Krispy's blog

Categorie: Sargasso

  • Duitsland wil 2,7 GW aan bruinkoolcentrales in de mottenballen zetten

    Volgens The Guardian heeft de Duitse overheid vandaag besloten 2,7 GW aan bruinkoolcentrales in de mottenballen te zetten. Een zegsman van het Duitse ministerie van Ecomische Zaken verklaarde:

    Brown coal-fired plants with a capacity of 2.7 gigawatts will be mothballed. Those plants will not be allowed to sell any electricity on the normal power market.

    De centrales mogen nog wel capaciteit verkopen op momenten dat er te weinig elektriciteitsaanbod is. Het besluit maakt deel uit van de uitfasering van kernenergie en fossiele energie in Duitsland. De details van het besluit zijn nog onduidelijk, wat wel duidelijk is is dat het Duitsland ernst is om 40% CO2 reductie te halen in 2020 en dat een uitfasering van kolen daar ook bij hoort.

    Minister Gabriel voegde daar aan toe dat er ook maatregelen genomen zijn om te zorgen dat de belastingbetaler niet opdraait voor de kosten van de uitfasering van kernenergie. In de woorden van Gabriel:

    We agreed that we want to ensure, a bit like parents being responsible for their children, that a situation doesn’t arise where, due to changes within companies, taxpayers have to pay for the provisions.

    Update 9 juli: volgens Craig Morris is het plan een grote overwinning voor de kolenlobby. NRC meldt dat de gekozen aanpak 1,2 miljard Euro duurder is dan het instellen van een CO2 heffing.

    Open waanlink

    Dit bericht is een bewerking van een open waanlink op Sargasso.

  • Gastbijdrage: Afkoppelen van het elektriciteitsnetwerk en waarom we dat niet willen

    Tekst: Craig Morris. Vertaling: Krispijn Beek.

    Het Rocky Mountain Institute (RMI) heeft recent zijn onderzoek verdiept naar het gebruik van zonne-energie en energieopslag in plaats van het elektriciteitsnetwerk. Craig Morris stelt dat deze studie vooral bruikbaar is, omdat het laat zien dat energiebedrijven die de trend bevechten het enkel maar erger maken.

    Een spook waart door de energiesector: afkoppelen van het elektriciteitsnetwerk. In haar recente studie laat RMI zien dat, afhankelijk van je lokale energieprijs, elektriciteit van het netwerk afnemen in een krimpend aantal gebieden van de VS de goedkoopste optie is. Aan het begin van het volgende decennium zal een netwerkaansluiting in combinatie met zonnepanelen in praktisch alle delen van de VS de beste optie zijn.

    Craig_Morris_gridconfiguration

    De volgende stap zal energieopslag zijn, wat mensen de mogelijkheid biedt om veel onafhankelijker te worden, zelfs als ze een netwerkaansluiting behouden. Het resultaat daarvan is slinkende inkomsten uit de verkoop van lagere hoeveelheden elektriciteit. De vraag is dan hoe we zullen blijven betalen voor de vaste kosten van het elektriciteitsnetwerk*, dat praktisch iedereen zal blijven gebruiken, al is het minder intensief.

    De studie van RMI moedigt energiebedrijven (en netwerkbedrijven) in wezen aan om mensen op het netwerk aangesloten te houden. Volledig afkoppelen van het netwerk betekent dat mensen voldoende energieopslag installeren om volledig van het elektriciteitsnetwerk af te kunnen koppelen. Het resultaat zou een vicieuze cirkel zijn: doordat de vaste lasten van het elektriciteitsnetwerk over een kleiner aantal gebruikers wordt verdeeld stijgt de prikkel om van het netwerk af te koppelen alleen maar. Het elektriciteitsnetwerk heeft de energietransitie tot nu toe mogelijk gemaakt; het elektriciteitsnetwerk is niet onze vijand. Dus hoe kunnen we het netwerk verdedigen?

    De auteurs van RMI beargumenteren dat energiebedrijven de vicieuze cirkel versnellen als ze proberen de trend te stoppen. Tal van regelgevers en energiebedrijven in de VS willen of hebben bijvoorbeeld al een speciale heffing voor huiseigenaren met zonne-energie toegevoegd. Over tien jaar, wanneer energieopslag veel goedkoper is, zullen huiseigenaren deze extra kosten zien als een stimulans om het elektriciteitsnetwerk helemaal te verlaten; het geld dat ze hiermee besparen kan in extra energieopslag en / of zonnepanelen die nodig zijn om volledig van het netwerk af te gaan worden geïnvesteerd.

    Craig_morris_trajectoriesforgridevolution

    Hoewel het onderzoeksrapport stelt dat in een vervolg onderzoekspecifieke aanbevelingen voor energiebedrijven onderzocht zullen worden, pleit deze studie er al voor dat energiebedrijven deze verandering moeten omarmen en niet het onvermijdelijke moeten bevechten. Klanten kunnen een afwachtende houding aannemen als energiebedrijven het moeilijker maken om netgekoppelde zonnepanelen te installeren, bijvoorbeeld door het afschaffen van salders.Energiebedrijven en toezichthouders kunnen het dalend aantal afkoppelingen van het netwerk kortstondig als een bewijs van succeszien, terwijl er een enorme golf van verandering komt wanneer hetomslagpunt is bereikt en klanten beseffen dat zonne-energie met energieopslag goedkoper is dan elektriciteit van het netwerk en een netwerkaansluiting. De opkomst van aan het elektriciteitsnetwerk verbonden zonne-energieinstallaties met energieopslag zal langzaam maar zeker leiden tot een volledig verlies van behoefte aan elektriciteit van het netwerk, zelfs als salderen niet is toegestaan, aldus de auteurs.

    Kort gezegd leidt de manier waarop Amerikaanse energiebedrijven reageren op zonne-energie bij huishoudens en zakelijke klanten tot een snelle verergering van de ‘utility death spiral’. RMI roept de huidige energiebedrijven op om samen met prosumers te werken aan een geïntegreerd netwerk in plaats van een verlaten infrastructuur te genereren. Energiebedrijven zouden kunnen profiteren van zonne-energie bij klanten, bijvoorbeeld door energie-opslag zo te organiseren dat het bijdraagt aan de behoefte van het netwerk in plaats van aan zelfconsumptie bij huishoudens.

    Het rapport wijst er op dat al deze veranderingen extreem snel plaats vinden, zeker gelet op de 30-jarige tijdshorizon voor veel investeringen in de energiesector. Dat maakt het des te dringender voor energiebedrijven om wat met deze aanbevelingen te doen, en we kijken uit naar meer details in vervolgonderzoeken.

    Voor andere landen hang het potentieel van volledige loskoppeling van het elektriciteitsnetwerk voornamelijk af van de verhouding in energiebehoefte tussen zomer en winter. Een land als Duitsland, met een grotere elektriciteitsvraag (en een veel grotere vraag naar energie) in de winter, zal in de nabije toekomst nauwelijks op grote schaal afkoppeling van het elektriciteitsnetwerk zien. Dus de snelheid waarmee het probleem urgent wordt kan variëren.

    * In Nederland betalen kleinverbruikers een vast bedrag per jaar aan het netwerkbedrijf voor het gebruik van het elektriciteitsnetwerk. Voor grotere verbruikers gelden andere tarieven, die deels van het volume en deels van de maximale piekspanning afhangen.

    Dit artikel is oorspronkelijk door Craig Morris gepubliceerd op The Energywende Blogen met toestemming van de auteur vertaald door mij vertaald voor Sargasso.

    Craig Morris is Amerikaan van geboorte en woont sinds 1992 in Duitsland. In 2006 schreef hij het boek ‘Energy Switch’ en hij schrijft regelmatig over de Duitse energietransitie. Hij is editor van Renewables International, hoofdauteur vanEnergyTransition.de en directeur van Petite Planète en is te vinden op Twitter alsPPChef.

  • Een aanpak voor Griekenland gebaseerd op IMF onderzoek

    Terwijl het Griekse drama afgelopen week nieuwe hoogte-, of misschien passender dieptepunten bereikte vroeg Ashoka Mody, bezoekend professor internationale economische politiek aan de Princeton Universiteit, zich af hoe een aanpak voor Griekenland er uit zou zien als IMF onderzoek als basis zou dienen.

    De aanpak van de Eurogroep bestaat volgens Mody al 5 jaar uit:

    • Borrow more money (this time mainly from the European authorities) to repay one group of creditors (the IMF, to which substantial repayments are due);
    • Stay focused on more austerity, steadily increasing the primary surplus (the budget surplus not including interest payments); and
    • Undertake structural reforms—changes in labour and other markets to improve the Greek economy’s longer-term growth potential.

    Om te laten zien waarom dat al vijf jaar niet de gewenst resultaten geeft verwijst hij naar drie uitkomsten van IMF studies:

    • Over-indebted countries struggle to grow.
    • Austerity in a weak economy is self-defeating (Blanchard and Leigh 2013). As the budget deficit is reduced, the economy slows down, and the ability to repay debt is undermined. Indeed, austerity can be self-defeating (Eyraud and Weber 2013).
    • Structural reforms have, at best, an uncertain payoff (IMF 2015). In Box 3.5 of this recent chapter from the IMF’s World Economic Outlook, the updated finding has a long pedigree. Policy measures can possibly create an environment for growth in the long-run, but no immediate payoffs should be expected

    Hoe zou een programma voor Griekenland er dan wel uit moeten zien?

    • Forgive Greek debt so that it comes down to 50% of GDP payable over 40 years.
    • Scale down the banking system, which has been badly damaged and will continue to create vulnerabilities.
    • And agree to a flat 0.5% of GDP primary surplus over the next three years, which even Greece can deliver.

    Volgens Mody komt de schuldenkwijtschelding bij het voortzetten van de huidige aanpak in kleine beetjes. Wat tot langdurige pijniging van Griekenland en z’n schuldeisers leidt.

    Open waanlink

    Dit bericht verscheen eerder als open waanlink op Sargasso.

  • Wat betekent de uitspraak in de klimaatzaak voor Australië?

    Ook in Australië, waar de regering Abbott bepaald niet milieuvriendelijk opereert, wordt met belangstelling naar de uitkomsten in de rechtszaak tussen Urgenda en de Nederlandse staat gekeken. Hoewel het rechtssysteem op een aantal belangrijke punten afwijkt denkt , Research Associate bij het Centre for Resources, Energy and Environmental Law van de Universiteit van Melbourne, dat de uitspraak nieuwe aanknopingspunten biedt.

    ELDERS – The Netherlands has much broader laws than Australia around “standing”, which determines which people or groups have the right to sue over a particular issue. The Dutch standing laws explicitly recognise the right of environmental groups to bring an action to protect “the general rights of other persons”.

    (…)

    There has also been a reluctance by the Australian courts to find a causal nexus between climate change and the greenhouse gas emissions of individuals and organisations. The view that the role of the common law is to protect private rights and cannot be invoked to protect public rights or the environment has held sway.

    Having said that, in Australia there have been no climate change actions based solely on tort to date, and therefore the laws have not been tested. If a group satisfies the standing test, then it may be able to meet the requirements of a tort action, in particular to prove a sufficient causal link between Australia’s greenhouse gas emissions and the harm caused to its people (present and future).

    Australië heeft als doel voor 2020 5% reductie t.o.v. 1990. Terwijl de Nederlandse rechter in haar uitspraak reductie met minder dan 25% als onrechtmatige daad naar Urgenda beschouwt. Wanneer de Australische rechter dat zou volgen betekent dat een forse tegenslag voor de kolenambities van Australië en voor de (bruin)koolcentrales in Australië. De uitspraak biedt volgens Lake ook aanknopingspunten voor internationale juridische procedures tegen Australië, bijvoorbeeld door bewoners van eilandengroepen die onder dreigen te lopen door de stijgende zeespiegel.Bovendien zou het slagen van een dergelijke rechtszaak in Australië een grote steun zijn voor het door de VVD zo gewenste internationale draagvlak voor klimaatbeleid. Australië heeft de hoogste CO2 uitstoot per hoofd van de bevolking en staat in absolute omvang van de CO2 op de 18e plaats (beide schatting 2013, bron Wikipedia op basis van EDGAR).

    Open waanlink

  • Rotterdam als proeftuin voor gasloos wonen

    In maart schreef ik een stuk over gasloos wonen, inmiddels ontpopt Rotterdam zich volgens het Algemeen Dagblad tot:

    dé proeftuin voor gasloos wonen. In de stad worden verscheidene technieken uitgeprobeerd die ervoor moeten zorgen dat ons land minder afhankelijk wordt van gas, dat rap aan populariteit verliest door de gasbevingen in Groningen en spanningen met Rusland.

    Voorbeeld van nul op de meter renovatie. Locatie Soesterberg. Rechts gerenoveerd. Links oorspronkelijke woning.
    Voorbeeld van nul op de meter renovatie. Locatie Soesterberg. Rechts gerenoveerd. Links oorspronkelijke woning.

    Een van de technieken die wordt toegepast is infrarood verwarming van het Schiedamse bedrijf ThermIQ, waar ik dit jaar al een aantal keer aandacht aan heb besteed en waarvan we zelf ook een paneel hebben hangen in de badkamer.

    Volgens Jan Willem van de Groep van het innovatieprogramma Energiesprong van Platform 31 staan er in Nederland nu zo’n 1000 gasloze woningen. Een aantal dat snel kan groeien als de ambities van de provincies Utrecht en Noord-Brabant met nul op de meter woningen waargemaakt worden.

    Open waanlink

    Dit is een bewerking van een eerder bericht op Sargasso.

  • De wetenschappelijke basis van Laudato Si

    Op Carbon Brief staat een uitgebreide rapportage over de wetenschappelijke basis van de Pauselijke encycliek Laudato Si. De rapportage beschrijft de lange voorgeschiedenis van de encycliek. Wetenschappers werden al meer dan een jaar geconsulteerd door Paus Franciscus over de wetenschappelijke inhoud van de encycliek:

    Their influence can be found throughout the 184-page document, which some had speculated could be filled with theological obscurities rather than an empirical call to action on climate change.

    They needn’t have worried. The apostolic exhortations and catechisms were relegated to second place behind the Pope’s concerns about melting ice caps, methane gas and carbon credits.

    Open waanlink

    Dit bericht is oorspronkelijk gepubliceerd als open waanlink op Sargasso.

  • Kosten variabiliteit duurzame energie vallen in het niet bij besparing

    Een van de argumenten van critici van wind- en zonne-energie is dat inzet van zon- en windenergie geen effect zou hebben op CO2-emissies. De reden hiervoor zou zijn dat er altijd conventionele centrales op de achtergrond standby draaien om de variabliteit in wind- en zonne-energie op te vangen.

    In normaal Nederlands: bij bewolking of wanneer de wind gaat liggen moet een kolen- of gascentrale bijspringen om te zorgen dat vraag en aanbod op het netwerk in evenwicht blijven. Het brandstofverbruik van conventionele centrales tijdens op- en afregelen zou de CO2 reductie te niet doen.

    Een onderzoeksreeks van het Amerikaanse National Renewable Energy Laboratorium (NREL) laat zien dat het vaker op- en afregelen van conventionele centrales inderdaad tot extra kosten leidt. Deze vallen echter in het niet bij de brandstofbesparing. De kosten bedragen zo’n 2% van de besparingen. Ook de emissies van CO2 en luchtverontreinigende stoffen dalen door de inzet van zon- en windenergie.

    Met dank aan Oscar Rysdyk voor de tip.

    Open waanlink

    Dit bericht verscheen eerder als Open Waanlink op Sargasso.

  • Effect van een kolencrash op pensioenfondsen

    The Guardian heeft als onderdeel van haar Keep it in the Ground campagne onderzoek gedaan naar de effecten van het ineenstorten van de kolensector op pensioenfondsen. Nederland heeft 2 pensioenfondsen in de top 5 van meest aan de kolensector blootgestelde pensioenfondsen:

    The second highest stake among pension funds in the top 50 coal companies is owned by Dutch pensions giant APG, which provides pension for one in five families in the Netherlands, including teachers, public sector workers and medical staff. It has $1.7bn invested in 26 of the coal companies but is reducing its coal exposure.

    (…)

    The pension fund with the fifth biggest stake in the top 50 coal companies is another Dutch provider, PGGM, which serves 1.5m people and has $399m in the coal firms.

    Uit het artikel wordt me niet duidelijk of indirecte belangen van pensioenfondsen via investeringsmaatschappijen, banken en verzekeraars zijn meegeteld. Een woordvoerder van APG geeft in een reactie aan The Guardian wel aan dat de laatste jaren verschillende investeringen in de kolensector zijn afgewezen en verwacht dat de investeringen in de kolensector op termijn terug zullen lopen.

    Voor wie denkt dat de kolensector een bloeiende sector is, de Stowe index (een van de belangrijkste indexen voor de sector) is sinds 2012 met 75% gedaald.

    Open waanlink

    Dit bericht is eerder gepubliceerd als open waanlink op Sargasso.

  • Kamp wil geld uit Opslag Duurzame Energie gebruiken voor schade gaswinning

    Uit de Voorjaarsnota blijkt dat Minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) de kosten van de gasproblemen in Groningen wil financieren met geld dat bedoeld is voor duurzame energie. De komende zes jaren wil de minister 398 miljoen euro uit de zogeheten ‘begrotingsreserves duurzame energie’ gebruiken voor onder meer extra bodemonderzoek, de versterking van Staatstoezicht op de Mijnen en de Overheiddienst Groningen. De deze maand onder leiding van Hans Alders gestarte dienst ten behoeve van de versterking van huizen en gebouwen in het gaswinningsgebied.

    Het geld is afkomstig van de Opslag duurzame energie die burgers en bedrijven jaarlijks bovenop hun energierekening betalen. Geld dat niet wordt besteed aan duurzame investeringen wordt gereserveerd voor projecten in de toekomst. Er zit inmiddels bijna 600 miljoen euro in de reservepot.

    De reserve wordt vanaf 2021 weer aangevuld, dus volgens een woordvoerder van Kamp is er van leeghalen geen sprake:

    “Het gaat om tijdelijke financiering van andere zaken, waaronder de maatregelen in Groningen. De duurzaamheidsagenda van het kabinet zal er niet door worden geraakt.”

    Verschillende Kamerleden hebben inmiddels vragen gesteld.

    Dit bericht is oorspronkelijk als open waanlink op Sargasso gepubliceerd.

  • Frankrijk is steunoperatie voor kernenergie begonnen

    Tekst: Craig Morris. Vertaling: Krispijn Beek.

    Begin deze maand kondigde de Franse overheid plannen aan voor een kapitaalinjectie voor Areva, het bedrijf dat kerncentrales bouwt. Volgens Craig Morris is het een wanhopige poging om het onvermijdelijke af te wenden: faillissement.

    De Franse kernsector is sinds het praktisch vergeten (en mislukte) Messmer Plan uit het begin van de jaren 70 van de vorige eeuw altijd een topprioriteit geweest voor overheidsfunctionarissen. De financiële vooruitzichten voor Areva zijn slecht, met een matig gevuld orderboek en enorme kostenoverschrijdingen bij de in aanbouw zijnde EPR (European Pressurized Reactor) centrale in Flamanville.

    Als gevolg hiervan is de Franse overheid officieel een ‘reorganisatie van de Franse nucleaire industrie’ aan het bestuderen (persbericht in ‘t Frans) via een strategische samenwerking tussen Areva en EDF, de voormalige Franse elektriciteitsmonopolist. Dit zou de orderboeken niet voller maken door de internationale vraag naar kerncentrales te vergroten. In plaats daarvan zou het de verliezen spreiden over het nieuwe gefuseerde bedrijf – en eventueel (gedeeltelijk) overdragen aan de belastingbetaler. De overeenkomst zou in ieder geval een eind maken aan het conflict over de vraag of EDF of Areva de kostenoverschrijdingen bij de in aanbouw zijnde EPR centrale in Flamanville moet betalen.

    Een rapport van AFP geeft wat cijfers bij de situatie. EDF heeft een bedrag geboden van 2 miljard Euro voor een meerderheidsbelang in Areva. Een beurshandelaar die geciteerd wordt in het artikel stelt dat het gefuseerde bedrijf uiteindelijk 7 miljard Euro nodig heeft. Raffale Piria, expert energiebeleid bij Adelphi en co-auteur van de World Nuclear Industry Status Report 2014, schat dat het reddingsplan uiteindelijk meer dan 10 miljard Euro kan kosten. Het reactorvat in Flamanville wordt momenteel onderzocht en moet mogelijk geheel opnieuw geconstrueerd worden, wat honderden miljoenen Euros kost. Hij legt uit dat de hoogte van deze kostenoverschrijdingen momenteel onduidelijk zijn, maar niet zijn inbegrepen in de huidige schattingen die de media halen.

    De vraag is hoe lang zulke subsidies politiek acceptabel blijven voor het Franse publiek

    stelt Piria, en of ze in overeenstemming zijn met de Europese staatssteunregels. De keuze van de Franse politiek om nationale kampioenen te steunen laat het land mogelijk weinig keuzes. Recent ontkende voormalig president Nicholas Sarkozy berichten van het voormalig hoofd van Areva dat Frankrijk van plan was om een kerncentrale aan de Libische dictator Gadhafi te verkopen. En nog maar enkele weken geleden maakte Finland bekend af te zien van de koop van een mogelijke tweede EPR centrale van Areva, terwijl de eerste aanzienlijke kostenoverschrijdingen en vertragingen kent.

    Een recent artikel in The Ecologist geeft een goed overzicht van de ondergang van de European Pressurized Reactor, waarop het lot van Areva zwaar leunt. En waarop het lot van de Franse economie ook in toenemende mate leunt.

    (Craig Morris / @PPchef)

    Dit artikel is oorspronkelijk door Craig Morris gepubliceerd op Renewables International en met toestemming van de auteur voor Sargasso vertaald door Krispijn Beek.

    Craig Morris is Amerikaan van geboorte en woont sinds 1992 in Duitsland. In 2006 schreef hij het boek ‘Energy Switch’ en hij schrijft regelmatig over de Duitse energietransitie. Hij is editor van Renewables International, hoofdauteur van EnergyTransition.de en directeur van Petite Planète en is te vinden op Twitter als PPChef.