Krispy's blog

Categorie: Sargasso

  • ‘1 miljoen huizen in Nederland dreigen te verzakken’

    Als gevolg van het extreem lage grondwater door de droge zomer van 2018 is het funderingsprobleem in Nederland fors toegenomen: bij het Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) komen elke dag nieuwe meldingen binnen. Het zijn de huizen van voor 1970 die een risico lopen: één op de vier dreigt te verzakken. Tegen het KRO-NCRV programma De Monitor stelt het KCAF dat 1 miljoen woningen dreigen te verzakken. De huizen die nu al verzakt zijn, staan in minstens 83 verschillende gemeenten. Toch zijn er slechts tien gemeenten die actief bezig zijn met funderingsproblematiek, aldus het KCAF tegen De Monitor.

    De kosten voor funderingsherstel kunnen oplopen tot 100.000 Euro per woning. Doen we daar een Tierry Baudet berekening overheen dan komen we uit op een kostenpost t.g.v. klimaatverandering voor huiseigenaren van 100 miljard Euro. En dan zien we de schade voor de landbouw en de extra kosten voor het drooghouden van ons kikkerlandje maar even door de vingers… Wilt u de kosten verhalen op de veroorzakers, dan adviseren we u de rechtszaak van de Peruaanse boer Huarez tegen RWE te volgen.

    Open waanlink

    Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

  • Rutger Bregman vs Tucker Carlson: 1-0

    Een aantal weken geleden haalde Rutger Bregman op Davosuit naar het filantropisch werk van miljonairs en biljonairs, waarbij hij aangaf dat de olifant in Davos belasting betalen is. Niemand sprak over belastingverhoging, terwijl de gouden tijd van het kapitalisme (de jaren 50 tot 70 van de vorige eeuw) samengaan met een zeer hoog belastingtarief voor topinkomens, vele malen hoger dan nu het geval is.

    Reden voor Tucker Carlson van Fox om Rutger Bregman te interviewen voor zijn show, alleen liep dat een beetje uit de hand vanaf het moment dat Bregman stelde dat Tucker Carlson:

    een miljonair gefinancierd door biljonairs is.

    Tucker Carlson en Fox hebben het interview met Rutger Bregman niet uitgezonden. Rutger Bregman heeft het interview opgenomen met zijn mobiele telefoon en inmiddels online geplaatst:

    Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

  • China’s klimaatplannen

    China is wereldwijd leidend in de energietransitie als grootste producent, exporteur en installateur van zonnepanelen, windturbines, energieopslag en elektrische voertuigen. Ook in aantallen patenten voor duurzame energie ligt China duidelijk voor op de VS en de EU. Tegelijkertijd is China nog erg afhankelijk van kolen en is de luchtvervuiling in haar steden enorm.

    China Energievraag Ontwikkeling
    China’s CO2-uitstoot 1990-2017

    Wanneer alle landen evenveel CO2 uitstoten als China en hetzelfde beleid voeren als China komt de wereldwijde opwarming boven de 5 graden Celsius uit.  Climate Action Tracker beoordeelt de huidige inzet van China dan ook als ‘higly insufficient‘ om de doelen van Parijs te halen.

    13e vijfjarenplan

    Voor haar economische groei zette China tot 2015 in op het traditionele ontwikkelpad met veel kolen. In het 13e vijfjarenplan veranderde dit ontwikkelpad voor de periode 2016-2020. Voor de energiesector werd ingezet op een ‘schoon, koolstofarm, veilig en efficiënt energiesysteem’. Als onderdeel van dit plan heeft China onder andere de bouw van veel nieuwe kolencentrales uitgesteld of afgesteld, werd ingezet op elektrisch vervoer en werden duurzame energie doelen gesteld.

    In de nieuwe studie  “China Renewable Energy Outlook 2018”, CREO-2018, van het China National Renewable Energy Centre worden twee scenario’s uitgewerkt voor het Chinese energiesysteem. Het China National Renewable Energy Centre is onderdeel van de National Development and Reform Commission (NDRC),  dat een belangrijke rol  speelt bij de totstandkoming van de Chinese vijfjarenplannen.

    Onder 2 graden scenario

    Een van de twee scenario’s beschrijft wat nodig is om te voldoen aan de doelstelling om de wereldwijde temperatuurstijging onder de 2 graden Celsius te houden, zoals vastgelegd in het klimaatakkoord van Parijs. Dit scenario kent verschillende peilers:

    1. Inzet op energiebesparing en energie-efficiëntie;
    2. Herstructurering van de Chinese economie van zware industrie naar lichte industrie en de service sector;
    3. Elektrificatie van industrie en transport, digitalisering van de lichte industrie en service sector, en inzet op elektrische voertuigen;
    4. Omschakelen van kolen naar wind- en zonne-energie in de elektriciteitssector om de CO2 emissies en de kosten te verlagen;

    In het scenario zorgt dit voor grote veranderingen in het Chinese energiesysteem. De totale energievraag ligt in 2050 lager dan in 2017, ondanks de verwachte verviervoudiging van de economie.

    Grote rol voor wind en zon

    Het scenario kent een grote rol voor wind- en zonne-energie. In 2050 zijn dat de grootste hernieuwbare energiebronnen. Het aandeel kernenergie groeit ook, terwijl het aandeel olie, gas en kolen sterk terugloopt.

    China Primaire Energievraag 2016 2050
    China’s primaire energieconsumptie in 2050 vergeleken met 2017.

    Als gevolg van de wijzigingen in de energiemix en de daling van de totale energievraag daalt ook de CO2 emissie van China sterk. In het scenario dat de wereldwijde opwarming beperkt tot beneden de twee graden Celsius begint de daling al rond 2023.

    China Co2 Emissies 2017 2050
    Ontwikkeling CO2 emissies China 2017-2050

    Zelfs als China het ambitieuze scenario niet als basis neemt zullen de CO2 emissies fors gaan dalen. Vooral in de elektriciteitssector zullen de emissies dan hoger zijn.

    China Standaard Beleid Vs 2 Graden
    Ontwikkeling CO2 emissie in het standaard scenario versus het beneden 2 graden scenario.

    Conclusie

    China’s CO2 emissies zullen fors gaan dalen ongeacht welk scenario China kiest als basis voor haar nieuwe vijfjarenplan voor de periode 2021-2025. China haalt bij beide scenario’s een versnelling van 7 jaar ten opzichte van haar inzet bij ondertekening van het klimaatakkoord van Parijs.

    Gelet op de grote belangen van bestaande bedrijven is ook niet op voorhand te zeggen of alle ontwikkelingen zo snel zullen gaan als de scenario’s laten zien. Wie blijft roepen dat China niets doet aan klimaatbeleid kan de komende jaren bedrogen uitkomen. China ziet de enerigetransitie namelijk als een strategische kans om het marktleiderschap van de VS en EU over te nemen. En daarbij neemt China geen genoegen met made in China. Producten zoals zonnepanelen, windturbines en elektrische voertuigen zijn steeds vaker ook ontwikkeld en ontworpen in China. Een bedreiging voor het Nederlandse kop-staart model. Waarbij Nederlandse bedrijven de R&D doen en de sales en marketing, terwijl China mag produceren.

    Hier kan je de volledige studie en de samenvatting downloaden. Bij Energy Post kun je een uitgebreidere beschrijving van de Chinese plannen vinden.

    Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

  • Zon met accu’s wint tender reservecapaciteit

    In de Amerikaanse staat New England heeft het Amerikaanse bedrijf Sunrun een contract van 20MW gewonnen op de capaciteitsmarkt. Bijzonder aan het winnende bod is dat Sunrun de capaciteit zal leveren met behulp van een decentraal systeem van zonnepanelen en thuisaccu’s. Hoewel het om een klein contract gaat is dit wel de eerste keer dat een decentraal systeem in de VS een contract  om de reservecapaciteit te leveren wint zonder specifieke steunmaatregelen voor de combinatie van zonne-energie en accu’s.

    Sunrun moet de capaciteit vanaf 2022 kunnen leveren. Daarvoor moet het bedrijf nog wel zo’n 5.000 systemen zien te verkopen om de virtuele energiecentrale voldoende omvang te laten krijgen. De verwachting is dat consumenten die deel willen nemen aan deze capaciteitsmarkt een vergoeding krijgen van Sunrun en mogelijk lagere investeringskosten bij aanschaf van het systeem. Als het systeem vanaf 2022 werkt snijdt het mes aan drie kanten: huiseigenaren krijgen zonne-energie met energieopslag voor een lagere prijs, Sunrun verdient geld op de capaciteitsmarkt en krijgt een concurrentievorodeel, en bewoners van New England betalen een beetje minder voor reservecapaciteit.

    Open waanlink

    Dit bericht is geschreven voor en eerder gepubliceerd op Sargasso.

  • Klimaatlabel politieke partijen 2019

    In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 heeft Sargasso het klimaatbeleid uit alle verkiezingsprogramma’s beoordeeld. Voor de provinciale verkiezingen is dat ondoenlijk met een redactie vol vrijwilligers. In tegenstelling tot de Tweede Kamerverkiezingen in 2017 speelt klimaatbeleid nu wel een landelijke rol, waarbij de provinciale statenverkiezingen een dubbel belang hebben. Klimaatbeleid voor de eigen provincie en de leden van de provinciale staten kiezen de nieuwe leden van de Eerste Kamer.

    Het klimaatlabel politieke partijen biedt enig houvast voor wie klimaat wil laten meewegen bij het uitbrengen van zijn of haar stem. De initiatiefnemers bekeken daarvoor ruim 100 stemmingsuitslagen van de Tweede Kamer in de periode 2017-2019. Heel wat meer dan Sargasso eerder deed voor de verhoging van uw energierekening. De uitslag van het klimaatlabel politieke partijen vertoont echter wel wat overeenkomsten met ons kleinere onderzoek. Ook bij het klimaatlabel politieke partijen staat PvdD bovenaan. Alleen GroenLinks en SP wisselen stuivertje, PvdD deelt bij klimaatlabel de eerste plaats met GL i.p.v. met de SP. Ook de onderkant toont gelijkenissen. met klimaatlabel F voor PVV en FvD.

    Klimaatlabel2019
    Klimaatlabel politieke partijen, gebaseerd op stemgedrag 2017-2019.

    Het label is gebaseerd op het stemgedrag in de Tweede Kamer in de periode 2017-2019. Op de website van Klimaatlabel Politiek is terug te vinden welke stemmingen zijn meegenomen en hoe de partijen scoren op individuele voorstellen. Het klimaatlabel politieke partijen laat ook zien dat regeren pijn doet. PvdA stijgt van label D naar label B, CU zakt van label A naar label D en D66 zakt van label B naar label D. De uitdaging voor een volgende coalitie lijkt ook duidelijk: zorgen dat een van de coalitiepartijen in label C komt.

    Open waanlink

    Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

  • Duitse Kohleausstieg voor 2038

    De commissie die in Duitsland onderhandelt over het sluiten van de kolencentrales is drie weken geleden met haar voorstellen naar buiten gekomen. In de voorstellen staat dat de laatste kolencentrale uiterlijk in 2038 moet sluiten en dat regio’s die geraakt worden door de sluiting van kolencentrales 40 miljard Euro aan steun krijgen. De voorstellen van de commissie moeten nog door de Duitse overheid in beleid en wetgeving omgezet worden.

    Volgens Reuters zal energiebedrijven, zoals RWE, Uniper, EnBW en Vattenfall, als eerste stap gevraagd worden om 12,7 GW aan kolencentrales te sluiten voor 2022. Dit is gelijk aan 24 kolengestookte eenheden, of 22 keer de kolencentrale van Eon op de Maasvlakte. Onder de voorgestelde plannen daalt de capaciteit van Duitse kolencentrales met meer dan de helft tot 17 GW in 2030.

    Uitvoering van deze plannen zal een aanzienlijke invloed hebben op het CO2 effect van Nederlandse import van Duitse stroom, en daarmee ook op het waterbedeffect van eventuele sluiting van Nederlandse kolencentrales om aan het vonnis in de Klimaatzaak te voldoen.

    Dit bericht is geschreven voor en eerder gepubliceerd op Sargasso.

  • Na recordwarmte nu extreme regenval in Australië

    In de Australische staat Queensland is in twee weken bijna evenveel regen gevallen als normaal in 2 jaar. De regen komt na een periode van forse droogte. Op beelden van webcams is goed te zien hoe fors de regenval is. Op sommige plaatsen is meer dan 1 meter regen gevallen.

    Veel boeren zijn door de regenval een groot deel van hun vee kwijt geraakt. Vee dat niet verdronken is moet vaak alsnog gedood worden wegens een tekort aan eten.

    Het is nog te vroeg om te stellen dat de weersextremen veroorzaakt worden door klimaatverandering, dat de kans op extreem weer toeneemt bij een stijgende temperatuur is al wel bekend.

    Open waanlink

    Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

  • De erfenis van Rutte 2: het Urgenda vonnis

    Afgelopen vrijdag kwam PBL met een nieuwe prognoses voor de CO2 emissie in 2020. 2020 is een belangrijk jaar, omdat de staat onder Rutte 2 in 2015 in de klimaatzaak, die Urgenda had aangespannen, door de rechtbank op de vingers werd getikt over haar klimaatbeleid. De rechtbank sprak uit dat de CO2 emissie in 2020 ten minste 25% lager moet liggen dan in 1990. Dit vonnis werd in 2018 in hoger beroep bevestigd. De staat is inmiddels in cassatie tegen de uitspraak. Dat neemt niet weg dat het vonnis uitgevoerd moet worden en dat Rutte III het doel niet gaat halen volgens PBL.

    Benodigde CO2 reductie

    In november berekende ik dat de staat zo’n 17 megaton extra CO2 zou moeten reduceren om te voldoen aan de uitspraak in de klimaatzaak. De NOS meldde vorige week al er waarschijnlijk 9 megaton extra CO2 reductie nodig is. Wat dan wel weer prettig was geweest voor Kabinet Rutte 3 na de tegenvaller van 1,2 megaton uit de chemische industrie van vorig jaar.

    Uit de cijfers van PBL komt naar voren dat ik aan de bovenkant van de bandbreedte zat met mijn 17 megaton. PBL stelt dat de CO2 reductie 9 megaton CO2 equivalenten boven het doel uitkomt, met een bandbreedte tussen de 2 en 17 megaton. Inmiddels is ook duidelijk dat PBL en CPB voor de provinciale staten verkiezingen met de doorrekening van het concept klimaatakkoord komen.

    Het wordt interessant om te zien hoe de coalitie de pijn gaat verdelen tussen burgers en bedrijfsleven. VVD, CDA, ChristenUnie en D66 roepen ten slotte ieder dat de omslag betaalbaar moet zijn en blijven voor de burger. Ook al is dat niet altijd terug te vinden in hun stemgedrag de afgelopen jaren. Het kabinet heeft al aangegeven pas na de verkiezingen met aanvullende maatregelen te komen voor het halen van de doelstelling van de klimaatzaak.

    Stemgedrag Partijen Ontlasten Burgers

    Stemgedrag over wetsvoorstellen en amendementen energiebelasting en opslag duurzame energie per politieke partij. Bron: Tweede Kamer.

    Benodigde maatregelen

    De NOS noemt drie maatregelen waar aan gedacht zou worden. Op de eerste plaats de sluiting van twee kolencentrales (of de versnelde ombouw naar biomassacentrales, waarmee ze Pulp Fiction CO2 neutraal zijn), wat volgens de NOS een CO2 reductie oplevert  van 4 megaton. Het gaat dan waarschijnlijk om de Amercentrale in Tilburg en de Hemwegcentrale in Amsterdam. Sluiting van de Amercentrale levert een forse uitdaging op in Tilburg, aangezien de Amercentrale daar gebruikt wordt voor het warmtenet. Ingewijden geven tegen Sargasso aan dat meer tijd nodig is om alternatieve duurzame warmtebronnen te ontwikkelen. Een sneller alternatief is een leiding naar de afvalverbranding in Moerdijk, die past alleen niet zo goed in een circulaire economie en over de duurzaamheid van afvalverwerking valt te twisten. Sluiting van de Hemwegcentrale levert minder problemen op.

    De tweede maatregel die de NOS noemt is het verlagen van de maximum snelheid van 130 naar 100, dat is goed voor 1 megaton. Dat is 0,6 megaton minder dan ik had ingeschat. Bij elkaar zijn deze maatregelen goed voor 5 megaton, resteert een gat van 4 megaton. De derde optie die de NOS noemt om dat gat te vullen is het verder verhogen van de energierekening voor burgers en/of bedrijven. Het verhogen van de tarieven kan  extra energiebesparende of CO2 reducerende maatregelen bij burgers of het bedrijfsleven uitlokken. Alhoewel het bij burgers ook tot grote problemen kan leiden. Zeker in bestaande woningen en in huurhuizen zijn maatregelen niet zomaar te nemen. In huurhuizen zijn huurders afhankelijk van de verhuurder. Bij koopwoningen zorgt een stijgende energierekening zonder flankerend inkomensbeleid voor toenemende problemen met betrekking tot betaalbaarheid en financierbaarheid van maatregelen.

    Een alternatief is vaart maken met de invoer van een bodemprijs voor CO2 (ook voor de industrie). Dat kan ook tot extra CO2 reductieplannen van de industrie leiden, zeker als dat gecombineerd wordt met flankerend beleid om het nemen van maatregelen te stimuleren. Al vraag ik me af hoeveel CO2 reductie dat in 2 jaar nog op kan leveren. Net als dat het praktisch onhaalbaar is om via een extra stimulans meer hernieuwbare energie te realiseren voor 2020.

    Conclusie

    Voor zover ik kan vinden zijn er in het coalitieakkoord geen afspraken gemaakt over het verdelen van de opgave die voortvloeit uit de klimaatzaak over bedrijven en burgers. Dat maakt het extra interessant om te volgen waar het kabinet deze lasten gaat neerleggen. Gaat de energiebelasting voor burgers nog verder omhoog? Of krijgt de burger dit keer enkel de rekening gepresenteerd in de vorm van verlaging van de maximum snelheid naar 100 kilometer per uur? En als de twee kolencentrales dicht gaan, wordt de resterende opgave dan bij het bedrijfsleven gelegd? Of pakt het Kabinet een eigen rol, bijvoorbeeld door CO2 reductie in de eigen organisatie?

    De belangrijkste vraag blijft of extra beleid binnen 2 jaar resulteert in een emissiereductie van 9 megaton. Waarschijnlijker is dat het treuzelen en dralen met het nemen van aanvullende maatregelen door de Kabinetten Rutte 2 en Rutte 3 ervoor zorgt dat het Urgenda vonnis niet meer haalbaar is.

  • De verhoging van uw energierekening komt uit het midden

    De afgelopen maanden is er veel te doen over de betaalbaarheid van de klimaatplannen van het Kabinet. In augustus waarschuwde CDA leider Buma al voor een Fortuijn achtige revolte als de klimaatplannen niet betaalbaar zouden zijn voor de gewone man. Sinds de publicatie van het concept klimaatakkoord in december hebben veel politieke partijen hun zorgen uitgesproken over de betaalbaarheid van de klimaatplannen voor burgers. Voor de milieubeweging en de FNV was de lastenverdeling tussen burgers en bedrijfsleven zelfs reden om een dag voor publicatie van het klimaatakkoord hun handen van het klimaatakkoord af te trekken. Tijd dus om eens te kijken hoe de zorgen van politieke partijen zich het afgelopen half jaar hebben vertaald in voorstellen in de Tweede Kamer en in het stemgedrag van de verschillende politieke partijen als het gaat om de verdeling van de kosten van energiebelasting en opslag duurzame energie over burgers en bedrijven.

    Opbouw energierekening

    De energierekening kent drie belangrijke posten waar de Tweede Kamer jaarlijks invloed op heeft. Op de eerste plaats zijn dit de  energiebelasting en de vermindering hierop, op de tweede plaats de opslag duurzame energie, . Met deze laatste worden de kasuitgaven van de SDE+ gefinancierd (al zal het Ministerie van Financiën ontkennen dat er een rechtstreekse koppeling is). Over de hoogte van de tarieven van beide is eind 2018 gestemd in de Tweede Kamer. Bij het berekenen van het effect op de energierekening ben ik uitgegaan van het gemiddeld verbruik volgens Milieucentraal (1.470 m3 gas en 3.000 kWh elektriciteit per jaar). In 2018 betaalde mensen met een dergelijk verbruik zo’n 400 Euro aan energiebelasting en opslag duurzame energie, waarbij ik de korting op de energiebelasting en de BTW al heb verrekend. In 2019 wordt dit bij ongewijzigd verbruik 162 Euro meer.

    Energiebelasting

    Het belastingplan 2019 verhoogt de energiebelasting voor gas en verlaagt de energiebelasting voor elektriciteit. Ook de heffingsvermindering energiebelasting wordt verlaagd. Per saldo kost dat een gemiddeld huishouden 99 Euro per jaar extra. Bij de behandeling van het wetsvoorstel werden twee amendementen ingediend om de verlaging van de heffingsvermindering terug te draaien. In het voorstel van GroenLinks werd de dekking hiervoor gevonden door de tarieven van de hogere schijven van de energiebelasting voor gas en elektriciteit te verhogen. De SP stelde voor om dit te financieren door de tarieven in hoogste schijf van de energiebelasting te verhogen (de echte grootverbruikers). Beide amendementen werden verworpen. In beide gevallen had dit huishoudens Euro 62 per jaar gescheeld. Voor het voorstel van GroenLinks stemden GroenLinks, SP, PvdA, PvdD, 50PLUS en Denk. Tegen het voorstel van GroenLinks stemden VVD, CDA, ChristenUnie, D66, PVV, SGP en Forum voor Democratie. De stemmingsuitslag van het voorstel van de SP verschilde weinig, enkel 50PLUS wisselde stuivertje en stemde tegen het voorstel van de SP.

    Het wetsvoorstel werd uiteindelijk wel aangenomen, waarbij VVD, CDA, D66, GroenLinks, PvdA, ChristenUnie, PvdD, 50PLUS en SGP voor stemden. Tegen stemden PVV, SP, DENK en Forum voor Democratie.

    Verder terugzoeken in de tijd levert een heel reeks amendementen op. In 2017 diende GroenLinks een amendement in om de tijdelijke verhoging van de energiebelasting uit het energieakkoord enkel ten laste van de korting op de energiebelasting voor het bedrijfsleven te brengen in plaats. Dit amendement werd verworpen. Voor stemden GroenLinks, SP, PvdD en DENK. De andere partijen stemden tegen.

    In 2016 stelde GroenLinks voor om de energiebelasting voor het bedrijfsleven te verhogen en de opbrengst te gebruiken voor meer innovatiegelden en voor verhoging van de arbeidskorting. Voor stemden SP, D66, GroenLinks en PvdD. Tegen stemden VVD, PvdA, CDA, PVV, ChristenUnie, SGP, Groep Bontes/Van Klaveren, DENK (Groep Kuzu/Öztürk, 50PLUS, Houwers, Klein en Van Vliet.

    GroenLinks diende in 2011 een amendement in dat een grote verschuiving van lasten van werknemers naar bedrijfsleven zou hebben betekend. Het amendement wilde de arbeidskorting in vier stappen met in totaal 508 euro in 2015 verhogen en de bezuinigingen op de uitkeringen terugdraaien. Dit zou betaald moeten worden door de kinderbijslag inkomensafhankelijk te maken en door in vier jaar tijd korting op de energiebelastingtarieven voor alle grootverbruikers in 4 stappen te verlagen tussen 2012 en 2015. Dit zou een lastenverschuiving van een paar miljard hebben opgeleverd. Voor stemden SP, D66, GroenLinks en PvdD. Tegen stemden VVD, PvdA, PVV, CDA, ChristenUnie en SGP.

    Tarief Opslag duurzame energie

    Op 20 november stemde de Kamer over het wetsvoorstel Wijziging van de Wet opslag duurzame energie, in verband met de vaststelling van tarieven voor het jaar 2019. Net als bij de energiebelasting wordt bij de opslag duurzame energie het uitgangspunt gehanteerd dat de helft van de jaarlijkse opbrengsten van kleinverbruikers komt en de helft van grootverbruikers. De tarieven in het wetsvoorstel leiden tot een stijging van de energierekening met 63 Euro voor een gemiddeld huishouden.

    Bij de behandeling zijn twee amendementen ingediend. Het eerste amendement van de SP (kamerstuk 35004 – 9) stelt voor om de verdeling van de lasten van de ODE te verschuiven naar grootverbruikers, zodat een verhouding ontstaat van 20:80 in plaats van 50:50. Wanneer dit amendement was aangenomen was de energierekening voor een gemiddeld huishouden met 34 Euro gedaald in plaats van met 63 Euro gestegen. Voor stemden SP, PvdA, PvdD en Denk. Alle andere partijen stemden tegen. Het amendement van de SP was een extremere versie van een GroenLinks amendement uit 2017, dat voorstelde om de lasten van de opslag duurzame energie in een verhouding 40:60 te verdelen over huishoudens en bedrijfsleven. Ook dit voorstel werd afgewezen. In 2018 stemden GroenLinks, SP, PvdA, PvdD, 50PLUS en DENK voor. Alle andere partijen stemden tegen, waaronder VVD, CDA, Forum voor Democratie en PVV.

    Het tweede amendement dat in 2018 werd ingediend door GroenLinks en voerde een heffingsvermindering van 51 Euro in (Kamerstuk 35004 – 16) te bekostigen door het verhogen van de hogere schijven van de opslag duurzame energie. Als dit amendement was aangenomen waren de kosten van de opslag duurzame energie in 2019 voor een gemiddeld huishuiden met slechts 1 euro gestegen ten opzichte van 2018. Voor stemden GroenLinks, SP, PvdA, PvdD en Denk. Tegen stemden VVD, CDA, D66, CU, PVV en Forum voor Democratie.

    Van de zijde van Forum voor Democratie, PVV, VVD, CU en CDA kwamen in 2018 geen voorstellen om de lastenverzwaring voor kleinverbruikers te beperken. Er lag ook geen amendement van PVV of Forum voor Democratie om de opslag duurzame energie af te schaffen.

    De stemming over twee GroenLinks amendementen uit 2016 laat zien hoe belangrijk de coalitie is in het voorkomen van de verschuiving van lasten van burger naar bedrijfsleven.  In 2016 werden door GroenLinks twee amendementen ingediend. Beide amendementen draaiden de verhoging van de ODE voor kleinverbruikers terug en dekten dit door de ODE voor grootverbruikers te verhogen. Het ene amendement deed dit voor de ODE op gas, het andere voor de ODE op elektriciteit. Voor stemden in 2016 de SP, ChristenUnie, GroenLinks, Denk (Groep Kuzu/Öztürk), PvdD, 50PLUS en Klein. Tegen de verschuiving van lasten van burgers naar bedrijfsleven stemden VVD, PvdA, CDA, D66, PVV, SGP, Bontes/Van Klaveren, Houwers, Monasch en Van Vliet.

    Zoals te zien is hebben PvdA en CU hun stemgedrag sinds 2016 aangepast. PvdA steunt inmiddels het verzwaren van lasten voor het bedrijfsleven ten gunste van de burger, de ChristenUnie stemt hier inmiddels tegen. Vaste constante in het tegenstemmen zijn VVD, CDA en PVV. Wie verder terug zoekt komt een amendement van D66 tegen uit 2012, dit amendement stelt voor om bij de opslag duurzame energie te werken met een vlaktaks in plaats van met verschillende schijven met een aflopend tarief naarmate het energieverbruik hoger is. Dit amendement zou een veel groter deel van de kosten van de SDE+ regeling bij het bedrijfsleven hebben gelegd. Voor stemden SP, D66, ChristenUnie, GroenLinks, 50PLUS en PvdD. Tegen stemden VVD, PvdA, PVV, CDA en SGP.

    Klimaatakkoord

    In het ontwerp klimaatakkoord zijn twee varianten opgenomen voor een lastenneutrale schuif in de energiebelasting:

    A. Een verhoging van de energiebelasting van jaarlijks +1 cent op gas vanaf 2020 t/m 2029 i.c.m. de eerste vier jaar een verhoging belastingvermindering oplopend tot 65 euro, en daarna zes jaar verlaging elektriciteitstarief met -0,5 cent. Aangevuld met een extra ISDE budget van 50 miljoen euro/jaar t/m 2022.

    B. Een verhoging van de energiebelasting op gas in 2020 met +4 cent en verhoging belastingvermindering met 65 euro met in de zes jaar daarna een verhoging van de energiebelasting op gas van jaarlijks +1 cent en een verlaging van de energiebelasting op elektriciteit van jaarlijks -0,5 cent tot 2030.

    Beide varianten lopen door tot 2030. Uitgaande van hetzelfde gemiddelde verbruik van een huishouden leveren beide varianten een lichte daling van de kosten voor energiebelasting op ten opzichte van 2019. Ten opzichte van 2018 blijft het echter een forse stijging van de energiebelasting.

    JaarA t.o.v. 2019A t.o.v. 2018B t.o.v. 2019B t.o.v. 2018
    2020-€1.88€97.15-€7.50€91.52
    2021-€3.75€95.27-€7.87€91.16
    2022-€5.63€93.40-€8.23€90.79
    2023-€7.50€91.52-€8.59€90.43
    2024-€7.87€91.16-€8.95€90.07
    2025-€8.23€90.79-€9.32€89.71
    2026-€8.59€90.43-€9.68€89.34
    2027-€8.95€90.07-€27.83€71.19
    2028-€9.32€89.71-€45.98€53.04
    2029-€9.68€89.34-€64.13€34.89
    2030-€9.68€89.34-€82.28€16.74

    In bovenstaande tabel heb ik nog geen rekening gehouden met de stijging van de opslag duurzame energie van 2019, die naar ik verwacht de komende jaren verder zal stijgen door de realisatie van meer duurzame energieprojecten en uitbreiding van de SDE+ naar de SDE++ regeling. Door deze laatste uitbreiding komt er naar verwachting ook ruimte in de SDE++ regeling (die gefinancierd wordt vanuit de opslag duurzame energie) voor infrastructurele projecten, zoals biogasnetwerken, CO2 leidingen en warmtenetten, en voor CO2 afvang en opslag. Waarmee de opbrengsten van de opslag duurzame energie nog meer dan nu als subsidie naar het bedrijfsleven gaan.

    Zodra de doorrekening van PBL beschikbaar is wil ik de effecten van het klimaatakkoord op de energierekening van een gemiddelde huishouden vergelijken met de tarieven die politieke partijen hebben gehanteerd in de doorrekening van hun verkiezingsprogramma.

    Wat al wel te zeggen is is dat de verhoging van de belastingvermindering met Euro 65 weggestreept moet worden tegen de verlaging met 51 Euro van dit jaar. Per saldo levert het klimaatakkoord dus slechts 14 Euro meer belastingvermindering op dan u tot vorig jaar al kreeg.

    Amendement kosten energietransitie

    Een amendement dat apart vermeldenswaardig is betreft het amendement van de PvdA over € 500 miljoen voor koopkrachteffecten energietransitie. Dit amendement reserveert eenmalig 500 miljoen Euro om koopkrachteffecten bij burgers te repareren. Waarbij verwezen wordt naar een soortgelijke reserve die is opgenomen in de begroting van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, hetgeen volgens de PvdA waarschijnlijk ten goede zal komen aan bedrijven. Voor het amendement stemden PVV, GroenLinks, SP, PvdA, PvdD, 50PLUS en DENK. Tegen stemden VVD, CDA, D66, ChristenUnie, SGP en Forum voor Democratie.

    Conclusie

    Het is opvallend dat CDA en VVD, die afgelopen maand beide een nummertje maakten over de betaalbaarheid van de klimaatplannen voor gewone mensen, de afgelopen jaren consequent tegen het verschuiven van de lasten van burgers naar bedrijven stemmen. Dat speelt zowel bij de energiebelasting als bij de opslag duurzame energie. D66 heeft ergens tussen 2012 en nu een draai gemaakt. Waren ze in 2012 nog indiener van een voorstel om de opslag duurzame energie als vlaktaks in te voeren, waarmee een groter deel van de opslag duurzame energie door het bedrijfsleven zou worden betaald. Inmiddels stemmen ze al een aantal jaar consequent tegen voorstellen om de energiebelasting of de opslag duurzame energie voor bedrijven meer te laten stijgen dan voor burgers. Alleen een voorstel om voor hogere energiebelasting die ten gunste komt van innovatie in het bedrijfsleven kon op steun rekenen. De ChristenUnie heeft met het toetreden tot de coalitie stuivertje gewisseld met de PvdA. De ChristenUnie stemt sinds de toetreding tot de coalitie consequent mee met VVD en CDA.

    Ook het stemgedrag van de PVV en Forum voor Democratie is opvallend, consequent stemmen ze tegen de wetsvoorstellen energiebelasting en opslag duurzame energie. Tevens stemmen beide op gebied van energie consequent tegen amendementen die lasten van burgers naar bedrijfsleven verschuiven.

    Tot slot: De uitlatingen van politici in de media staan de komende maanden in het teken van de provinciale en Europese verkiezingen. Als u in de Eerste Kamer partijen wilt die rekening houden met de verdeling van lasten tussen burgers en bedrijven dan biedt hun stemgedrag de beste garantie op succes. De partijen die de afgelopen jaren het meest consequent gestemd hebben voor verschuiving van lasten van burger naar bedrijfsleven zijn SP en PvdD, gevolgd door GroenLinks. Een grotere midddengroep bestaande uit DENK, ChristenUnie en PvdA stemt nu eens voor, dan eens tegen. De partijen die consequent tegen stemmen zijn VVD, CDA, D66, PVV, Forum voor Democratie en SGP. Waarbij PVV en Forum voor Democratie zich nog kunnen verschuilen achter hun standpunt dat klimaatbeleid niet nodig is, al blijft onduidelijk hoe ze het eventueel afschaffen van energiebelasting en opslag duurzame willen dekken. De PVV heeft in een aantal gevallen zich over haar principes heen gezet en gestemd voor de portemonnee van haar kiezer, zoals bij het amendement voor koopkrachtreparatie van PvdA. Forum voor Democratie stemde ook hier tegen.

    Dit bericht is geschreven voor en gepubliceerd op Sargasso.

  • Engelse plannen kernenergie verder onder druk

    De Engelse plannen voor nieuwe kerncentrales wankelen nu na Toshiba ook Hitachi zich terug heeft getrokken. Daarmee volgen de Engelse toekomstplannen voor kernenergie het pad van de Amerikaanse nucleaire renaissance: veel plannen, weinig uitvoer.

    Hitachi werkte in het Verenigd Koninkrijk aan een nieuwe kerncentrale bij Wylfa met een capaciteit van ten minste 2.900 MW. Hitachi heeft bekend gemaakt dat het een verlies van 300 miljard yen (2,4 miljard euro) op het Britse project neemt en zich terugtrekt. Ook een tweede project, in Gloucestershire, Engeland, gaat voorlopig niet door. Voor de Japanse bouwer zijn de projecten rendabel.

    De plannen voor kernenergie in Groot-Brittanië staan onder druk door de hoge kosten voor Hinkley Point C en de dalende kosten van alternatieven, zoals wind op zee.

    Open waanlink

    Dit bericht is een bewerking van een eerder bericht op Sargasso.