Krispy's blog

Categorie: Persoonlijk

  • Oproep klimaatzaak tegen Amerikaanse energiebedrijven & lobbyisten

    In Amerika liggen fossiele energiebedrijven en hun lobbyisten in toenemende mate onder vuur. Al langere tijd wordt hun aanpak vergeleken met de wijze waarop de tabaksindustrie kennis over het gevaar van roken bijna 50 jaar lang heeft bestreden. Nu liggen er ook oproepen om de deze lobby aan te pakken op de wijze waarop de tabaksindustrie is aangepakt.

    De Amerikaanse  Senator Sheldon Whitehouse heeft opgeroepen tot het aanpakken van de energiebedrijven en aanverwante lobby-organisaties via de RICO (Racketeer Influenced and Corrupt Organizations Act) wet. Een aanpak die eerder succesvol is gebruikt om een einde te maken aan de twijfel die de tabaksindustrie en aanverwante lobby-organisaties zaaiden over de schadelijkheid van (passief) roken.

    Amerikaanse wetenschappers hebben zich inmiddels bij de oproep van senator Whitehouse aangesloten via een gezamenlijke brief aan president Obama, procureur generaal Lynch en directeur Holdren van het Office of Science and Technology Policy. 

    De oproepen volgen op onthulling dat Exxon wetenschappers in interne documenten uit septermber 1982 de expert consensus over door mensen veroorzaakte klimaatverandering als volgt samenvatten:

    The consensus is that a doubling of atmospheric CO2 from its pre-industrial revolution value would result in an average global temperature rise of (3.0 ± 1.5)°C … There is unanimous agreement in the scientific community that a temperature increase of this magnitude would bring about significant changes in the earth’s climate, including rainfall distribution and alterations in the biosphere … the results of our research are in accord with the scientific consensus on the effect of increased atmospheric CO2 on climate.

    Als de Amerikaanse overheid daadwerkelijk besluit het onderzoek op te starten is dat het derde traject dat gaat lopen. Na de uitspraak in 2007 van het Amerikaanse hogerechtshof in Massachusetts vs EPA dat CO2 een vervuilende stof is in het licht van de Amerikaanse Clean Air Act en de uitstoot daarom door EPA gereguleerd moet worden en de uitspraak in Washington in een zaak aangespannen door Our Children’s Trust dat de staat op wetenschap gestoelde doelstellingen moet hanteren in het klimaatbeleid.

    Ook in de rest van de wereld wordt niet stilgezeten als het gaat om de nemen van juridische stappen. Zo heeft bv. een Peruaanse boer RWE aangeklaagd voor 0,47% van de kosten voor klimaatadaptatie, omdat RWE goed is voor 0,47% van de mondiale klimaatemissies tussen 1751 en 2010.

    Tot slot nog de link naar het hele onderzoeksdossier Exxon the road not taken van InsideClimatenews.

    Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.

  • Dieselgate

    ANALYSE, DATA – Al een week lang groeit het schandaal rond de emissie van Volkswagen diesels en inmiddels rond alle diesels. In de praktijk blijken ze niet alleen minder zuinig dan geclaimd, maar ook veroorzaken ze veel meer luchtverontreiniging dan mag van de norm. Op zich geen nieuws, staatssecretaris Van Geel drong al aan op betere testen in Brussel. Wat wel nieuw is is dat duidelijk wordt dat autobedrijven niet alleen de randjes van de wet opzochten, maar daar ook overheen gingen. Zo zeer zelfs dat de Duitse transportraad een ultimatum heeft gesteld aan Volkswagen: voor 7 oktober een oplossing of anders een verkoopverbod voor de betreffende modellen.

    Volkswagen heeft inmiddels bekend gemaakt dat er in Duitsland zo’n 3 miljoen sjoemel diesels rondrijden met te hoge luchtverontreinigende emissies. Voor Nederland heeft Datagraver uitgerekend dat het sinds 2009 (startjaar Euro VI normering) om ruim 700.000 duizend personenauto’s gaat, die nu nog op de weg rijden.

    Aantal verkochte diesels naar merk 2009 tot 2015
    Aantal verkochte diesels naar merk 2009 tot 2015

    Wanneer de selectie beperkt wordt tot de diesels van merken die momenteel verdacht zijn gaat het volgens Datagraver om een kleine 330.000 personenauto’s.

    Verkochte diesels, geselecteerde merken.
    Verkochte diesels, geselecteerde merken.

    Inmiddels is in Duitsland duidelijk dat het bij Volkswagen ook om bestelbussen gaat en dat mogelijk ook ander merken betrokken zijn. Volkswagen Nederland heeft vorige week bekend gemaakt dat 160.000 personen en bedrijfsauto’s terug geroepen gaan worden.

    Effect op luchtkwaliteit

    Uitgaande van het gemiddeld aantal kilometers dat een automobilist per jaar rijd en de overschrijding van een factor 5 zoals De Volkskrant die noemt gaat het inmiddels om 4,7 miljoen kilo extra stikstofoxide (NOx) uitstoot per jaar. De werkelijke emissie van NOx kan veel hoger oplopen. Een rapport van TNO uit 2013 spreekt over spreidingen tussen praktijkemissies en testemissies van 10% tot 1000%.

    Doordat Nederland in luchtkwaliteitsmodellen rekent met de praktijkemissies en niet met de officiële emissies valt het effect op de officiële cijfers misschien mee. Daar staat tegenover dat het voor gemeentes die de afgelopen jaren sloop- en nieuwkoop regelingen hadden voor oude diesels (zoals bv. Rotterdam en Utrecht) een hard gelag moet zijn dat de gemaakte kosten nauwelijks tot niet bijdragen aan schonere lucht voor hun bewoners.

    Effect voor schatkist

    Iedere auto veroorzaakt CO2-uitstoot. Hoe meer, hoe hoger de belasting. Hoe schoner de uitstoot, hoe gunstiger de aanschaf. De hoogte van de belasting op de aanschaf van nieuwe auto s wordt berekend in grammen CO2-uitstoot per kilometer. Een serieuze schatting van wat de staatskas nu misloopt, staat in het rapport From Laboratory To Road van TNO en het instituut ICCT. Voor Nederland kan het bedrag oplopen tot meer dan 3,4 miljard Euro per jaar. Voor de periode 2009 tot en met 2015 gaat het dan om 23,8 miljard Euro. Een serieus bedrag, waarbij de 6 miljard voor elektrische auto’s in het niet valt…

    Effect voor klimaatdoelstelling

    Naast het financiële effect en de impact op luchtkwaliteit is er ook een effect op de klimaatemissies. Volgens de onderzoekers wordt de CO2 reductie van personenauto’s van de afgelopen 10 jaar gehalveerd door het hogere praktijkverbruik. Uitgaande van 450 Euro extra brandstofkosten per jaar en een brandstofprijs van 1,50 per liter gaat het om 0,6 megaton CO2 per jaar extra emissie.

    Dit bericht is eerder gepubliceerd op Sargasso.

  • Australische kolenindustrie begaat PR blunder van het jaar

    De Australische kolenindustrie heeft deze week een nieuwe promotiecampagne voor kolen gelanceerd, compleet met website en hashtag: #coalisamazing. Het goede nieuws voor de kolenindustrie is dat de campagne viraal is gegaan. Het slechte nieuws dat de hashtag binnen korte tijd volledig was gekaapt door tegenstanders van de kolenindustrie.

    Open waanlink

    Dit bericht is eerder gepubliceerd als waanlink op Sargasso.

  • Provincie Zeeland gaat geen provinciaal ontgasverbod instellen

    Het dagelijks provinciebestuur van Zeeland wil het ontgassen van benzeen door binnenvaartschepen in Zeeland niet verbieden. Gedeputeerde De Reu wijst naar Den Haag voor een landelijke aanpak. De fracties van GroenLinks, SP, PvdA en PVV, nemen volgens de Provinciale Zeeuwse Courant de suggestie van gedeputeerde De Reu over om aan de eigen Tweede Kamerfractie te vragen druk uit te oefenen op staatssecretaris Mansveld voor een landelijk verbod op ontgassen van benzeen.

    Zie ook mijn eerdere berichtgeving over ontgassen.

    Open waanlink

    Dit bericht is eerder geplaatst als open waanlink als onderdeel van mijn dossier ontgassen op Sargasso.

  • Kabinet tekent hoger beroep aan in Klimaatzaak

    Staatssecretaris Mansveld heeft vorige week in een brief aan de Tweede Kamer laten weten dat het Kabinet in beroep gaat tegen de uitspraak van de rechter in de Klimaatzaak. De staat voert het vonnis wel uit en onderzoekt welke maatregelen hiervoor genomen moeten worden.

    Als argumenten voor een hoger beroep voert het Kabinet zekerheid en eenheid in de rechtsvorming aan. Verder stelt het Kabinet:

    In de uitspraak heeft de rechter voor het eerst overwogen dat de zorgplicht van de overheid een bepaalde minimale reductie van broeikasgassen in 2020 vereist. Het kabinet zet vraagtekens bij de omvang van de toetsing door de rechter van de aan de overheid toekomende beleidsruimte en de daarmee gepaard gaande afweging van uiteenlopende belangen. Aarzelingen zijn er ook over de wijze waarop de rechter daarbij het internationaal recht betrekt. Het gaat ondermeer om de vraag of internationale verdragen en afspraken, zoals het Kyoto Protocol, die zich niet rechtstreeks tot burgers richten en die open normen bevatten op deze wijze kunnen doorwerken in het Nederlands recht. Tevens wil het kabinet een oordeel van een hoger rechtscollege over de wijze van invulling van de zorgvuldigheidsnorm.

    Hoger beroep hoeft niet slecht te zijn voor Urgenda. Het biedt Urgenda bv. de mogelijkheid om ook in beroep te gaan om niet ingewilligde eisen te laten heroverwegen in hoger beroep. Het is op moment van schrijven nog onduidelijk of Urgenda ook hoger beroep aantekent.

    Open waanlink

    Toevoeging 8 september: inmiddels wordt van verschillende kanten gepleit om niet in hoger beroep te gaan, maar in cassatie. Daarmee zou het Kabinet zich neerleggen bij de uitspraak dat er meer CO2 reductie nodig is en tegelijkertijd juridisch bezwaar kunnen aantekenen tegen de wijze waarop dit door Urgenda en haar mede-eisers geforceerd is.

    Dit bericht is een bewerking van een eerder gepubliceerd als open waanlink op Sargasso.

  • Energieverbruik en opwekking augustus 2015

    Het is september, dus tijd om het energieverbruik van augustus te bekijken. Wederom zijn gas en elektriciteit samengevoegd en vertoon ik het totaal in kWh. Augustus was een redelijke maand voor ons energieverbruik, waarin we per saldo een klein beetje energie nodig hadden van het net. We leverde 36 kWh elektriciteit terug, doordat we 4 m3 aardgas verbruikt hebben kwamen we per saldo 4 kWh te kort.

    Energieverbruik en opwekking augustus 2015

    Onderstaande grafiek laat ons energieverbruik en de energieopwekking zien per maand. In augustus hebben we 4 m3 gas verbruikt, onze zonneboiler leverde de rest van onze warmwaterbehoefte. Aan elektriciteit hebben we in juli 36 kWh teruggeleverd.

    Energieverbruik per maand in kWh
    Energieverbruik per maand in kWh

    Ons energieverbruik bestond in augustus net als in juli voor 50% uit elektriciteit. Een van de hoogste percentages van het jaar, want in de wintermaanden maakt elektriciteit slechts 25% van ons energieverbruik uit. Op jaarbasis vormt elektriciteit ongeveer 1/3 van ons energieverbruik en wekken we 44% van ons energieverbruik zelf op met behulp van onze zonneboiler, zonnepanelen en winddelen. Zoals in onderstaande grafiek is te zien loopt ons netto energieverbruik in de zomermaanden terug. Dit komt door de zonneboiler en zonnepanelen.

    Cumulatief energieverbruik in kWh (2011 - 2015)
    Cumulatief energieverbruik in kWh (2011 – 2015)

    In bovenstaande grafiek is goed te zien dat we nog aardig op weg zijn om in de buurt van ons energieverbruik uit 2014 te blijven. Dat ons netto energieverbruik sinds 2013 aan het dalen is is nog duidelijker als je kijkt naar het aantal Wattuur dat we verbruiken per vierkante meter oppervlakte van ons huis en per graaddag. Waarmee ik corrigeer voor zowel weersinvloeden als grootte van het huis. Helemaal correct is het nog niet, want in onderstaande cijfers is het volledige energieverbruik meegenomen. Dus ook zaken als koelkast, wasmachine en warm water. Zaken waar het weer of de grootte van de woning niet heel veel impact op heeft.

    Cumulatief energieverbruik per maand in Wattuur per vierkante meter vloeroppervlak en per graaddag.
    Cumulatief energieverbruik per maand in Wattuur per vierkante meter vloeroppervlak en per graaddag.

    Ontwikkeling variabele energiekosten

    Onze variabele energiekosten zijn dit jaar hoger dan in 2014. Al zitten we nog steeds lager dan in 2013. We zijn momenteel nog Euro 78 duurder uit dan in 2014 (ongecorrigeerd voor weersinvloeden of prijsverschillen). Daarvan wordt het grootste deel veroorzaakt door hogere elektriciteitsverbruik.

    Variabele energiekosten per maand (cumulatief)
    Variabele energiekosten per maand (cumulatief)

  • Is de uitkomst van klimaatsceptisch onderzoek reproduceerbaar?

    Dat is de vraag die een groep klimaatwetenschappers zichzelf heeft gesteld. Ze hebben 38 studies van klimaatsceptici genomen met als hypothese dat de conclusies van deze 38 studies juist zijn. Om vervolgens te kijken of ze de resultaten van het onderzoek konden reproduceren en de hypothese konden falsifiëren. Kortom, de goede oude combinatie van de wetenschappelijke basisprincipes reproduceerbaarheid en falsifieerbaarheid.

    Om een lang verhaal kort te maken:

    It didn’t go well for the contrarian studies.

    De onderzoekers stellen overigens dat de gevonden vergissingen geen kwestie van kwaadwillendheid hoeven te zijn. Het artikel is hier beschikbaar onder open access.

    Open waanlink

    Dit bericht is eerder gepubliceerd als open waanlink op

  • Gastbijdrage: Tweede Duitse veiling voor zonne-energieprojecten ‘succesvol’ afgesloten

    De winnaars moeten nog bekendgemaakt worden, maar volgens Craig Morris weten we nu al dat er wederom veel meer verliezers dan winnaars van de tweede veiling van grondgebonden zonne-energieprojecten zullen zijn. De Duitse overheid spreekt desondanks van een ‘succes’.

    Tekst: Craig Morris. Vertaling: Krispijn Beek.

    Op 3 augustus eindigde de tweede veilingronde voor grondgebonden zonne-energiesystemen. Dit keer werd een volume van 150 MW geveild. Het aantal biedingen was drie maal zo hoog, dus er zullen deze ronde twee keer zo veel verliezers als winnaars zijn. De biedingen worden momenteel beoordeeld. Rainer Baake, staatssecretaris voor de Energiewende, zegt dat het grote aantal biedingen een teken is van ‘succes’ (Duitstalig rapport).

    De eerste ronde leverde hogere prijzen op de feedin tarieven die anders van toepassing zouden zijn geweest, dat maakt een verandering in het betalingssysteem voor deze tweede ronde des te interessanter. Dit keer wordt de hoogst toegewezen prijs betaald aan alle winnende biedingen; met andere woorden: zelfs als je voor een lagere vergoeding hebt ingeschreven ontvang je de hogere prijs. Deze verandering lijkt ontworpen om de kosten te verhogen – een ironische uitkomt gegeven de oorspronkelijke justificatie voor de omschakeling van feed-in tarieven naar veilingen als een poging om de kosten te verlagen.

    De hele kostendiscussie was dan ook kunstmatig gecreëerd, zoals ik recent berichtte, en is compleet verdwenen. De opslag voor duurzame energie in 2015 (aangekondigd op 15 oktober 2015) zal waarschijnlijk nooit in zijn kostencomponenten uitgesplitst worden. Niemand is daar nog in geïnteresseerd.

    De werkelijke reden voor de veilingen kan daarom niet het verlagen van de kosten zijn, want die is er niet – en de overheid spreekt nog steeds van een beleidsmatig succes. Wat veilingen vooral doen is de groei van de markt beperken. De overheid is nu in staat om de hoeveelheid nieuw vermogen die ondersteuning krijgt te controleren. Twee andere aspecten van veilingen kunnen voor verdere vertraging zorgen: tijdsvertragingen bij het realiseren van projecten en het volledig mislukken van projecten.

    Na verschillende jaren met 7,5 GW aan nieuw geïnstalleerd vermogen aan zonne-energie lijkt de overheid een beleidsinstrument gevonden te hebben waarmee het de marktgroei kan beheersen op een veel lager niveau. Nu dat we zien hoe irrelevant het kostendebat was (en hoe veilingen zonne-energie duurder maken), zou het goed zijn dat we openlijk konden praten over de werkelijke reden om over te stappen van feed-in tarieven op veilingen: beleidsmakers controle geven over de marktgroei.

    (Craig Morris / @PPchef)

    Dit artikel is oorspronkelijk door Craig Morris gepubliceerd op Renewables International en met toestemming van de auteur vertaald voor Sargasso door Krispijn Beek.

    Craig Morris is Amerikaan van geboorte en woont sinds 1992 in Duitsland. In 2006 schreef hij het boek ‘Energy Switch’ en hij schrijft regelmatig over de Duitse energietransitie. Hij is editor van Renewables International, hoofdauteur van EnergyTransition.de en directeur van Petite Planète en is te vinden op Twitter als PPChef.

  • Energieverbruik en opwekking juli 2015

    Juli zit er op, dus tijd om het energieverbruik van juli te bekijken. Vanaf deze maand heb ik besloten gas en elektriciteit volledig samen te voegen. Naar mijn mening laat dat het duidelijkst zien dat de werkelijke uitdaging voor het verduurzamen van het energieverbruik thuis zit in het aanpakken van het warmtegebruik en niet in het plaatsen van een paar zonnepaneeltjes. In ons geval betekent dat dat we ons gasverbruik moeten aanpakken. Waarbij we niet gaan wachten op de extra kostenpost van stadsverwarming, maar gekozen hebben voor all electric om van gas af te gaan.

    Energieverbruik en opwekking juli 2015

    Onderstaande grafiek laat ons energieverbruik en de energieopwekking zien per maand. In juli hebben we bijna de nul vastgehouden in gasverbruik, maar uiteindelijk hebben we toch 2 m3 gas verbruikt. Onze zonneboiler leverde de rest van onze warmwaterbehoefte. Aan elektriciteit hebben we in juli 191 kWh teruggeleverd.Energieverbruik per maand omgerekend naar kWh.

    Energieverbruik per maand omgerekend naar kWh.

    Ons energieverbruik bestond in juli voor 50% uit elektriciteit. Een van de hoogste percentages van het jaar, want in de wintermaanden maakt elektriciteit slechts 25% van ons energieverbruik uit. Op jaarbasis vormt elektriciteit ongeveer 1/3 van ons energieverbruik. Op jaarbasis wekken we momenteel 44% van ons energieverbruik zelf op.

    201508 12 Maands Energieverbruik Per Maand1
    Energieverbruik in kWh per 12 maanden.

    Tot slot de ontwikkeling van onze variabele energiekosten gedurende de eerste zeven maand vergeleken met voorgaande jaren. Onze winddelen, zonnepanelen en zonneboiler zorgen er samen nog steeds voor dat onze variabele energiekosten in juli gedaald zijn. We zijn momenteel nog Euro 66 duurder uit dan in 2014 (ongecorrigeerd voor weersinvloeden of prijsverschillen). Daarvan wordt 2/3 veroorzaakt door hogere elektriciteitskosten.

    Variabele energiekosten cumulatief per maand.
    Variabele energiekosten cumulatief per maand.

  • Groei duurzame energieproductie overschaduwt groei kernenergie

    Kerncentrales produceren gemiddeld ongeveer twee keer zoveel elektriciteit als hernieuwbare energie per kilowatt uur geïnstalleerd vermogen. De snelle groei van zon, wind en andere duurzame energiebronnen overschaduwt de groei van elektriciteitsproductie door kernenergie. Dat is volgens Reuters een van de belangrijkste constateringen van het World Nuclear Industry Status Report 2015.

    Het opgesteld vermogen van kernenergie steeg wereldwijd met 2,2% in 2014, maar zonne-energie groeide met 38% en wind met 10%. Hierdoor overtreft de elektriciteitsproductie van hernieuwbare bronnen die van kernenergie. Stijgende kosten, vertragingen bij de bouw, publieke weerstand en verouderde centrales vormen problemen voor de kansen van kernenergie. Tegelijkertijd veranderen de dalende kosten, stijgende efficiency en beter management van fluctuerende hernieuwbare energie, samen met verbeterde opslagmogelijkheden, de wereldwijde elektriciteitsproductie.

    “The impressively resilient hopes that many people still have of a global nuclear renaissance are being trumped by a real‐time revolution in efficiency‐plus‐renewables‐plus‐storage, delivering more and more solutions on the ground every year,” Jonathon Porritt, co-founder and trustee of the Forum for the Future, wrote in a foreword to the report.

    Bijna de helft van de toegevoegde productiecapaciteit voor elektriciteit in 2014 bestond volgens het rapport uit duurzame bronnen, exclusief waterkracht