuele verdeling tussen verwarming, elektrische apparaten en warm water is ook redelijk constant de afgelopen jaren. Al ligt het aandeel verwarming de afgelopen 12 maanden wel lager dan in 2018.

Energieverbruik

Hieronder een nieuw grafiekje, waarin de procentuele verdeling van de energielevering tussen elektriciteit, zonneboiler en aardgas is weergegeven. Deze grafiek laat duidelijk zien dat het grootste deel van ons gasverbruik in de winter zit. De grafiek laat zien dat het lastig is en blijft om in de zomermaanden helemaal aardgasvrij te zijn, ondanks de zonneboiler. De grafiek laat ook het effect zien van onze infraroodpanelen. Het percentage aardgas daalt vanaf maart 2019 beduidend sneller dan eerdere jaren.

Nog aardiger wordt als ik kijk naar de verdeling tussen elektriciteit, zonnewarmte en aardgas. Dan is duidelijk te zien dat het aandeel aardgas in ons energieverbruik terugloopt. Eind oktober is het voor het eerst tot onder de 50% van ons energieverbruik gedaald. Het aandeel elektriciteit stijgt, van deze elektriciteit produceren we nog steeds het grootste gedeelte zelf.

Bronnen energieverbruik (uitgesplitst)

Wanneer we het energieverbruik meer uitsplitsen naar bron op maandbasis, dan is duidelijk zichtbaar dat we in de zomermaanden meer elektriciteit opwekken dan we nodig hebben, terwijl we in de winter tot nu toe een piek in ons aardgasverbruik hebben. Dit jaar blijft de aardgaspiek vooralsnog uit, omdat we ons huis verwarmen met infraroodpanelen. Het energieverbruik is in oktober wel opgelopen ten opzichte van september. Wat ook te verwachten is nu het stookseizoen begonnen is.

Als we meer gedetailleerd naar de bronnen van ons energieverbruik kijken dan is duidelijk dat we te weinig energie opwekken om op jaarbasis in ons energieverbruik te voorzien. Door de overschakeling op infraroodverwarming zijn we ook niet meer in staat om alle elektriciteit op jaarbasis zelf op te wekken. Inmiddels verbruiken we op jaarbasis zo’n 200 kWh elektriciteit meer dan we opwekken.

Op jaarbasis kopen we nu 5% van ons energieverbruik in als elektriciteit bij onze energieleverancier. Daarnaast kopen we bijna 50% in aan aardgas. Dat betekent dat we zo’n 45% van ons energieverbruik zelf opwekken. Best een aardige prestatie, al zou ik het aandeel eigen elektriciteit graag verder ophogen.

Netto energieverbruik

Het netto energieverbruik ligt in 2019 nog steeds op schema om tot de laagste sinds we in ons huis wonen te gaan behoren. Deels komt dat door de hoeveelheid energie die we hebben geproduceerd tot en met oktober, deels doordat ons energieverbruik wat is gedaald.

Wanneer ik kijk naar het netto energieverbruik gecorrigeerd voor vloeroppervlak en voor graaddagen dan ligt dit 16% lager dan het gemiddelde in de periode 2014-2018. De periode 2011-2013 tel ik niet mee, omdat dat de periode voor onze zonnepanelen was. Daardoor is het netto energieverbruik over die periode niet goed vergelijkbaar met het netto energieverbruik in de periode 2014-2018.

Verwarming

Nu het stookseizoen in oktober echt weer is begonnen is het ook tijd om het energieverbruik per graaddag te vergelijken. In oktober 2019 hebben we meer energie per graaddag verbruikt dan in 2018. Ons energieverbruik voor verwarming lag wel 16% lager dan onze gemiddelde energieverbruik per graaddag in de periode 2011-2018.

Belangrijker dan het maandelijkse stookgedrag is de vraag hoe ons stookgedrag van dit jaar zich verhoud tot een standaard jaar. Hier gedefinieerd als een jaar met 2802 graaddagen.

Onderstaande grafiek laat zien dat 2019 tot op heden tot de zuinigste stookjaren behoort. Per vierkante meter zitten we momenteel op een verbruik van iets minder dan 30 kWh. Dat is 7% zuiniger dan gemiddeld in de periode 2011-2018.

Afsluitend

Ons energieverbruik lag afgelopen maand hoger dan in dezelfde periode in 2018. Voor een deel heb ik de oorzaak inmiddels achterhaald en is deze gelegen in een temperatuursensor die ik iets te enthousiast had gecorrigeerd. Hierdoor is ons huis een halve graad warmer gestookt dan nodig.

Onze energieproductie lag in oktober fors lager dan in oktober 2018. Dat heeft vooral te maken met weersinvloeden, waar we weinig invloed op hebben.

Energieverbruik en -productie september 2019

Dierendag is voorbij, dat betekent dat ook september voorbij is. Tijd om naar ons energieverbruik en onze energieproductie van september 2019 te kijken. Te beginnen met de vaste tabel met saaie cijfers.

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming072
Warm water2022020%
Apparaten2202273%
Verbruik/graaddag0,001,03
Gasverbruik9778-20%
Elektriciteitsafname22041287%
Teruglevering113
Elektriciteitsverbruik22029936%
Zonnepanelen197176-11%
Zonnedelen34340%
Winddelen10968-37%
Zonneboiler10412318%
Totaal opwekking444401-10%
Netto elektriciteitsverbruik-12021-117%

Verdeling energieverbruik

In bovenstaande tabel valt meteen op dat het energieverbruik voor ruimteverwarming een stuk hoger ligt dan in 2018. Het energieverbruik voor warm water en voor apparatuur is nauwelijks veranderd.

Het energieverbruik voor warm water is een redelijk ruwe berekening, waarbij ik ervan uit ga dat we maandelijks 202 kWh energie voor warm water nodig hebben. Zolang het gasverbruik onder de 202 kWh per maand ligt ga ik ervan uit dat dit nodig was voor warm water. Het uiteindelijke gevolg is dat het stookseizoen in mijn spreadsheet dit jaar al in september is begonnen. Voorgaande jaren begon het pas in oktober, ook al ging de kachel soms al in september aan.

Over een periode van 12 maanden is er weinig verandert in ons energieverbruik. Ons totale energieverbruik is met ongeveer 1% gestegen van 10.224 naar 10.303. Van ons totale energieverbruik gaat op jaarbasis ongeveer 25% op aan warm water en iets meer dan een kwart aan elektrische apparaten. De grootste energieverbruiker is en blijft de verwarming.

Energieverbruik naar bron

Wanneer ik kijk naar de bron van ons energieverbruik dan is de zon in september de belangrijkste bron geweest met in totaal 333 kWh elektriciteit en warmte. Gas leverde slechts 78 kWh, windenergie 68 kWh en daarnaast hebben we nog 21 kWh groene stroom ingekocht bij het energiebedrijf.

Gemeten over 12 maanden blijft aardgas de grootste energiebron met 5.300 kWh, gevolgd door zonne-energie met 3.600 kWh en windenergie met 1.200 kWh. De laatste 200 kWh hebben we bij het energiebedrijf ingekocht. Een duidelijk verschil met september 2018, toen we nog 340 kWh terugleverden aan het energiebedrijf. Ons gasverbruik lag toen ook beduidend hoger op 7.000 kWh, tegen 5.300 kWh nu. De hoop is dat ons 12 maands gasverbruik de komende maanden verder zakt, net als ons totale energieverbruik.

Een zelfde verschuiving in onze energiebronnen is procentueel waarneembaar. Het aandeel gas neemt af en met name het aandeel elektriciteitsinkoop neemt toe. Doordat we komend stookseizoen ons huis volledig met infraroodverwarming willen verwarmen zal het aandeel gas verder afnemen. Ik verwacht dat het rond de 10 tot 20% van ons totale energieverbruik gaat worden.

Cumulatief energieverbruik per jaar

Ons netto energieverbruik in september ligt lager dan in 2014. Daarmee hebben we tot nu toe het laagste netto energieverbruik sinds we in 2011 in dit huis zijn gaan wonen.

Uitgedrukt in energieverbruik per vierkante meter vloeroppervlak in ons huis zitten we tot nu toe op 25 kWh/m2. Een mooie prestatie. Waar ik echter vooral benieuwd naar ben is of het ons gaat lukken om onder de 50 kWh/m2 te blijven in december.

Als ik het energieverbruik per vierkante meter ook nog eens corrigeer voor het aantal graaddagen dan is het netto energieverbruik in 2019 verreweg het laagst.

Verwarming

In bovenstaande grafieken zijn energieverbruik en energieproductie tegen elkaar weggestreept. Dat geeft een vertekend beeld, doordat we in de loop der jaren steeds meer energie zijn gaan opwekken. Om het effect van energieopwekking uit te schakelen en om het energieverbruik door de jaren heen vergelijkbaar te maken heb ik in onderstaande grafiek het energieverbruik voor verwarming gecorrigeerd voor graaddagen. Meer uitleg over graaddagen vind je hier.

Omgerekend naar een verbruik per graaddag ligt ons cumulatief energieverbruik voor verwarming in september 2019 op 1,76 kWh/graaddag. In september 2015 en september 2017 lag het energieverbruik nog iets lager met respectievelijk 1,72 en 1,73 kWh/graaddag. Alle andere jaren verbruikten we meer energie per graaddag voor de verwarming.

Als ik de energieverbruiken vervolgens omreken naar een standaardjaar van 2802 graaddagen (het gemiddelde in de periode 2000-2018) dan blijkt dat we in 2019 tot en met september iets zuiniger hebben gestookt dan in 2015 en 2017. Het verbruik per vierkante meter ligt in 2019 op 27,0 kWh/m2 en in 2015 en 2017 respectievelijk op 27,3 en 27,1 kWh/m2. Geen groot verschil wel opvallend, omdat er in 2015 en 2017 geen energieverbruik voor verwarming is geweest in de maanden mei en september.

Ook in het totale energieverbruik voor een standaardjaar is terug te zien dat 2019 tot nu toe een zuinig stookjaar is. We hebben 295 kWH minder gestookt dan gemiddeld in de periode 2014-2018 en 290 kWh minder dan verwacht met een HR ketel.

Energieverbruik en opwekking augustus 2019

Augustus is voorbij, de scholen zijn weer begonnen. Tijd dus om het energieverbruik en de energieopwekking van augustus onder de loep te nemen. De korte samenvatting: 29% minder elektriciteitsverbruik t.o.v. 2018, 10% minder energieopwekking dan in augustus 2018 en 30 kWh (3 m3) aardgasverbruik.

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming00#DIV/0!
Warm water2022020%
Apparaten243172-29%
Verbruik/graaddag0,000,00#DIV/0!
Elektriciteitsafname24335747%
Teruglevering185
Elektriciteitsverbruik243172-29%
Zonnepanelen289240-17%
Zonnedelen4835-27%
Winddelen7050-29%
Zonneboiler14317220%
Totaal opwekking550497-10%
Netto elektriciteitsverbruik-164-153-7%

Energievraag opgesplitst naar toepassing

Onze energievraag in augustus bestond logischerwijs uit slechts onderdelen: elektrische apparaten en warm water.

Als we kijken naar de energievraag over een 12 maanden ziet het beeld er anders uit:

De vraag naar energie voor warm water ligt behoorlijk stabiel. Onze gewoontes met bad, douche, was en afwas wijzigen dan ook niet zo snel. De elektriciteit die we verbruiken voor apparatuur, waaronder licht, schommelt al wat meer. Het leeuwendeel van onze energievraag bestaat echter uit energie voor verwarming van ons huis. In deze grafiek is, net als bij andere weergaven, goed te zien wat een strenge winter met fors stoken doet t.o.v. ons normale stookgedrag. Ook is te zien hoe het energieverbruik voor verwarming dit jaar lager ligt dan voorgaande jaren. Een lijn waarvan ik hoop dat deze doorzet in het nieuwe stookseizoen. Ik werk nog aan weergave van de verwarmingscurve gecorrigeerd voor graaddagen.

Bron energieverbruik

Ons energieverbruik werd in augustus voornamelijk geleverd door de zon in de vorm van zowel elektriciteit als warmte, een klein deel werd geleverd door onze winddelen (50 kWh). Per saldo produceerde we deze maand 153 kWh meer energie dan we nodig hadden.

Op jaarbasis verbruiken we inmiddels 55 kWh meer dan we opwekken. Nog steeds is aardgas met 52% onze grootste energiebron. De zon is een goede tweede met ruim 35% (elektriciteit plus zonnewarmte). Mijn verwachting is nog steeds dat het gasverbruik na het begin van het stookseizoen sterk gaat teruglopen. We houden het nodig voor warm water, omdat onze zonneboiler in de winter niet veel warmte levert, maar voor verwarming zal het in koop van elektriciteit worden. Overigens is in onderstaande grafiek ook aardig zichtbaar dat ons totale energieverbruik al bijna 5 jaar schommelt tussen de 10.000 en 12.000 kWh. Belangrijkste doel voor komend stookseizoen: onder de 10.000 kWh uitkomen, waarvan zo’n 2.500 kWh voor warm water.

Ons netto energieverbruik ligt ook al een aantal jaar stabiel rond de 6.300 kWh. Soms wat meer, soms wat minder. In 2019 zitten we tot en met augustus 20% onder het gemiddelde over de periode 2014-2018. In juli-augustus zijn we ook iets onder het laagste niveau tot nu toe (2014) gezakt.

Variabele energiekosten

Onze variabele energiekosten liggen dit jaar iets hoger dan voorgaande jaren. Deels komt dat door de hogere energiebelasting en hogere opslag duurzame energie. Deels komt dit door de overschakeling van verwarmen met gas naar verwarmen met infraroodverwarming. Het verschil bedraagt tot nu toe Euro 50. Ruimschoots genoeg om gecompenseerd te kunnen worden door lager vastrecht of het zelfs helemaal de deur uit doen van de gasaansluiting, alleen heb ik dan nog een oplossing nodig voor warm water in de winter.

Inmiddels ben ik er door mailcorrespondentie met CE Delft achter dat er een betere COP = 1 hypothese te formuleren is dan ik tot nu toe heb gedaan. Waardoor de COP = 1 lijn lager zal komen te liggen. Ook heb ik van mijn leverancier een betere inschatting gekregen van de besparing op het energieverbruik die hij verwacht door te verwarmen met infraroodstralingsverwarming. Beide wil ik voor het komend stookseizoen aangepast hebben in mijn spreadsheet, maar dat vergt wat meer denkwerk om foutjes te voorkomen.

Energieverbruik en opwekking juli 2019

Het is al weer halverwege augustus, hoog tijd dus om te kijken naar ons energieverbruik en de energieopwekking in juli. Door de vakantie heb ik niet de juiste stand van de elektriciteitsproductie van onze zonnepanelen en van ons waterverbruik. De overige standen kunnen we tegenwoordig via de slimme meter uit lezen. Om toch iets te kunnen zeggen over het energieverbruik in juli ben ik er van uitgegaan dat onze zonnepanelen in juli 2019 net zo veel stroom hebben opgewekt als in juli 2018.

Maandcijfers (in kWh)

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming01
Warm water2022020%
Apparaten20122612%
Verbruik/graaddag0,000,05
Elektriciteitsafname201423110%
Teruglevering196
Elektriciteitsverbruik20122713%
Zonnepanelen2872870%
Zonnedelen4638-17%
Winddelen4743-8%
Zonneboiler1721826%
Totaal opwekking5525500%
Netto elektriciteitsverbruik-179-141-21%

Verwarming en warm water

Wat meteen opvalt bij de maandcijfers is dat er elektriciteit verbruikt is voor verwarming. Dit komt door een domme instellingsfout van mij, waardoor een van de infraroodpanelen ’s nachts is gaan verwarmen. Maar ja, welke dwaas zet de temperatuur in de hal dan ook op 19 graden in de zomer 🙂 Gelukkig was ik er na 1 dag achter, zodat de schade meevalt. Alle ruimtes staan nu buiten het stookseizoen ingesteld op 10 graden Celsius.

Het gasverbruik voor warm water lag met 20 kWh (2 m3) aardgas laag, zoals te verwachting is in de zoemr. Het grootste deel van het warme water werd geleverd door onze zonneboiler (naar schatting 182 kWh). Daarmee ligt het gasverbruik voor de maanden mei tot en met juli 2019 op 10 m3 aardgas, in 2018 was dat nog 18 m3. Een beetje actiever stoeien met het uitzetten van de cv-ketel en het slim kiezen van momenten waarop we warm water gebruiken lijkt dus ook buiten het stookseizoen z’n vruchten af te werpen. Wat niet wegneemt dat over de afgelopen 12 maanden 52% van ons energieverbruik uit aardgas bestond. Wat wel lager is dan de 80% van het energieverbruik die aardgas bij een gemiddelde woning uitmaakt (uitgaande van de jaargemiddelde van MilieuCentraal: 1470 m3 aardgas en 3.000 kWh elektriciteitsverbruik per jaar).

Energieopwekking

Bij de energieopwekking valt op dat onze zonnedelen het dit jaar slechter doen dan vorig jaar juli. Ook onze winddelen hebben minder elektriciteit weten op te wekken. Daardoor is ook het netto elektriciteitsverbruik hoger dan in 2018. Al met al ligt ons netto elektriciteitsverbruik in 38 kWh, 21%, hoger dan in 2018. Dat neemt niet weg dat we per saldo nog steeds 141 kWh meer hebben opgewekt dan gebruikt in juli. Over de laatste 12 maanden hebben we nu 44 kWh ingekocht bij het energiebedrijf.

Cumulatief netto energieverbruik

Ons cumulatief netto energieverbruik ligt nog steeds 16% lager dan het gemiddelde over de periode 2014-2018. Al kan dat dus wat anders liggen als ik de juiste cijfers van onze zonnepanelen in augustus verwerk.

Voorschot GreenChoice

De wijze waarop GreenChoice het voorschot berekend blijft ondoorgrondelijk, zoals ik vorige maand al aanstipte. Ons elektriciteitsverbruik wordt momenteel ingeschat op 2.775 kWh. Terwijl mijn jaargemiddelde elektriciteitsverbruik sinds ik klant ben op 3.337 ligt, waarvan na aftrek van onze zonnepanelen (1.582 kWh) en winddelen (1.320 kWh) nog 435 kWh overblijft. Vorige maand schatte GreenChoice ons elektriciteitsverbruik nog op 3.240 kWh. Waarom het na een maandje zon ineens lager ligt snap ik niet.

Ons gasverbruik wordt door GreenChoice momenteel ingeschat op 122 m3 per jaar, iets hoger dan vorige maand. Terwijl ons werkelijk gasverbruik dit jaar al op 294 m3 ligt. Gemiddeld hebben we sinds 2011 ruim 800 m3 aardgas per jaar verbruikt. Dus ook hier snap ik het algoritme niet.

De onvoorspelbaarheid van het algoritme van GreenChoice maakt het wel lastig om in schatten of we ons maandbedrag goed hebben ingesteld. Voorlopig vertrouw ik dus maar gewoon op mijn eigen berekeningen van de afgelopen jaren.

Energieopwekking en energieverbruik juni 2019

Juli is begonnen, dus tijd voor het energieverbruik en de energieopwekking over juni. Niet dat het een spannende maand is, de kachel is uit, de zonnepanelen en zonneboiler pruttelen lekker door. Het is dus eigenlijk een erg saaie maand. Tijd om eens naar wat andere aspecten te gaan kijken. Bijvoorbeeld de voorspelling van de energierekening door het energiebedrijf, want die schommelt tot mijn verbazing door de seizoenen heen.

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming (kWh)000%
Warm water (kWh)2022020%
Apparaten (kWh)238214-10%
Verbruik/graaddag (kWh/graaddag)0,000,000%
Elektriciteitsafname (kWh)23841876%
Teruglevering (kWh)204
Elektriciteitsverbruik (kWh)238214-10%
Zonnepanelen (kWh)2832851%
Zonnedelen (kWh)3837-3%
Winddelen (kWh)6744-34%
Zonneboiler (kWh)14318227%
Totaal opwekking (kWh)5325483%
Netto elektriciteitsverbruik (kWh)-150-1521%

Energieverbruik naar bron in juni

Zoals altijd in de zomermaanden is ons gasverbruik erg laag. Het grootste deel van de benodigde warmte voor warm water wordt in de zomer nou eenmaal geleverd door onze zonneboiler. Wat zich in onderstaande grafiek wel aftekent is dat we in maart onze verwarming van cv-ketel op gas naar infrarood op elektriciteit hebben omgezet. Waarmee ons elektriciteitsverbruik van maart tot en met mei een behoorlijke groei laat zien. Aangezien we in juni niet hebben gestookt verwijs ik voor het effect op het energieverbruik terug naar mijn eerdere berichten over het energieverbruik in maart, april en mei. Of naar onze eerste ervaringen met het effect op de energierekening. Vanaf oktober verwacht ik weer nieuwe meetresultaten.

Ook bij het verbruik over 12 maanden is effect te zien op zowel het totale energieverbruik als op het aandeel elektriciteitsverbruik in de totale mix. Vanaf begin dit jaar loopt ons 12 maands energieverbruik terug. Inmiddels zit het op 10.269 kWh aan elektriciteit en aardgas, waarvan 5.371 kWh (554 m3) aardgas. In dezelfde periode vorig jaar was dit 7.119 kWh aardgas (731 m3). In totaal 1.680 kWh minder gasverbruik terwijl het elektriciteitsverbruik met slechts 315 kWh is toegenomen.

Het aandeel elektriciteit is opgelopen van 30% naar 37%. Aardgas voorziet nog steeds voor 53% is onze energiebehoefte, de laatste 10% komt van onze zonneboiler. Op basis van onderstaande grafiek durf ik de stelling wel aan dat we aan het eind van het jaar weer stroom gaan inkopen.

Energieverbruik per m2 en graaddag

Het netto energieverbruik in kWh per m2 vloeroppervlakte is in juni licht gedaald, doordat onze zonnepanelen nu per saldo stroom terugleveren en het gasverbruik zeer laag lag. 2019 blijft op het niveau van de zuinigste jaren sinds we in ons huis wonen.

Ook wanneer gekeken wordt naar het energieverbruik per graaddag, dus gecorrigeerd voor weersinvloeden, dan zit ons energieverbruik in 201 onder het energieverbruik van eerdere jaren. Met een beetje geluk duiken we deze zomer (wanneer er meestal toch ook wel een paar dagen kouder dan 18 graden Celsius zijn) zelfs onder de 2 kWh per graaddag. Iets wat in de zomer van 2015 bijna leek te lukken.

Voorschot GreenChoice

De berekening van het voorschot door Greenchoice blijft ondoorgrondelijk. In eerste instantie werd het elektriciteitsverbruik in de app van Greenchoice extreem hoog ingeschat op 97.350 kWh per jaar. Later daalde dit naar ongeveer 3.700 kWh per jaar, een stuk meer in lijn met ons werkelijke verbruik. Een paar weken goede zon heeft ons geschatte verbruik laten dalen tot 3.240 kWh. Op de website wordt ons elektriciteitsverbruik bij energieverbruik vergelijken op dit moment ingeschat op 1.416 kWh per jaar. Op het tabblad termijnbedrag instellen staat dan weer 3.240 kWh. Sowieso is het tabblad vergelijken een feest van verwarring. Er staat namelijk dat ik mijn termijnbedrag waarschijnlijk te laag is en dat mijn termijnbedrag waarschijnlijk te hoog is. Ook staat er dat mijn verbruik 129% hoger is dan vorig jaar, dus wellicht is het tijd om het voorschotbedrag te verhogen.

Bij gasverbruik is het verschil ook groot. In de app van Greenchoice en op de website bij het instellen van het voorschotbedrag wordt ons jaarverbruik ingeschat op 115 m3 per jaar, op de website bij vergelijken op 717 m3 aardgas per jaar. Nu lijkt 115 m3 per jaar me op basis van ons historisch gasverbruik erg laag. Tenzij ze nu al rekening houden met het feit dat we elektrisch gaan verwarmen. Als daar rekening mee wordt gehouden is het aantal kilowattuur elektriciteit met 3.240 aan de lage kant, tenzij dat gaat om de kWh die ik inkoop bij Greenchoice bovenop de elektriciteitsopwekking van onze winddelen en zonnepanelen. Die zijn samen namelijk goed voor zo’n 3.500 kWh op jaarbasis.

Bij de maandelijkse voorschotbedragen valt me al een paar jaar op dat het geadviseerde voorschotbedrag in de zomer daalt en in de winter stijgt. Alsof het Greenchoice niet lukt om in het algoritme rekening te houden met onze zonnepanelen en zonneboiler. In juni is ons adviesbedrag gedaald van 82 naar 75 Euro. Geen wereldschokkend verschil, ik heb alleen zo’n vermoeden dat het geadviseerde voorschotbedrag vanaf oktober weer stapsgewijs gaat oplopen.

Variabele energiekosten

Onze variabele energiekosten ontwikkelen zich in juni zoals verwacht: een lichte daling als gevolg van weinig gasverbruik en veel elektriciteitsopwekking. De variabele energiekosten liggen nog steeds iets hoger dan met een cv-ketel.

De kosten voor gasverbruik liggen uiteraard lager dan met een hr-ketel, maar nog steeds niet onder het laagste niveau van de afgelopen jaren. Wel is er een duidelijk knik in maart door de overschakeling van verwarming met hr-ketel naar verwarming met infraroodverwarming.

De elektriciteitskosten liggen uiteraard hoger dan voorgaande jaren. In juni zijn de kosten wel gedaald ten opzichte van mei, met dank aan onze zonnepanelen. Al heb ik niet de illusie dat we dit jaar nog een maand hebben waarin de cumulatieve kosten vanaf januari terug naar 0 Euro komen, zoals in 2017.

Energieverbruik en opwekking mei 2019

Het is juni 2019, tijd dus voor het maandelijks overzicht van ons energieverbruik. Hieronder weer de belangrijkste kengetallen. Dit keer voor mei.

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming0110
Verbruik/graaddag0,000,71
Elektriciteitsafname232531129%
Teruglevering190
Elektriciteitsverbruik23234147%
Zonnepanelen325280-14%
Zonnedelen26288%
Winddelen7657-25%
Zonneboiler11414325%
Totaal opwekking541508-6%
Netto elektriciteitsverbruik-195-24-88%
Saldo jaarbasis8

Wat opvalt is dat mei dit jaar kouder was dan in 2018. In tegenstelling tot vorig jaar hebben we de kachel aangehad, terwijl ik deze in april nog wel zo optimistisch had uitgezet. Wat ook opvalt is dat we minder elektriciteit hebben opgewekt dan in 2018. De zonneboiler heeft wel wat meer warmte geleverd. Wat een beetje paradoxaal is, want bij een lagere opbrengst van de zonnepanelen verwacht ik ook een lagere opbrengst van de zonneboiler. Het kan dus ook zijn dat ik ons energieverbruik voor warm water te hoog inschat en dat we minder warm water gebruiken dan gemiddeld.

Uitsplitsing energievraag

Laten we vervolgens maar eens beginnen met een grafiek waarin de maandelijkse energievraag wordt opgesplitst naar warm water, ruimteverwarming en elektrische apparaten (inclusief de mechanische ventilatie).

De bron van dit energieverbruik is voor een groeiend deel elektriciteit, wat we zelf opwekken door middel van onze zonnepanelen, winddelen en zonnedelen. Daarnaast levert onze zonneboiler natuurlijk een deel van de warmte.

Op jaarbasis komen we inmiddels elektriciteit te kort, wat betekent dat we het resterende deel van de stroom inkopen bij GreenChoice. Een mea culpa aan mijn twittervolgers is wat dat betreft op zijn plaats, want door een domme rekenfout in de spreadsheet dacht ik dat we nog zo’n 400 kWh op jaarbasis extra opwekte. Dat blijkt niet zo te zijn. Op jaarbasis nemen we momenteel 8 kWh af van Greenchoice. De fout zat hem in de wijze waarop ik de zelf opgewekte zonnestroom verrekende met onze nieuwe meterstanden en de manier waarop ik de stroomproductie van onze zonnedelen verrekende met de afname van elektriciteit bij Greenchoice.

In onderstaande grafiek is nog beter te zien dat het overgrote deel van onze energievraag op jaarbasis nog steeds gevormd wordt door aardgas. Een aandeel dat pas in het nieuwe stookseizoen verder terug gaat lopen. Tenzij juni 2019 net als mei stookdagen in petto heeft, maar dat hoop ik toch niet.

Energieverbruik verwarming

Mei werd onverwacht toch weer koud genoeg om de verwarming aan te zetten. Uiteindelijk hebben we 110 kWh aan elektriciteit verbruik voor verwarming, waarvan 6 kWh in de badkamer. Een nadeel vanaf nu voor de infraroodverwarming, want deze telt vanaf nu gewoon mee. Terwijl de badkamer in het gasverbruik voor verwarming al sinds de verbouwing van onze badkamer niet meer meetelt.

In bovenstaande grafiek is te zien dat het energieverbruik voor verwarming nog steeds lager ligt dan bij verwarmen met hr-ketel. Al is het verschil minder geworden, doordat ik in de periode 2014 t/m 2018 nauwelijks tot niet gestookt heb in mei. Wanneer ik het energieverbruik van de verschillende jaren corrigeer voor graaddagen en omreken naar het energieverbruik in een standaardjaar met 2802 graaddagen ontstaat het volgende beeld:

Het energieverbruik voor verwarming in 2019 ligt dan nog steeds onder het gemiddelde energieverbruik voor de periode 2014-2018, op basis van het aantal graaddagen zou ik verwachten dat ik bij doorstoken met aardgas juist iets boven het gemiddelde zou zijn uitgekomen. Al met al hebben we tot en met mei omgerekend naar een standaardjaar 3.115 kWh voor verwarming verbruikt, dat is omgerekend 319 m3 aardgas. Gemiddeld hebben we in de jaren 2014-2018 in de periode januari tot en met mei 3.435 kWh, oftewel 352 m3 aardgas, verbruikt voor verwarming.

Omgerekend naar een standaardjaar zijn onze stookkosten wel gestegen met Euro 60, al is het nog steeds minder dan verwacht op basis van de hypothese COP=1.

Ontwikkeling energieverbruik

Ons totale netto energieverbruik in mei 2019 ligt met 3.290 kWh 13% lager dan het gemiddelde over 2014-2018. Daarbij is niet gecorrigeerd voor graaddagen, zonne-uren of windsnelheden. Vooralsnog maakt 2019 dus goede kans om het zuinigste jaar tot nu toe te worden. Het laat echter wel zien dat we nog een kleine uitdaging hebben om meer opwekking te realiseren om 100% van ons eigen energieverbruik zelf op te wekken. Gelukkig komt er weer een nieuw project van Energiek Schiedam aan, dus dat biedt wellicht kansen.

Omgerekend naar vierkante meters is ons energieverbruik in 2019 nagenoeg gelijk aan het energieverbruik in 2014, ons zuinigste jaar tot nu toe.

Wanneer ik kijk naar het aantal Wattuur dat ik per graaddag en per vierkante meter verbruik dan ligt dat in mei 2019 12% lager dan het gemiddelde over de periode 2014-2018. Het verschil loopt vooral op vanaf maart. In februari was het verschil slechts 2%, in maart 9% om in april op te lopen tot 11%.

Ontwikkeling variabele energiekosten

De variabele energiekosten zijn de kosten die we aan gas en elektriciteit betalen, los van de netwerkkosten.

Onze variabele gaskosten lopen in mei meestal niet zo ver meer op. Dat geldt dit jaar eigenlijk al sinds maart, toen de infraroodverwarming werd geĂŻnstalleerd. Ons gasverbruik ligt sindsdien onder de 10 m3 per maand. In april was het 4 m3 in mei was het 6 m3. Als we ons huis warm hadden gestookt met de cv ketel waren de kosten wel opgelopen, maar waren ze in mei ook redelijk vlak gebleven.

Onze variabele elektriciteitskosten lopen meestal vanaf april terug, doordat de zonnepanelen dan meer gaan terugleveren dan dat we verbruiken. Dit jaar ligt dat iets anders, doordat we in mei nog behoorlijk wat kilowattuur hebben verbruik voor de verwarming. Zonder de verwarming was ons elektriciteitsverbruik in lijn met eerdere jaren geweest. Al heb ik nog wel een dingetje met Greenchoice. Die schatten ons elektriciteitsverbruik op jaarbasis in op 97.530 kWh en 10 m3 aardgas. Beide zijn niet in lijn met mijn verwachting van het jaarverbruik.

Greenchoice adviseert een termijnbedrag van Euro 1.351. Als ik naar bovenstaande grafiek met de ontwikkeling van onze energiekosten kijk is dat een hoger maandbedrag dan ik op jaarbasis ga afrekenen. Daarbij lijkt het er niet op dat de energierekening heel fors gaat afwijken van eerdere jaren, veel aanleiding voor de door Greenchoice voorgestelde aanpassing zie ik dan ook niet.

Energieverbruik en opwekking april 2019

April is voorbij, dus tijd om naar ons energieverbruik over april te kijken. Waarbij ik meteen kan melden dat ik redelijk wat wijzigingen heb gemaakt in mijn berekingen in verband met de slimme meter die we hebben en in verband met de overgang naar infraroodverwarming. Het kan dus goed zijn dat er hier en daar nog een foutje in de spreadsheet zit die de komende maanden naar boven gaat komen. De ergste zijn er volgens mij uit, waarmee de getallen over maart met terugwerkende kracht licht zijn gewijzigd.

Kengetallen voor april

Om te beginnen een tabelletje met wat kengetallen over april. Waarmee meteen het eerste verschil binnenkomt: al het energieverbruik reken ik vanaf nu om in kilowattuur. Dat telt lekker makkelijk op en het vergelijkt ook makkelijker.

Wat20182019verschil
Ruimteverwarming261167-36%
Verbruik/graaddag1,810,95-48%
Elektriciteitsafname281593111%
Teruglevering180
Elektriciteitsverbruik28141347%
Zonnepanelen21227831%
Zonnedelen1912-37%
Winddelen9452-45%
Zonneboiler1511627%
Totaal opwekking4775046%
Netto elektriciteitsverbruik-4471-260%
Saldo elektriciteit op jaarbasis-163

Wat in bovenstaande tabel meteen opvalt is dat ons energieverbruik voor ruimteverwarming fors is gedaald. Niet alleen in absolute zin (van 261 kWh naar 167 kWh), maar ook per graaddag. April was de eerste volledige maand waarin we ons huis enkel volledig met infraroodverwarming hebben verwarmd. Nog een beetje vroeg om hele harde conclusies te trekken, maar de stelling dat het overgaan van gasgestookte cv-ketel naar infraroodverwarming geen een op een vervanging is van gas door elektra durf ik na 2 maanden wel aan

Door de overschakeling op infraroodverwarming is ons totale elektriciteitsverbruik uiteraard wel gestegen. In totaal verbruikte we in april 47% meer dan in april 2018. Ons gasverbruik is daarmee wel gedaald met 28m3 en bedroeg in april slechts 4 m3. Omgerekend zo’n 40 kWh. De ruimteverwarming werd geleverd door infraroodverwarming en de zonneboiler leverde een groot deel van het warme water.

Een andere opvallende is dat onze eigen zonnepanelen meer hebben opgebracht dan vorig jaar, maar dat onze zonnedelen en winddelen beide minder hebben gepresteerd. Bij de Winddelen komt dat deels doordat er voor de periode 26 t/m 30 april geen gegevens beschikbaar zijn. Per saldo steeg de hoeveelheid opgewekte energie wel t.o.v. 2018.

Gewijzigde berekening gasverbruik warm water

Afgelopen maand heb ik opnieuw berekend hoeveel gas we verbruiken voor warm water. Daarbij ben ik uitgegaan van de gemiddelde gaslevering aan een C-label woning voor de jaren 2012-2017. Volgens het CBS gaat het om de volgende hoeveelheden:

CBS aardgaslevering C labelm3/m2
201211,5
201311,6
201410,5
201510,3
201610,4
201710,4

Het gaat hier om het aantal kubieke meter per vierkante meter woonoppervlak. Onze woning is 119m2 en ik ben uit gegaan van 20% gasverbruik voor warm water. Verder ben ik er van uitgegaan dat onze zonneboiler het hele jaar warmte levert, alleen veel minder in de wintermaanden dan in de zomer.

MaandMaximaal aandeel zonneboiler in warm water
Januari5,00%
Februari10,00%
Maart25,00%
April75,00%
Mei75,00%
Juni90,00%
Juli90,00%
Augustus90,00%
September75,00%
Oktober50,00%
November10,00%
December5,00%


Verdeling energievraag tussen warm water, ruimteverwarming en overige elektra

Op basis van de nieuwe verdeling tussen warm water en verwarming heb ik afgelopen weken onderstaande grafiek ontwikkeld over de verdeling van de energievraag over warm water, ruimteverwarming en overige elektrische apparatuur. Dat geeft het volgende beeld:

In bovenstaande grafiek is goed te zien hoe groot de piek is die veroorzaakt wordt door onze energievraag voor ruimteverwarming. Het verbruik voor warm water en andere elektrische apparatuur kent een veel vlakker verloop. Voor de invoer van led-lampen was met name het verbruik van andere elektrische apparatuur hoger en meer seizoensgebonden. De pieken werden tot februari van dit jaar geleverd door aardgas. Door de installatie van de infraroodpanelen gaat dat veranderen. Ook de piek zal geleverd worden door elektriciteit. Een eerste begin van hoe die piek er dan uit gaat zien is in onderstaande grafiek te zien, waar is weergegeven wat de bron van energielevering is (gas, zonnewarmte, zonnedelen, zonnepanelen, winddelen of inkoop van groene stroom).

Duidelijk te zien is dat in maart en april 2019 het gasverbruik daalt en het elektriciteitsverbruik stijgt. In april gebruikten we voor 66% elektriciteit en voor 26% de zonneboiler. Op jaarbasis is de verschuiving richting elektriciteit vooralsnog gering. Het aandeel elektriciteit is opgelopen tot 36% en de zonneboiler voorziet in 10% van onze energiebehoefte, ruim 50% van ons energieverbruik de afgelopen 12 maanden is dus nog geleverd door aardgas. Pas vanaf het nieuwe stookseizoen zal het aandeel aardgas verder teruglopen. Onze totale energiebehoefte kruipt ook langzaam terug naar minder dan 10.000 kWh per jaar.

Energieverbruik verwarming

Begin maart is

In maart heb ik onderstaande hypotheses geformuleerd over ons energie verbruik voor verwarming:

HypotheseCOP = 135% energiebesparing66% energiebesparing
Extra elektriciteitsverbruik (in kWh/Jaar5.6003.7001.900
Energiebesparing (in kWh/jaar)01.9003.800
Verbruik (in kWh/graaddag)2,11,40,7
Verbruik (in m3 gas/graaddag)0,220,140,07
Verbruik (in kWh/m2 per jaar)473116*

Aangezien ik behoorlijk heb zitten wijzigen in mijn spreadsheet is het tijd om deze hypotheses opnieuw te berekenen. Waarbij ik de hypotheses nu formuleer op basis van een standaard stookjaar (2801 graaddagen, langjarig gemiddelde van 2001-2018 volgens Warmtepompweetjes). De hypotheses luiden dan als volgt:

HypotheseCOP=135%66%
Energie verwarming6.0553.9362.059
Energiebesparing0,02.1193.996
Verbruik kWh/graaddag2,21,40,7
Verbruik in kWh/m2513317

Infraroodverwarming

In de laatste twee maanden van ons stookseizoen hebben we ons huis met infraroodpanelen verwarmt. In april is ons energieverbruik voor verwarming uitgekomen op 167 kWh. Belangrijker is dat het verbruik per graaddag gedaald is tot 0,9 kWh/graaddag. In maart was dit 1,3 kWh per graaddag en in 2018 1,8 kWh per graaddag. In onderstaande grafiek is goed zichtbaar dat in maart en april het energieverbruik per graaddag in 2019 lager ligt dan in voorgaande jaren. Een verschil dat overigens niet voort lijkt te komen uit een lagere ruimtetemperatuur. De gemiddelde temperatuur in april was met 20,7 graden Celsius namelijk 0,2 graden hoger dan in 2018. Voor zover ik kan beoordelen ligt de thermometer op dezelfde plaats boven op een kast (ongeveer 2 meter boven de grond) en buiten bereik van de straling van onze infraroodpanelen.

Het totale energieverbruik voor verwarming in 2019 ligt vooralsnog op schema om tot de zuinigste jaren te gaan behoren.

Als je bovenstaande grafiek bekijkt dan zul je snappen dat ik er nog goede hoop op heb dat 2019 ons zuinigste jaar wordt. En dat ik er op reken dat we ook dit jaar weer onder de 50 kWh/m2 voor ruimteverwarming uitkomen in onze C-label woning. In onderstaande grafiek is het energieverbruik voor verwarming gecorrigeerd voor temperatuur. Ook dan is 2019 tot nu toe een van de meest energiezuinige jaren en valt op hoe extreem veel we voor ons doen hebben gestookt in 2013.


Conclusie

De hypotheses over ons verbruik voor verwarming zijn geformuleerd op jaarbasis, dus met zekerheid valt er nog weinig over te zeggen. Wat wel te zeggen valt is dat het verbruik per graaddag in maart en april op respectievelijk 1,3 en 0,9 kWh per graaddag lag. Dat ligt aanzienlijk lager dan ons gemiddelde verbruik in voorgaande jaren. Ook ligt het verbruik dichter in de buurt van de besparingshypotheses dan in de buurt van de COP=1 hypothese. Voorlopig is het echter een half jaar wachten op nieuwe resultaten, want het stookseizoen is bijna afgelopen.