Krispy's blog

Blog

  • Update: Mijn woningdossier

    Vorige week ontving ik via de mail een enquete voor Mijn Woningdossier. Een van de vragen daarin was of ik al meterstanden had ingevuld op de site. Dat was niet het geval, een goede reden dus om eens terug te gaan naar de website en te kijken wat er verder verandert/verbeterd is sinds mijn vorige bezoek aan de site.

    Meterstanden

    GasverbruikHet invullen van de meterstanden gaat eenvoudig en levert ook een aantal heldere grafiekjes op van de verbruiken per maand (of per week als je het wekelijks bijhoudt) van het afgelopen jaar. De grafiekjes zijn ook simpel in verschillende formats te downloaden om vervolgens elders gebruikt te worden. Bijvoorbeeld de jpeg hiernaast met ons gasverbruik vanaf april 2011 tot en met maart 2012. Waarin je heel fraai het resultaat ziet van de zonneboiler in de zomer 🙂 Soortgelijke grafieken kun je maken van watergebruik en elektriciteitsverbruik.

    Helaas is het niet mogelijk om de instellingen van de grafiek te wijzigen. Zo kun je het verbruik van 2011 niet vergelijken met 2012. Ook ontbreekt de mogelijkheid om het verbruik per graaddag te berekenen. Wanneer je dat soort zaken wilt weten (en dat is voor de vergelijkbaarheid van je gasverbruik toch echt van belang) dan ben je aangewezen op sites als mindergas.nl of het programma Ecohome.

    Overige veranderingen

    De site kent inmiddels ook een forum. Daarvoor wordt samengewerkt met Duurzame Buren. Wat prettig is in deze tijden van extreme digitale versnippering. Wat jammer is is dat het niet mogelijk lijkt om mijn ID van Duurzame Buren te koppelen aan Mijn Woning Dossier.

    Wat ook jammer is is dat Mijn Woning Dossier nog steeds geen inzage geeft in de gehanteerde Rc waardes (de mate van isolatie). Ook is het nog niet mogelijk om zelf maatregelen toe te voegen die additioneel zijn aan de maatregelen die ooit door de EPA adviseur zijn aangedragen.

  • Ook woningbouwcorporaties willen aan de collectieve inkoop van zonnepanelen

    Dat zonnepanelen besmettelijk zijn is al een tijdje bekend. Dat dat ook lijkt te gelden voor collectieve inkoopacties is van recentere datum. Ik ken er nog geen wetenschappelijk onderzoek naar. De gekte wordt echter redelijk compleet. Er lopen al landelijke collectieve inkoopacties van Natuur en Milieu (inschrijving inmiddels gesloten), De Windvogel, Nudge en Vereniging Eigen Huis, naast diverse lokale en regionale inkoopacties.

    Vandaag was bij het NOS Journaal te zien dat ook woningcorporaties wakker worden en grootschalige inkoop van zonnepanelen voor hun huurders overwegen. Het rekenvoorbeeld dat de NOS sprak over een investering van 5.000 Euro per woning en een huurverhoging van 27 Euro per maand, de verwachting is dat de bewoner 5 a 10 Euro winst maken per maand. Dat betekent dat de zonnepanelen voor 32 tot 37 Euro per maand aan elektriciteit op wekken. In het item werd niet duidelijk of de kosten voor vervanging van de omvormer meegenomen waren in de huurverhoging en wat de woningbouwcorporatie als levensduur van de panelen hanteerde.

    In het Groningse voorbeeld hadden de bewoners er zelf om gevraagd bij de woningbouwvereniging. Een betere manier om draagvlak te creëren is er m.i. niet.

    Het NOS Journaal sprak enthousiast over een groei naar 2.4 miljoen zon pv installaties wanneer de plannen van de woningbouwcorporaties doorgezet worden. Persoonlijk lijkt me dat wat veel, aangezien woningbouwverenigingen voor een deel ook flats en appartementencomplexen bezitten waar zonnepanelen pas interessant is als de salderingsregels aangepast zijn.

    Inschatting van omvang systeem en kosten per Wattpiek

    Op basis van de gegevens van het NOS Journaal leveren de zonnepanlen per jaar tussen de 1670 en 1931 kWh op (bij een stroomtarief van 23 Eurocent). Uitgaande van een (volgens Polder PV conservatieve) opbrengst per jaar van 800 Wh per geïnstalleerde Wattpiek kom ik dan op een installatie die tussen de 2087 en 2413 Wattpiek is. De kosten van het systeem inclusief installatie bedragen dan tussen de Euro 2,40 en Euro 2,04 per Wattpiek.

    Wanneer ik uitga van de (volgens Polder PV) realistischere opbrengst van 900 Wh per geïnstalleerde Wattpiek kom ik uit op een installatiegrootte tussen de 1855 tot 2145 Wattpiek. De kosten zitten dan tussen de Euro 2,70 en Euro 2,33 per Wattpiek.

    Effect op energiebelasting

    In Groningen besparen bewoners op jaarbasis tussen de 60 (12 * 5) en 120 (12 * 10) Euro. Dat doen ze door tussen de 1607 en 1931 kWh aan elektriciteit op te wekken op hun eigen dak. Dat betekent dat de staat tussen de Euro 183 en Euro 231 aan energiebelasting misloopt per bewoner per jaar. Op zich niet zo veel, tenzij de NOS gelijk krijgt en er de komende jaren op 1,5 miljoen huizen van woningbouwverenigingen zonnepanelen komen te liggen. Dan kan de staat zich opmaken voor een terugval in energiebelasting tussen de 275 en 325 miljoen Euro per jaar.

    Daarbovenop komen nog de effect van energiebesparende maatregelen door woningbouwverenigingen (zoals Woonpalet). E niet te vergeten van energie-opwekkende en energiebesparende maatregelen door mensen die een eigen woning bezitten. Wederom een teken van het naderend einde van de energiebelasting (in haar huidige vorm)…

    Vragen mbt zonnepanelen bij woningbouwcorporaties

    Ik vind het een mooie actie van de Groningse woningbouwcorporatie, zeker omdat het op verzoek van de bewoners was en het draagvlak daarmee gegarandeerd. Tegelijkertijd roept het kopiëren van de actie door andere woningbouwverenigingen ook een aantal vragen bij me op. De vertegenwoordiger van Aedes (de koepel woningbouwverenigingen) spreekt namelijk over het drukken van de prijs door grootschalige inkoop. Iets wat in Groningen niet echt gelukt is en wat andere landelijke collectieve inkoopacties m.i. tot nu toe niet gelukt is. Wellicht dat het woningbouwverenigingen wel lukt, omdat de concentratie van woningbezit seriematige installatie makkelijker maakt.

    Daar zit overigens ook wel een risico in, want het is de vraag of ons huidige elektriciteitsnet in staat is om grote hoeveelheden zonne-energie te absorberen. In de Engelse uitgave Rough Guide to Community Energy staat bv. een voorbeeld waar slechts een deel van de huizen in een wijk van zonnepanelen is voorzien. Bij de rest was dat niet mogelijk, zonder dure investeringen in het elektriciteitsnetwerk noodzakelijk te maken. In dergelijke gevallen is het wellicht handiger om na te denken over manieren waarop bewoners die geen zonnepanelen krijgen kunnen meeprofiteren van de zonnepanelen bij de buren.

    Bijvoorbeeld door wat verder te kijken dan het drukken van de installatieprijs van zonnepanelen en te kijken naar mogelijkheden om m.b.v.duurzame energie en energiebesparing de lokale economie te versterken en werkgelegenheid te scheppen (heel hip tegenwoordig vaak als ‘social return’ omschreven 😉 . En dan bij voorkeur voor een langere periode dan enkel voor de installatie… In het buitenland zijn daar mooie voorbeelden van te vinden en ook het plan voor Schiebroek-Zuid van Except bevat een mooie aanzet daartoe.

    Verder is zeker bij verouderde woningen betere isolatie minder sexy, maar wel interessanter voor de bewoner. Zowel als het gaat om besparing op de energierekening als wanneer het gaat om wooncomfort.

    Meer informatie

    Meer informatie over de plannen van de woningbouwverenigingen vind je hier (pdf). Polder PV heeft uiteraard ook een stuk staan, die komt op een andere grootte van de installaties uit.

  • Kosten zonnestroom berekenen

    Eerder heb ik zelf al een simpel rekenmodelletje online gezet waarmee je kan  bereken wat de kosten van zonne-energie zijn. Inmiddels heeft ook Trouw-redacteur Vincent Dekker zijn rekenmodel online gezet. Zijn model is wat uitgebreider en geeft een betere indicatie van de opbrengst dan mijn model.

    Als je overweegt om zonnepanelen aan te schaffen of je partner wil overtuigen is het zeker de moeite waard om eens naar het rekenmodel van Vincent Dekker te kijken. Enkel de witte vakjes invullen, dan kunnen anderen het ook gebruiken. Achterliggende formules kun je bekijken in de achterliggende tabbladen.

  • Rendement MyC4 portefeuille februari 2012

    Het is het eerste weekend van maart, dus tijd om mijn resultaten op MyC4 over de februari 2012 te bekijken. In februari ik weer een behoorlijk aantal terugbetalingen ontvangen op de leningen die ik via MyC4 aan Afrikaanse ondernemers verstrek. In totaal ging het om Euro 36,70 in 90 terugbetalingen van 71 ondernemers. Ik heb voor Euro 40 geïnvesteerd in 8 nieuwe ondernemers. Bij 3 biedingen was ik uiteindelijk te gierig en vroegen andere investeerders minder rente…

    Algemene ontwikkelingen MyC4

    Februari heeft in ieder geval een verduidelijking gebracht als je wil zien wat je rendement bij MyC4 is. Voorheen was de profit & loss een behoorlijk onoverzichtelijke tabel, waar ik zelf de nodige slagen overheen maakte om er tabak van te maken. Nu is het overzicht opgedeeld in een paar hoofdcategorieën en wordt afgesloten met het netto rendement over de periode die je bekijkt. Een grote verbetering als je het mij vraagt. MyC4 beschrijft hier de belangrijkste wijzigingen.

    Een andere belangrijke stap is dat nu ook Gatsby een nieuwe risicoverdelingsafspraak heeft getekend met MyC4. Tot slot heeft februari ook weer een beetje goed nieuws gebracht uit Senegal, aangezien Birima weer een deel van de leningen terugbetaald heeft.

    Voor wie meer over de positieve kant van Afrika wil lezen is See Africa Differently een aanrader.

    Kwaliteit portfolio

    Mijn portfolio is gegroeid naar 98 actieve leningen. Hiervan liggen 49 ondernemers op schema met terugbetalen van hun lening. Van 21 ondernemers komt binnenkort een termijn binnen en 28 ondernemers lopen achter. Dat is er 1 minder dan in januari, aangezien er 1 lening naar default is versprongen. De betreffende ondernemer heeft al 6 maanden niet meer betaald. Wat jammer te noemen is.

    Winst/Verlies

    MyC4 heeft haar winst en verlies overzicht een stuk verbeterd. Daar zijn geen lastige eigen berekeningen meer voor nodig, behalve dan om het rendement als percentage van het geïnvesteerde vermogen te achterhalen. Dat laat ik deze maand echter achter wegen. Zoals je hieronder kunt zien is de stijging van de Afrikaanse munten ook in februari goed voor een groot deel van mijn rendement. Al heb ik in februari meer rente ontvangen.

    Interest
    Earned interest before tax and currency € 2.57
    Paid tax on earned interest € -0.36
    Currency gain/loss on earned interest € 0.15
    Earned interest after tax and currency € 2.36
    Principal
    Defaulted principal € -3.85
    Recovered principal € 0.16
    Currency gain/loss on earned principal € 1.88
    Total gain/loss on principal € -1.8

    Helaas wordt het rendement fors gedrukt door een lening die afgeboekt is, waardoor er uiteindelijk een netto rendement van 55 Eurocent overblijft. Niet echt om over naar huis te schrijven, maar gelukkig wel een positief resultaat.

    Net result € 0.55

    Nieuwe leningen/investeringen

    De terugbetalingen die ik in januari heb ontvangen heb ik opnieuw geinvesteerd in Afrika. Deze maand heb ik mijn investeringen verdeeld over ondernemers in Ghana, Kenya, Rwanda en Uganda.

    Country Business
    Ghana SUSU Loan-Good Shepherd € 5,00
    Kenya Anne Nyiha Mwagiru € 5,00
    Damaris Wangui Matta € 5,00
    Milka Wanjiku € 5,00
    Rwanda Faustin H € 5,00
    KAREKEZI EDWARD € 5,00
    Uganda Kabuye Ivan € 5,00
    Sentongo Ahmed € 5,00
    Totaal Resultaat
    		€ 40,00

  • Gas & elektriciteitsverbruik februari 2012

    Februari is weer voorbij, dus tijd voor een update over ons gas- en elektriciteitsverbruik. Elders vind je een volledig overzicht van onze energiebesparende maatregelen. Februari 2012 was kouder dan februari 2011, volgens Mindergas lag het aantal gewogen graaddagen op 540 dagen.

    Gas- en elektriciteitsverbruik februari

    In februari hebben we 27 kubieke meter aardgas meer verbruikt dan in februari 2011, dat komt voornamelijk door het koudere weer. Op basis van het aantal graaddagen was een gasverbruik van 205 m3 te verwachten, uiteindelijk zijn we 26 m3 lager uitgekomen dan in 2011. Het elekriciteitsverbruik is helaas iets hoger dan in 2011, maar het waterverbruik is behoorlijk vermindert ten opzichte van 2011.

    Maand Graaddagen Verbruik na correctie Verbruik / graaddag Elektra Water
    Februari 2011 399 152 0,38 263 12
    Februari 2012 540 179 0,33 271 7

    Verbruik gas, water en licht op jaarbasis

    In de tabel hieronder kun je de daling van ons gas, water en elektriciteitsverbruik op jaarbasis zien. De getoonde verbruiken zijn het verbruik in de 12 maanden tot en met de genoemde maand. Januari 2012 laat dus het verbruik van februari 2011 tot en met januari 2012 zien.  Zoals je ziet is ons gasverbruik per gewogen graaddag nog een klein beetje gedaald tot 0,25 kubieke meter per graaddag. Het elektriciteitsverbruik is opgelopen tot 3.075 kWh per jaar. Het waterverbruik is nog 5 kubieke meter gedaald tot 107.

    Maand Gas Gas / graaddag elektriciteit Water
    januari 2011 1631 0,52 5432 167
    februari 2011 1485 0,49 5128 165
    maart 2011 1338 0,44 4802 162
    april 2011 1228 0,41 4470 161
    mei 2011 1114 0,38 4140 155
    juni 2011 1086 0,37 3787 149
    juli 2011 1085 0,37 3457 143
    augustus 2011 1069 0,36 3164 137
    september 2011 1017 0,35 2819 130
    oktober 2011 919 0,32 2540 123
    november 2011 762 0,27 2691 121
    december 2011 676 0,26 2897 117
    januari 2012 648 0,26 3067 112
    februari 2012 675 0,25 3075 107

    Besparing op de gasrekening

    Door verschillende aanpassingen aan ons huis hebben we het gasverbruik de afgelopen anderhalf jaar teruggebracht van 0,6 m3 aardgas per gewogen graaddag naar 0,25 m3 aardgas per gewogen graaddag. Dat heeft ons een besparing van een dik 1100 m3 aardgas opgeleverd, wat een besparing op de energierekening oplevert van een kleine Euro 650. Dat betekent dat we bijna 10% van onze investering in een nieuwe HR ketel en de zonneboiler terugverdiend hebben.

  • Update collectieve inkoopacties: Van Zon Zoekt Windvogel tot 123 Zon IQ

    Eerder heb ik al een overzichtje geplaatst van een aantal landelijke collectieve inkoopacties voor zonnepanelen. Inmiddels is duidelijk dat de animo voor zonnepanelen fors is. Nudge en Zon IQ hebben inmiddels de eerste systemen van hun gezamenlijke actie voor zonne-energie geplaatst in Delft en Den Haag. De Windvogel heeft eind februari op haar blog aangegeven dat de collectieve inkoopactie voor Windvogel leden bij Metdezon een succes is, zonder daarbij te zeggen hoeveel leden er al gebruik van hebben gemaakt.

    Bij Zon Zoekt Dak hebben op het moment van schrijven ruim 5500 mensen een reservering gedaan. Wanneer deze mensen ook daadwerkelijk overgaan tot bestelling betekent dat volgens Stichting Natuur & Milieu 2500 mandagen werk voor de installateur en 8 megawatt aan nieuw zonne-energie vermogen in Nederland. De introductie van AlertMe, dat optioneel erbij werd aangeboden, is inmiddels uitgesteld. Als je een vergelijkbaar product wil kijk dan eens bij het Nederlandse Plugwise, waar ik goede verhalen over hoor van oud-collega’s. Inschrijven kan nog tot 16 maart via www.zonzoektdak.nl. Lees voor je dat doet ook even de kritische noten op Polder PV.

    Inmiddels heeft Vereniging Eigen Huis aangegeven dat ze uiterlijk 15 maart de winnende leverancier van 123 zonne-energie bekend maken. Al durf ik er best geld op te zetten dat Polder PV gelijk heeft en dat de winnaar Oskumera is. Mensen die zich hebben ingeschreven kunnen tot 5 maart hun gegevens aanpassen. Vanaf 6 maart wordt begonnen met het samenstellen van de pakketten. Zodra ik een prijsopgaaf heb zal ik deze toevoegen aan het eerdere overzicht. Al moet ik zeggen dat je voor het prijsverschil met je lokale installateur volgens mij geen gebruik hoeft te maken van een landelijke collectieve inkoopactie.

    Er is ook een heel scala aan regionale collectieve inkoopacties, zie het (niet volledige) overzicht op Polder PV. Wel opletten dat prijs slechts een onderdeel is van het verhaal. Zonnepanelen gaan 20 tot 30 jaar mee, dus liever iets meer betalen bij een installateur die je vertrouwt dan een duppie goedkoper bij een beun.

    Pas trouwens op wanneer er zonnepanelen in je straat geplaatst worden, want zonnepanelen zijn besmettelijk 😉

  • Het naderende einde van energiebelasting in de gebouwde omgeving

    Voor de energiesector zijn het spannende tijden. Naar mijn mening te vergelijken met de overgang van telefonie naar internet. Dat laatste vergde al de nodige souplesse en lenigheid van de overheid, maar de transitie in de energiesector zet nog veel meer op z’n kop. De energiesector is namelijk een belangrijke bron van inkomsten voor de staat. Alleen al de energiebelasting is goed voor ruim 2 miljard Euro. Tegelijkertijd wordt de grondslag van de energiebelasting momenteel van verschillende kanten aangetast. De belangrijkste twee zijn naar mijn mening:

    1. In de bouw is een omslag gaande naar energieneutrale renovatie en nieuwbouw van woningen en utiliteitsbouw.
    2. De prijs van zonne-energie daalt zo snel dat ze inmiddels ongeveer even duur is als elektriciteit uit het stopcontact. Deze prijsdaling zet nog wel even door (overcapaciteit) terwijl de energiebelasting en SDE+ toeslag stijgen. Dit maakt  zonnepanelen voor woningeigenaren nog interessanter en holt de grondslag van de energiebelasting sneller uit.

    Het is alsof er een belasting bestaat op bellen via het vaste net, terwijl meer en meer mensen gebruik maken van VOIP. Door het uithollen van de grondslag van de energiebelasting (en SDE+) is minder geld beschikbaar voor de subsidie van duurzame energie, terwijl het PBL stelt dat er meer geld nodig is om de doelstelling te halen.

    Systeem drijft huiseigenaar naar duurste systeem

    Het huidige systeem drijft huiseigenaren naar dure, gebouwgebonden vormen van duurzame energieopwekking. Vooral zonne-energie is steeds interessanter. De wetswijziging om salderen voor verenigingen van eigenaren mogelijk te maken, die momenteel voor consultatie voorligt, maakt zonne-energie (en urban wind) nog interessanter (bovendien zijn grotere zonne-energie installaties relatief goedkoper). Het is de vraag of dat economisch gezien een optimaal pad is, want andere vormen van duurzame energie (zoals wind op land) zijn veel goedkoper.

    De huidige wetgeving en de hoogte van de energiebelasting maakt dat zonnepanelen op dit moment toch interessanter zijn dan het investeren in wind op land. Bij een investering in wind op land blijf je namelijk overgeleverd aan de grillen van een Kabinet, dat op zoek is naar bezuinigingen en extra belastingopbrengsten. Investeringen in zonnepanelen op je eigen dak en achter de energiemeter voelen op dat punt veel veiliger.

    Het nadeel voor de overheid is dat ze de volledige energiebelasting kwijtraakt. Dat gaat om een aanzienlijk bedrag. Uitgaande van ons eigen jaarverbruik van ongeveer 3.000 kWh gaat het om ongeveer Euro 350 aan energiebelasting per jaar (3.000 * 0,114). Daarbovenop komt nog het verlies aan BTW van Euro 65 per jaar.

    Om dat voor elkaar te krijgen moeten we een kleine 7.500 Euro investeren in zonnepanelen (zie vergelijking collectieve inkoopacties zonnepanelen). Voor de overheid betekent dat dat ze dit jaar eenmalig Euro 1.425 aan BTW ontvangt. Daar staat tegenover dat ik de rente voor de lening om zonnepanelen te installeren mag aftrekken (verbetering van het huis, dus hypotheekrenteaftrek). Dat betekent een jaarlijkse kostenpost voor de staat van 30 Euro aan extra hypotheekrenteaftrek, naast het verlies van ruim 400 euro aan energiebelasting en BTW per jaar.

    Alternatief: duurzame energie baten

    Stel nu dat de overheid 40% van de investeringen in rendabele hernieuwbare energie doet, zoals ze dat ook doet voor het winnen van gas en olie, en dat de overheid de energiebelasting laat vallen voor zelflevering aan mensen en bedrijven die zelf risicodragend investeren in de opwekking van hernieuwbare energie. Net als in de huidige SDE+ krijgen de projecten die het hoogste rendement voor de staat leveren voorrang bij de investeringsbeslissing.

    De keuze wordt dan een heel andere. Zonnepanelen op mijn dak vergen dan nog steeds een investering van Euro 7.500, want voor de staat is zonne-energie met een kostprijs van 15 tot 23 Eurocent relatief duur, de kans dat de overheid daar nu al 40% van financiert is dus miniem. De Windcentrale stelt te kunnen leveren voor 5,3 Eurocent per kWh en krijgt dus voorrang (net als andere wind op land projecten waar bedrijven en particulieren in investeren voor hun eigen elektriciteitsvoorziening).

    Het opwekken van mijn eigen elektriciteitsbehoefte via windenergie kost via de Windcentrale Euro 2.400 (6 Winddelen van ieder Euro 400). In het door mij voorgestelde systeem neemt de staat 40% van de investering voor haar rekening, dat is Euro 960. Zelf moet ik dan nog Euro 1.440 investeren om in mijn eigen elektriciteitsbehoefte te voorzien, een stuk minder dan de Euro 7.500 die ik nodig heb om hetzelfde effect te bereiken met zonne-energie.

    Doordat de staat 40% van de investering financiert bij een duurzame energiebatensysteem heeft ze ook recht op 40% van de opbrengst van de opgewekte windenergie. Uitgaande van een consumentenprijs van 20 Eurocent gaat het om een kleine 180 Euro per jaar, dat is 18% rendement (kapitaalkosten niet meegerekend). Voor mij is het voordeel dat ik mijn huidige energierekening van 600 Euro (3.000 * 0,20) hou, maar wel een rendement van 18% haal op mijn investering. Als ik het geld voor mijn investering mag lenen bij een groenbank tegen ongeveer 6% betekent dat 12% rendement, of mijn energierekening tot minder dan Euro 300.

    Zoals je ziet kan het ook voor de overheid een voordeel hebben als ze accepteert dat de energiebelasting in haar huidige vorm haar langste tijd heeft gehad. Op die manier wordt een nieuwe inkomstembasis opgebouwd, die past bij het perspectief dat decentrale energieopwekking en een energieneutrale gebouwde omgeving de toekomst zijn. Dat zijn tenslotte toekomstperspectieven die de rijksoverheid ook omarmt via respectievelijk EL&I en Energiesprong (EL&I en BZK).

    Meer uitleg over duurzame energie baten:

    Een volgende keer een doorrekening van het voorstel van duurzame energie baten op basis van de plannen van De Windcentrale.

  • 8 maart: Lezing internationale handelsregels: recht van de sterkste of eerlijk?

    Op 8 maart organiseert het DuurzaamheidsOverleg Politieke Partijen de tweede lezingen-avond in het kader van de zoektocht naar een duurzame economie (zie hier voor een impressie van de eerste avond). De komende lezingen-avond gaat over de internationale spelregels van ons economische systeem: in hoeverre leggen deze de huidige onduurzaamheid vast en welke veranderingen zijn noodzakelijk/gewenst? Dat wordt op 8 maart besproken aan de hand van drie inleidingen van mensen die op dit internationale gebied werkzaam zijn en erkend worden als autoriteiten op hun gebied.

    Datum: donderdag 8 maart, 18.15 uur in Utrecht (Uithof-complex)
    Plaats: Uithof, campus van de Universiteit Utrecht, collegezaal 042 in het Marinus Ruppertgebouw (zie bijlage) – de locatie is vastgelegd i.s.m. het Utrecht Sustainability Institute.

    Programma 8 maart

    18.15  uur:  welkom

    18.30 uur: Handelsverdragen (o.a. WTO en Gatt) – mogelijkheden voor alle partijen? Myriam Vander Stichele (Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen), www.somo.nl

    19.15 uur: Grondstoffen: uitgaan van overvloed of toenemende schaarste? René Kleijn, Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden – Industriële Ecologie www.cml.leiden.edu

    20.00  uur:  pauze met koffie

    20.15 uur: Visie op nieuwe internationale afspraken: locaal effectief, mondiaal inspirerend Danielle Hirsch (Both Ends), www.bothends.org

    21.00  uur: afsluiting

    Myriam Vander Stichele: Handelsverdragen (o.a. WTO en Gatt) – mogelijkheden voor alle partijen?

    Op het veld van de internationale handel spelen grote en kleine partijen aan de hand van o.a. mondiale (vrij?-)handelsverdragen. Het is onduidelijk of daarbinnen feitelijk wel duurzaam ondernemen mogelijk is.De belangrijkste verdragen zullen worden besproken, wat betreft inhoud, gevolgen en totstandkoming.Wat betekent dit voor eerlijke handel? Welke rol spelen de multinationals; zijn zij misschien de enigen die echt vrij zijn? Daarnaast is er een trend naar meer bilaterale afspraken (vb: EU – India). Wat gebeurt daar en wat zijn daarvan de gevolgen?

    In alle gevallen speelt de vraag: hoe kan de nederlandse burger via de politiek de internationale afspraken beinvloeden?

    Dit heeft ook een link met hoe financiële partijen omgaan met grondstoffen (oneerbiedig ‘commodities’ genoemd) via allerlei afgeleide financiële producten. Want ook hier zijn economie en financien met elkaar verweven. Deze lezing zal ons een basis geven van welke wissels dienen te woren omgezet en hoe de nederlandse politiek daaraan kan bijdragen!

    René Kleijn:  Grondstoffen: uitgaan van overvloed of toenemende schaarste?

    In de Westerse wereld leven we in een tijd waar dot.com, facebook en twitter de illusie voeden dat we voorbij kunnen gaan aan de fysieke fundering van onze maatschappij: grondstoffen. Zeker, in termen van GDP is de primaire sector in het huidige tijdsgewricht van ondergeschikt belang. Echter, ook onze op diensten gebaseerde economie kan niet zonder een continue input van grondstoffen. Voor het maken van een microchip van een paar gram is 1.7 kg grondstoffen nodig, gebruik makend van 61 van de 92 elementen in het periodiek systeem. Vervolgens wordt deze chip tijdens gebruik in server-centra 24/7 voorzien van energie op basis van fossiele brandstoffen.

    De vraag naar producten wordt de komende decennia verder opgevoerd door drastische vergroting van de bevolking en verhoging van het inkomen per capita. Dit betekent wellicht drie keer zoveel auto’s, koelkasten en TVs, die allemaal zullen moeten worden geproduceerd.

    Een ‘duurzame’ economie zal rekening dienen te houden met deze feiten. Enige suggesties zullen worden gedaan hoe dit economisch in het systeem te incorporeren. Kan de circulaire economie ons redden? Om deze ontwikkeling in duurzame banen te leiden zal daarnaast al ons technisch innovatief vermogen moeten worden gemobiliseerd, hetgeen slechts door een drastische verschuiving in beleid in de juiste richting kan worden geleid. Hierbij is het de grote vraag of b.v. ‘biobased materials’ een oplossing kunnen zijn.

    Danielle Hirsch: Nieuwe internationale afspraken: locaal effectief, mondiaal inspirerend

    In The Age of the Unthinkable stelt J.C. Ramo dat de wereld voor het oplossen van de problemen van de 21ste eeuw niet kan vasthouden aan instituties en regels uit de 20ste. Hij roept aan de hand van tal van voorbeelden op tot durf om het onbekende tegemoet te treden, tot acceptatie van chaos in plaats van planmatigheid en tot een gezamenlijke zoektocht om stap voor stap onze leefbare wereld te herontdekken.

    Danielle Hirsch biedt twee uitgangspunten bij het maken van de noodzakelijke stap richting het onbekende. Een daarvan is haar visie op een duurzame, mondiale economisch systeem waarin alle mensen meedoen en in staat zijn hun eigen welzijn te creëren. In die visie beslist niet het huidig economisch systeem voor mensen, maar is iedereen, ook de mensen die nu op deze planeet geen waardig leven leiden, zelf leidend in de duurzame ontwikkeling.

    Daarvoor zijn doorbraken nodig. Mensen en natuur hebben er baat bij als ondernemingen als TNT verder gaan in het herdefiniëren van hun rol in de logistieke keten, als banken en investeerders zich richten op innovatoren in wat velen ‘the bottom of the pyramid’ noemen. Om die bewegingen echt een vlucht te laten nemen zijn ook nieuwe internationale handelsregels nodig.

    Haar lezing gaat voorbij mooie woorden. Zij zal laten zien waarop Nederland –de 16e economie ter wereld met wijd vertakt netwerk van handelsrelaties en nummer 3 op de Human Development Index- nu al kan inzetten om die visie te realiseren.

    Aanmelding:

    Aanmelding voor deze avond kan door een email te sturen aan economie-transitie at hotmail.nl.

    Vragen?

    Het is mogelijk vooraf al vragen, die je hebt over het onderwerp van een avond, op te sturen. De organisatie kan die dan reeds voorleggen aan de sprekers, zodat ze evt. in de lezingen meegenomen kunnen worden. Zet dit in je aanmeldingsmail!

    Onderwerpen & datum van avond 3 en 4

    De vervolg-avonden zijn nog niet volledig ingevuld, maar hieronder een voorlopig overzicht van de onderwerpen en data van avond 3 en 4 (kan je ze vast reserveren in de agenda). Aanmelding is op een later tijdstip mogelijk; hiervoor volgt binnenkort een aparte uitnodiging per avond (wil je de uitnodiging ontvangen, meld je dan aan via economie-transitie at hotmail.nl).

    Avond 3. Financiële systeem: niet leidend (in bekoring), maar ten dienste van   –   DATUM: 22 maart

    1. internationeel flitskapitaal: noodzaak, drivers en remmen?
    2. lenen en rente: zegen of vloek; is er een beter alternatief?
    3. het nieuwe bankieren – wat kan blijven, wat moet anders

    Met als spreker Ad Broere; overige zijn nog in bespreking.

    Avond 4. Bedrijfsverantwoordelijkheid: niet alleen financieel   –   DATUM: 28 maart

    1. “license to operate” – wat staan wij bedrijven nog toe en wat is hun verantwoordelijkheid?
    2. transparante checks and balances voor duurzame corporate governance
    3. de factor mens in het bedrijf: kuddedieren of (geestelijke) diversiteit?

    Met als sprekers: André Veneman (AKZO), Paul van de Loo (Ernst&Young), Pauline van der Meer Mohr (Erasmus Universiteit). Met een bijdrag van Jaap Winter (Duisenberg School of Finance, De Brauw Blackstone Westbroek) als moderator. 

    Precieze plaats en tijd worden bekend gemaakt in afzonderlijke uitnodigingen. Zet de data alvast in je agenda!

    Vragen?

    Het is mogelijk vooraf al vragen, die je hebt over het onderwerp van een avond, op te sturen. De organisatie kan die dan reeds voorleggen aan de sprekers. Hiervoor graag een reply naar dit email-adres: economie-transitie at hotmail.nl.

    We zijn ook bezig een website op te zetten met verslagen, posts en dergelijke en bezig met Linked-In discussie-forum. Wij zoeken nog mensen die ons hierbij willen ondersteunen!

    Onderwerp van avond 5 tot en met 7.

    Hieronder: overzicht van de overige nog in te plannen lezingen-avonden (voorlopige opzet)

    Avond 5. Overheid: marktmeester namens de samenleving – met oog voor verschillende belangen?

    1. welke groei willen we? welke indicator(en) in plaats van BNP?
    2. level playing field – hoe gelijke kansen voor klein en groot, oud en nieuw?
    3. instrumenten voor regulering: cap-and-trade / fiscale vergroening / quotering?

    Avond 6. Product en consument

    1. versterkte relatie: van koop naar een circulaire economie door huur en lease
    2. voorlichting of labels voor inzicht in product-aansprakelijkheid en keten-beheer
    3. betalen met geld én/of eco-dukaten (met quotering)?

    Avond 7. Politiek systeem en transitie-strategie

    1. nieuwe democratische structuren en middelen als tegenwicht voor ‘de economie’
    2. samenleving en transitie – een moeilijke combinatie? (sociologie)
    3. de nieuwe economie draagvlak geven – transitie-paden (psychologie)

  • Uit de inbox: 'Stadskas' van Except genomineerd voor de Buckminster Fuller Challenge

    In Rotterdam worden binnenkort 5 stadsinitiatieven voorgelegd aan de bevolking, waaronder een stadskas. Ondertussen is een alternatief (en veel geavanceerder) ontwerp voor een ‘stadskas’ van het Rotterdamse Except Integrated Sustainability genomineerd voor de Buckminster Fuller Challenge. Except noemt het zelf de Polydome, het concept is mede ontwikkeld in het kader van de plannen voor Schiebroek Zuid.

    Het persbericht van Except:

    Onderwerp: Except Integrated Sustainability is met Polydome – een ontwerp voor systemisch duurzame glastuinbouw – genomineerd voor de Buckminster Fuller Challenge met een prijs van 100.000 dollar.

    Rotterdam, 14 februari 2012 – Except Integrated Sustainability is trots op de publicatie  van Polydome in de Buckminster Fuller Idea Index 1.0 vanaf dinsdag 14 februari 2012 (http://challenge.bfi.org/ideaindex). Polydome is een nieuw ontwerpparadigma voor glastuinbouw dat voedselproductie maximaliseert en milieuimpact minimaliseert. Dat doet het door middel van een ecosysteem van planten, dieren en paddestoelen.

    “De Buckminster Fuller Challenge is (wereldwijd) de hoogste onderscheiding in maatschappelijk verantwoord ontwerp”, aldus Metroplis Magazine. Deze jaarlijkse prijs van 100.000 dollar ondersteunt de ontwikkeling en implementatie van projecten die een aanzienlijke potentie hebben oplossingen te bieden voor de meest urgente problemen van de mensheid. De jury bestaat uit toonaangevende mensen uit de wereld van wetenschap en design.

    “De Buckminster Fuller Challenge heeft ons al vanaf het begin geïnspireerd. De missie van Except is om systemische oplossingen voor een duurzame toekomst te ontwerpen. Dat sluit naadloos aan op het doel van de Challenge,” verwoordt Eva Gladek, de projectleider van Polydome, de trots over de nominatie.

    Over Polydome

    Polydome kan bijdragen aan een zekerder en rechtvaardiger voedselsysteem voor de toenemende wereldbevolking. Het biedt een hoge opbrengst en verbindt materiaal- en voedselstromen en maatschappelijke waardestromen, zoals hoge kwaliteit werkgelegenheid. Het produceert een waaier aan klimaat- en energieneutraal voedsel en is bijzonder geschikt voor stedelijke voedselproductie. Polydome biedt een realistisch en rendabel antwoord op de wereldwijde vraag naar duurzame voedselvoorziening. Tegelijkertijd is het meer dan alleen een visie op duurzame landbouw: het beschrijft welke rol landbouw heeft in een duurzame samenleving.

    Meer informatie en een korte video van het Polydome project kunt u vinden op de Except website: http://www.except.nl/consult/polydome/index.html.

    Over het verloop van de wedstrijd

    Except verwacht een serieuze kandidaat te zijn voor het winnen van de Challenge. Ze is vereerd om onderdeel te zijn geworden van dit netwerk dat systemisch denken en ontwerpen toepast bij het vinden van oplossingen met de grootschaligheid van impact die de wereld van vandaag nodig heeft. Als Except met Polydome wint, wordt het prijzengeld gebruikt om met partners in Nederland en de Verenigde Staten de eerste testlocatie op te zetten en het concept voor te bereiden voor commerciële uitrol.

    Mensen die geïnteresseerd zijn in dit project worden van harte uitgenodigd om deel te nemen aan Buckminster Fuller’s online community op de website van de Ideas Index (http://challenge.bfi.org/application_summary/3227#).

    We zijn trots om geassocieerd te zijn met de Challenge. Hou ons in de gaten voor de semi-finals en de finale!

  • De Windcentrale

    Vorig jaar kwam ik via Nudge de Windcentrale tegen. Een initiatief waarbij je gezamenlijk investeert in een windmolen. In tegenstelling tot de bestaande windcoöperaties gaat het niet om een lening, maar om eigen vermogen en wordt de volledige financiering met eigen vermogen gedaan (dus geen aanvullende banklening). Als beloning ontvang je de opgewekte elektriciteit.

    Kosten

    De Windcentrale verkoopt Winddelen. Ieder Winddeel is goed voor ongeeer 500 kWh per jaar. Het maximum aantal winddelen is gelijk aan je eigen elektriciteitsverbruik. Omwonenden krijgen voorrang, wat goed is voor het draagvlak.

    De kosten per kiloWattuur hangen natuurlijk af van de hoeveelheid wind op de locatie van de windmolen. Op dit moment verwacht De Wincentrale dat een Winddeel tussen de 300 en 400 Euro gaat kosten. Een windmolen gaat 15 tot 20 jaar mee.

    Uitgaande van het ongunstigste scenario (kostprijs 400 Euro, levensduur windmolen 15 jaar) bedraagt de prijs per kiloWattuur 7 Eurocent (400 Euro /(400 kWh * 15 jaar)). Bij het meest gunstige scenario is de kostprijs 3 Eurocent.

    Zodra het mogelijk is neem ik dan ook graag een Winddeel als aanvulling op mijn investeringen in Meewind en De Windvogel.

    Energiebelasting

    De lage kostprijs maakt een investering in De Windcentrale zelfs met energiebelasting interessant. Nog interessanter wordt het als  de energiebelasting voor mensen en bedrijven die zelf investeren in windenergie wordt vervangen door windbaten, naar analogie van de aargasbaten. De wind is tenslotte van iedereen, dus waarom zou een deel van de opbrengst dan niet gebruik kunnen worden voor publieke baten? Op die manier vormen windbaten een langzaam stijgende inkomstenbron ter compensatie van de aardgasbaten die toch echt een keer gaan ophouden.

    Veel positieve reacties

    De Windcentrale heeft inmiddels ruim 1800 supporters en dat aantal groeit nog dagelijks. Ook de media besteed aandacht aan de Windcentrale. Zo is de Windcentrale onder meer gespot als trend, staat er een artikel op Sync.nl en staat er een interview op New Energy TV.

    Inschrijving medio zomer 2012

    De Windcentrale is volop bezig met het zoeken naar een geschikte windmolen. Het meest concrete project is samen met partner Coöperatie Deltawind op Goeree Overflakkee. Zij zitten nu in de vergunningsfase voor de bouw van het Windpark Battenoert. Als alles meezit dan kan De Windcentrale voor de zomer van 2012 een aanbod aan geïnteresseerden doen.

    Partners

    Naast Stichting Doen heeft ook de  Rabobank besloten om de Windcentrale te ondersteunen. De Windcentrale heeft een gift ontvangen vanuit het Rabobank Projectenfonds. Dit fonds steunt specifiek innovatieve projecten die een duidelijke bijdrage leveren aan een duurzame toekomst voor de leden van de bank en daarmee voor de samenleving als geheel.