Gekocht: Winddelen

Voor mijn vakantie schreef ik al dat De Windcentrale begonnen is met het verkopen van zogenaamde windddelen. Het idee is als volgt: tegen betaling van Euro 345 en een onderhoudsbijdrage van Euro 15 per jaar koop je een stukje windmolen en ontvang je in ruil 16 jaar lang ongeveer 500 kWh per jaar. Energiebedrijf Greenchoice verrekend de btw waardoor je over de elektriciteit van je winddeel enkel energiebelasting en de btw over de energiebelasting betaald (de verschoner betaalt ? ).

In mijn eerdere post heb ik aangegeven om 4 redenen te twijfelen:

  1. 16 jaar vind ik te lang om me te binden aan een commerciële energieleverancier, zelfs als dat Greenchoice is.
  2. 16 jaar vind ik te lang in een land waar het beleid met betrekking tot duurzame energie zelden langer duurt dan de zittingstijd van een Kabinet.
  3. Het financieel rendement vind ik vrij laag in verhouding tot bovenstaande risico’s.
  4. de verdeling van risico’s en opbrengsten tussen rijk en burger vind ik buiten proportioneel in het voordeel van de overheid uitvallen. Al 15 jaar neem ik groene stroom af en als dank betaal ik als burger per kwh nog steeds een factor 15 keer meer energiebelasting dan grootverbruikers. Als ik dan nu extra ga investeren in mijn eigen energieopwekking via De Windcentrale blijf ik nog steeds energiebelasting op grijs niveau betalen…
Hieronder de redenen waarom ik toch instap.

Verwacht rendement

Naar aanleiding van mijn vorige post ontving ik de spreadsheet met berekeningen van De Windcentrale. Hoewel ik te weinig expertise heb om de bedragen te controleren zat er zo weinig verschil tussen de berekeningen die ik zelf had gemaakt en die van De Windcentrale dat ik besloten heb dat de berekeningen robuust genoeg zijn om een beperkte investering (minder dan Euro 1.000) te doen. Bovendien bestaat de mogelijkheid om winddelen te verkopen aan andere klanten van Greenchoice mocht ik willen wisselen van energiebedrijf.

Henri Bontenbal omschrijft de business case op zijn blog zo:

Een investering van 345 euro levert jaarlijks 500 kWh ‘gratis’ elektriciteit op. Deze elektriciteit vertegenwoordigt een waarde van circa 46 euro (prijspeil 2012). De onderhoudskosten zijn dan nog niet meegenomen. Met de huidige elektriciteitsprijs en jaarlijkse onderhoudskosten van gemiddeld 15 euro betekent dit een terugverdientijd van minder dan 9 jaar (zie reactie van De Windcentrale onderaan deze blog) op een levensduur van 16 jaar. Hierin is een (jaarlijkse) elektriciteitsprijsstijging niet meegenomen. De gemiddelde kosten per kWh (gerekend over 16 jaar) liggen op circa 7,2 per kWh. Tellen we daarbij de energiebelasting en BTW op, dan wordt het leveringstarief 20,8 cent per kWh (9% lager dan het ‘normale’ tarief). U bent dus goedkoper uit bij De Windcentrale.

Hedge je energierekening

Onze energierekening bedraagt op dit moment zo’n Euro 1.000 per jaar. We verbruiken ongeveer 3.500 kWh elektriciteit en 1.000 m3 aardgas. Aangezien ik verwacht dat de prijs van energie de komende jaren gaat stijgen, door hogere energiebelasting of hogere tarieven voor gas en elektriciteit ben ik bezig ons energieverbruik langzaam maar zeker te “hedgen” tegen prijsstijgingen. Voor gas heb ik dat gedaan door een zuinigere ketel en een zonneboiler aan te schaffen. Door deze combinatie van maatregelen en een bewuster stookgedrag is ons gasverbruik tussen de 800 en 1.000 m3 per jaar lager dan voorheen.

Voor elektriciteit heb ik al eerder gehedged door te investeren in windenergie via Meewind en door lid te worden van en geld te lenen aan De Windvogel. De investering in Meewind is helaas terecht gekomen in een Belgisch windpark, want de procedures in Nederland gaan wat trager. Als de elektriciteitsprijs stijgt zal ook de opbrengst van windenergie stijgen en daarmee het rendement op Meewind. Bij een lagere elektriciteitsprijs heb ik een lager rendement op mijn participaties in Meewind, maar ook een lagere energierekening. Dat veert dus lekker mee met prijsveranderingen. De Windvogel betreft wel Nederlandse windmolens.

Daarnaast waren we dit jaar eigenlijk aan het kijken naar zonnepanelen. Met een investering van ongeveer Euro 4.000 kunnen we 25 tot 30 jaar zo’n 1.500 kWh uur per jaar opwekken. Dat is een kleine 40% van ons elektriciteitsverbruik. Vierduizend Euro is echter ook een hoop geld.

Voor een kleine duizend Euro heb je 3 winddelen die de komende 16 jaar ongeveer dezelfde hoeveelheid elektriciteit opleveren. Het nadeel van winddelen is dat 70% van de elektriciteitsrekening blijft bestaan, aangezien die uit energiebelasting en btw bestaat. Het voordeel is dat we tegen een veel lagere investering toch een deel van ons elektriciteitsverbruik hedgen tegen toekomstige prijsstijgingen. Voor dit moment hebben we gekozen voor 2 winddelen, samen goed voor 1.000 kWh oftewel een kleine 30% van ons elektriciteitsverbruik.

De voornaamste dat we slechts 2 winddelen nemen is dat we liever een windmolen dichter in de buurt van Schiedam willen. Bijvoorbeeld op de Tweede Maasvlakte. Dat scheelt transportverliezen en doet ook meer recht aan het uitgangspunt van De Windcentrale voor het creëren van draagvlak voor windenergie door omwonenden te laten profiteren van lagere elektriciteitsprijzen.

Voor de transport- en aansluitingskosten van elektriciteits maakt het momenteel overigens geen verschil waar de windmolens staan, aangezien dat voor kleinverbruikers een vast bedrag is.

Verdeling van risico’s tussen rijk en burger

De verdeling van risico’s tussen rijksoverheid en burger blijft scheef. Wat mijn rendement ook is de overheid ontvangt per kWh die ik verbruik dik 13 Eurocent aan btw en energiebelasting. Waarin nu het verschil zit tussen het gebruik van de openbare weg om groenten uit je volkstuintje op te halen en het gebruik van het openbare elektriciteitsnetwerk om elektriciteit vanaf je eigen windmolen of zonnetuintje naar je huis te transporteren is me volstrekt onduidelijk. Dat is echter een onderwerp voor een andere keer. Voor nu accepteer ik het en op 12 september gaat mijn stem naar een partij die zich inzet om dit te veranderen en dat ook ondersteunt met daden.

Tot slot

De Windcentrale (net als andere duurzame energiecoöperaties) is naar mijn mening een van de betere voorbeelden van de omdraaiing van het vervuiler betaalt principe waar ik sinds de Kabinetten van Lubbers in de jaren 80 mee opgegroeid ben. Het is eerder de verschoner betaalt, of het nu gaat om collectieve windenergie of collectieve zonne-energie. De energiebelasting die je betaalt is even hoog als wanneer je fossiel opgewekte elektriciteit afneemt. Ook al levert wind- en zonne-energie behoorlijke voordelen op t.o.v. fossiele energie op het gebied van o.a. luchtkwaliteit (goed voor gezondheid en natuur), waterkwaliteit, uitputting van natuurlijke hulpbronnen en klimaatbeleid. Maar dat is voor nu even een bijzaak, waar ik in een latere post nog een keer verder op in zal gaan.

Te koop: Windddelen

Al eerder schreef ik over De Windcentrale. Een initiatief waarbij je mede-eigenaar wordt van een windmolen. In tegenstelling tot bestaande windcoöperaties, zoals Windvogel en Deltawind, gaat De Windcentrale uit van hetzelfde principe als de zonnetuintjes in Nijmegen: deelnemers/eigenaren worden uitbetaald in kilowatturen.

In het eerste voorstel van De Windcentrale wordt je voor Euro 350 eigenaar van een stukje windmolen dat goed is voor ongeveer 500 kWh per jaar, Windcentrale noemt dit een winddeel. Daarnaast betaal je jaarlijks 15 Euro per winddeel voor beheer en onderhoud van de windmolen.

Het maximaal aantal winddelen wordt bepaald door je energieverbruik. Bij ons gebruik van 3200 kwh mogen we 6 winddelen kopen, waarvoor we ongeveer 3000 kwh per jaar geleverd krijgen. Greenchoice (ons energiebedrijf) verrekend het energieverbruik met de energierekening. Wat overblijft zijn de kosten voor energiebelasting en de btw daarover. Die blijf je (in tegenstelling tot saldering achter de meter) verschuldigd. Volgens De Windcentrale is het desondanks een gunstige deal voor particulieren, omdat particulieren op deze wijze langjarig hun energieprijs vastzetten en een winddeel van Euro 350 in 16 jaar ongeveer 800 Euro aan energie oplevert. Inclusief de jaarlijkse onderhoudskosten en een jaarlijkse prijsstijging van energie met 2% levert dat Euro 260 winst op. Saldering voor de meter, of zelflevering zo je wilt, is volgens De Windcentrale dus niet nodig om het voorstel interessant te maken voor particulieren.

Tegelijkertijd ontvangt de rijksoverheid over ieder winddeel van 500 kwh nog steeds Euro 68 per jaar aan energiebelasting en btw. Dat is ruim 1.000 Euro in de 16 jaar dat de windmolen nog draait. Terwijl ik als particulier slechts 260 Euro winst haal, en het volledige risico draag.

Vergelijk dat met de wijze waarop de winning van fossiele grondstoffen, zoals gas en olie worden behandelt door de rijksoverheid. Via EBN investeert de rijksoverheid daar risicodragend tot 40% van de investering in ruil voor 40% van het rendement. Het toepassen van die systematiek op de winning van windenergie geeft een eerlijkere verdeling van de baten en risico’s. Met als bijkomend voordeel dat de huidige subsidiesystematiek voor wind op land kan vervallen en dat de investeringen in duurzame energie gericht worden op de ‘goedkoopste’ opties. Het alternatief is namelijk dat we investeren in zonnepanelen op ons dak waarna de overheid de volledige opbrengst van energiebelasting en btw kwijt is.

Het goede nieuws is wel dat ook het CDA nu oproept om een ambtelijke werkgroep van Financien en EL&I op te richten om nieuwe verdienmodellen voor de rijksoverheid mbt duurzame energie op te stellen.

Eindconclusie

Ik vind het idee van De Windcentrale sympathiek en de opzet interessanter dan de financiële vergoeding over leningen die ik bij de huidige windcoöperaties kan krijgen. Wel zijn er 4 nadelen die maken dat ik niet meteen in stap, maar er nog een paar dagen over ga slapen:

  1. 16 jaar vind ik te lang om me te binden aan een commerciële energieleverancier, zelfs als dat Greenchoice is.
  2. 16 jaar vind ik te lang in een land waar het beleid met betrekking tot duurzame energie zelden langer duurt dan de zittingstijd van een Kabinet.
  3. Het financieel rendement vind ik vrij laag in verhouding tot bovenstaande risico’s.
  4. de verdeling van risico’s en opbrengsten tussen rijk en burger vind ik buiten proportioneel in het voordeel van de overheid uitvallen. Al 15 jaar neem ik groene stroom af en als dank betaal ik als burger per kwh nog steeds een factor 15 keer meer energiebelasting dan grootverbruikers. Als ik dan nu extra ga investeren in mijn eigen energieopwekking via De Windcentrale blijf ik nog steeds energiebelasting op grijs niveau betalen…

Ik wacht dan ook graag alle toezeggingen van het AO energie van vanavond rustig even af.

Oh ja, de spreadsheet met mijn berekeningen plaats ik binnenkort online. Die is nu nog iets te onoverzichtelijk.

Onbeperkt salderen van zelf opgewekte energie

Het afgelopen jaar is de slag om de subsidiepotten voor duurzame energie glansrijk verloren door particulieren. Het verlies van subsidie lijkt echter een nieuwe golf van activisme bij bedrijven in deze sector te hebben opgewekt.

Achter de meter

Een aantal weken geleden kondigde Atoomstroom en Greenchoice al aan dat zelfopgewekte elektriciteit bij hun onbeperkt saldeerbaar wordt zonder dat de klant BTW of energiebelasting hoeft te betalen over de zelf opgewekte energie. Wettelijk gezien hoeven energiebedrijven dat momenteel slechts te doen tot 3.000 kWh en in de toekomst tot 5.000 kWh. In jargon heet dit salderen achter de meter. Door onbeperkt salderen mogelijk te maken worden grotere decentrale energie project interessant. Wat vooral voor mkb ondernemers en de landbouw gunstig uit kan pakken. Deze groepen ondernemers vallen onder lagere energiebelastingtarieven dan particulieren, maar dan nog kan het wegvallen van energiebelasting gunstig uitpakken voor de terugverdientijd. Bedrijven kunnen namelijk ook gebruik maken van verschillende aftrekposten bij investeringen in zon-pv.

Voor meer uitleg over de mitsen en maren van salderen achter de meter zie de drie blog berichten van Henri Bontenbal hierover en de site van Polder PV.

Voor de meter

Inmiddels heeft Windvogel de druk vanuit de duurzame energie hoek verder opgevoerd door aan te kondigen dat ze onbeperkt willen gaan salderen bij zelflevering van elektriciteit die is opgewekt voor de meter. Oftewel: investeer met je buren in een grote windmolen in de buurt en verbruik de elektriciteit thuis zonder energiebelasting of BTW te betalen. Windvogel vergelijkt zelf elektriciteit opwekken met het verbouwen van je eigen groenten, daar betaal je ook geen BTW ongeacht of het uit je eigen tuin of uit je volkstuin komt (en dus over de openbare weg vervoert moet worden naar je huis…

Ook de nieuw opgerichte vereniging E-Decentraal wil inzetten op het wegnemen van hobbels voor decentrale energieprojecten, waaronder de belastingheffing over eigen opwekking voor de meter. Het zal mij benieuwen of voorstellen daartoe in het najaar een plaats krijgen in de Green Deal.

Zo ja, dan beloof ik bij deze dat de hypotheekrenteaftrek over 2011 geïnvesteerd wordt in coproductie van duurzame energie (nieuwe capaciteit voor de fijnslijpers). Duizend Euro in het Belgische offshore park van Meewind is tenslotte al goed voor zo’n 1650 kWh, dus met 2 tot 4 duizend Euro moet het mogelijk zijn om ons eigen energieverbruik duurzaam op te wekken op land.

Andere zonnige initiatieven

Buiten de hele discussie over zelflevering en saldering hebben Greenchoice en Eneco inmiddels ook de eerste voorzichtige aanzetjes gegeven om het in de VS succesvolle business model ‘zon als service’ naar Nederland te halen. Vooralsnog zijn de pilots met behoorlijk wat vraagtekens omgeven. Zie bijvoorbeeld dit bericht van Henri Bontenbal. Ik hoop echter dat de pilots van Greenchoice en Eneco voldoende ervaringen opleveren om tot een beter aanbod van duurzame energie als service te komen. Zo niet, dan is het wachten op We Generate. Al ben ik benieuwd wat zij voor oplossing voor verhuizen tijdens de lopende contractduur of veranderen van leverancier gaan bieden.