November is al lang en breed voorbij, tijd dus om te kijken naar onze energiekosten, energiegebruik en energieproductie van november 2024.
Energiekosten
Onze energiekosten lagen in november hoger dan in november 2023. Wat wel opvallend is is dat het verschil tussen onze strategie van inzetten op langjarig stabiele kosten (zonnepanelen en winddelen) en een dynamisch contract nagenoeg nihil is. Het verschil is minder dan 1%.
Met een Local4Local contract hadden we (naar mijn inschatting) zo’n 10% kunnen besparen. Het voordeel van onze winddelen is fors gedaald, doordat de onbalans, profiel en onderhoudskosten per winddeel gestegen zijn. Daardoor hebben we in november per saldo slechts 13 Euro voordeel van onze winddelen. Ook onze zonnepanelen leverde in november (begrijpelijkerwijs) slechts zo’n 20 Euro op.
Nu het jaar bijna op z’n einde loopt is in bovenstaande grafiek goed zichtbaar dat onze zonnepanelen de energierekening meer drukken dan onze winddelen. Dat komt deels doordat we een relatief kleine zonnestroominstallatie hebben (9 panelen van 240 Wattpiek per stuk). Hierdoor verbruiken we relatief veel van onze zonnestroom zelf (> 50% t/m november). In 2024 hebben we tot nu toe zo’n 900 Euro bespaard door onze zonnepanelen. Onze winddelen hebben ons bijna 250 Euro bespaard dit jaar.
Vorige maand schreef ik over het voorstel om de structuur van de netwerkkosten aan te passen. November zou voor een kostbare maand zijn geweest met Euro 86 aan netwerkkosten, vergelijken met de huidige energiekosten van Euro 29. Op zich niet erg, geeft een goede stimulans om verder door te pakken met energiebesparen en om op zoek te gaan naar manieren om het netwerk te ontlasten.
Energiegebruik
In november lag onze totale energievraag op 1.067 kilowattuur. Waarvan het 44% voor verwarming, 35% voor apparaten en 21% voor warm water.
In de eerste 11 maanden van het jaar hebben we in totaal 8.411 kilowattuur gebruikt, waarvan 6.580 kilowattuur aan elektriciteit. De overige 22% is warmte van onze warmtepomp en zonneboiler.
In de eerste 11 maanden hebben we zelf in 85% van onze energie kunnen voorzien via onze zonnepanelen, zonneboiler, warmtepomp en winddelen. In de praktijk gebruiken we delen van het jaar meer en delen van het jaar minder energie dan we produceren. Dat betekent dat we een deel van de elektriciteit terug leveren en een deel meteen zelf gebruiken om later in te kopen. Voor zonne-energie ligt het aandeel dat we meteen gebruiken op ongeveer 50%.
Voor windenergie is het lastiger inschatten, omdat de uurdata van de winddelen niet meer via de api toegankelijk zijn. Inmiddels weet ik het wel bij benadering te bepalen, door de productie per dag evenredig te verdelen over de uren van de dag. Op basis daarvan kwam de gelijktijdigheid in november uit op 81%. Wat waarschijnlijk aan de hoge kant is.
Verwarming
In november was het aantal gewogen graaddagen 342, dat is 9% meer dan vorig jaar. Ons energiegebruik voor verwarming lag ook 14% hoger dan vorig jaar. Daarvan is 9% toe te schrijven aan het koudere weer, de overige 5% ligt aan meer stoken.
Op jaarbasis is ons werkelijk energiegebruik voor verwarming 2.861 kilowattuur. Dat is ruim 1.000 kilowattuur minder dan in een standaardjaar begin vorige eeuw en 41% minder dan toen we met aardgas verwarmden.
Zelf aan de slag?
Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.
Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.
Oktober is al weer even afgelopen, dus tijd om in de ontwikkeling van ons energiegebruik, productie en vooral ook energiekosten te duiken. Vanuit de netwerkbedrijven werd vorige maand een voorstel gelanceerd om de berekening van de netwerkkosten te moderniseren. Het verwachte effect daarvan op onze energierekening zal ik vanaf deze maand ook meenemen.
Voorstel nieuwe netwerktarieven
De netbeheerders hebben vorige maand een voorstel gelanceerd voor nieuwe netwerktarieven. Ze stellen om 0,3 kWh tegen een vast netwerktarief te belasten en het resterende deel van de netwerkkosten afhankelijk te maken van de hoeveelheid stroom die gebruikt wordt en het tijdstip van gebruik van de elektriciteit. Uren met veel afname of weinig aanbod zijn duur, uren met weinig afname of veel aanbod van achter de meter (zonnepanelen) zijn goedkoop.
Het voorstel maakt onderscheid in twee jaarhelften: de zonnige maanden, waarin een er oplopend overschot aan zonnestroom is, en het stookseizoen, waarin windenergie een andere energiecentrales een grotere rol hebben.
De voorgestelde tijdsgebonden uurtarieven laten goed het effect van zonne-energie zien. In de zomermaanden zijn de variabele netwerktarieven van ’s ochtends 9u tot ’s middag 16u nihil. Een mooi moment om de (vaat)was te doen, de elektrische auto te laden of een warmwaterboiler op te warmen. In de winter zijn juist de avonduren, waarin veel centrales bij moeten springen en waarin het netwerk lokaal erg vol kan zitten door de vraag naar stroom voor koken en verwarmen, duur. De prikkel om de elektrische auto pas na middernacht op te laden i.p.v. meteen bij thuiskomst is ook duidelijk zichtbaar in de tariefstructuur.
Ons huidige netwerktarief is Euro 35,34 per maand. Onder het nieuwe voorstel zouden onze netwerkkosten in oktober Euro 42,02 zijn geweest (Euro 15,50 vast en Euro 26,53 variabel). Dat betekent dat de netwerkkosten in het nieuwe voorstel stijgen. Te vroeg om te beweren dat het ook op jaarbasis een stijging oplevert, maar wel logisch en terecht gelet op onze keuze voor infraroodverwarming en warmtepomp.
Energiegebruik oktober 2024
In oktober hebben we 639 kWh gebruikt. Het cumulatieve bruto energiegebruik voor 2024 komt daarmee op 7.344 kWh voor warm water, elektrische apparaten en verwarming. Dat is 6,7% lager dan in 2023.
Ten opzichte van de jaren met cv-ketel besparen we sinds de overstap van gas naar elektriciteit gemiddeld 17%.
Verwarming
Het stookseizoen is in oktober zeker weer begonnen. Met 168,5 lag het aantal gewogen graaddagen 26% hoger dan in oktober vorig jaar. Waarmee het aantal gewogen graaddagen op jaarbasis nog steeds 28% lager ligt dan begin vorige eeuw. Één koudere maand maakt nou eenmaal geen Elfstedentocht.
Het energiegebruik voor verwarming lag in oktober op 0,78 kWh per gewogen graaddag. Het langjarig gemiddeld energiegebruik voor verwarming loopt sinds 2019, het jaar dat we over zijn gestapt op infraroodverwarming, nog steeds langzaam maar gestaag terug. Enig bewijs dat het gasverbruik bij verwarmen met infraroodverwarming één op één vervangen wordt door elektriciteit is niet terug te vinden in ons energiegebruik voor verwarming.
Sterker, in de praktijk blijkt 40% energiebesparing door over te schakelen op infraroodverwarming haalbaar. En dat is dan nog zonder veel aanpassingen in het stookschema, want dat was tot afgelopen september hetzelfde als voor de overstap. Pas sinds de verbouwing van de huiskamer heb ik de keuken en woonkamer gescheiden en elk hun eigen thermostaat gegeven. Ook extra energiebesparende maatregelen (beter geïsoleerde kozijnen en ramen in de woonkamer) zijn pas deze zomer afgerond. Het effect daarvan verwacht ik op z’n vroegst deze winter terug te zien in ons energiegebruik.
Op jaarbasis verbruiken we momenteel zo’n 2.700 kWh voor verwarming. Dat is zo’n 1.000 kWh minder dan we een eeuw geleden nodig zouden hebben gehad. Een voordeel van klimaatverandering, al betwijfel ik of dat voordeel opweegt tegen de nadelen. Ik zou met alle liefde 1.000 kWh meer verstoken in ruil voor een Elfstedentocht en met meer zekerheid van behoud van de warme golfstroom (of accurater de AMOC):
Warm water & elektrische apparaten
In oktober hebben we 223 kilowattuur warm water gebruikt. Dat heeft 72 kilowattuur elektriciteit gekost, daarmee heeft onze warmtepomp 103,1 kilowattuur warm water gemaakt, het restant is geproduceerd door onze zonneboiler.
Onze elektrische apparaten hebben in oktober 283 kilowattuur elektriciteit gebruikt. In totaal hebben we daarmee in oktober 639 kilowattuur energie gebruikt, dat is 6% minder dan in oktober vorig jaar.
Energieproductie
In oktober hebben we 136 kilowattuur elektriciteit ingekocht. De eerste maand sinds april dat we op maandbasis minder elektriciteit geproduceerd dan gebruikt hebben.
In oktober hebben onze zonnepanelen 126 kilowattuur geproduceerd, waarvan we 69 kilowattuur zelf hebben gebruikt. Onze winddelen hebben 226 kilowattuur geproduceerd, bijna de helft minder dan de 436 kilowattuur van oktober 2024. Onze zonneboiler en warmtepomp hebben samen 151 kilowattuur geproduceerd.
In de eerste 10 maanden hebben onze zonnepanelen 1820 kilowattuur geproduceerd, waarvan we 911 kilowattuur (iets meer dan 50%) zelf hebben gebruikt. Onze winddelen hebben 3.111 kilowattuur geproduceerd. Iets meer dan in de eerste 10 maanden van 2024. Aan warmte hebben we 1.736 kilowattuur geproduceerd. Daarmee hebben we 91% van onze eigen energiegebruik zelf geproduceerd. De rest, 674 kilowattuur, hebben we ingekocht.
Ons netto energiegebruik ligt daarmee bijna gelijk aan het netto energiegebruik in 2023.
Energiekosten
Hoe interessant alle getallen over energiegebruik en productie ook zijn, de meeste Nederlanders willen vooral weten wat kost dat dan? En heb je wel het meest voordelige energiecontract te pakken?
In oktober bedroegen onze energiekosten Euro 110. Met een dynamisch energiecontract zouden we Euro 93 hebben moeten betalen, een mogelijk besparing van 15%. Begin oktober is de jaarrekening op de mat gevallen. Daaruit kwam een tegenvaller voor de vaste kosten van onze winddelen, die met 43 Euro per maand hoger lagen dan mijn eerdere inschatting. Dat betekent dat we in oktober Euro 9 beter af zijn geweest zonder winddelen. Onze zonnepanelen renderen nog wel en hebben ons Euro 22 bespaart, ondanks de terugleverkosten.
In de eerste 10 maanden van 2024 waren onze energiekosten Euro 1.041, dat is bijna Euro 300 hoger dan in 2023. De lagere kosten in 2023 werden echter veroorzaakt door het ingestelde prijsplafond, zonder het prijsplafond zouden onze energiekosten in 2023 Euro 226 hoger zijn geweest dan dit jaar. Onze winddelen hebben over de eerste 10 maanden nog steeds nut gehad. We hebben er Euro 230 mee bespaard. Dat is Euro 26 per winddeel. Onze zonnepanelen hebben ons in de eerste 10 maanden van dit jaar Euro 750 bespaart.
In bovenstaande grafiek is goed zichtbaar dat onze zonnepanelen en winddelen zorgen voor demping van onze energiekosten. Ze zorgen er niet voor dat we geen energiekosten meer hebben, maar wel dat onze energierekening ongeveer halveert. En dat is ondanks de ingevoerde terugleverkosten voor zonnepanelen en ondanks de opgelopen onbalans, profiel en onderhoudskosten voor onze winddelen.
Bovenstaande grafiek laat zien dat onze besparing nog wat hoger zou kunnen zijn als we overstappen op een dynamisch tarief. Daarmee hadden we t.o.v. onze huidige strategie 17% kunnen besparen. Niet echt heel veel en in ruil voor de besparing zouden we een hoger risico lopen. Een verzekeringspremie van 17% voor rust in de tent vind ik alleszins acceptabel, al zal die afweging voor iedereen anders. Het meest interessant vind ik dat mijn inschatting is en blijft dat deelname aan een energiegemeenschap een nog groter voordeel oplevert, terwijl het tegelijkertijd de kans biedt om meer te profiteren van dynamische tarieven. Het is nog even wachten tot het lukt om er in Schiedam mee aan de slag te gaan. Elders in Nederland starten er binnenkort 26 extra pilots, waarmee Local4Local de opschalingsfase in gaat.
CO2-uitstoot
Tot slot hou je natuurlijk de kniesoren van de COP=1 politie die volhouden dat met infraroodverwarming geen CO2-uitstoot te besparen is. In onderstaande tabel is op 5 manieren de CO2-uitstoot berekend voor de jaren dat we ons huis verwarmde met aardgas en voor de jaren dat we ons huis verwarmen met infraroodverwarming. Veel plezier en succes met aantonen dat er geen sprake is van een daling van de CO2-uitstoot.
Zelf aan de slag?
Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.
Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.
Het is oktober en de zomer is inmiddels wel echt voorbij. In september hebben we voor het eerst weer gestookt, of beter gezegd verwarmd. Want gas gebruiken we niet meer sinds de inval van Rusland in Oekraïne. Met de onderzoeken naar de grote klimaateffecten van LNG, waar een groeiend deel van onze gasimport uit bestaat, is dat een dubbele bonus. Zeker nu wetenschappers van het World Weather Attribution initiatief steeds vaker laten het verband tussen extreem weer (regenval, storm, droogte) en klimaatverandering aantonen.
Energiekosten
In september waren onze energiekosten 60 Euro. Dat is fors hoger dan de 15 Euro van vorig jaar. Dat komt door een lagere opbrengst van onze zonnepanelen, en doordat de vaste lasten van Greenchoice en De Windcentrale gestegen zijn. De vaste lasten van De Windcentrale bestaan uit onderhoudskosten en profiel/onbalanskosten. Met name die laatste post is de laatste paar jaar fors gestegen.
Ondanks de gedaalde elektriciteitsprijzen zijn onze energiekosten in de eerste 9 maanden van het jaar met Euro 220 gestegen t.o.v. 2023. Dat komt vooral door het wegvallen van het prijsplafond uit 2023 en door de gestegen vaste kosten van Greenchoice (Euro 80) en onze winddelen (Euro 180).
De kosten van elektriciteit liggen in 2024 bijna Euro 1.300 lager. De opbrengst van onze zonnepanelen en winddelen daalt echter navenant mee met Euro 750.
Ondanks de stijging van de vaste lasten leveren onze winddelen ons in de eerste 9 maanden van het jaar een besparing op van Euro 230. Onze zonnepanelen hebben ons Euro 340 bespaart in de eerste 9 maanden van het jaar.
Wanneer we in plaats van voor een vast contract en winddelen gekozen hadden voor een dynamisch energietarief had onze energierekening Euro 160 lager kunnen zijn.
Energiegebruik
Ons energiegebruik lag in september hoger dan in voorgaande jaren. Da komt vooral door ons stookgedrag. In tegenstelling tot eerdere jaren hebben we in september wel gestookt. Ook het energiegebruik van apparaten loopt gestaag weer op. Waarschijnlijk veroorzaakt door onze Quooker en andere keukenapparatuur. Hoewel de nieuwe apparatuur zuiniger is dan de oude, betekent het weer hebben van vier pitten (i.p.v. 3) en een magnetron dat we zo ook gebruiken.
Ons totale energiegebruik over de eerste 9 maanden van het jaar ligt nog wel iets lager dan in 2023 en ligt keurig op het gemiddelde sinds onze overstap op infraroodverwarming.
Onze winddelen hebben in september 65 kWh meer geproduceerd dan in dezelfde maand vorig jaar. Onze zonnepanelen hebben juist 20 kWh minder geproduceerd. Doordat we ook wat meer elektriciteit hebben gebruikt in 2024 is de hoeveelheid stroom die we op maandbasis teruggeleverd hebben aan het energiebedrijf gelijk gebleven.
In de eerste 9 maanden hebben we 89% van onze elektriciteit en 92% van onze energie zelf opgewekt. Waarbij we 50% van onze zonnestroom zelf hebben gebruikt en de rest terugleveren. Vorig jaar was dat 47%. Er is dus nog geen sprake van 100% gelijktijdigheid tussen moment van productie van energie en moment van gebruik.
Doordat we een groot deel van onze energie zelf produceren is ons cumulatief netto energiegebruik over de eerste maanden 538 kilowattuur. Ruim 90 kWh (14%) lager dan vorig jaar. We zitten dus nog op koers om het laagste netto energiegebruik sinds we hier wonen te bereiken.
Verwarming
September was de eerste maand na de zomer waarin we onze infraroodverwarming weer gebruikt hebben. Dat vergde nog wel wat inregelen na de aanpassingen die de verbouwing van onze huiskamer met zich mee heeft gebracht. De huiskamer is nu opgesplitst in keuken en woonkamer, met elk hun eigen thermostaat. Ook is het infraroodpaneel in de keuken vervangen door twee kleinere infraroodpanelen.
In september lag ons energiegebruik voor verwarming op 0,86 kilowattuur/gewogen graaddag. Dat is hoger dan vorig jaar, want toen is de verwarming pas in oktober aangegaan. Op jaarbasis ligt het energiegebruik voor verwarming op 1,21 kilowattuur per gewogen graaddag, dat is 6% minder dan het langjarig gemiddelde met infraroodverwarming. De besparing in energiegebruik van infraroodverwarming t.o.v. aardgas ligt op 41% per gewogen graaddag.
Op jaarbasis ligt ons werkelijk energiegebruik voor verwarming nu op 2.715 kilowattuur. In een standaardjaar van begin vorige eeuw zouden we 3.825 kWh hebben gebruikt. 400 kWh wordt verklaard door het verschil in gewogen graaddagen in de eerste 30 jaar van de vorige eeuw en van de laatste 30 jaar. De resterende 710 kilowattuur komen door het warmere weer van het afgelopen jaar ten opzichte van het klimaatgemiddelde van de afgelopen 30 jaar.
Zelf aan de slag?
Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.
Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.
Augustus zit er op, de zonneboiler werkt weer en het huis is op orde. Tijd om te kijken naar de ontwikkeling van onze energiekosten, het energiegebruik en de energieproductie. Waar energiegebruik staat kan je elektriciteit lezen, want sinds de hernieuwde invasie van Rusland in Oekraïne hebben we geen aardgas meer gebruikt in huis. Onze elektriciteit komt op jaarbasis voor 25% van onze zonnepanelen, voor 59% van onze winddelen en 16% kopen we in als groene elektriciteit.
Energiekosten t/m augustus
Onderstaande grafiek laat de ontwikkeling van onze energiekosten tot en met augustus zien. In geel de ontwikkeling van de kosten met zonnepanelen en winddelen. In groen de ontwikkeling als we enkel zonnepanelen zouden hebben en in grijs de ontwikkeling van onze energiekosten zonder zonnepanelen en winddelen.
De grafiek laat goed zien dat onze energiekosten in augustus nagenoeg nul euro bedroegen en dat de energiekosten rond de 800 Euro blijven schommelen (Euro 100 per maand). Met zonnepanelen, en zonder winddelen, waren onze energiekosten zo’n Euro 1.100 (Euro 300 hoger) geweest. Door onze winddelen besparen we dus ongeveer 300 Euro. Zonder zonnepanelen en winddelen waren onze energiekosten bijna Euro 1.800 geweest. Door onze zonnepanelen besparen we dus zo’n 700 Euro. Ze blijven dus een goede investering.
Bovenstaande grafiek laat zien dat het verschil tussen onze constructie met winddelen en zonnepanelen en een dynamisch energiecontract verwaarloosbaar is. In 8 maanden tijd hadden we met een dynamisch energiecontract zo’n 36 Euro kunnen besparen t.o.v. onze keuze voor winddelen. Met de inzet op lange termijn afspraken via onze winddelen bereiken we dus hetzelfde als door voor dynamische energieprijzen te kiezen, maar dan wel met een stuk meer zekerheid.
Energiegebruik
Ons bruto energiegebruik lag in augustus op 482 kilowattuur. Waarvan 260 kilowattuur voor apparatuur en 223 kilowattuur voor warm water. Dat is een stijging van 9% ten opzichte van 2023.
Het bruto energiegebruik (inclusief warmte) over de eerste 8 maanden van 2024 ligt met 6114 kWh 8% lager dan in 2023 en 2% lager dan het gemiddelde over de periode sinds we overgestapt zijn op infraroodverwarming. Het bruto energiegebruik over de eerste 8 maanden is nog steeds ruim 600 kWh hoger dan in 2020.
Bovenstaande grafiek laat zien dat het aandeel verwarming in onze energievraag de afgelopen 13 jaar gedaald is van 50-60% naar 30-40%. Het aandeel warm water en elektrische apparaten is in de loop der jaren juist gestegen.
Ons bruto energiegebruik exclusief warmte ligt over de eerste 8 maanden op 4.718 kilowattuur, dat is 3% lager dan in 2023 en minder dan 300 kWh hoger dan 2020 (ons zuinigste jaar).
Ons netto energiegebruik over de eerste 8 maanden van 2024 ligt op 583 kilowatuur. Dat is 15% lager dan 2023, het jaar waarin we tot nu het laagste netto energiegebruik hebben gehad. Dat laat gelijk een voordeel van elektrificatie zien: het is, in tegenstelling tot bij aardgas, mogelijk om zelf in je energievoorziening te voorzien. Al is er nog geen sprake van volledige gelijktijdigheid tussen productie en vraag naar elektriciteit.
Berekend op basis van onze maandverbruiken betrof het tekort afgelopen winter 1.948 kilowattuur en het overschot in de zomermaanden ligt tot nu toe op 626 kilowattuur.
Energieproductie
In augustus hebben we in totaal 680 kWh geproduceerd, waarvan 211 kilowattuur warmte. Onze zonnepanelen produceerden 258 kilowattuur, waarvan we 40% zelf hebben gebruikt. De overige 60% hebben we teruggeleverd aan onze energieleverancier. Onze winddelen hebben 210 kilowattuur geproduceerd, waarmee augustus ook voor windenergie een goede maand was.
In de eerste 8 maanden hebben we ruim 6.000 kWh duurzame energie geproduceerd, waarvan ruim 4.000 kWh elektriciteit met onze zonnepanelen en winddelen. Daarnaast hebben onze zonneboiler en warmtepomp een kleine 1.400 kWh warmte geproduceerd.
In bovenstaande grafiek is daarnaast goed zichtbaar dat we het gebruik van aardgas in 10 jaar tijd volledig hebben afgebouwd in ons huis.
Zelf aan de slag?
Mocht je de loterij gewonnen hebben dan kan je je woning in één klap verduurzamen. Voor de velen die de loterij niet winnen, zoals wij, zijn er ruim voldoende mogelijkheden om tips en tricks te vinden om zelf aan de slag te gaan in huis. Een logische eerste stap is daarbij om te beginnen bij kleine en goedkope maatregelen, bijvoorbeeld met de 7 tips om snel afscheid te nemen van de helft van je energierekening van huisfluisteraar Lars Boelen.
Wie het wat traditioneler aan wil pakken kan terecht bij MilieuCentraal, HIER of Vereniging Eigen Huis. Liever advies van een levend mens? Check of de lokale energiecoöperatie bij jou in de buurt of de gemeente vrijwillige energiecoaches heeft.
Het is juli, de eerste helft van 2024 zit er op. Tijd om te kijken naar onze energierekening van het eerste half jaar. En naar ons energiegebruik en onze energieproductie.
Energierekening
Onze energiekosten over het eerste half jaar van 2024 bedragen Euro 777.
Zonder zonnepanelen en winddelen waren de energiekosten Euro 1.527 geweest. Onze zonnepanelen hebben ons ongeveer 450 Euro bespaard. De resterende 300 Euro besparing komt van onze winddelen. Het voordeel van onze zonnepanelen wordt ongetwijfeld minder groot door de invoer van terugleveringskosten, desalniettemin blijft de besparing aanzienlijk en blijven zonnepanelen de moeite waard.
De energiekosten voor juni waren hoger dan eerdere jaren. Dat komt doordat we behoorlijk wat meer energie hebben gebruikt i.v.m. een verbouwing van onze huiskamer en keuken. In 2022 en 2023 was onze energierekening in juni 60 tot 70 Euro negatief (we kregen geld toe), dit jaar bedroegen onze energiekosten in juni Euro 56. Het verschil komt vooral doordat we dit jaar in juli op maandbasis ongeveer evenveel elektriciteit hebben gebruikt als geproduceerd. Terwijl we eerdere jaren per saldo elektriciteit terug leverden aan het net.
Onze energiekosten voor het eerste half jaar zijn nagenoeg gelijk aan de energiekosten over de eerste helft van 2023. Afgerond bedroegen de energiekosten in de eerste helft van 2023 ook Euro 777. Met een dynamisch tarief hadden we 7% kunnen besparen, met een local4local constructie naar verwachting zo’n 20%. Hoewel het de werkelijke tarieven voor local4local nog wel een beetje gissen blijft.
Bruto energiegebruik
In juni hebben we onze huiskamer en keuken verbouwd. Aan het bruto energiegebruik over het eerste half jaar valt het bijna niet te merken. Het bruto energiegebruik over de eerste 6 maanden ligt 10% lager dan in 2023 en 3% lager dan het gemiddelde met infraroodverwarming.
Energievraag
Het effect van verbouwen is het best te zien in de energievraag van juni. Vooral de energievraag van apparaten lag in juni fors hoger dan voorgaande jaren. Op termijn hoop ik dat de energievraag juist daalt.
Aan de voorzijde is het kozijn met dubbelglas in de keuken vervangen door een kozijn met triple glas (HR++), ook het deel onder het kozijn is beter geïsoleerd. In de winter zal dit behoorlijk gaan schelen in comfort, en hopelijk ook in energiegebruik voor verwarming. Daarnaast hebben we nieuwe keukenapparatuur (zuiniger dan de oude), een inductiefornuis i.p.v. keramisch en een Quooker voor warm water in de keuken. Dat laatste gaat vooral water besparen, want het warme water kwam van zolder. Dat kostte telkens een volle 10 liter emmer voordat we warm water hadden. Tot slot heb ik zelf de zonneboiler bijgevuld, waardoor deze ook een stuk beter werkt. Wat weer scheelt in het energiegebruik van onze warmtepomp.
Dat is ook te merken aan het elektriciteitsgebruik. Dat in juni 2024 beduidend hoger lag dan in voorgaande jaren. Bij het energieaanbod is goed zichtbaar dat we daarmee wel beter in balans zijn dan voorgaande jaren. Sinds 2013 leveren we in juni zo’n 100 tot 200 kilowattuur terug, dit jaar hebben we 9 kWh afgenomen in juni. Wat betekent dat we op maandbasis 99% van onze energie (en 98% van onze elektriciteit) zelf hebben geproduceerd.
Dat we minder een klein hoeveelheid stroom hebben afgenomen komt deels doordat we zo’n 200 kWh meer elektriciteit hebben gebruikt. Het komt echter ook doordat onze zonnepanelen 70 kWh minder hebben geproduceerd, terwijl onze winddelen juist 45 kWh meer hebben geproduceerd.
Over het eerste half jaar gemeten is ons energiegebruik gedaald ten opzichte van 2023. Dit komt vooral doordat we bijna 300 kWh minder energie voor verwarming nodig hebben gehad. Een gevolg van de uitzonderlijk zachte winter, klein voordeeltje van klimaatverandering. Of dat opweegt tegen de nadelen waag ik echter te betwijfelen, zeker voor wat betreft de nadelen voor West-Europa (en Nederland) op de wat langere termijn.
Ook de hoeveelheid elektriciteit die we hebben ingekocht is gedaald ten opzichte van de eerste helft van 2023. De eerste helft van 2024 hebben we 977 kWh ingekocht, dat is een daling met 20% ten opzichte van de eerste helft van 2023.
Zelf aan de slag?
Als je zelf aan de slag wil met het verlagen van je energierekening, dan is het verstandig te beginnen met kleine stappen: kieren dichten en ventilatie op orde brengen, investeren in energiezuinige apparatuur, de cv-ketel en radiatoren ontluchten etc. Voor de langere termijn is het verstandig om maatregelen op te nemen in je reguliere plannen voor onderhoud van je huis. Ga je verbouwen? Neem verduurzaming mee: nieuwe kozijnen of ramen? Kies voor HR++. Nieuwe cv-ketel? Overweeg een hybridewarmtepomp of zonneboiler ter ondersteuning van de de cv. Nieuwe keuken? Kies voor energiezuinige apparatuur.
En ondanks alle verhalen in de media: zonnepanelen blijven een no-brainer, mits je er plek voor hebt op je dak. Steek daarbij liever wat meer geld in een goede installatie, die voorbereid is op de toekomst zonder salderen. Bijvoorbeeld in een omvormer die kan reageren op dynamische tarieven, zodat je minder of geen stroom produceert bij negatieve stroomprijzen. Of een omvormer waarbij je in kan stellen dat er geen stroom wordt teruggeleverd aan het net, die bestaan al in het buitenland waar dezelfde merken omvormers verkocht worden. Het is dus een kwestie van tijd en moeite om de software ook geschikt te maken voor de Nederlandse markt.
Mei was een erg natte maand, toch was zonne-energie in mei de grootste duurzame energiebron in Nederland. Bij ons produceerden onze zonnepanelen 247 kWh, waarvan we 41,7% zelf gebruikte. Het restant hebben we teruggeleverd. Onze winddelen leverden 170 kWh op en onze warmtepomp en zonneboiler produceerde samen 190 kWh aan warmte. Per saldo produceerden we in mei 113 kWh meer elektriciteit dan we gebruikt hebben. Conclusie: ook bij ons was zonne-energie de grootste energiebron in mei.
Bruto energiegebruik
Ons bruto energiegebruik, inclusief warmte, over de eerste vijf maanden lag met 4.457 kWh 7% lager dan gemiddeld.
Netto lag ons energiegebruik in de eerste vijf maanden op 968 kWh. Waarmee ons seizoenstekort in het hele stookseizoen 2023-2024 uitkomt op 1.948 kWh. Oftewel: in de winter produceren onze winddelen, zonnepanelen, zonneboiler en warmtepomp 1.948 kWh te weinig om in onze seizoensvraag naar energie te voldoen. Deze energie kopen we in bij het energiebedrijf in de vorm van elektriciteit.
Het energiebedrijf zorgt er op jaarbasis voor dat er voldoende groene stroom wordt geproduceerd. Een groeiend aantal critici pleit er voor om toe te gaan naar matching op uurbasis, en ook EU regelgeving beweegt die kant op. Vooralsnog heb ik enkel cijfers die laten zien dat we in de eerste vijf maanden van dit jaar 55% van de stroom van onze zonnepanelen zelf hebben gebruikt. Voor de stroom van onze winddelen heb ik geen uurgegevens meer voorhanden.
Verwarming
In mei hebben we nog 13 kWh verbruikt, voordat we onze infraroodpanelen hebben uitgedaan. Waarmee we 0,19 kWh per gewogen graaddag hebben verbruikt, minder dan de 0,21 kWh per gewogen graaddag in mei 2023. Het aantal gewogen graaddagen was 11% lager dan in mei 2023.
Op jaarbasis ligt ons werkelijk energiegebruik voor verwarming op 2.662 kWh. Deels komt dit door de warmere winter. Deels doordat we met infraroodverwarming 40% besparen ten opzichte van verwarmen met aardgas. Daarmee is infraroodverwarming zuiniger dan een gewone elektrische kachel. Reden waarom producenten en leveranciers al een tijd proberen om de bouwregels aangepast te krijgen, zodat deze rekening houden met de besparing die stralingswarmte geeft t.o.v. convectiewarmte
Energieproductie
Mei was een natte en bewolkte maand, dat was te merken aan de hoeveelheid stroom die onze zonnepanelen hebben geproduceerd. In mei hebben onze zonnepanelen 247 kWh geproduceerd. Bijna 20% minder dan de 302 kWh in mei vorig jaar. Daarvan hebben we er 104 zelf gebruikt, de overige 144 hebben we teruggeleverd. Onze winddelen hebben in mei 170 kWh geproduceerd, zo’n 10% minder dan in mei vorig jaar.
Samen hebben onze winddelen en zonnepanelen in mei toch meer stroom geproduceerd dan we gebruikt hebben. Op maandbasis hebben we in mei 113 kWh teruggeleverd.
CO2-uitstoot
Een heet hangijzer bij overstappen op infraroodverwarming is de CO2-uitstoot. Het idee is dat deze omhoog gaat. De cijfers laten inmiddels voor alle vijf de berekeningsmethoden die ik gebruik een ander beeld zien. Dat geldt voor de vergelijking met de gemiddelde CO2-uitstoot in de jaren met hr-ketel (vanaf installatie van onze zonnepanelen) versus de jaren met infraroodverwarming, en nog meer voor 2024.
Energiekosten in mei
Dankzij onze zonnepanelen en winddelen hebben we in mei 1 Euro aan energiekosten.
Bovenstaande grafiek laat zien dat onze energierekening zonder zonnepanelen en winddelen in de eerste vijf maanden Euro 1.350 zou zijn geweest. Dankzij onze zonnepanelen hebben we ruim Euro 300 bespaard in 5 maanden en door de winddelen hebben we nogmaals ruim Euro 300 bespaard. Waardoor onze energiekosten op Euro 720 over de eerste vijf maanden uitkomen.
In de besparing van onze zonnepanelen zit nog geen terugleververgoeding verwerkt, die gaat bij ons pas in bij het nieuwe contract vanaf juni. De teruglevergoeding die we gaan betalen ligt echter ruim onder de Euro 300, waarmee zonnepanelen een zinvolle investering zijn en blijven.
Mei was wel een bijzondere maand, want het is de eerste maand waarin onze huidige constructie van een vast tarief i.c.m. zonnepanelen en winddelen goedkoper was dan een dynamisch contract of een local4local constructie. In beide laatste gevallen zouden we zo’n 13,50 Euro aan energiekosten hebben gehad in mei i.p.v. 1 Euro. Met curtailment bij negatieve stroomprijzen (het afschakelen van onze zonnepanelen) hadden de kosten van een dynamisch contract 2,50 lager kunnen liggen.
Over de eerste vijf maanden is onze huidige constructie 13% duurder dan een dynamisch tarief. Maar die 13% extra schelen me wel een hoop kopzorgen.
We hebben een warme maart achter de rug, tijd om te kijken naar de ontwikkeling van onze energiekosten, energiegebruik en energieproductie. Wat in maart opviel was dat het veel minder koud was dan in maart vorig jaar, wat ook duidelijk terug te zien is in ons energiegebruik.
Energiekosten
Onze energiekosten bedroegen in maart Euro 128. Zo’n 50 Euro minder dan zonder onze winddelen en 25 Euro duurder dan met een dynamisch contract. Dat verschil had 16 Eurocent groter kunnen zijn ten bate van het dynamisch contract als we onze zonnepanelen bij negatieve prijzen uit hadden geschakeld.
Met de combinatie winddelen en een Local4Local constructie waren we nog een paar euro goedkoper uit geweest. Met als extra voordeel langjarige zekerheid over een groot deel van onze energiekosten, terwijl we minder onbalans en profielkosten hoeven te betalen.
Voor de berekening van de kosten ben ik ervan uit gegaan dat we de kosten voor winddelen halveren t.o.v. een vast contract. Dit om te compenseren voor het feit dat ik al een tijdje geen uurgegevens van De Windcentrale meer weet in te lezen in Home Assistant en ik dus niet precies tegen welke uurtarieven ik de productie van de winddelen weg kan strepen. Waarschijnlijk is dat er hoge uurprijzen zijn bij weinig wind.
In het eerste kwartaal bedroegen onze energiekosten 691 Euro. Dat is 12% lager dan in het eerste kwartaal van 2023. Zonder winddelen waren onze energiekosten 37% hoger geweest dan nu. Met een dynamisch contract hadden we 19% (Euro 130) kunnen besparen ten opzichte van ons huidige vaste contract. Met de L4L constructie i.c.m. winddelen zou dit oplopen tot 28% t.o.v. ons huidige vaste contract.
Energiegebruik
In maart hebben we 760 kWh energie gebruikt. Dat is een daling van 36% t.o.v. maart 2023. Deze daling zit hem deels in minder elektriciteitsgebruik van apparatuur en warm water, maar vooral in minder energiegebruik voor verwarming.
Verwarming
Maart 2024 was uitzonderlijk zacht met 51% minder gewogen graaddagen dan in 2023. Dat was terug te zien in ons stookgedrag, we hebben namelijk 41% minder energie gebruikt voor verwarming. Per gewogen graaddag lag ons elektriciteitsgebruik op 0,85 kWh. Daarmee ligt het elektriciteitsgebruik nog lager dan de 0,93 kWh/gewogen graaddag van 2022.
Op jaarbasis ligt ons energiegebruik voor verwarming op 1,23 kWh/gewogen graaddag. Dat is 6% lager dan gemiddeld met infraroodverwarming.
Op jaarbasis ligt ons huidige energiegebruik voor verwarming op 2.972 kWh. Dat is 28% lager dan in een standaardjaar in de periode 1901-1930 (oudst bekende 30 jarige meetreeks met dagtemperaturen van het KNMI). Onderstaande grafiek laat ook goed zien hoe het gemiddeld jaarverbruik voor verwarming daalt sinds we over zijn gestapt op onze COP=1 infraroodverwarming. Met infraroodverwarming besparen we gemiddelde 40% ten opzichte van het langjarig gemiddelde met aardgas. Een wonderbaarlijk gegeven als je bedenkt dat er tussen de jaren met infraroodverwarming toch echt twee coronawinters met volop tCOP=1 thuiswerken en leren zitten. Het zou natuurlijk ook zo kunnen zijn dat het praktijkonderzoek van W/E over infraroodverwarming meer hout snijdt dan de theoretische verhalen van de COP=1 politie…
Warm water
Voor warm water hebben we in maart 113 kWh gebruikt om m.b.v. onze warmtepomp 157 kWh warm water te produceren. Daarnaast heeft onze zonneboiler nog 66 kWh aan warmte geproduceerd.
Energieproductie
In maart hebben onze zonnepanelen en winddelen het goed gedaan. Onze zonnepanelen produceerde op maandbasis 151 kWh, waarvan we de helft zelf hebben gebruikt en de rest terug hebben geleverd. Onze winddelen hebben 323 kWh geproduceerd en onze warmtepomp en zonneboiler 110 kWh. De resterende 172 kWh hebben we ingekocht bij het elektriciteitsbedrijf. Dat betekent dat we in maart 77% van ons energiegebruik zelf hebben geproduceerd.
Netto energiegebruik
Ons netto energiegebruik is in het eerste kwartaal uitgekomen op 1.209 kWh. Dat is 300 kWh lager dan in 2023. Voor een belangrijk deel ligt dit aan minder energiegebruik voor verwarming, doordat het eerste kwartaal van 2024 warmer was dan het eerste kwartaal van 2023. Het seizoenstekort is dit stookseizoen opgelopen tot 1.984 kWh. Ook dat is een stuk lager dan eerdere jaren, hoewel april daar gemiddeld nog zo’n 110 kWh aan toevoegt.
CO2-uitstoot
De CO2-uitstoot van ons energiegebruik in maart ligt volgens alle 5 methoden lager dan de uitstoot in de periode toen we aardgas gebruikte voor verwarming. Ook gemiddeld genomen hebben we onze CO2-uitstoot volgens alle methoden verminderd sinds we over zijn gestapt op infraroodverwarming.
Onze CO2-uitstoot in het eerste kwartaal is ook gedaald ten opzichte van de CO2-uitstoot in de periode dat we met aardgas verwarmden. De mate waarin verschilt per methode, maar alle vijf de methoden laten nu een daling zien.
De eerste maand van het jaar is geweest, tijd om terug te kijken naar ons energiegebruik, onze energieproductie en niet te vergeten onze energiekosten. Om met die laatste te beginnen we zouden een kleine Euro 70 bespaard kunnen hebben als we een dynamisch contract hadden gehad. Wat we niet hebben, want we hebben een vast contract gecombineerd met winddelen. Door onze winddelen hebben we in januari Euro 100 bespaard ten opzichte van een vast contract zonder winddelen. Daarbij hou ik rekening met de hogere profielkosten, die onderhand richting de 10 Eurocent per kilowattuur gestegen zijn. Dat is bijna dubbel zo veel als de kosten van een kilowattuur voor de nieuwe invasie van Rusland in Oekraïne.
Wat in bovenstaande grafiek verder opvalt is dat de energiekosten weer langzaamaan dalen. Ze liggen echter nog steeds boven het niveau van de periode 2011-2020. In 2021 en en 2022 zijn onze energiekosten fors gestegen, vanaf 2023 zijn ze weer aan het dalen. De energiekosten van 2023 zijn wat vertekend, doordat we over januari 2023 profiteerden van het verlaagd tarief. Zonder het effect van die maatregel waren onze energiekosten in januari 2023 bijna Euro 200 hoger geweest en dan zou 2024 het eerste jaar met een forse daling zijn.
Energievraag
Onze energievraag in januari was zo’n 1.500 kWh voor verwarming, warm water en apparaten. Het grootste gedeelte was nodig voor verwarming. Onze energievraag lag 6% lager dan in januari 2023.
Verwarming
Het stookseizoen is volop bezig en januari 2024 was met 466 gewogen graaddagen kouder dan januari 2023 met 408 gewogen graaddagen.
De kou is terug te zien in ons energiegebruik per gewogen graaddag dat met 1,74 kWh/gewogen graaddag weer boven het langjarig gemiddelde van 1,32 kWh per gewogen graaddag ligt.
Het totale energiegebruik op jaarbasis daalt voor verwarming weer richting de 3.000 kWh. Gecorrigeerd voor weersinvloeden verbruiken we gemiddeld 39% minder energie voor verwarming met onze infraroodpanelen dan met de cv-ketel.
Energieproductie
De energieproductie bestond in januari vooral uit windenergie van onze winddelen en uit warmte van onze warmtepomp. Onze zonnepanelen maakte slechts een klein deel uit van de energieproductie. We kochten afgelopen maand 707 kWh in bij het energiebedrijf. Daarmee komt het seizoensgat op 1.446 kWh.
Conclusie
De energiebesparing van ongeveer 40% door onze infraroodverwarming blijkt nog steeds robuust. Ook dit stookseizoen brengt daar vooralsnog weinig verandering in. Voor wat betreft energiekosten zouden we in januari beter af zijn geweest met een dynamisch contract in plaats van ons huidige vaste contract in combinatie met winddelen. Of dat zo blijft in de rest van dit jaar weet ik niet. Ik weet wel dat we een vast contract hebben tot september, dus tot die tijd profiteren we niet van prijsdalingen op de elektriciteitsmarkt.
Het is begin november en het waait flink. Tijd om terug te kijken op onze energiekosten, energiegebruik, energieproductie en CO2-uitstoot in oktober. Klinkt saai? Valt wel mee. Tot mijn verrassing hebben we in oktober 38 kilowattuur meer elektriciteit geproduceerd dan gebruikt. Daarmee lag onze CO2-uitstoot in oktober volgens alle vijf de methoden op 0 kilogram.
Energiegebruik
Ons energiegebruik lag in oktober op 679 kWh, dat is 12% hoger dan in oktober 2022. De oorzaak? Blijft nog even gissen, maar ik vermoed dat onze haperende zonneboiler er mee te maken heeft. Ondanks dat ligt ons gemiddelde bruto energiegebruik 16% lager dan het gemiddelde ten tijde van onze CV-ketel.
In oktober kwam het grootste deel van de energievraag van warm water en apparaten. Verwarming vormde slechts een klein deel van de energievraag.
Ons bruto energiegebruik inclusief warmte over de eerste 10 maanden van 2023 ligt met een kleine 8.000 kWh bijna 30% hoger dan over de eerste 10 maanden van 2022. Bijna 40% van de energievraag in de eerste tien maanden betrof apparaten, 25% verwarming en 35% warm water. De verwachting is dat het aandeel verwarming de laatste twee maanden nog wel wat oploopt.
Exclusief warmte is ons bruto energiegebruik met 6% gestegen.
Ons bruto energiegebruik exclusief warmte ligt nog wel 4% onder het gemiddelde sinds onze overstap naar infraroodverwarming. Ten opzichte van het gemiddelde bruto energiegebruik met cv-ketel ligt ons bruto energiegebruik 24% lager.
Verwarming
In 15 oktober hebben we onze verwarming voor het eerst weer aangezet. Daarmee is et stookseizoen officieel geopend. Hoewel stookseizoen? Da’s eigenlijk net zo weinig van deze tijd als de stoomboot van Sinterklaas.
Het aantal gewogen graaddagen was 133, 3% meer dan in oktober 2022. We hebben 0,59 kWh/gewogen graaddag gebruikt. Dat is 28% meer dan in oktober 2022. Toch is goed te zien in bovenstaande grafiek dat ons energiegebruik per gewogen graaddag op jaarbasis nog steeds lager ligt dan met onze hr-ketel. In kWh per gewogen graaddag scheelt het 40%.
Bovenstaande grafiek laat goed zien hoe ons werkelijk jaarverbruik voor verwarming zich ontwikkeld heeft ten opzichte van het langjarig gemiddelde voor hr-ketel en infraroodverwarming. Beide langjarige gemiddelden zijn gecorrigeerd voor weersinvloeden en geven het jaarverbruik voor de klimaatperiode 1901-1930.
Warm water
In oktober hebben we 118 kWh elektriciteit gebruikt om 287 kWh aan warm water te maken. Met die 188 kW is dus 170 kWh aan warmte teruggewonnen uit ons afvalwater. Daarmee heeft onze warmtepomp in oktober een COP van 2,4 behaald. Onze zonneboiler heeft nog steeds wat problemen, dus hopelijk heeft onze monteur binnenkort tijd om dat te verhelpen.
Energieaanbod
In oktober hebben we in totaal 716 kWh energie geproduceerd, waarvan 170 kWh warmte en 547 kWh elektriciteit. Vooral onze winddelen deden het erg goed met 436 kWh, ruim 30% meer dan in oktober 2022. Onze zonnepanelen leverden nog ruim 100 kWh op. Uiteindelijk hebben we 38 kWh teruggeleverd aan het net, waarmee het elektriciteitsverbruik op 509 kWh is uitgekomen..
In de eerste 10 maanden van het jaar hebben we 7.354 kWh zelf geproduceerd en zo’n 5.100 kWh van het energiebedrijf afgenomen. Van die eigen productie is ruim 5.100 kWh. Onze winddelen leveren het meeste stroom met ruim 3 MW, onze zonnepanelen hebben 2 MW geproduceerd.
Netto energiegebruik
In oktober lag ons netto energiegebruik op min 38 kilowattuur. We produceerde per saldo dus meer warmte en elektriciteit dan we gebruikten. Het is het tweede jaar op rij dat dit in oktober het geval is. Vorig jaar lag ons netto energiegebruik op min 33 kilowattuur. In 2018 leverde we wel elektriciteit terug, maar verbruikten we 282 kWh (28 m3) aardgas in oktober.
Over de eerste 10 maanden is ons netto energiegebruik gedaald tot 516 kWh. Dat was vorig jaar nog 1.224 kWh, waarvan 451 kWh aardgas. Daarmee ligt het aandeel inkoop dit jaar op 7%. De overige 93% produceren we zelf met onze zonnepanelen, winddelen, zonneboiler en warmtepomp.
Ook in de ontwikkeling door het jaar heen is goed te zien dat we dit jaar van april tot oktober een energieoverschot hebben. Sinds augustus is er sprake van een redelijk evenwichtige situatie met zo’n 30 tot 40 kWh per maand overproductie.
Op jaarbasis kopen we momenteel 1.600 kWh in (14%) en besparen we 9% door klimaatverandering t.o.v. het klimaat in de periode 1901-1930. Van ons totale gebruik gecorrigeerd voor weer- en klimaateffecten wekken we 77% zelf op.
Energiekosten
In oktober lagen onze energiekosten rond de 60 Euro. Vooral onze winddelen hebben deze maand onze energiekosten gedrukt.
In de eerste 10 maanden van dit jaar zijn de elektriciteitskosten behoorlijk hoger dan voorgaande jaren. Het effect hiervan wordt voor een groot deel gedempt door onze zonnepanelen en winddelen. Ook het verlaagd tarief heeft daar de eerste maanden van dit jaar aan meegeholpen. De kosten van de energiebelasting zijn dit jaar een stuk hoger dan in 2022, toen het tarief tijdelijk verlaagd werd.
Onderstaande grafiek laat goed zien dat de energiekosten vooral in het eerste kwartaal sterk opliepen. Na april zijn de kosten gedaald, doordat we vanaf toen meer stroom produceerden dan we gebruikten en omdat de resterende kosten wegvielen tegen de korting op de energiebelasting.
Ik verwacht dat onze kosten in de komende twee maanden zullen stijgen. Hoeveel zal vooral afhangen van de wind. Zo hard als op 2 november is niet goed voor onze opbrengsten, maar een beetje onstuimig weer kunnen windturbines best aan. Zoals ook te zien is op onderstaande grafiek van 2 november.
Productie zon, wind op land en wind op zee, 2 november 2023, bron energieopwek.nl
CO2-uitstoot
Een belangrijke drijfveer om je huis te verduurzamen is het verlagen van de CO2-uitstoot. Dat doe je door energie te besparen, maar ook door te switchen van aardgas naar elektriciteit. Een veel gehoorde kritiek is dat met de Nederlandse stroommix niet lukt of dat je met het extra verbruik enkel meer kolencentrales aan het werk zet. Nu is het fijne dat er allemaal slimme mensen allerlei methoden hebben bedacht om de CO2-footprint van je energiegebruik te bepalen. Vijf daarvan reken ik maandelijks door.
Hieronder de effecten over de eerste 10 maanden van het jaar. Waarbij de referentiemethode een marginale methode is, een methode die goed bruikbaar is om het effect van veranderingen in het elektriciteitsgebruik te meten. De daling is volgens deze methode dan ook het laagst. Slechts 3% gemiddeld sinds we zijn overgestapt op infraroodverwarming, maar in 2023 is deze opgelopen tot 32%.
Alle andere methoden laten een grotere daling van onze CO2-uitstoot zien. Het is natuurlijk een beetje flauw om de extra winddelen mee te rekenen in onze footprint, want we hebben daarmee op nationale schaal geen extra groene stroom geproduceerd. We nemen enkel extra af van eigen bron. Daar staat tegenover dat we de afgelopen jaren buitenshuis wel degelijk in extra productiecapaciteit hebben geïnvesteerd. Variërend van investeringen via Meewind en Zonnepanelendelen, tot het leveren van een bijdrage aan de zonnestroominstallaties van Energiek Schiedam op Wennekerpand en De Erker en de nieuwe windturbines van het Vlaardings Energie Collectief & De Windvogel in Vlaardingen.
Ook hebben we geïnvesteerd in buitenlandse opwek van groene stroom via Trine, Energise Africa, en Ecoligo; waarmee we ook CO2-uitstoot voorkomen. In 2023 zijn onze investeringen goed voor ruim 5.000 kg vermeden CO2-emissies. Vooral door een lager kerosine gebruik voor verlichting.
Eindconclusie met betrekking tot onze CO2-uitstoot: die daalt volgens alle methoden. Kanttekening is dat ik de berekening op maandbasis maak en niet op volledige gelijktijdigheid van elektriciteitsgebruik en productie. En zelfs als het hier iets zou stijgen (ik hou me aanbevolen voor een berekeningsmethodiek waar dat uit komt) is onze bijdrage buitenshuis een veelvoud van onze energiegerelateerde CO2-emissies.
Een uitzonderlijk warme maand september in Nederland eindigde in de VS met ondergelopen straten in New York. Na de bosbranden, hittegolven en overstromingen in andere delen van de wereld dit jaar een zoveelste teken dat klimaatverandering hier is. Wetenschappers leggen ook steeds vaker de connectie tussen de kans op dit soort weersextremen en de huidige klimaatverandering. Ook in het Nederlandse weer is het merkbaar, de toch der tochten kan na een kwart eeuw eindelijk beleefd worden. In musicalversie wel te verstaan, want de kans dat het culturele erfgoed de Elfstedentocht in binnenkort werkelijk geschaatst gaat worden is klein. Het aantal gewogen graaddagen is in een eeuw tijd dan ook gedaald met 9%. Afgelopen twee jaar was de daling meer dan 20% op jaarbasis.
NegaWatts
Ons totale bruto energiegebruik ligt in de eerste 3 kwartaal van 2023 7% hoger dan het gemiddelde sinds de overstap op infraroodverwarming. Toch ligt het energiegebruik nog steeds 17% lager dan het gemiddelde voor de overstap op infraroodverwarming. We scoren dan ook nog steeds zo’n 1.380 NegaWatt.
Aardgasvrij verwarmen
September was warm, waardoor de kachel nog niet aan is geweest. September telde slechts 23 gewogen graaddagen, tegen 76 in september 2022. Door klimaatverandering ligt het aantal gewogen graaddagen 9% lager, maar afgelopen 12 maanden lag het aantal gewogen graaddagen 24% lager dan het klimaatgemiddelde in de periode 1901-1930. De combinatie klimaatverandering en warm weer zorgen daarmee voor een besparing op ons energiegebruik voor verwarming. Al blijft de besparing door overschakeling op infraroodverwarming met 40% groter. Per gewogen graaddag is ons energiegebruik voor verwarming gedaald van 2,17 kWh/gewogen graaddag naar 1,30 kWh/gewogen graaddag.
Ons langjarig gemiddelde voor verwarming met aardgas was 6.878 kWh/jaar voor verwarming in een standaard klimaatjaar voor de periode 1901-1930. Door gebruik van infraroodverwarming is dit gedaald tot 4.161 kWh en door klimaatverandering is het werkelijke gebruik met 3.158 kWh op jaarbasis nog lager. Dat is een besparing door klimaatverandering van 992 kWh.
Aardgasvrij warm water
In september heeft onze hybride warmtepomp 39,4 kWh elektriciteit gebruikt en daarmee 121,2 kWh aan warmte geleverd. Een COP van 3,1. Over het hele jaar is de COP nu gemiddeld 4,4.
Energiegebruik
Ons energiegebruik in september lag op 519 kWh. Dat is 4% hoger dan het gemiddelde sinds we overgestapt zijn op infraroodverwarming. Ook deze maand valt op dat het energiegebruik van apparaten met 50 kWh gestegen is.
In de eerste 3 kwartalen lag ons energiegebruik op 7.191 kWh. Dat is 6% meer dan wat we gemiddeld gebruiken sinds we overgestapt zijn op infraroodverwarming. Vooral het gebruik van onze apparaten is met 400 kWh gestegen behoorlijk gestegen. Hoog tijd om deze winter wat tijd te besteden aan het tegengaan van sluipgebruik.
Energie produceren
De hoeveelheid energie die we hebben geproduceerd ligt deze maand iets hoger dan vorig jaar. De hoeveelheid elektriciteit ligt wel lager dan vorig jaar. Toch hebben we ook dit jaar in september 66 kWh meer elektriciteit geproduceerd dan dat we hebben gebruikt. Daardoor hebben we elektriciteit teruggeleverd aan het energiebedrijf. De hoeveelheid elektriciteit van zon en wind is wel mooi in evenwicht deze maand.
In de eerste drie kwartalen hebben we meer energie geproduceerd dan in 2022. De hoeveelheid elektriciteit is licht gestegen, maar de hoeveelheid gas en elektriciteit die we inkopen bij het energiebedrijf is gedaald van 1.200 kWh in 2022 naar 554 kWh in de eerste drie kwartaal van 2023. In de eerste 9 maanden van 2021 kochten we nog 3.522 kWh gas en elektriciteit in.
Dat ons energiegebruik en energieproductie gedurende het jaar nog niet helemaal lekker in evenwicht zijn is te zien in onderstaande grafiek. Van oktober tot en met april komen we energie te kort (stijgende deel van de curve). In de maanden mei tot en met september produceren we meer dan we op maandbasis verbruiken, ondanks de combinatie van zonneboiler, zonnepanelen, winddelen en warmtepomp.
Het aandeel eigen opwek ligt op jaarbasis op 77%, we besparen op jaarbasis 9% door klimaatverandering en 14% van onze energie kopen we in bij het Greenchoice.
Energiekosten
Onze energiekosten waren in september ongeveer 10 Euro. We verbruikten een behoorlijk deel van de zonne-energie die we produceerden zelf. Voor een deel zijn we wel afhankelijk van salderen. De winddelen worden gesaldeerd tegen leveringstarief. Daarnaast betalen we maandelijks een vergoeding per winddeel voor de onbalans kosten.
In de eerste 3 kwartalen van het jaar bedragen onze energiekosten Euro 660. Dat is 21% meer dan over de eerste 9 maanden van 2022. De gestegen kosten per kWh worden grotendeels gecompenseerd door de hogere opbrengsten van de stroom van onze zonnepanelen en met name onze winddelen. Deze laatste hebben de eerste 9 maanden ruim 100% meer opgeleverd. De teruggaaf energiebelasting ligt dit jaar wel 25% lager dan over de eerste 9 maanden van 2022.
In onderstaande grafiek is de ontwikkeling van onze energiekosten gedurende het jaar te zien. Het is goed te zien dat we in de periode vanaf mei meer elektriciteit produceren dan we gebruiken. Daarmee dalen onze energiekosten. Ook is goed zichtbaar dat de energiecrisis van de afgelopen 2 jaar er goed inhakt. Onze energierekening ligt namelijk hoger dan in de periode 2011-2018.
En de CO2-uitstoot dan?
Een standaard tegenwerping tegen infraroodverwarming is hoe zit het met de CO2-uitstoot. Daarom hieronder de CO2-uitstoot over de eerste 3 kwartalen van het jaar berekend op 5 verschillende manieren. Zoals je kan zien is de uitstoot sinds de overstap op infraroodverwarming volgens alle 5 methoden gedaald. In 2023 is de daling nog veel forser, doordat we een groter deel van ons elektriciteitsgebruik produceren met wind- en zonne-energie, waardoor we minder elektriciteit van het net gebruiken. En doordat we geen aardgas meer gebruiken.
